Ο Κάιλ Χάρις ταξίδεψε στο νησί του Ιονίου με τη σύζυγό του Ρουθ και τους δύο γιους τους για ολιγοήμερες διακοπές. Ωστόσο, κατά την αναχώρησή τους για τη Βρετανία, το προσωπικό του αεροδρομίου τού γνωστοποίησε ότι δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις εισόδου στη χώρα, παρά το γεγονός ότι ζει εκεί από τη βρεφική του ηλικία.

Ο 39χρονος γεννήθηκε στο Μέριλαντ των Ηνωμένων Πολιτειών από Βρετανίδα μητέρα και Αμερικανό πατέρα, ο οποίος υπηρετούσε στη Βασιλική Αεροπορία. Πριν συμπληρώσει τον πρώτο χρόνο της ζωής του μετακόμισε με την οικογένειά του στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου μεγάλωσε, φοίτησε σε σχολεία, εργάστηκε και δημιούργησε τη δική του οικογένεια.

Παρότι διαθέτει δικαίωμα διαμονής και εργασίας στη χώρα, ταξίδευε με αμερικανικό διαβατήριο, κάτι που μέχρι πρόσφατα δεν δημιουργούσε ιδιαίτερα προβλήματα σε πολίτες με διπλή υπηκοότητα. Από τον Φεβρουάριο, όμως, τέθηκαν σε ισχύ νέοι μεταναστευτικοί κανόνες, σύμφωνα με τους οποίους οι Βρετανοί πολίτες οφείλουν να διαθέτουν έγκυρο βρετανικό ή ιρλανδικό διαβατήριο ή ειδικό ψηφιακό πιστοποιητικό που αποδεικνύει το δικαίωμα εισόδου τους στη χώρα.

«Ο άνδρας μου δεν μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του»

Η σύζυγός του περιέγραψε την περιπέτεια της οικογένειας μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εκφράζοντας την αγανάκτησή της για την κατάσταση.

«Φανταστείτε να σας λένε ότι ο σύζυγός σας δεν μπορεί να επιστρέψει στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρότι ζει εκεί επί 39 χρόνια, πληρώνει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές εδώ και δεκαετίες, φοίτησε σε βρετανικά σχολεία, μεγαλώνει Βρετανούς πολίτες και έχει χτίσει ολόκληρη τη ζωή του στη χώρα», έγραψε χαρακτηριστικά.

@ruthharrismethod

My husband has lived in the UK since he was a baby, paid taxes for 24 years, raised British children and built his entire life there… yet after our holiday in Kefalonia he’s suddenly being told he can’t return home without proving he belongs there. So now we’re stranded in Greece together as a family, because there was no chance we were leaving him behind.

♬ original sound – ruthharrismethod

Όπως υποστηρίζει, η οικογένεια δεν είχε λάβει καμία ενημέρωση για τις αλλαγές που τέθηκαν σε ισχύ. Ούτε κατά την κράτηση των αεροπορικών εισιτηρίων ούτε κατά την αναχώρησή τους για την Ελλάδα υπήρξε προειδοποίηση ότι ο Κάιλ Χάρις ενδέχεται να αντιμετωπίσει πρόβλημα κατά την επιστροφή του.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι επιλογές που έχουν πλέον στη διάθεσή τους είναι είτε να ξεκινήσει από την Ελλάδα τη διαδικασία έκδοσης βρετανικού διαβατηρίου είτε να υποβάλει αίτηση για ειδική άδεια εισόδου στη χώρα όπου κατοικεί ουσιαστικά από τη γέννησή του. Πρόκειται για διαδικασίες που μπορεί να διαρκέσουν από μερικές εβδομάδες έως και δύο μήνες.

Αγωνία λόγω σοβαρού προβλήματος υγείας

Η υπόθεση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη εξαιτίας της κατάστασης της υγείας του 39χρονου.

Ο Χάρις ακολουθεί συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή για όγκο στην υπόφυση και είχε προμηθευτεί φάρμακα μόνο για τη διάρκεια των προγραμματισμένων διακοπών.

«Πρέπει να επιστρέψει για να δει τον θεράποντα ιατρό του και να λάβει τη θεραπεία του. Είχαμε σχεδιάσει να λείψουμε μόλις μία εβδομάδα», ανέφερε η σύζυγός του, εκφράζοντας την ανησυχία της για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η καθυστέρηση.

Η οικογένεια έχει ήδη απευθυνθεί στις βρετανικές διπλωματικές αρχές στην Ελλάδα και στο υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, καταθέτοντας σειρά εγγράφων που αποδεικνύουν τη σχέση του με τη χώρα, μεταξύ των οποίων πιστοποιητικά γέννησης, φορολογικά στοιχεία και άλλα επίσημα έγγραφα.

Αντιδράσεις για τους νέους κανόνες

Η υπόθεση προκάλεσε έντονο διάλογο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον βρετανικό Τύπο, καθώς φαίνεται ότι αρκετοί πολίτες με διπλή υπηκοότητα δεν είχαν αντιληφθεί ότι οι κανονισμοί εισόδου είχαν αλλάξει.

Η βρετανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι νέες διαδικασίες αποτελούν μέρος της ευρύτερης ψηφιοποίησης του μεταναστευτικού συστήματος και έχουν στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση των συνόρων και τον καλύτερο έλεγχο των εισερχομένων στη χώρα.

Ωστόσο, η περίπτωση του Κάιλ Χάρις δεν φαίνεται να είναι μεμονωμένη. Βρετανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι και άλλοι πολίτες με διπλή υπηκοότητα έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με παρόμοια προβλήματα, καθώς οι αλλαγές εφαρμόζονται ήδη, ενώ πολλοί ταξιδιώτες δηλώνουν ότι δεν είχαν ενημερωθεί επαρκώς για τις νέες απαιτήσεις.

Από την πλευρά της, η αεροπορική εταιρεία Jet2 υποστήριξε ότι το προσωπικό της ακολούθησε τις οδηγίες των βρετανικών αρχών και τις προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου, επισημαίνοντας ότι οι επιβάτες οφείλουν να βεβαιώνονται πριν από κάθε ταξίδι πως διαθέτουν τα απαραίτητα ταξιδιωτικά έγγραφα για τη χώρα προορισμού τους.

Για τον Κάιλ Χάρις, πάντως, το ζήτημα δεν αφορά απλώς μια γραφειοκρατική διαδικασία. Πρόκειται για την αδυναμία επιστροφής στον τόπο όπου μεγάλωσε, εργάζεται, πληρώνει φόρους και έχει χτίσει ολόκληρη τη ζωή του, εξαιτίας μιας αλλαγής στους κανόνες που, όπως υποστηρίζει η οικογένειά του, έμαθε μόλις όταν βρέθηκε αντιμέτωπος με την πύλη επιβίβασης.

Σύμφωνα με την απόφαση, ο αλλοδαπός είχε καταδικαστεί σε προσωρινή φυλάκιση 6 μηνών και σε χρηματική ποινή 3.000 ευρώ για παράβαση της νομοθεσίας περί αλλοδαπών.

Η σύλληψή του πραγματοποιήθηκε στα σύνορα της ελληνοαλβανικής μεθορίου κατά τη διάρκεια του τακτικού ελέγχου στα σύνορα κι ο αλλοδαπός άνδρας κρατείται από τις αρχές κι αναμένεται να οδηγηθεί στον εισαγγελέα.

Σε επιστολή προς το κοινοβούλιο, η υπουργός, η οποία είναι επίσης αρμόδια για την χειραφέτηση, κάνει γνωστή την πρόθεσή της να καταργήσει την αναγραφή του φύλου στα δελτία ταυτότητας από το 2024/2025.

Η Ινγκριντ βαν Ενγκελσχόφεν προτίθεται «να περιορίσει στο μέτρο του δυνατού την άχρηστη αναγραφή του φύλου», που θα παραμείνει ωστόσο στα διαβατήρια, αφού είναι υποχρεωτική από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Η Ολλανδία δεν θα είναι η πρώτη χώρα μέλος με δελτίο ταυτότητας χωρίς αναγραφή του φύλου. Η γερμανική ταυτότητα δεν αναγράφει το φύλο», γράφει στην επιστολή της η υπουργός, η οποία πιστεύει ότι οι πολίτες θα πρέπει να έχουν την δυνατότητα «να διαμορφώνουν την ταυτότητά τους και να τη ζουν με πλήρη ελευθερία και ασφάλεια».

«Είναι μία εξαιρετική είδηση για τα άτομα που αντιμετωπίζουν καθημερινά προβλήματα με αυτή την κατηγορία του φύλου στην ταυτότητά τους», ανακοίνωσαν οι ολλανδικές οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ.

«Είναι μία καλή είδηση για όποιον θεωρεί ότι αυτό που κρύβουν τα εσώρουχα δεν αφορά ούτε την κυβέρνηση, ούτε τις αρχές», αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους,

Η Ολλανδία έχει επίσης κάνει από το 2018 ένα βήμα για την αναγνώριση τρίτου φύλου, όταν ένας πολίτης που γεννήθηκε μεσοφυλικός (ίντερσεξ) δικαιώθηκε από την δικαιοσύνη, η οποία του αναγνώρισε το δικαίωμα να μην εγγραφεί ως άνδρας ή γυναίκα στο πιστοποιητικό γεννήσεως.

Η απόφαση αυτή της Ολομέλειας (υπ΄ αριθμ. 357/2020) με πρόεδρο τον Αθανάσιο Ράντο και εισηγητή τον σύμβουλο Επικρατείας Διομήδη Κυριλλόπουλο, κρίνει ότι ναι μεν είναι κατ’ αρχήν συνταγματικώς  ανεκτές οι διατάξεις του Προεδρικού Διατάγματος 25/2004 που καθορίζουν τους κανόνες  για τη μη χορήγηση ή αφαίρεση  διαβατηρίου από πολίτη σε περίπτωση ασκήσεως, από το αρμόδιο δικαστικό όργανο, ποινικής διώξεως για κακούργημα ή για κάποια πλημμελήματα, αλλά θεωρεί πως αν το  αρμόδιο δικαστικό όργανο κρίνει εν ότι δεν δικαιολογείται πλέον η διατήρηση σε ισχύ  της απαγορεύσεως εξόδου από τη χώρα, τότε δεν είναι συνταγματικά νοητό να μην επιστραφεί το διαβατήριο και μάλιστα σε αόριστο βάθος χρόνου.

 Η υπόθεση απασχόλησε την Ολομέλεια του ΣτΕ, μετά από παραπομπή του όλου θέματος από την 7μελή σύνθεση  του Δ΄  Τμήματος, λόγω σπουδαιότητας.

Ειδικότερα, σύμφωνα με  ανακοίνωση του ΣτΕ, οι σύμβουλοι Επικρατείας, έκριναν κατά πλειοψηφία τα εξής:

“Οι ορισμοί του π.δ/τος 25/2004 για τη μη χορήγηση ή αφαίρεση από την αρμόδια διοικητική αρχή διαβατηρίου σε περίπτωση ασκήσεως , από το αρμόδιο δικαστικό όργανο, ποινικής διώξεως για κακούργημα ή για ορισμένα πλημμελήματα, είναι συνταγματικώς κατ’ αρχήν ανεκτή.  Τούτο διότι η μη χορήγηση ή αφαίρεση αυτή λαμβάνει χώρα επί τη βάσει της αποφάσεως του δικαστικού οργάνου που άσκησε την ποινική δίωξη, εκτιμώντας, με τον τρόπο αυτό, ότι συντρέχουν οι προς τούτο, κατά τους ορισμούς του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, νόμιμες προϋποθέσεις και διότι περαιτέρω, το αρμόδιο διοικητικό όργανο ουδεμία διατηρεί διακριτική ευχέρεια για την λήψη ή όχι του μέτρου αλλά υποχρεούται, εξετάζοντας απλώς, κατά δεσμία αρμοδιότητα, τη συνδρομή της προϋποθέσεως ασκήσεως ποινικής διώξεως για κακούργημα να το λάβει.

Η παρεχόμενη με τις εν λόγω διατάξεις αρμοδιότητα του διοικητικού οργάνου έχει, όμως, ως συνταγματικό όριο την τυχόν περαιτέρω εκφερόμενη αντίθετη κρίση του κατά το Σύνταγμα και τον νόμο αρμόδιου δικαστικού οργάνου.  Εάν, δηλαδή, το δικαστικό όργανο, εκκρεμούσης της ποινικής  διώξεως για κακούργημα, χωρήσει σε περαιτέρω δικονομικές διαδικασίες και ενέργειες και κρίνει τυχόν, εν όψει των νεότερων δεδομένων, ότι δεν δικαιολογείται πλέον η διατήρηση σε ισχύ του μέτρου της απαγορεύσεως εξόδου από τη χώρα και, κατά συνεκδοχή η μη χορήγηση ή η αφαίρεση του διαβατηρίου, δεν είναι, κατά το Σύνταγμα, νοητή η εν τούτοις διατήρηση του μέτρου ευθέως εκ του νόμου ή με πράξη διοικητικού οργάνου.

Πράγματι, στην περίπτωση αυτή, θα συνέτρεχε το άτοπο να έχει κριθεί με πράξη δικαστικού οργάνου, κατόπιν εξατομικευμένης κρίσεως, ότι δεν συντρέχουν, για μια συγκεκριμένη πράξη, τιμωρούμενη σε βαθμό κακουργήματος, οι κατά το Σύνταγμα και τον νόμο προϋποθέσεις για την διατήρηση του απαγορευτικού της ελεύθερης κυκλοφορίας Έλληνα και Ευρωπαίου πολίτη μέτρου, αλλά παρά ταύτα, το μέτρο να διατηρείται σε ισχύ, και μάλιστα για αόριστο χρόνο, είτε ευθέως εκ του νόμου, είτε δυνάμει διοικητικής πράξεως.  Τούτο, διότι σε αμφότερες τις τελευταίες αυτές περιπτώσεις έχει αρχικώς εκτιμηθεί προηγούμενο στοιχείο, δηλαδή μόνη η άσκηση της ποινικής διώξεως, ενώ, ήδη, κατά την πρόοδο της δικαστικής διαδικασίας για το αυτό κακούργημα, η αρμοδίως ενεργούσα δικαστική αρχή κρίνει επιγενομένως ότι δεν δικαιολογείται , πλέον, η διατήρηση σε ισχύ του μέτρου”.

Μάλιστα, η Ολομέλεια του ΣτΕ διευκρινίζει ότι “Ουδεμία δε εν προκειμένω ασκεί επιρροή το γεγονός ότι οι εν λόγω διατάξεις (Κώδικας Ποινικής Δικονομίας αφ’ ενός  και πδ 25/2004 αφ’ ετέρου) αναφέρονται σε εν μέρει διαφορετικά πλημμελήματα, διότι κρίσιμα εν προκειμένω δεν είναι τα διαφοροποιούμενα αυτά πλημμελήματα, αλλά ένα και το αυτό, σε αμφότερες τις περιπτώσεις, αποδιδόμενο κακούργημα, για τα αυτά πραγματικά περιστατικά”.