Σεραφείμ Κοτρώτσος

Αν μη τι άλλο συνιστούν την περιγραφή μιας πολιτικής πλατφόρμας που δεν περιορίζεται, όπως θέλει το κυρίαρχο αφήγημα, στα εθνικά θέματα και ειδικότερα τα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό, αλλά ακολουθεί το τραμπικό μοτίβο που ενισχύεται εδώ και καιρό σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, πριν ακόμα επιβεβαιωθεί με την επικράτηση του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ.

Δεν πρέπει, ωστόσο, να υποβαθμίζεται πως το ίδιο αφήγημα, με παραλλαγές, κερδίζει έδαφος και στην Ελλάδα.

Ο πολιτικός χάρτης που προέκυψε από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών (πεδίο που προσφέρεται για “δοκιμές”) το επιβεβαιώνει. Ακόμα περισσότερο, όμως, αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις που ακολούθησαν και οι οποίες δείχνουν να συγκροτείται δυναμικά μία πολιτική περιοχή στα δεξιά της Ν.Δ που ξεπερνάει το 18% και στην Εκτίμηση Ψήφου αγγίζει αθροιστικά ακόμα και το 20-22%. Η Ελληνική Λύση εδραιώνεται σε ποσοστό λίγο πάνω από το 9,5% των ευρωεκλογών, η Νίκη του Δημ. Νατσιού ενισχύεται, ενώ φαίνεται πως η Φωνή Λογικής της Αφροδίτης Λατινοπούλου δεν είναι ένας πολιτικός κομήτης αλλά μία περσόνα που προσελκύει ενδιαφέρον και ψηφοφόρους.

Ας επισημανθεί πως οι επικεφαλής και των τριών αυτών κομμάτων κατάγονται από τη Βόρεια Ελλάδα, όπου αθροιστικά σε αρκετές περιφέρειες πλησιάζουν ακόμα και το 30%!

Η ρευστοποίηση του χώρου της (κεντρο)αριστεράς που εντείνεται με το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο που συγκροτεί ο Στέφανος Κασσελάκης προκαλεί (δημοσκοπικά) την τριχοτόμηση του πολιτικού τοπίου. Από τη μία η πολιτικά κυρίαρχη αλλά συρρικνούμενη και κοινωνικά “αφοπλισμένη” Ν.Δ, από την άλλη το ανερχόμενο αλλά με ισχνή προβολή κυβερνησιμότητας ΠΑΣΟΚ, και στην δεξιά άκρη του σκηνικού ένας χώρος με σημαντική καταγραφή, αλλά χωρίς ενιαία έκφραση και ηγεσία. Από τους τρεις βασικούς παίκτες αυτού του χώρου, Λατινοπούλου και Νατσιός έσπευσαν να υποστηρίξουν τον Αντώνη Σαμαρά, ο Κυριάκος Βελόπουλος, από την άλλη, αξιοποιεί τη διαγραφή για να πλήξει τη Ν.Δ και να επιβεβαιώσει την στάση του σε θέματα παρεμφερή με την ατζέντα του πρώην πρωθυπουργού.

Είναι προφανές πως αυτά τα πρόσωπα δύσκολα μπορούν να συνυπάρξουν. Ειδικά, ο Κυριάκος Βελόπουλος δεν δείχνει διάθεση για συνεργασίες αφού έχει συγκροτήσει ένα ανθεκτικό και προσωποπαγές πολιτικό κόμμα.

Η πλατφόρμα Σαμαρά έρχεται, λένε κάποιοι, να δείξει τον δρόμο των συγκλίσεων σε αυτό τον χώρο και δύο από τους τρεις εκφραστές του (Λατινοπούλου, Νατσιός) είναι πιθανό να ανταποκρίνονταν σε τέτοιες διεργασίες.

Ο επί πολλά χρόνια στενός συνεργάτης του πρώην πρωθυπουργού, Ν. Τσούτσιας, ρωτήθηκε εάν ο Αντώνης Σαμαράς θα μπορούσε να ιδρύσει νέο κόμμα και απάντησε “δεν αποκλείω τίποτα”. Έχει, όμως, βιολογική και πολιτική αντοχή να ιδρύσει νέο κόμμα, επαναλαμβάνοντας το εγχείρημα της Πολιτικής Άνοιξης; Πολύ δύσκολα, από την άλλη, όμως, πρόκειται για έναν πεισματάρη έως και μονομανή πολιτικό που εμφορείται από την ανάγκη να αποδεικνύει ότι κατέχει την αυθεντική εκπροσώπηση του πατριωτισμού. Από την πρώτη σειρά στα συλλαλητήρια κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών, μέχρι τις αιχμές για “μειοδοσία” του Γεραπετρίτη και εμμέσως του ίδιου του πρωθυπουργού, το “χούϊ” μεταμορφώνεται σε πολιτική. Και το “χούϊ” φεύγει, ως γνωστόν, τελευταίο.

Δημοσκοπικά και πιθανότατα πολιτικά ο συγκεκριμένος χώρος, λοιπόν, υπάρχει. Το διεθνές (ευρωπαϊκό) πολιτικό περιβάλλον ευνοεί και δημιουργεί προϋποθέσεις. Η πλατφόρμα, είτε στην σοβαροφανή, είτε στην λαϊκιστική έως και γραφική εκδοχή της, εκπονείται. Λείπει το πρόσωπο που θα μπορούσε να τον εκφράσει συνολικά.

Εάν αυτό είναι ο Αντώνης Σαμαράς μένει να το μάθουμε σύντομα. Εφόσον, όμως, δεν είναι αυτός, ή κάποιος που θα υποδείξει, που θα ηγηθεί, μπορεί να είναι αυτός που θα καθοδηγήσει, θα “νομιμοποιήσει” και θα επικυρώσει την ίδρυση, για παράδειγμα, ενός συναπισμού της υπερδεξιάς, ενός μετώπου που θα εκκινεί από την δεξιά και θα εκτείνεται έως την ακροδεξιά. Στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις αλλά και στις μετρήσεις διαπιστώνεται, άλλωστε, πως το “αντισυστημικό” κύμα σαρώνει σχετικά εύκολα τις παλαιές κομματικές γραμμές. Φαίνεται και στις μετακινήσεις ψηφοφόρων που αποτυπώθηκαν στις ευρωεκλογές από τον ΣΥΡΙΖΑ και, λιγότερο, από το ΠΑΣΟΚ προς την Ελληνική Λύση, ή, αναμενόμενο, από τη Ν.Δ προς αυτήν, ή προς τη Νίκη και τη Φωνή Λογικής.

Η δημοσκόπηση, ωστόσο, είναι αποκαλυπτική και για τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Παύλος Πολάκης φαίνεται πως μπορεί να κερδίσει τελικά στην μάχη για τη νέα ηγεσία, ενώ το υπό ίδρυση κόμμα του Στέφανου Κασσελάκη μπορεί δυνητικά να αφομοιώσει κάτι λιγότερο από έναν στους τρεις ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ. Προσώρας κινείται στο 2,6% στην πρόθεση ψήφου, υπό προϋποθέσεις, όμως, μπορεί να φτάσει και αρκετά ψηλότερα.

Η ανάλυση του επικεφαλής της GPO Αντώνη Παπαργύρη:

Αδιαµφισβήτητα το κορυφαίο γεγονός των προηγούµενων ηµερών υπήρξε η νίκη του Ντ. Τραµπ και η επανεκλογή του στην προεδρία των ΗΠΑ. Ενα γεγονός που αναµένεται να προκαλέσει βαθύτατες γεωπολιτικές ανακατατάξεις, µε την ελληνική κοινή γνώµη να στρέφει αναπόφευκτα και αυτή το βλέµµα της στο πρόσωπο που έχει διχάσει σε µεγάλο βαθµό την αµερικανική κοινωνία και, από ό,τι φαίνεται, και την ελληνική, η οποία σε ποσοστό 49,1% κρίνει θετικά το αποτέλεσµα έναντι 46,9% που θεωρεί τη συγκεκριµένη εξέλιξη ένα µάλλον αρνητικό γεγονός.

Στο στοιχείο που φαίνεται να συµφωνεί η πλειοψηφία σε ποσοστό 62,7% είναι ότι αυτό το αποτέλεσµα είναι πιθανόν να δώσει πολιτική ώθηση και στα δεξιά ελληνικά πολιτικά κόµµατα, που µαζί µε τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά όµορα σχήµατα αισθάνονται ότι διαθέτουν πλέον την απαραίτητη πολιτική και ιδεολογική κάλυψη για να προτεραιοποιήσουν τη δική τους ατζέντα. Στο εσωτερικό µέτωπο και στην ενότητα αξιολόγησης της κυβερνητικής πολιτικής, το 61,4% κρίνει αρνητικά το έργο της κυβέρνησης, τονίζοντας ότι η χώρα µάλλον κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση.

“Καμπανάκι” για ΝΔ, Σαμαρά και Καραμανλή

Ωστόσο η κυβέρνηση συνεχίζει να αποσπά 37,9% των θετικών απόψεων, που, µε βάση όλα όσα έχουν συµβεί το τελευταίο διάστηµα και τη δηµοσκοπική φθορά που υφίσταται, είναι αρκετά σηµαντική. Η ευρύτερη κοινή γνώµη, αλλά και οι ψηφοφόροι της Ν.∆. δεν φαίνεται να συµµερίζονται σε µεγάλο βαθµό τις ανησυχίες που έχουν εκφράσει το τελευταίο διάστηµα οι πρώην πρωθυπουργοί Αντ. Σαµαράς και Κ. Καραµανλής, των οποίων οι παρεµβάσεις εκλαµβάνονται από την πλειοψηφία σε ποσοστό 58,3% ως ενέργειες µε στόχο την αποδυνάµωση του κ. Μητσοτάκη παρά ως καλές υπηρεσίες που προσφέρονται στην κεντροδεξιά παράταξη, µε σκοπό τη βελτίωση της εφαρµοζόµενης πολιτικής της.

Πρώτη η ΝΔ, δεύτερο το ΠΑΣΟΚ, “κατάρρευση” για ΣΥΡΙΖΑ 

Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, είναι ο µεγάλος κερδισµένος της τελευταίας περιόδου, αποσπώντας ήδη το 34,3% των θετικών απόψεων του συνόλου για την αντιπολιτευτική του τακτική, για την οποία το 66,4% της ευρύτερης κοινής γνώµης και το 80,2% των ψηφοφόρων του θεωρούν ότι πρέπει να οξυνθεί περαιτέρω και να γίνει πιο σκληρή απέναντι στην κυβέρνηση.

Φαβορί ο Πολάκης, «δεξαµενή» για Κασσελάκη

Ειδική ενότητα της µέτρησης αποτέλεσαν οι εσωκοµµατικές εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ.

Το καινούργιο στοιχείο που αναδεικνύεται είναι η αποτύπωση της δεξαµενής που διαθέτει το υπό ίδρυση κόµµα Κασσελάκη, το οποίο θεωρεί πολύ και αρκετά πιθανό να ψηφίσει το 8,3% του συνόλου και το 27,7% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ. Να επισηµάνουµε ότι τα συγκεκριµένα ποσοστά δεν αποτελούν πρόθεση ψήφου, αλλά καταγραφή των δυνητικών ορίων του κόµµατος.

Για τις εσωκομματικές εκλογές του ΣΥΡΙΖΑ διαµορφώνεται ένα περιβάλλον στο οποίο µεταξύ των ψηφοφόρων των ευρωεκλογών έχουµε µια αµφίρροπη µάχη µεταξύ των κ. Πολάκη και Φάµελλου, η οποία όµως αποκτά πολύ ξεκάθαρο φαβορί, τον κ. Πολάκη, όταν επικεντρώνεται στους σηµερινούς ψηφοφόρους του κόµµατος.

Ειδικότερα η πρόθεση ψήφου είναι η εξής:

Νέα Δημοκρατία 26,6%
ΣΥΡΙΖΑ: 5,8%
ΠΑΣΟΚ: 17,1%
Ελληνική Λύση: 7,8%
ΚΚΕ: 7,9%
Νίκη: 3,1%
Πλεύση Ελευθερίας: 3,5%
Φωνή Λογικής: 4,6%
ΜέΡΑ25: 1,5%
Νέα Αριστερά: 2%
Νέο κόμμα Κασσελάκη: 2,6%
Άλλο: 1,6%
Λευκό Άκυρο: 1,7%
Δεν θα ψηφίσω: 1,8%
Αναποφάσιστοι: 12,4%

Το ενδιαφέρον στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι η δημοσκοπική του ενίσχυση δεν οφείλεται σε αύξηση της συσπείρωσης παλιών ψηφοφόρων του, αλλά σε προσέλκυση ενός νέου, πιο «αντισυστημικού» κοινού. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον ΣΥΡΙΖΑ επιλέγει το 22% εκείνων που δηλώνουν ότι αισθάνονται «εκτός των τειχών», οι οποίοι αποτελούν το 47% του εκλογικού σώματος.

Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς πως ο ΣΥΡΙΖΑ “αλλάζει δέρμα”, υπό την έννοια ότι όχι μόνο εξισορροπεί τις απώλειες που έχει προς τα αριστερά λόγω, προφανώς, των “ξένων” προς το παραδοσιακό εκλογικό του κοινό απόψεις που διατυπώνει ο Στέφανος Κασσελάκης (ΝΑΤΟ, Ισραήλ, “πατρίδα-θρησκεία-οικογένεια”, “θαύμα” κλπ.), με εισροές νέων από το ακροατήριο εκείνων που θεωρούν εαυτούς “ανέστιους” λόγω των οικονομικών συνθηκών (ακρίβεια), του Κράτος Δικαίου (Τέμπη, κ.ά) και επιθυμούν να εκφράσουν τη δυσφορία τους προς την κυβέρνηση.

Όλα αυτά εξηγούνται και από τις βασικές μετακινήσεις ψηφοφόρων με τη ΝΔ να έχει τις μεγαλύτερες απώλειες προς την Ελληνική Λύση, τον ΣΥΡΙΖΑ προς τη Νέα Αριστερά και την Πλεύση Ελευθερίας, και το ΠΑΣΟΚ, προς τον ΣΥΡΙΖΑ και τους «Δημοκράτες» του Ανδρέα Λοβέρδου. Δικαιολογείται απόλυτα, ως εκ τούτου, η “ειδική” στρατηγική του Μεγάρου Μαξίμου προς τους δεξιούς ψηφοφόρους, είτε με το προσωπικό πολιτικό στοίχημα που έθεσε ο πρωθυπουργός, είτε με κινήσεις συμβολικού χαρακτήρα όπως η υποψηφιότητα του Φρέντι Μπελέρη. Ο Κυριάκος Βελόπουλος διέγραψε το προηγούμενο διάστημα μία ανοδική πορεία που μοιάζει αυτή τη στιγμή να βρίσκεται σε κάμψη, ωστόσο είναι σαφές πως τα δημοσκοπικά ποσοστά της Ελληνικής Λύσης συνήθως υποεκτιμώνται και μένει να δούμε ποιές θα είναι τελικά οι αντοχές του μέχρι τις ευρωεκλογές.

Ως προς τη συσχέτιση ανάμεσα στην ψήφο και την πολιτική αυτοτοποθέτηση, η ΝΔ έχει πάντα την ισχυρή παρουσία της στους κεντροδεξιούς (την ισχυρότερη κατηγορία της) και τους δεξιούς ψηφοφόρους, ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει να έχει ισχυρή παρουσία και στους αριστερούς αλλά και στους κεντροαριστερούς, ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει την «πρωτιά» του σε όσους αυτοπροσδιορίζονται ως «κεντρώοι».

Ως προς την εκτίμηση ψήφου, δηλαδή την εκτίμηση που κάνει η Metron Analysis για το πώς θα διαμορφωνόταν ένα ένδεχόμενο εκλογικό αποτέλεσμα, έχουμε μια άνοδο της συσπείρωσης της ΝΔ που μεταφράζεται σε άνοδο 0,9%, μια νέα άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στο 15,4%, μια υποχώρηση του ΠΑΣΟΚ κατά 1% και μια σταθερότητα ουσιαστικά του ΚΚΕ. Η Ελληνική Λύση καταγράφει μια υποχώρηση στο 8,3%, ενώ η εκτίμηση είναι περνούν το όριο η Νίκη, η Πλεύση Ελευθερίας και οριακά η Νέα Αριστερά, όχι όμως κάποιο άλλο κόμμα.

Το Μέγαρο Μαξίμου έκανε όσα μπορούσε για να υποβαθμίσει την παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών, αντιλαμβάνεται, ωστόσο, πως δεν πρόκειται για τις παραξενιές ενός απόμαχου της πολιτικής που δεν επιθυμεί να συνταξιοδοτηθεί. Ο Αντώνης Σαμαράς, άλλωστε, δεν συνήθισε ποτέ τον τρόπο με τον οποίο βρέθηκε από την μία στιγμή στην άλλη από το πρωθυπουργικό γραφείο (το οποίο αρνήθηκε να παραδόσει στον διάδοχό του Αλέξη Τσίπρα) στην πολιτική αποστρατεία. Αισθάνεται, λένε αρκετοί, πως η πολιτική του οφείλει ένα χρέος και δεν είδε ποτέ θετικά την πολιτική ηγεμονία που απολαμβάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Συρρικνώνει, άλλωστε, τον χώρο επιρροής του.

Όσα είπε από το βήμα της Βουλής δεν ήταν μία τυπική και για την τιμή των όπλων κριτική σε ένα νομοσχέδιο που εκφεύγει από τις συντηρητικές απόψεις του. Ήταν περισσότερο η διατύπωση μιας πολιτικής πλατφόρμας.

«Κύριοι της κυβέρνησης δεν κάνετε έτσι στροφή στο κέντρο. Δεν είναι κέντρο η ανατροπή της οικογένειας. Δεν είναι κέντρο η κατάργηση της μάνας και του πατέρα. Δεν είναι μεταρρύθμιση η προσχώρηση στην κουλτούρα της αποδόμησης των πάντων. Όλα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με την παράταξή μας και τις ιδέες μας που είναι φιλελεύθερες, πατριωτικές, δυτικές, ευρωπαϊκές αλλά δεν μιμούνται την κάθε ακρότητα που μας έρχεται από έξω», ανέφερε. Θύμισε μάλιστα ότι η ΝΔ υπό τη σημερινή της ηγεσία, το 2018, τάχθηκε κατά της αναδοχής από ομόφυλα ζευγάρια. «Τώρα δεχόμαστε την τεκνοθεσία», υπογράμμισε.

Διανθίζοντας, μάλιστα, τα παραπάνω με σαφείς αιχμές σχετικά με τα ελληνοτουρκικά (αρθρογραφεί συχνά κατά της πολιτικής σύγκλισης που ασκεί η κυβέρνηση), το αγροτικό και την ακρίβεια, επιχείρησε να εκφράσει το μέτωπο κατά της στροφής στο κέντρο που αποτελεί πολιτική σημαία του πρωθυπουργού και καμβά της κυριαρχίας του. Η απουσία αντιπολίτευσης στον τελευταίο προσφέρει, λένε αρκετοί, την ευκαιρία στον Αντώνη Σαμαρά να ενισχύσει την παρουσία του.

Υπό την έννοια αυτή ίσως ο ιδιότυπος “ψυχρός πόλεμος” που άνοιξε με το Μέγαρο Μαξίμου να είναι προανάκρουσμα ενός μεγαλύτερου σχεδίου που φιλοδοξεί να το καταστήσει πιό αισθητό μετά τις ευρωεκλογές- είναι αλήθεια πως αρκετοί έχουν μαζευτεί στοχεύοντας στους συσχετισμούς που θα προκύψουν από τις κάλπες του Ιουνίου.

Εάν τα ποσοστά της Ν.Δ μειωθούν κοντά στο 30%, τότε ο πρώην πρωθυπουργός θα εμφανιστεί δικαιωμένος και θα σημάνει εντονότερα την ανάγκη να επιστρέψει η παράταξη στην δεξιά κοιτίδα της. Εφόσον κάτι τέτοιο συνδυαστεί με αύξηση της αποχής και με αύξηση των ποσοστών των κομμάτων στα δεξιά της Ν.Δ, το αφήγημά του θα φανεί πιο πιστευτό.

Ο ίδιος, πάντως, είναι δύσκολο έως απίθανο να διαδραματίσει κάποιον ηγετικό ρόλο. Πολιτικοί και βιολογικοί λόγοι δεν επιτρέπουν την επιστροφή του στην κεντρική σκηνή, ως εκ τούτου θα χρειαστεί ίσως κάποιον “εντολοδόχο” που να μπορεί να εκφράσει τον χώρο που θεωρεί ότι εγκατέλλειψε η Ν.Δ επί Κυριάκου Μητσοτάκη. Όλα αυτά, βεβαίως, είναι ασκήσεις επί χάρτου που δεν προκαλούν προσώρας λόγους ανησυχίας στο Μέγαρο Μαξίμου. Υπάρχουν πολλά περισσότερα που απασχολούν τον πρωθυπουργό και τίποτε δεν φαίνεται στο άμεσο μέλλον που να δημιουργεί ρωγμές στην πολιτική αυτοπεποίθηση, κατ΄ άλλους, υπεροψία, που εκπέμπει.

Η Νέα Δημοκρατία, άλλωστε, είναι ένα κόμμα-παράταξη που μπορεί να προσαρμόζεται όσο διατηρεί την νομή της εξουσίας και η συνοχή της δύσκολα διαταράσσεται.

Υποστήριξε ειδικότερα ότι το “λόμπι του κατευνασμού” στα εθνικά θέματα έχει διεισδύσει σε όλα τα κόμματα και πως κάποιοι σχεδιάζουν “Πρέσπες του Αιγαίου”, δηλαδή η Ελλάδα να εκχωρήσει κυριαρχικά της δικαιώματα στην Τουρκία.

Ο πρώην πρωθυπουργός εξαρχής δήλωσε ότι δεν είναι με την πολιτική ορθότητα αλλά με την πολιτική αλήθεια, προϊδεάζοντας για τη συνέχεια της παρέμβασης του.

“Δεν έχει νόημα να χαϊδέψω αυτιά. Δε θα ήμουν χρήσιμος στη χώρα στην κυβέρνηση στην παράταξη την οποία υπηρετώ εδώ και 45 χρόνια”, είπε μάλιστα ο κ. Σαμαράς.

Σχολίασε πως “εξάλλου τα θετικά φαίνονται και αναγνωρίζονται και για αυτό η ΝΔ παραμένει η κυρίαρχη πολιτική δύναμη και αντίθετα από ό,τι κάνει η αριστερά αρκετά από τα δικά μας λάθη αντιμετωπίζονται όπως έγινε με τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού”.

Ο κ.  Σαμαράς πάντως αναφερόμενος στο νέο πακέτο στήριξης για την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος είπε ότι τα εν λόγω λάθη “καλώς σήμερα διορθώθηκαν, αλλά το ζήτημα είναι να υπάρξει μόνιμη λύση και ελληνική και ευρωπαϊκή” και ζήτησε να υπάρξει για παράδειγμα αλλαγή στην τιμολόγηση του ρεύματος και στη φορολογία.

“Οι έκτακτες επιδοτήσεις δεν μπορεί να είναι μόνιμη λύση, γιατί δεν είναι μόνο οι τιμές ενέργειας είναι και οι πρώτες ύλες και τα λιπάσματα“, δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός, αμφισβητώντας έτσι την επάρκεια των νέων μέτρων.

Αιχμές άφησε και για την πολιτική της άμεσης απολιγνιτοποίησης μέχρι το 2024, που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση, αλλά και για καθυστέρηση στην ανακοίνωση εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της χώρας.

“Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να προωθήσει την ανάδειξη των υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου, ως τη σωτήρια λύση και για την Ευρώπη. Μόνο που αυτό προϋποθέτει ότι η Ελλάδα: πρώτον, θα διεκδικήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην περιοχή, όπως τα προβλέπει το Δίκαιο της Θάλασσας και δεύτερον, θα κάνει όλες τις απαραίτητες συμμαχίες, για να ανατρέψει τα τουρκικά τετελεσμένα”, δήλωσε ο κ. Σαμαράς.

Επικαλέστηκε ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας “προβλέπει με σαφήνεια, ότι τα Ελληνικά νησιά – συμπεριλαμβανομένου και του Καστελόριζου – έχουν πλήρη δικαιώματα σε ΑΟΖ. 

Πράγμα που σημαίνει ότι η Ελληνική ΑΟΖ “ακουμπά” την Κυπριακή.” Και πρόσθεσε:

“Δεν μπορεί εμείς να ξεκινάμε από κάτι λιγότερο! Δεν μπορεί ελληνικά στόματα να λένε, επισήμως, ότι είμαστε… “μοναχοφάηδες” όταν διεκδικούμε όσα το Διεθνές Δίκαιο προβλέπει ως δικά μας. Δεν μπορούμε να παραιτηθούμε από τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Τα οποία είναι σε όφελος της Ευρώπης – και της Δύσης ολόκληρης.”

Δήλωσε μάλιστα με νόημα “βέβαιος, ότι ο πρωθυπουργός, στο ταξίδι του, σε λίγες μέρες, στις ΗΠΑ, θα τα εξηγήσει όλα αυτά διεξοδικά.”

Υπενθύμισε εξάλλου ότι κατά την άποψη του “υπάρχει το γνωστό “λόμπι του Κατευνασμού” στην Ελλάδα. Που έχει διεισδύσει σε όλα τα πολιτικά κόμματα. Δηλαδή, οι οπαδοί και οι θεωρητικοί της εύκολης «τακτοποίησης» των εθνικών μας θεμάτων. Που ζητούσαν και επέμεναν, να μην πάρουμε πλοία ανοικτής θαλάσσης, και να μην υπογράψουμε την Αμυντική Συμφωνία με τη Γαλλία. Γιατί δεν έπρεπε, λέει, να εγκαταλείψουμε … “το άρμα της Γερμανίας”!”

“Καρφιά” για το διάλογο με Τουρκία

Ο κ. Σαμαράς υπενθύμισε ότι ο ίδιος είχε διαφωνήσει με την επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών και άφησε αιχμές για την επιλογή του κ. Μητσοτάκη να ξεκινήσει διάλογο. “Δεν διαφωνούσα “να συζητάμε γενικά” με την Τουρκία… Διαφώνησα με το να κάνουμε επίσημο διάλογο, την ώρα που συνεχίζονταν και κλιμακώνονταν οι προκλήσεις και τα τετελεσμένα του Ερντογάν. Κι ο Ερντογάν κατάφερε έτσι τελικά να αποφύγει τις κυρώσεις! Όπως ακριβώς επεδίωκε η κ.  Μέρκελ”, είπε, υποστηρίζοντας ότι ο “διάλογος” ενθαρρύνει – και “νομιμοποιεί” στα μάτια τρίτων – την κλιμάκωση των προκλήσεων.

Άφησε μάλιστα ευθείες αιχμές κατά του κ. Μητσοτάκη για την τελευταία συνάντηση με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην οποία υποτίθεται ότι είχε συμφωνηθεί μορατόριουμ, το οποίο η Άγκυρα παραβίασε ήδη.

“Στο μεταξύ, βέβαια, δεν υπήρξε “ύφεση” στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό. Δεν είχαμε “ημέρωμα του θηρίου”. Δεν είχαμε “ήρεμα καλοκαίρια”. Συνεχή κλιμάκωση είχαμε, σε όλα τα μέτωπα”, είπε ο κ. Σαμαράς.

“Κάρφωσε” όμως τον πρωθυπουργό και για τη δήλωση πως «η απειλή κυρώσεων είναι πιο ισχυρό όπλο από τις ίδιες τις κυρώσεις».

“Δεν βλέπω όμως, να κάμφθηκε από την “απειλή” αυτή η Τουρκία. Αντιθέτως, αποθρασύνθηκε”, σχολίασε ο κ. Σαμαράς.

Ο πρώην πρωθυπουργός κατήγγειλε το “λόμπυ του κατευνασμού” , που όπως είπε “μας ζητάει,να υποχωρήσουμε πλήρως απέναντι στην Τουρκία, που είναι “ισχυρή”. Όπως μας ζητούσε προηγουμένως να υποχωρήσουμε και απέναντι στα Σκόπια, επειδή είναι “αδύναμα”. Έτσι κι αλλιώς, έχουν βρει το φάρμακο “για πάσαν νόσο”: Κατευνασμό πάση θυσία!”

Άφησε όμως να διαφανεί και η διαφωνία του με την πλήρη ρήξη με τη Ρωσία, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος ενός ευρύτερου συνασπισμού με την Κίνα και την Ινδία απέναντι στη Δύση, προσθέτοντας: “Καταδικάσαμε, λοιπόν, τη ρωσική εισβολή και υποστηρίξαμε από την πρώτη στιγμή την Ουκρανία. Αλλά να ξέρουμε ότι, μετά τον πόλεμο, έρχεται η ειρήνη. Και πρέπει να έχουμε από τώρα στο μυαλό μας την “επόμενη μέρα”.”

“Κεντροδεξιά χωρίς δεξιά δεν υπάρχει”

Ο κ. Σαμαράς επέμεινε και στην παλιότερη δήλωση του ότι η ΝΔ δεν είναι και δεν μπορεί ποτέ να γίνει “Ποτάμι”.

“Να ανοιχθούμε σε όλους ναι – αλλά να μη χάσουμε τον εαυτό μας! Ανοιχτή αγκαλιά ναι – αλλά μη ξεχάσουμε τι εκπροσωπούν οι ιδέες μας”, είπε και πρόσθεσε: “Να το ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν: Κεντροδεξιά χωρίς Δεξιά δεν υπάρχει!”

Διαφώνησε έτσι ευθέως με τη δήλωση του κ. Μητσοτάκη στο Βήμα της Κυριακής ότι οι εκλογές κερδίζονται στο κέντρο, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για το ρόλο πασοκογενών στελεχών στο Μαξίμου.

Ο κ. Σαμαράς υποστήριξε μάλιστα ότι όπου στην Ευρώπη μεταλλάχθηκαν παραδοσιακά κόμματα της κεντροδεξιάς, συρρικνώθηκαν δραματικά. Αναφέρθηκε στην Ισπανία, στη Γερμανία και κυρίως στη Γαλλία, όπου η υποψήφια των Γκωλικών πήρε 4,5%.

Υποστήριξε δε ότι ο “κεντρώος” Μακρόν, πολιτικά έχει μετατοπιστεί προς τα δεξιά, όπως αι ολόκληρη η γαλλική κοινωνία. “Οι θέσεις του σε μια σειρά ζητήματα, από την ασφάλεια έως το μεταναστευτικό, θα προκαλούσαν… εγκεφαλικά σε κάποιους μοντέρνους ιεροκήρυκες της “Πολιτικής ορθότητας” στην Ελλάδα”, σχολίασε μάλιστα ο κ. Σαμαράς.

“Ενώ όλες οι κοινωνίες της Ευρώπης μετατοπίζονται προς τις δικές μας βασικές αξίες, εμείς δείχνουμε πολλές φορές ότι «ψαχνόμαστε». Τα δικά τους, λοιπόν, καράβια στα δικά μας λιμάνια έρχονται. Δεν έχουμε εμείς ανάγκη, να σαλπάρουμε για λιμάνια ξένα”, κατέληξε.

Ο κ. Σαμαράς μάλιστα δήλωσε ότι τον εγκαρδιώνει ότι “εκατομμύρια Έλληνες παρακολουθούν, στην ίδια τηλεόραση, τη ζωή του Αγίου Παϊσίου.“

Κλείνοντας ο πρώην πρωθυπουργός δήλωσε ότι “κάποια κέντρα σχεδιάζουν – και δεν το κρύβουν – να σύρουν την Ελλάδα σε συνολική “συνθηκολόγηση” με την Τουρκία. Να “μοιράσουμε” – δηλαδή να εκχωρήσουμε – τα δικά μας κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο…Δηλαδή ο Ελληνισμός να υποστεί νέο εθνικό ακρωτηριασμό. Τις “Πρέσπες του Αιγαίου”. Αυτό, η παράταξή μας και ολόκληρος ο Ελληνικός λαός, δεν θα το επιτρέψει. Τους το λέω ξεκάθαρα: Μην υποτιμάτε τους Έλληνες.”

Πηγή: news247.gr

Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος παρεμβαίνει στα ιδεολογικά δρώμενα με έναν 11λογο σχετικά με το “τι είναι Αριστερά” στις μέρες μας, με άρθρο στην εφημερίδα “Εποχή”. Και επισημαίνει:

Θέση 1η – Η ιδεολογία δομεί το πολιτικό πλαίσιο

Από περίπου τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, η ιδεολογία διαδραμάτισε τεράστιο ρόλο στην πολιτική διαδικασία, για το διαχωρισμό της Αριστεράς από τη Δεξιά. Αυτή δομούσε την κοινωνία, την καθημερινή ζωή, τα πάντα, από την επιλογή των φίλων και της εκπαίδευσης μέχρι τις μορφές ψυχαγωγίας (συχνά ακόμη και το καφενείο που διάλεγε κάποιος, ή την επιλογή ποδοσφαιρικής ομάδας), και κυρίως των πολιτικών κομμάτων. Το πιο σημαντικό ήταν ότι αποτελούσε το βασικό συνδετικό κρίκο ανάμεσα στα κόμματα και την κοινωνία.

Θέση 2η – Η αποδυνάμωση της ιδεολογίας οδηγεί σε κρίση πολιτικής εκπροσώπησης

Η Δεξιά φοράει δύο «καπέλα». Άλλες φορές δίνει σκληρές ιδεολογικές μάχες, και άλλες κρύβει την ιδεολογία της παρουσιάζοντας τις θέσεις της ως απορρέουσες από μια ουδέτερη επιστήμη ή την «κοινή λογική». Παράλληλα, η Αριστερά, αμυνόμενη και φοβούμενη συχνά μια ευθεία αντιπαράθεση στο ιδεολογικό πεδίο (λόγω του ενδεχόμενου βραχυπρόθεσμου κόστους), δεν καθιστά σαφές ότι επιθυμεί τον οργανικό δεσμό της με συγκεκριμένα τμήματα της κοινωνίας, καθώς και ότι αντιλαμβάνεται την εργατική τάξη ως οικουμενική τάξη, με την έννοια ότι τα συμφέροντά της εκπροσωπούν τα συμφέροντα όλης της κοινωνίας. Έτσι, η ικανότητα της ιδεολογίας να λειτουργήσει ως συγκροτητικό στοιχείο του πολιτικού πλαισίου βαίνει συνεχώς μειούμενη.

Αυτή η αποδυνάμωση της ιδεολογίας οδηγεί, κατά την περίοδο του νεοφιλελευθερισμού, σε ρήξη του δεσμού μεταξύ κομμάτων και κοινωνίας. Αυτή, άλλωστε, είναι η κρίση της πολιτικής εκπροσώπησης. Ο Κρις Μπίκερτον υποστηρίζει ότι η αποδυνάμωση της ιδεολογίας ανοίγει το δρόμο στους τεχνολαϊκιστές– στους ηγέτες και στα πολιτικά κόμματα, που αναφέρονται όλο και περισσότερο τόσο στο λαό γενικώς, όσο και στην τεχνοκρατική αξία της «ουδέτερης» γνώσης. Η δοσολογία μεταξύ των δύο μπορεί να διαφέρει, ανάμεσα π.χ. στον Τζόνσον και τον Τραμπ ή τον Μακρόν και τον Μητσοτάκη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παρουσίαση του σχεδίου Πισσαρίδη από τον πρωθυπουργό, κατά την οποία αυτός προσπάθησε να μας πείσει ότι οι θέσεις που περιλαμβάνονται σε αυτό είναι ουδέτερες και προς όφελος όλων. Έτσι, ενώ πολλοί δεξιοί ηγέτες είναι ρητορικά αντίθετοι στο λαϊκισμό και υπέρ της αντικειμενικής επιστημονικής γνώσης, στην πράξη λειτουργούν στο έδαφος και των δύο.

Αλλά ο λαϊκισμός έχει μια εγγενή αστάθεια, ιδιαίτερα για τη Δεξιά, η οποία δεν μπορεί, και δεν θέλει, να υπηρετήσει όλον το λαό· και αυτό μεσοπρόθεσμα δεν μπορεί να κρυφτεί, ούτε να καλυφθεί από τεχνοκρατικά αφηγήματα.

Η αποδυνάμωση της ιδεολογίας είχε μεγαλύτερη επίπτωση στην Αριστερά παρά στη Δεξιά. Αυτό είναι παράδοξο, καθώς τα κόμματα της Δεξιάς, και οι πνευματικοί υποστηρικτές τους, είναι εκείνοι που διακήρυξαν την εποχή της Μεγάλης Μετριοπάθειας, το «τέλος της ιστορίας», ή το τέλος της διαφοροποίησης Αριστεράς-Δεξιάς.

Θέση 3η – Η αποδυνάμωση της φιλελεύθερης ιδεολογίας

Η ιδεολογία της Δεξιάς, του ατομικισμού, της προσωπικής ευθύνης, της ελαχιστοποίησης της κρατικής παρέμβασης, της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας, και ούτω καθεξής, είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Η έκκληση Μητσοτάκη προς τον οικογενειάρχη της μεσαίας τάξης που είναι χαλαρός αλλά του αρέσει να φοράει γραβάτα την Κυριακή ή η φράση του κ. Σκυλακάκη ότι οι Έλληνες είχαν επιδόματα, αλλά δεν μεγαλούργησαν μέσω αυτών-που είναι μια προσπάθεια να παρουσιαστούν τα επιδόματα ως αποζημίωση των αποτυχημένων και όχι ως δικαίωμα των πολιτών-είναι ενδεικτική για την ιδεολογική δουλειά που κάνουν οι αντίπαλοί μας σε αυτό το πεδίο.

Ωστόσο, το αφήγημα ότι η κοινωνική ευημερία για όλους θα έρθει μέσα από την απορρύθμιση απέτυχε να αποδώσει καρπούς τόσο πριν την κρίση, όσο πολύ περισσότερο κατά τη διάρκειά της. Για αυτό βλέπουμε την ανάδυση παγκοσμίως προσώπων, όπως ο Τραμπ, ο Τζόνσον (με το Μπρέξιτ), ο Όρμπαν και ο Μπολσονάρο, καθώς και την εκ δεξιών αμφισβήτηση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης ως οικουμενικού αφηγήματος.

Θέση 4η – Η «στρατηγική της επιβίωσης» ως ακρογωνιαίος λίθος της δεξιάς ιδεολογίας

Κατά την περίοδο του νεοφιλελευθερισμού, όπως υποστηρίζει ο Πολ Μέησον, κεντρικό ιδεολογικό δόγμα της Δεξιάς έχει γίνει μια μορφή μοιρολατρίας, μια μικρο-απεικόνιση του πιο μακρο-σκοπικού «τέλους της ιστορίας». Το βασικό μήνυμα είναι: μην αγωνίζεστε για κάτι ριζικά διαφορετικό. Θα κάνει τα πράγματα χειρότερα για εσάς και την οικογένειά σας. Είναι πολύ καλύτερο να μείνετε με αυτό που ξέρετε, μέχρι τελικά η καπιταλιστική ανάπτυξη να φτάσει κάποτε και σε εσάς, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό. Αυτό που απορρίπτεται εδώ είναι μια «στρατηγική αντίστασης» – η οποία έχει στηρίξει τους αντικαπιταλιστικούς αγώνες από τον 19ο αιώνα – υπέρ μιας «στρατηγικής της επιβίωσης».

Έτσι κεντρικό στοιχείο της ιδεολογίας του αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου είναι η απονομιμοποίηση ολόκληρης της προηγούμενης δεκαετίας, καθώς και της αναβίωσης των στρατηγικών αντίστασης: του φαινομένου των πλατειών, των αντισυστημικών κινημάτων, του δημοψηφίσματος, και φυσικά του πιο βασικού από όλα: της εμπειρίας της πρώτης κυβέρνησης της Αριστεράς.

Η επικράτηση της «στρατηγικής της επιβίωσης» είναι το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ιδεολογικής ηγεμονίας της Δεξιάς.

Θέση 5η – Η πολιτισμική ατζέντα της Δεξιάς και η ανάδειξη της νέας Δεξιάς

Η στρατηγική της επιβίωσης δεν βασίζεται μόνο στην εργασία και τον μισθό. Οι άνθρωποι για την επιβίωσή τους βασίζονται στην οικογένεια, τους φίλους και την ευρύτερη κοινότητα, που όλα τους επηρεάζουν την αίσθηση της προσωπικής τους ταυτότητας. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα εύφορο έδαφος για την ανάπτυξη των ιδεών, με την Δεξιά να είναι εκείνη η πολιτική δύναμη που ενεργοποιήθηκε σ’ αυτό το πεδίο στην εποχή του νεοφιλελευθερισμού. Ο Τόμας Φρανκ υποστήριξε ότι η σύγκλιση στα θέματα οικονομικής πολιτικής μεταξύ της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς- στην οποία σύρθηκε η δεύτερη μετά από περίπου τα μέσα της δεκαετίας του 1980 – διαδραμάτισε έναν κρίσιμο ρόλο: με την οικονομική πολιτική εκτός ατζέντας, η Δεξιά ήταν σε θέση να οδηγήσει την κοινωνική βάση της κεντροαριστεράς, αλλά και της Αριστεράς στο σύνολό της, σε μια συντηρητική πολιτισμική ατζέντα. Αυτή η ατζέντα έχει συνδέσει την ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού με τις πιο συντηρητικές, αυταρχικές και εθνικιστικές παραδόσεις της Δεξιάς. Η ιδεολογία της ΝΔ περιλαμβάνει τόσο τον (οικονομικό) νεοφιλελευθερισμό, όσο και μια μορφή κοινωνικού φιλελευθερισμού που αντιμετωπίζει τις ανησυχίες της πιο παραδοσιακής συντηρητικής βάσης της. Όσο περισσότερο οι νεοφιλελεύθερες στρατηγικές αποτυγχάνουν να εκπληρώσουν τις υποσχέσεις τους σε σχέση με την οικονομία και τις προσωπικές φιλοδοξίες του κάθε ατόμου, τόσο πιο κυρίαρχες γίνονται οι συντηρητικές και πολιτισμικές πτυχές της δεξιάς ιδεολογίας – εθνικισμός, νόμος και τάξη, ρατσισμός κ.λπ.

Θέση 6η – Η διαμόρφωση της τάξης και της ταξικής συνείδησης

Η παρακμή της ιδεολογίας μπορεί να αποβεί μοιραία για το μέλλον της Αριστεράς. Ο Λούκατς αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ενώ η ιδεολογία δεν ήταν απαραίτητη για να περάσουμε από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό, για τη μετάβαση στο σοσιαλισμό είναι απαραίτητο το στοιχείο της συνειδητότητας. Από τον Μαρξ στον Πουλαντζά, και από τον Γκράμσι στον Ε.Π. Τόμσον, το επιχείρημα ήταν πάντα ότι η Αριστερά πρέπει να βασίζεται στις εξελίξεις εντός του καπιταλισμού και στις αναφυόμενες αντιστάσεις. Αλλά όλοι αυτοί οι στοχαστές, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, αναφέρονταν επίσης και στη σημασία της ιδεολογίας η οποία παίζει έναν ισχυρό ρόλο στη διαμόρφωση της τάξης και της συνείδησης που αυτή διαμορφώνει, καθώς και στη συγκρότηση ενός μπλοκ δυνάμεων που θα αμφισβητήσει τον καπιταλισμό. Η ιδεολογία δίνει συνοχή, νόημα και αξία σε διάφορες συγκρούσεις που προκύπτουν από την εξέλιξη του καπιταλισμού. Χωρίς αυτήν, οι εν λόγω συγκρούσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε μη επιθυμητά μονοπάτια.

Αλλά, κατά τον ίδιο τρόπο, η διαδικασία του ιδεολογικού ταξικού σχηματισμού αποκλείει και θέτει όρια. Ένας αριστερός τεχνολαϊκισμός θα δημιουργούσε τον κίνδυνο να απευθύνεται κανείς γενικά σε όλους, αλλά συγκεκριμένα σε κανέναν. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει στην αντιπολίτευση-μπορεί και όχι, αλλά πάντως δεν αποτελεί τη βάση για το ευρύτερο σχέδιο της Αριστεράς.

Θέση 7η – Πέραν του οικονομισμού

Η ιδεολογία της Αριστεράς δεν μπορεί να βασίζεται στον οικονομισμό, και μάλιστα κατ’ αποκλειστικότητα. Η εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης θα αποτελεί πάντα κεντρικό μέλημα, αλλά αυτή συνοδεύεται από την άνοδο και άλλων μορφών εκμετάλλευσης και κυριαρχίας. Μερικές από τις σημαντικότερες είναι εκείνες που απορρέουν από τη μακρά περίοδο «απελευθέρωσης» της εποχής του νεοφιλελευθερισμού και της εμπορευματοποίησης τόσο των δημόσιων αγαθών, όσο και εκείνων που ο Πολάνυι αποκαλεί πλασματικά εμπορεύματα: την εργασία, το χρήμα, τη γη, και πιο πρόσφατα, την ίδια τη γνώση. Αυτό έχει δημιουργήσει πολλά κινήματα, συνήθως ανόμοια μεταξύ τους. Ο Κιρ Μίλμπερν, για παράδειγμα, υποστηρίζει ότι μια νεότερη γενιά έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο, και αυτός πρέπει να οικοδομηθεί, γύρω από τρεις βασικούς τομείς: τη στέγαση, τη δωρεάν πρόσβαση στο διαδίκτυο και την οικονομία της φροντίδας.

Πλέον, με την κρίση της πανδημίας, έχουμε επανεκτιμήσει τι είναι σημαντικό και τι όχι στη ζωή. Για παράδειγμα, όπως λέει η Ματσουκάτο, αξιολογούμε πολύ περισσότερο θετικά την υγεία και την κοινωνική φροντίδα από τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Και άρα αυξάνεται η εκτίμησή μας ως κοινωνία για τους ανθρώπους που προσφέρουν στην φροντίδα, στην καθαριότητα, στην εκπαίδευση. Τους ανθρώπους, δηλαδή, που σε μεγάλο βαθμό προέρχονται από τμήματα της κοινωνίας που υφίστανται ταυτόχρονα πολλά ήδη εκμετάλλευσης, όπως είναι οι γυναίκες και οι μετανάστες/τριες. Ενσωματώνοντας τις αξίες της υγείας και τις φροντίδας, η Αριστερά μπορεί να έρθει σε επαφή με ένα ευρύ φάσμα της κοινωνίας. Η ανταπόκριση στις ανάγκες αυτών των ανθρώπων, που σήμερα είναι ακόμα πιο σημαντική, απαιτεί να προχωρήσουμε πολύ πέρα από μια οικονομίστικη ατζέντα.

Θέση 8η – Η Αριστερά και η πολιτισμική ατζέντα

Η Αριστερά δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποφύγει να εμπλακεί με την πολιτισμική ατζέντα –τα ζητήματα φύλου, το προσφυγικό ζήτημα, το πρόβλημα του αυταρχισμού, του ρατσισμού και του εθνικισμού. Γνωρίζουμε όμως, ότι υπάρχουν σημαντικά τμήματα του πληθυσμού στα οποία, παρότι μία προοδευτική ατζέντα επί του συνόλου αυτών των ζητημάτων δεν είναι ηγεμονική, έχουν ανοιχτά τα αυτιά τους σε όσα λέει η Αριστερά. Γι’ αυτό το λόγο, η Αριστερά οφείλει να θέτει συγχρόνως και εκείνα τα θέματα που ενώνουν τους ανθρώπους σε όλο το φάσμα του αξιακού πλαισίου. Πρέπει να συναντηθεί με τους ανθρώπους στα κινήματα υποστήριξης της δημόσιας υγείας, του δημόσιου χώρου, ενάντια στο νέο πτωχευτικό κώδικα. Η ιδεολογία χρειάζεται την επικοινωνία με τον κόσμο, μέσα από προγράμματα, ομιλίες και άρθρα, αλλά πρέπει επίσης να δοκιμάζεται στα κοινωνικά κινήματα και στις εναλλακτικές πρακτικές.

Θέση 9η – Πόλεμος θέσεων: Χτίζοντας την ηγεμονία

Η ιδεολογική ηγεμονία είναι μια δύσκολη διαδικασία. Δεν αποτελεί προϋπόθεση για μια κυβέρνηση της Αριστεράς – όμως, μια κυβέρνηση της Αριστεράς μπορεί να εδραιώσει το όποιο επίπεδο ηγεμονίας που κατείχε συνέβαλε στην επιτυχία της, και ταυτόχρονα να το ενισχύσει με τις παρεμβάσεις της. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε καιρούς που η πολιτική πτέρυγα της Αριστεράς είναι ισχυρότερη από την κοινωνική της πτέρυγα.

Στην αντιπολίτευση, ο πόλεμος θέσεων του Γκράμσι είναι θεμελιώδους σημασίας, αν μη τι άλλο επειδή προετοιμάζει το έδαφος για έναν πόλεμο ελιγμών. Μόνο ένας πόλεμος θέσεων μπορεί να ενώσει, και να δώσει κατεύθυνση σε ανόμοιους κοινωνικούς αγώνες και πολιτικές παρεμβάσεις. Αυτό συνεπάγεται έναν εκπαιδευτικό ρόλο του κόμματος, τόσο σε σχέση με τα μέλη του όσο και με τους φίλους και οπαδούς του.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει κατανοήσει πλήρως τη σημασία του πολέμου θέσεων. Η πανδημία του COVID-19 είναι μια ευκαιρία να την κατανοήσει, όμως αυτό μπορεί να συμβεί μόνο εάν, για παράδειγμα, μπορέσει να συνδέσει αυτά που λέει για τη σημασία των επενδύσεων στο δημόσιο σύστημα υγείας με την ανάγκη προστασίας της πρώτης κατοικίας, της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και της παραγωγικής αναδιάρθρωσης της οικονομίας. Ή εάν φροντίσει αυτά που λέει για τις ανισότητες και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζουν το φύλο, και την ανάγκη να δοθεί ελπίδα στις νεότερες γενιές να είναι συμβατά με τις προσδοκίες τουλάχιστον ορισμένων μεγαλύτερης ηλικίας κοινωνικών ομάδων.

Οι συνδέσεις υπάρχουν, αλλά δεν είναι αυτονόητες ούτε καν μεταξύ των ψηφοφόρων του ΣΎΡΙΖΑ, αν πιστέψουμε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά ορισμένων δημοσκοπήσεων.

Θέση 10η – Στρατηγική, τακτική, μετασχηματισμός

Χρειάζεται ένα ενιαίο, συνεκτικό αφήγημα. Ο Πολ Μέησον έχει υποστηρίξει ότι το βρετανικό Εργατικό Κόμμα πρέπει να έχει στόχο μια κυβέρνηση που θα εφαρμόσει μια λιγότερο τοξική μορφή καπιταλισμού, που θα του επιτρέψει να ανοίξει το έδαφος για την υπέρβαση του καπιταλισμού σε ορισμένα πεδία. Ομοίως, ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να καταστήσει σαφές ότι τη δεύτερη φορά η Αριστερά θα επιφέρει ένα ριζικό μετασχηματισμό της εξουσίας υπέρ των εργαζομένων – η εποχή των στρατηγικών αντίστασης δεν έχει τελειώσει!

Με άλλα λόγια, ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να έχει μια τακτική συνεπή με την στρατηγική του, ώστε να οικοδομηθεί εκείνος ο κοινωνικός συνασπισμός που θα του επιτρέψει να κάνει ως αυριανή κυβέρνηση το μετασχηματισμό, αρχικά σε κάποια κρίσιμα πεδία.

Όλα τα προγράμματα της Αριστεράς είναι άχρηστα αν δεν οριοθετούν τις προτεραιότητες, τόσο από την άποψη της θεσμικής παρέμβασης, όσο και από την άποψη των αποτελεσμάτων για τη ζωή συγκεκριμένων ανθρώπων, που θα προκύψουν από την πολιτική μιας αριστερής κυβέρνησης.

Θέση 11η – Η αναπόφευκτη ενδεχομενικότητα

Η Αριστερά πρέπει να συμφιλιωθεί με την έννοια της ενδεχομενικότητας. Οι παρεμβάσεις, οι μεταρρυθμίσεις, μπορεί να ανοίξουν νέους δρόμους, αλλά μπορεί και να οδηγήσουν στην ενσωμάτωση στον καπιταλισμό, ακόμα και σε μία πολύ πιο αυταρχική εκδοχή του καπιταλισμού. Ταυτόχρονα, όμως, πράγματα που στο παρελθόν μπορεί να φαίνονταν πλήρως ενσωματώσιμα, σήμερα μπορεί να μην είναι. Η ιδεολογία της Αριστεράς σε αυτή τη συγκυρία δεν αποτελεί ένα κλειστό σύστημα ιδεών, δεν απαντάει σε όλα όσα θα ήθελε κάποιος να μάθει για το σοσιαλισμό… Δίνει όμως μια γενική κατεύθυνση: την υπόσχεση του σοσιαλισμού χωρίς εγγυήσεις…

Πηγή: ΕΠΟΧΗ

Με τίτλο, «ο ΣΥΡΙΖΑ –  Προοδευτική Συμμαχία πρέπει να διεκδικήσει τη διακυβέρνηση της χώρας, την πλειοψηφία», ο Στ. Τζουμάκας δείχνει ότι δεν έχει λησμονήσει τη μόνιμη «αγάπη» του, όσα χρόνια είναι στα κοινά: τη Δεξιά.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «πώς μπορεί να γίνουν δημόσιες επενδύσεις χωρίς παραγωγή; Πρώτο θέμα είναι η πραγματική οικονομία. Και η Δεξιά δεν έχει σχέση με την οικονομία. Ακίνητα, αρπαχτές, δάνεια στο εξωτερικό και οι ‘ημέτεροι’ είναι η οικονομία για την Δεξιά. Η Δεξιά ποτέ δεν ήταν το μέλλον της χώρας».

Σταθερός στις απόψεις του, αν μη τι άλλο.

Ν. Παπ.