Ρούλα Σκουρογιάννη

Το παράδοξο των πόρων: Όταν το μπάτζετ δεν συμβαδίζει με τις ανάγκες

Χρησιμοποιώντας έναν εύστοχο αθλητικό παραλληλισμό, ο Πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, καθιστά σαφές ότι «με προϋπολογισμό επαρχιακής ομάδας, δεν μπορείς να χτίσεις πρωταθλητισμό στο ΕΣΥ», ανεξάρτητα από τις ικανότητες της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας. «Με το μπάτζετ του Παναιτωλικού δεν γίνεται το ΕΣΥ Ολυμπιακός, όσο καλό προπονητή υπουργό Υγείας και εάν έχει», δηλώνει χαρακτηριστικά.

Η σταδιακή απαξίωση του δημόσιου συστήματος υγείας αποτελεί μια διαχρονική παθογένεια που ξεκίνησε από την αυγή των μνημονίων και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Οι συνεχείς περικοπές σε δαπάνες, μισθούς και προσλήψεις έχουν οδηγήσει την Ελλάδα σε μια θλιβερή πρωτιά: οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας στη χώρα μας είναι πλέον οι υψηλότερες στην Ευρώπη, ανταγωνιζόμενες σε μέγεθος τις δημόσιες. Αυτό σημαίνει ότι ο πολίτης επιβαρύνεται διπλά, αναγκαζόμενος να αγοράζει υπηρεσίες υγείας που το κράτος αδυνατεί να του παρέχει δωρεάν.

Η αιμορραγία του προσωπικού και το αρνητικό ισοζύγιο

Τα στοιχεία του Κρατικού Προϋπολογισμού θα έπρεπε ήδη να έχουν σημάνει «συναγερμό» στο κυβερνητικό επιτελείο. Από το 2023, το ΕΣΥ χάνει περίπου 2.500 υπαλλήλους ετησίως λόγω αποχωρήσεων και συνταξιοδοτήσεων, μια τάση που αναμένεται να συνεχιστεί με την ίδια ένταση και το 2026.

Το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι οι νέες προκηρύξεις μόνιμου προσωπικού συχνά αποβαίνουν άκαρπες ή απλώς ανακυκλώνουν το ήδη υπάρχον δυναμικό (συμβασιούχοι που γίνονται μόνιμοι ή μετακινήσεις μεταξύ νοσοκομείων).

Για πολλά μεγάλα νοσοκομεία, το ισοζύγιο προσλήψεων-αποχωρήσεων παραμένει σταθερά αρνητικό, δημιουργώντας ένα περιβάλλον εργασιακής εξουθένωσης.

Δομικές δυσλειτουργίες και περιφερειακές ανισότητες

Παρά τις όποιες επιμέρους βελτιώσεις συγκριτικά με το παρελθόν, η εικόνα σήμερα είναι χειρότερη από την περίοδο αμέσως μετά την πανδημία. Τα νοσοκομεία λειτουργούν με 3.000 λιγότερους εργαζόμενους σε σχέση με το 2023, ενώ υπάρχουν πάνω από 20.000 κενές οργανικές θέσεις, βασισμένες σε απαρχαιωμένους οργανισμούς του 2012.

·         Τα ΤΕΠ υπό κατάρρευση: Το 80% των περιστατικών που κατακλύζουν τα Επείγοντα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ). Ωστόσο, η υποστελέχωση των Κέντρων Υγείας και η διαχρονική απουσία ενός ισχυρού θεσμού Οικογενειακού Γιατρού καθιστούν τα νοσοκομεία τον μοναδικό καταφύγιο των πολιτών.

·         Υγειονομικός συγκεντρωτισμός: Το 50% των ασθενών στα νοσοκομεία Αθήνας και Θεσσαλονίκης προέρχεται από την περιφέρεια, γεγονός που αποδεικνύει το τεράστιο χάσμα στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας ανά την επικράτεια.

·         Ράντζα και λοιμώξεις: Η αναμονή σε φορεία και η νοσηλεία παθολογικών περιστατικών σε χειρουργικές κλινικές αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο ενδονοσοκομομειακών λοιμώξεων, με την Ελλάδα να καταγράφει αρνητικούς δείκτες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο «ανθρωποδιώκτης» των χαμηλών μισθών και της ακρίβειας

Το βασικό ερώτημα παραμένει: Γιατί το ΕΣΥ διώχνει τους επαγγελματίες του; Η απάντηση κρύβεται στην οικονομική εξαθλίωση. Όταν οι αμοιβές στον τουρισμό ξεπερνούν αυτές των υγειονομικών, η φυγή προς τον ιδιωτικό τομέα ή το εξωτερικό είναι αναπόφευκτη.

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί:

·         Τραυματιοφορείς: 684€ καθαρά το μήνα.

·         Βοηθοί Νοσηλευτών: 736€ καθαρά το μήνα.

·         Νοσηλευτές ΠΕ: 836€ καθαρά το μήνα.

Με το κόστος ζωής και τα ενοίκια να καλπάζουν, είναι ανθρωπίνως αδύνατο για ένα ζευγάρι υγειονομικών να συντηρήσει οικογένεια. Η ακρίβεια τσακίζει την καθημερινότητα των ανθρώπων που στην πανδημία χαρακτηρίστηκαν «ήρωες», αλλά σήμερα αντιμετωπίζονται με απόλυτη περιφρόνηση.

Μια κραυγή αγωνίας για το μέλλον

Οι υποσχέσεις για ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά (ΒΑΕ), για μονιμοποιήσεις συμβασιούχων και ουσιαστικές αυξήσεις παραμένουν γράμμα κενό. Η θυσία των 53 συναδέλφων που έχασαν τη ζωή τους από Covid-19 και των εκατοντάδων που νόσησαν βαριά, δεν αναγνωρίστηκε ούτε ως εργατικό ατύχημα.

Η κινητοποίηση της Πέμπτης 19 Μαρτίου δεν είναι μια τυπική διαμαρτυρία· είναι μια κραυγή αγωνίας για την επιβίωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Αν δεν ληφθούν μέτρα τώρα, σε λίγα χρόνια οι επαγγελματίες υγείας θα αναζητούνται «με το κιάλι».

Ραντεβού την Πέμπτη 19/03/2026, στις 9:00 π.μ., στο Υπουργείο Υγείας. Γιατί η υγεία είναι δικαίωμα, όχι προνόμιο για λίγους.

Επιμέλεια: Η Συντακτική Ομάδα του libre.gr

Ρούλα Σκουρογιάννη

Τα EURL, τα οποία συγκεντρώνουν κοινοπραξίες επιστημονικής εμπειρογνωμοσύνης από όλη την ΕΕ, συμβάλλουν στη βελτίωση της ετοιμότητας της ΕΕ και στην εξασφάλιση ταχείας ανίχνευσης και ανταπόκρισης σε περίπτωση καταγραφής κρουσμάτων μεταδοτικών ασθενειών ή ξεσπάσματος κάποιας επιδημίας. Θα ενισχύσουν έτσι την άμυνα της ΕΕ απέναντι σε σοβαρές διασυνοριακές απειλές για την υγεία.  

Ειδικότερα, τα έξι EURL καλύπτουν τους ακόλουθους τομείς με υπό την ευθύνη των αντίστοιχων επιστημονικών κέντρων:

·         Αντιμικροβιακή αντοχή (AMR) στα βακτήρια – Statens Serum Institut (SSI), Δανία

·         Ιικά παθογόνα που μεταδίδονται με φορείς – Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Ολλανδία

·         Αναδυόμενα από τρωκτικά και ζωονοσογόνα ιικά παθογόνα – Folkhälsomyndigheten, Σουηδία

·         Βακτηριακά παθογόνα υψηλού κινδύνου, αναδυόμενα και ζωονοσογόνα –  Robert Koch-Institut (RKI), Γερμανία

·         Λεγεωνέλα – Hospices Civils de Lyon, Γαλλία

·         Διφθερίτιδα και κοκκύτης – University of Turku, Φινλανδία

Η λειτουργία των έξι EURL ορίστηκε τον Μάρτιο του 2024

Πιο συγκεκριμένα, ο κανονισμός 2022/2371 για τις σοβαρές διασυνοριακές απειλές για την υγεία εισήγαγε νομική εντολή για τον ορισμό και την εφαρμογή ευρωπαϊκών εργαστηρίων αναφοράς στη δημόσια υγεία. Τον Μάρτιο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε έναν εκτελεστικό κανονισμό που όριζε τα πρώτα έξι EURL για τη δημόσια υγεία. Ένας εκτελεστικός κανονισμός όρισε άλλα τρία EURL τον Νοέμβριο του 2024. Κάθε δίκτυο EURL για τη δημόσια υγεία θα λειτουργεί και θα συντονίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).

Τα EURL θα υποστηρίξουν τα εθνικά εργαστήρια δημόσιας υγείας, διασφαλίζοντας τη συγκρισιμότητα των δεδομένων και την ενίσχυση της ικανότητας σε εργαστηριακές μεθόδους σε επίπεδο ΕΕ.

Αυτό περιλαμβάνει προσπάθειες ευθυγράμμισης όσον αφορά τη διάγνωση και τις εξετάσεις για την επιτήρηση, την κοινοποίηση και την αναφορά ασθενειών.

Για σοβαρό κίνδυνο στη δημόσια υγεία από την επιβαρυμένη ατμόσφαιρα προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός. Η Πορτογαλία κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, το ίδιο αναμένεται και στην Βρετανία, όπου αυτή την βδομάδα αναμένεται να ζήσει τον πρώτο της καύσωνα από τότε που άρχισε η καταγραφή των μετεωρολογικών δεδομένων στην χώρα. Η Ιρλανδία και το Βέλγιο ετοιμάζονται επίσης για καύσωνα, με τη θερμοκρασία να φτάνει μέχρι και 38 βαθμούς.

Η Ευρώπη φλέγεται

Εκατοντάδες άλλοι άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τα σπίτια τους καθώς οι πυρκαγιές έπληξαν τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία την Παρασκευή, ενώ αξιωματούχοι στην Ευρώπη εξέδωσαν προειδοποιήσεις για την υγεία για τον καύσωνα τις επόμενες ημέρες.

Περισσότεροι από 1.000 πυροσβέστες, υποστηριζόμενοι από βομβαρδιστικά αεροσκάφη, δίνουν μάχη από την Τρίτη για να ελέγξουν δύο πυρκαγιές στη νοτιοδυτική Γαλλία, οι οποίες έχουν αναζωπυρωθεί από την καυτή ζέστη, τις συνθήκες σε σκάφη και τους ισχυρούς ανέμους.

Ενώ οι θερμοκρασίες έπεσαν λίγο στην Πορτογαλία, αναμένονταν να ξεπεράσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου (104 Φαρενάιτ) σε ορισμένες περιοχές, με πέντε περιοχές σε κόκκινο συναγερμό και περισσότερους από 1.000 πυροσβέστες να καταπολεμούν 17 πυρκαγιές, ανέφεραν οι αρχές.

Στην Ισπανία, μια νέα πυρκαγιά ξέσπασε στα νότια της χώρας μετά τις φλόγες στα δυτικά την περασμένη εβδομάδα.

Περισσότεροι από 400 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τους λόφους Mijas, μια πόλη δημοφιλής στους βορειοευρωπαίους τουρίστες στην επαρχία της Μάλαγα. Οι επισκέπτες της παραλίας στο Τορεμολίνος, περίπου 20 χλμ. μακριά, μπορούσαν να δουν λοφία καπνού να υψώνονται πάνω από τα ξενοδοχεία που πλαισιώνουν την ακτή.
Εν τω μεταξύ, η χειρότερη ξηρασία σε περισσότερα από 70 χρόνια μείωσε τον μεγαλύτερο ποταμό της Ιταλίας, τον Πάδο, σε λίγο περισσότερο από μια στάλα κατά τόπους, με τις θερμοκρασίες να αναμένεται να αυξηθούν την επόμενη εβδομά

Οι αξιωματούχοι ανησυχούν για τις επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων και στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης που έχουν ήδη αμφισβητηθεί από την πανδημία COVID-19, καθώς η καυτή ζέστη σαρώνει την ήπειρο, με προειδοποιήσεις για χειρότερα που θα έρθουν ειδικά στη Βρετανία.

H προειδοποίηση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός δήλωσε ότι ο καύσωνας θα επιδεινώσει την ποιότητα του αέρα, ειδικά σε πόλεις και πόλεις.

«Η σταθερή και στάσιμη ατμόσφαιρα λειτουργεί ως καπάκι για την παγίδευση ατμοσφαιρικών ρύπων, συμπεριλαμβανομένων των σωματιδίων», είπε ο Λορέντζο Λαμπραντόρ, επιστημονικός υπεύθυνος του WMO, σε συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη.

«Αυτά έχουν ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητας του αέρα και τις δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία, ιδιαίτερα για τα ευάλωτα άτομα».

Η υπουργός Υγείας της Πορτογαλίας Μάρτα Τεμίντο δήλωσε την Πέμπτη ότι το σύστημα υγείας αντιμετώπισε μια «ιδιαίτερα ανησυχητική» εβδομάδα λόγω του καύσωνα και είπε ότι ορισμένα νοσοκομεία έχουν κατακλυστεί.

Από τις 7 Ιουλίου έως τις 13 Ιουλίου, η Πορτογαλία κατέγραψε 238 υπερβολικούς θανάτους λόγω του καύσωνα, ανακοίνωσε η υγειονομική αρχή της χώρας DGS. Η Ισπανία κατέγραψε 84 υπερβολικούς θανάτους που αποδίδονται σε ακραίες θερμοκρασίες τις πρώτες τρεις ημέρες του καύσωνα, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων του Εθνικού Επιδημιολογικού Κέντρου.

Πηγή: Reuters