“Εδώ και μια ώρα, σποραδικές συγκρούσεις λαμβάνουν χώρα μεταξύ των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων και αμερικανικών πολεμικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ”, μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Fars χωρίς να αναφέρει περισσότερα στοιχεία.

Λίγο νωρίτερα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε τις ΗΠΑ για “κατάφωρη παραβίαση” της εκεχειρίας, έπειτα από προηγούμενες ανταλλαγές πληγμάτων μεταξύ των εμπόλεμων μερών.

Σύμφωνα με τον Στρατό των ΗΠΑ, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν με πυρά δύο ακόμη ιρανικά δεξαμενόπλοια που προσπαθούσαν να παραβιάσουν τον αποκλεισμό στα λιμάνια του Ιράν.

Ειδικότερα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X ότι οι αμερικανικές δυνάμεις χτύπησαν την Παρασκευή δύο πετρελαιοφόρα με ιρανική σημαία, τα οποία, όπως υποστήριξε, προσπαθούσαν να παραβιάσουν τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό.

Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι ένα τρίτο πλοίο με ιρανική σημαία είχε τεθεί εκτός λειτουργίας από την Τετάρτη.

«Και τα τρία πλοία δεν κατευθύνονται πλέον προς το Ιράν», ανέφερε η CENTCOM.

Παρά τις συγκρούσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία παραμένει σε ισχύ. Η συμφωνία αποσκοπεί στη διευκόλυνση συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.

Το Ιράν αναμένεται να απαντήσει την Παρασκευή στις προτάσεις των ΗΠΑ, σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

«Ελπίζω να πρόκειται για μια σοβαρή πρόταση, πραγματικά το ελπίζω», δήλωσε ο Ρούμπιο κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ιταλία.

Το Ιράν ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, ενώ παράλληλα εξαπολύει επιθέσεις εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο, σε αντίποινα για τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις.

Σε ανακοίνωση που επικαλέστηκε ο ιρανικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός IRIB, η διοίκηση των Φρουρών της Επανάστασης ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν «συνεχίσει τις πράξεις πειρατείας υπό το πρόσχημα του λεγόμενου αποκλεισμού».

«Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ έχει επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση και αυτό το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα τελεί πλέον υπό αυστηρή διαχείριση και έλεγχο από τις ένοπλες δυνάμεις», προστίθεται στην ίδια ανακοίνωση.

«Μέχρι οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποκαταστήσουν την πλήρη ελευθερία ναυσιπλοΐας για τα πλοία που ταξιδεύουν από το Ιράν προς τους προορισμούς τους και πίσω, το καθεστώς του Στενού του Ορμούζ θα παραμείνει υπό αυστηρό έλεγχο και στην προηγούμενη κατάστασή του», ανέφερε η διοίκηση των Φρουρών της Επανάστασης.

Νωρίτερα, πληροφορίες έκαναν λόγο ότι όσα πλοία επιχείρησαν να περάσουν από το Ορμούζ, παρεμποδίστηκαν από τους Φρουρούς της Επανάστασης. Παράλληλα, σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες, το πολεμικό ναυτικό του Ιράν είχε ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τα πληρώματα των πλοίων που βρίσκονται στην περιοχή έτσι ώστε να αρχίσει σταδιακά να επιτρέπεται η διέλευση των πλοίων ίσως και εντός της ημέρας.

Εν τω μεταξύ, αμερικανικές και ιρανικές αντιπροσωπείες αναμένεται να φτάσουν στο Πακιστάν αυτό το Σαββατοκύριακο και να διεξαγάγουν διαπραγματεύσεις τη Δευτέρα, σύμφωνα με πληροφορίες ιρανικών πηγών που μίλησαν το CNN. Οι ΗΠΑ δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι έχουν προγραμματιστεί συνομιλίες.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την Παρασκευή την πεποίθησή του ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, αλλά ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με ορισμένες από τις δηλώσεις του σχετικά με τις παραχωρήσεις της Τεχεράνης.

Ινδικό τάνκερ περνούσε τα Στενά του Ορμούζ και δέχθηκε πυρά από τους Φρουρούς της Επανάστασης

Επίθεση από τους Φρουρούς της Επανάστασης φέρεται να δέχθηκε πλοίο που προσπάθησε να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ μετά την ανακοίνωση από το Ιράν για νέο αποκλεισμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ηχητικό ντοκουμέντο που επικαλείται ο ΣΚΑΪ, ένα ινδικό τάνκερ φέρεται να δέχθηκε επίθεση από ελαφρύ οπλισμό και εξέπεμψε σήμα κινδύνου.

Στο πρώτο ηχητικό ακούγεται ο κυβερνήτης ινδικού δεξαμενόπλοιου που δέχτηκε πυρά από το Ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό να λέει: «Μας δώσατε άδεια για να κινηθούμε, γιατί μας επιτίθεστε»;

Στο δεύτερο ηχητικό, σύμφωνα με τον ΣΚΑΪ, o κυβερνήτης διαμαρτύρεται και εκπέμπει σήμα κινδύνου, ενώ ακούγονται πυρά από ελαφρύ οπλισμό.

Την ίδια ώρα οι Times Of India αναφέρουν ότι σημειώθηκε περιστατικό πυροβολισμών στα Στενά του Ορμούζ, καθώς τουλάχιστον δύο πλοία επιχείρησαν να το διασχίσουν.

Στροφή 180 μοιρών για τουλάχιστον έξι δεξαμενόπλοια, τα δύο ελληνικά

Η έντονη ρευστότητας που επικρατεί στη ναυτιλιακή δραστηριότητα στον Περσικό Κόλπο, αποτυπώνεται ανάγλυφα από τις κινήσεις των δεξαμενόπλοιων που βρίσκονται στην περιοχή καθώς όπως μεταδίδει το Bloomberg τουλάχιστον 6 πλοία (μεταξύ των οποίων 2 ελληνικών συμφερόντων) άλλαξαν πορεία την ώρα που επιχειρούσαν να κατευθυνθούν προς τα Στενά του Ορμούζ.

Όπως αναφέρει το πρακτορείο τόσο οι πλοιοκτήτες και όσο και οι έμποροι πετρελαίου βρίσκονται σε σύγχυση σχετικά με το αν το Ιράν θα τηρήσει τη δέσμευσή του για ελεύθερη διέλευση.

Οι διακοπές πορείας των πέντε δεξαμενόπλοιων ελληνικών και ινδικών συμφερόντων νωρίς το Σάββατο δίνουν την πρώτη εικόνα για το πώς εξελίσσεται η κυκλοφορία στον κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο, μετά τη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν ότι το πέρασμα είναι πλήρως ανοιχτό. Ωστόσο, αργότερα, το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars News Agency μετέδωσε ότι η διέλευση ενδέχεται να παραμείνει κλειστή, εφόσον εξακολουθεί να ισχύει ναυτικός αποκλεισμός από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια είχαν κινηθεί προς τα βορειοανατολικά, από θαλάσσιες περιοχές ανοιχτά του Ντουμπάι, μεταφέροντας φορτία αργού πετρελαίου, πριν αρχίσουν να αναστρέφουν πορεία το πρωί του Σαββάτου. Ορισμένα παραμένουν πλέον ακινητοποιημένα κοντά στο σημείο της στροφής, στην περιοχή της νήσου Κεσμ του Ιράν, ενώ ένα ακόμη πλοίο έχει πάψει να εκπέμπει σήμα γεωεντοπισμού εδώ και αρκετές ώρες.

Τα έξι πλοία ανήκαν σε μια ευρύτερη ομάδα που είχε εντοπιστεί να κατευθύνεται προς τα Στενά του Ορμούζ μετά τις σχετικές ανακοινώσεις της Παρασκευής και αποτελούσαν μέρος ενός μεγαλύτερου στόλου δεξαμενόπλοιων που παρέμεναν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Συνολικά, τα έξι δεξαμενόπλοια μεταφέρουν περίπου 8,3 εκατομμύρια βαρέλια μη ιρανικού αργού. Εάν είχαν καταφέρει να διέλθουν κανονικά, θα καταγραφόταν η μεγαλύτερη ημερήσια ροή πετρελαίου από τον Κόλπο από την έναρξη του πολέμου.

Παραμένει ασαφές αν οι αλλαγές πορείας οφείλονται σε απόφαση των πλοιοκτητών να ματαιώσουν τη διέλευση ή σε κάποια μορφή διαχείρισης της κυκλοφορίας, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των πλοίων που επιχειρούν να προσεγγίσουν το στενό πέρασμα. Λίγο μετά την αναστροφή των δεξαμενόπλοιων, τρία πλοία μεταφοράς υγραερίου και ένα δεξαμενόπλοιο προϊόντων πετρελαίου ακολούθησαν αντίστοιχη πορεία προς τα ανατολικά, κατευθυνόμενα πλέον προς τον Κόλπο του Ομάν.

Οι αντιφατικές δηλώσεις ΗΠΑ – Ιράν

Αν σας μπερδεύουν οι αντιφατικές δηλώσεις που προέρχονται από την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, η αλήθεια είναι ότι η κατάσταση είναι όντως μπερδεμένη, σχολιάζει η ανταποκρίτρια του BBC, Lyse Doucet.

Όπως σημειώνει, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε χθες μια σειρά δηλώσεων στους δημοσιογράφους και εξέφρασε αισιόδοξες εκτιμήσεις για την πορεία των συνομιλιών, αναφέροντας ότι το Ιράν συμφώνησε να μην εμπλουτίζει ουράνιο και να παραδώσει τα αποθέματά του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο.

Όλοι οι ισχυρισμοί του αντικρούστηκαν στη συνέχεια από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, ο οποίος δήλωσε ότι ο Τραμπ είχε διατυπώσει «επτά ισχυρισμούς σε μία ώρα, και οι επτά ήταν ψευδείς».

Ο Γαλιμπάφ προειδοποίησε πως «με τη συνέχιση του αποκλεισμού (σ.σ. των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις), τα Στενά του Ορμούζ δεν θα παραμείνουν ανοικτά». Η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα πραγματοποιείται βάσει «καθορισμένης διαδρομής» και «με την άδεια του Ιράν», τόνισε.

Το άνοιγμα ή το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και το καθεστώς τους δεν καθορίζονται μέσω δηλώσεων σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ανέφερε ο Γαλιμπάφ, καταγγέλλοντας απόπειρες χειραγώγησης της κοινής γνώμης και παραπέμποντας στο ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών για αξιόπιστη ενημέρωση σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, ούτε οι δηλώσεις του Ιράν ήταν ιδιαίτερα σαφείς.

«Έχει πλέον συναφθεί συμφωνία ώστε να επιτρέπεται σε ταϊλανδικά πετρελαιοφόρα να διέρχονται με κάθε ασφάλεια από τα στενά του Ορμούζ, συμβάλλοντας έτσι να αμβλυνθούν οι ανησυχίες για τη μεταφορά καυσίμων προς την Ταϊλάνδη», διαβεβαίωσε ο πρωθυπουργός του βασιλείου Ανούτιν Τσαρνβίρακουλ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

«Με τη συμφωνία αυτή είμαστε πεπεισμένοι ότι δεν θα αντιμετωπίσουμε πλέον προβλήματα όπως αυτά που παρατηρήθηκαν από τις αρχές Μαρτίου», πρόσθεσε.

Η Ταϊλάνδη τόνισε στο Ιράν ότι «δεν είναι μέρος της σύγκρουσης» και «έχει το δικαίωμα ασφαλούς θαλάσσιας διέλευσης δυνάμει του διεθνούς δικαίου», εξήγησε ο υπουργός Εξωτερικών Σιχασάκ Πουανγκετκιάου.

«Στο πλαίσιο του τρέχοντος (νέου) μηχανισμού (που συμφωνήθηκε), η Ταϊλάνδη θα ενημερώνει εκ των προτέρων για οποιοδήποτε πλοίο διασχίζει το στενό και το Ιράν θα απαντά», διευκρίνισε, σημειώνοντας πως ήδη δεξαμενόπλοιο που μετέφερε πετρέλαιο πέρασε από το στενό και ετοιμάζονται να ακολουθήσουν και άλλα.

Η χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας βρέθηκε αντιμέτωπη με ανυπέρβλητες δυσκολίες ως προς τον εφοδιασμό της με καύσιμα αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πριν από έναν μήνα.

Παρότι αρχικά είχε οριστεί πλαφόν 30 μπατ (0,79 ευρώ) το λίτρο, η τιμή της βενζίνης αυξήθηκε κατά 6 μπατ αυτή την εβδομάδα. Ελλείψεις και ουρές αναμονές έγιναν ολοένα πιο συχνά φαινόμενα στα πρατήρια καυσίμων,

«Θέλω να ζητήσω συγγνώμη από τους πολίτες για τα προβλήματα που προκλήθηκαν από τη διαχείριση των τιμών των καυσίμων κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του Μαρτίου», είπε ο πρωθυπουργός Ανούτιν. «Νομίζαμε στην αρχή ότι η σύγκρουση αυτή θα είχε μικρή διάρκεια. Πλέον είναι σαφές ότι η κατάσταση άλλαξε και ότι είναι πιθανό να παραταθεί», δικαιολόγησε.

Ο πρωθυπουργός Ανούτιν, που επανεξελέγη πρόσφατα, παρότρυνε τους Ταϊλανδούς να μην καταλαμβάνονται από πανικό, διαβεβαιώνοντας ότι η χώρα των 65 εκατομμυρίων κατοίκων διαθέτει επαρκή αποθέματα καυσίμων.

Εμπορικό πλοίο της Ταϊλάνδης, το Mayuree Naree, έγινε στόχος ιρανικής επίθεσης ενώ βρισκόταν στα στενά του Ορμούζ. Τρεις ναυτικοί που επέβαιναν σε αυτό επισήμως συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται αγνοούμενοι.

Όπως ανέφερε ο ίδιος, η συνοδεία πραγματοποιήθηκε προκειμένου «να διασφαλιστεί η συνέχιση της ροής πετρελαίου προς τις παγκόσμιες αγορές».

Ωστόσο, εντύπωση προκαλεί ότι λίγα λεπτά αργότερα, οι Φρουροί της Επανάστασης διέψευσαν τη συγκεκριμένη είδηση και ο Κρις Ράιτ κατέβασε την ανάρτησή του που είχε προλάβει να… ρίξει την τιμή του πετρελαίου κατά 15%, άγνωστο για πόσο.

Επίσης, η Κάρολαϊν Λέβιτ διέψευσε τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας, δηλώνοντας ότι το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ δεν έχει συνοδεύσει έως τώρα κανένα τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ. «Είναι μια επιλογή που θα χρησιμοποιήσει ο πρόεδρος αν και όταν χρειαστεί», συμπλήρωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου.

Πρόκειται για τα πλοία Xingye και Thousand Sunny, τα οποία είχαν παραμείνει αγκυροβολημένα για εβδομάδες στον Ατλαντικό Ωκεανό, εν αναμονή οδηγιών, καθώς το αμερικανικό εμπάργκο και η κλιμακούμενη πολιτική κρίση στη χώρα περιέπλεξαν τις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας. Η αβεβαιότητα εντάθηκε μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα δύο δεξαμενόπλοια αποτελούν δύο από τα τρία VLCC που εκτελούν σχεδόν αποκλειστικά το δρομολόγιο Βενεζουέλα–Κίνα, μεταφέροντας αργό πετρέλαιο με το οποίο το Καράκας αποπληρώνει υφιστάμενες οφειλές προς το Πεκίνο. Η απόφαση για επιστροφή στην Ασία, χωρίς φόρτωση, αποτυπώνει τον άμεσο αντίκτυπο των κυρώσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις ενεργειακές ροές της χώρας.

Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι οι εξελίξεις αυξάνουν το ρίσκο καθυστερήσεων και ακυρώσεων στα φορτία, ενισχύουν την αβεβαιότητα για τις πληρωμές χρέους σε είδος και ενδέχεται να αναδιαμορφώσουν βραχυπρόθεσμα τις εμπορικές διαδρομές αργού πετρελαίου μεταξύ Λατινικής Αμερικής και Ασίας.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επέβαλε νέες κυρώσεις σε τέσσερις κινεζικές ναυτιλιακές εταιρείες και σε δεξαμενόπλοια που δραστηριοποιούνται στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας, χαρακτηρίζοντας μέρος του στόλου ως «σκιώδη». Ανάμεσα στα πλοία που μπήκαν στη μαύρη λίστα βρίσκονται δύο μεγάλα VLCC, τα οποία φέρουν σημαία Χονγκ Κονγκ και είχαν συνδεθεί με μεταφορές ή σχεδιαζόμενες φορτώσεις βενεζουελάνικου αργού.

Η πίεση φαίνεται ήδη να επηρεάζει τις κινήσεις των πλοίων. Το ένα εκ των δύο προαναφερθέντων δεξαμενόπλοιων αν και είχε κατευθυνθεί προς τη Βενεζουέλα χωρίς φορτίο, τελικά ανέστρεψε πορεία και απομακρύνθηκε χωρίς να φορτώσει, ενώ και άλλα δεξαμενόπλοια φέρονται να «πάγωσαν» τα δρομολόγιά τους προς τη χώρα, υπό τον φόβο κυρώσεων ή παρεμβάσεων.

Το άλλο VLCC το οποίο μετά από ανεπιτυχή προσπάθεια των ΗΠΑ να το επιθεωρήσουν, εξαφανίστηκε από τα συστήματα εντοπισμού και επανεμφανίστηκε στον Ατλαντικό με νέα ταυτότητα. Το πλοίο φέρεται να πέρασε σε ρωσικά χέρια, με αλλαγή ονόματος, ιδιοκτησίας και σημαίας, σε μια κίνηση που εκτιμάται ότι στόχο είχε να αποτρέψει νέα απόπειρα επιβίβασης.

Παρά την αλλαγή αυτή, η Ουάσιγκτον συνεχίζει να θεωρεί το πλοίο «άνευ εθνικότητας», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ελέγχου βάσει του Δικαίου της Θάλασσας. Η Μόσχα αντέδρασε έντονα, καταθέτοντας επίσημο αίτημα προς τις ΗΠΑ να σταματήσουν την καταδίωξη του δεξαμενόπλοιου, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή.

Στο μεταξύ, δύο ακόμη VLCC, παραμένουν ανοιχτά του Χιούστον, αφού αναχαιτίστηκαν τον Δεκέμβριο, γεγονός που υπογραμμίζει το αυξημένο ρίσκο για δεξαμενόπλοια που σχετίζονται με τη βενεζουελάνικη αλυσίδα πετρελαίου.

Πλήγμα σε λιμάνια

Οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις έπληξαν κρίσιμες υποδομές της Βενεζουέλας, με σημαντικές ζημιές να καταγράφονται στο λιμάνι La Guaira, κοντά στο Καράκας. Πρόκειται για έναν από τους βασικότερους λιμένες της χώρας, με εμπορική και στρατιωτική σημασία, που εξυπηρετεί φορτία, επιβάτες και container.

Παρά τις εκτεταμένες ζημιές, οι λιμενικές εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν άμεσα τις εξαγωγές πετρελαίου φαίνεται μέχρι στιγμής να λειτουργούν. Πηγές αναφέρουν ότι οι πετρελαϊκοί λιμένες συνεχίζουν τη λειτουργία τους, αν και με αυξημένους κινδύνους.

Στο Puerto Cabello καταγράφεται μερική συνέχιση της δραστηριότητας, ενώ για το Puerto La Cruz δεν υπάρχουν σαφείς αναφορές για ζημιές, αν και η γενικότερη αστάθεια επηρεάζει τη ναυτιλιακή εικόνα.

Παρά το γεγονός ότι οι βασικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις δεν έχουν πληγεί άμεσα, οι εξελίξεις ήδη επηρεάζουν τη ροή των εξαγωγών. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, δεξαμενόπλοια που είχαν προγραμματίσει να φορτώσουν βενεζουελάνικο αργό έχουν διακόψει την πορεία τους, επιβεβαιώνοντας ότι ο συνδυασμός κυρώσεων, στρατιωτικής παρουσίας και νομικής αβεβαιότητας λειτουργεί αποτρεπτικά.

Η κατάσταση ενισχύει τους φόβους για περαιτέρω απομόνωση της Βενεζουέλας από τη διεθνή αγορά, με τη ναυτιλία και ειδικά τα κινεζικά και ρωσικά τάνκερ να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της γεωπολιτικής σύγκρουσης.

Σύμφωνα με το Bloomberg, ο όγκος ρωσικού πετρελαίου που αποθηκεύεται σε δεξαμενόπλοια στη θάλασσα έχει αυξηθεί κατά 48% από τα τέλη του καλοκαιριού, φτάνοντας τα 185 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Τουλάχιστον 20 πλοία αναμένουν άδεια προσέγγισης σε κινεζικά και ινδικά λιμάνια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραδόσεις καθυστέρησαν επί μήνες.

Την εβδομάδα 15–21 Δεκεμβρίου, 38 δεξαμενόπλοια φόρτωσαν συνολικά 28,31 εκατ. βαρέλια, σημαντικά περισσότερα από τα 22,73 εκατ. βαρέλια της αμέσως προηγούμενης εβδομάδας.

Αντιστάθμιση των κυρώσεων και αύξηση ροών

Η πτώση των ρωσικών εξαγωγών τον Νοέμβριο, λόγω κυρώσεων που αφορούσαν κολοσσούς όπως η Rosneft και η Lukoil, αντισταθμίστηκε τον Δεκέμβριο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, οι παραδόσεις αργού στις 21 Δεκεμβρίου ανήλθαν σε 4,04 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ή 3,86 εκατ. βαρέλια κατά μέσο όρο στο τελευταίο τετράμηνο.

Πτώση διύλισης, πιέσεις τιμών και μείωση εξαγωγών προς Ασία

Οι αναλυτές αποδίδουν τον αυξημένο όγκο διαθέσιμου πετρελαίου σε απότομη μείωση της εγχώριας διύλισης, η οποία συνδέεται με επιθέσεις με drones σε ρωσικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, οι τιμές των ρωσικών ποιοτήτων αργού υποχώρησαν πιο έντονα σε σχέση με άλλες ποιότητες. Ενδεικτικά, το αργό Urals σημείωσε πτώση περίπου 25 δολαρίων ανά βαρέλι, δηλαδή μείωση 40% από τον Ιούλιο.

Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές προς Κίνα και Ινδία μειώθηκαν αισθητά. Σύμφωνα με τους Economic Times, οι αποστολές ρωσικού πετρελαίου προς την Ινδία υποχώρησαν κατά 66% στο διάστημα 1–17 Νοεμβρίου. Αντίστοιχα, οι εξαγωγές ρωσικής νάφθας προς την Ασία μειώθηκαν τον Νοέμβριο κατά 57% έως 80% σε σύγκριση με τον Οκτώβριο.

Αναλυτικά:

• Ινδία: μείωση 57%, στους 60.000 τόνους
• Κίνα: μείωση 73,3%, στους 54.000 τόνους
• Ταϊβάν: μείωση 79,6%, στους 37.000 τόνους

Αρνητικό κλίμα μετά τις κυρώσεις των ΗΠΑ

Σύμφωνα με πηγές της αγοράς που επικαλείται η S&P Global, ορισμένοι Ασιάτες εισαγωγείς αποφεύγουν πλέον ρωσικές πετροχημικές πρώτες ύλες, μετά τις νέες κυρώσεις των Ηνωμένες Πολιτείες τον Οκτώβριο.

Παρά το ρεκόρ εξαγωγών, η εικόνα αποκαλύπτει μια εύθραυστη ισορροπία: αυξημένες ροές αργού, αλλά πιεσμένη ζήτηση, χαμηλότερες τιμές και σοβαρές δυσλειτουργίες στη μεταφορά, που περιορίζουν την πραγματική απορρόφηση του ρωσικού πετρελαίου στις ασιατικές αγορές.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα έχει συγκροτήσει έναν λεγόμενο «σκιώδη στόλο» αποτελούμενο από εκατοντάδες δεξαμενόπλοια, τα οποία μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο από λιμάνια της Βαλτικής και της Μαύρης Θάλασσας, παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις. Η δραστηριότητα αυτή αποφέρει στο Κρεμλίνο εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως, σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις.

«Έκτακτα» μέλη πληρώματος και ρωσικά διαβατήρια

Όπως αναφέρει το CNN, ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών διαπίστωσαν ότι σε ορισμένα από αυτά τα πλοία – τα οποία συχνά εμφανίζονται νηολογημένα σε τρίτες χώρες – προστίθενται «έκτακτα» μέλη πληρώματος λίγο πριν από τον απόπλου. Το αμερικανικό δίκτυο αναφέρει ότι είδε δύο καταλόγους πληρωμάτων, στους οποίους η πλειονότητα των ναυτικών δεν ήταν ρωσικής υπηκοότητας, ωστόσο στο τέλος του καταλόγου εμφανίζονταν δύο ρωσικά ονόματα, συνοδευόμενα από στοιχεία ρωσικών διαβατηρίων.

Η παρουσία Ρώσων με εμπειρία στον τομέα της ασφάλειας πάνω στα πλοία έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς εκλαμβάνεται ως ένδειξη ότι οι μέθοδοι του Κρεμλίνου γίνονται πιο άμεσες και επιθετικές.

Η σκιά της Moran Security και της Wagner

Επικαλούμενο πολλαπλές πηγές πληροφοριών, το CNN αναφέρει ότι αρκετοί από τους άνδρες αυτούς φέρονται να εργάζονται στη Moran Security, μια ρωσική ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ορισμένοι είναι μισθοφόροι που έχουν στο παρελθόν απασχοληθεί σε ρωσικές ιδιωτικές στρατιωτικές εταιρείες, όπως η διαβόητη ομάδα Wagner.

Η Moran Security τέθηκε υπό κυρώσεις από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών το 2024, για παροχή «ένοπλων υπηρεσιών ασφαλείας» σε ρωσικές κρατικές επιχειρήσεις. Ουκρανικές και δυτικές πηγές υποστηρίζουν ότι προσωπικό της Moran έχει τοποθετηθεί σε πολλά τάνκερ του σκιώδους στόλου και, σε αρκετές περιπτώσεις, είναι οι μόνοι Ρώσοι επάνω στο πλοίο.

Ο Ολεξάντρ Σταχνεβίτς από την Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών της Ουκρανίας φέρεται να δηλώνει ότι μεταξύ των ρόλων τους είναι και η επιτήρηση των πλοιάρχων, καθώς οι περισσότεροι καπετάνιοι δεν είναι Ρώσοι πολίτες.

Μια δυτική πηγή πληροφοριών ανέφερε στο CNN ότι, σε τουλάχιστον μία περίπτωση, μέλη της Moran φωτογράφισαν ευρωπαϊκές στρατιωτικές εγκαταστάσεις από πλοίο του σκιώδους στόλου, χωρίς να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες.

Υβριδικός πόλεμος και φόβοι κατασκοπείας

Σύμφωνα με δυτική πηγή που επικαλείται το δίκτυο, «στην περίπτωση της Moran δεν εμπλέκονται σε άμεση σύγκρουση. Διασφαλίζουν ότι οι εργολάβοι τους ενεργούν σύμφωνα με τα συμφέροντα του Κρεμλίνου». Η παρουσία τέτοιων ομάδων σε πλοία που πλέουν κοντά στις ευρωπαϊκές ακτές εγείρει φόβους για κατασκοπεία και εντάσσεται, κατά τις ίδιες εκτιμήσεις, σε πρακτικές «υβριδικού πολέμου», με στόχο τη δημιουργία αναταράξεων στην Ευρώπη.

Το δεξαμενόπλοιο Boracay στο επίκεντρο

Κεντρικό σημείο του ρεπορτάζ αποτελεί το δεξαμενόπλοιο Boracay, το οποίο περιγράφεται ως υπό κυρώσεις και ως πλοίο που έχει αλλάξει επανειλημμένα όνομα και νηολόγιο τα τελευταία τρία χρόνια.

Σύμφωνα με το CNN, στις 20 Σεπτεμβρίου δύο Ρώσοι επιβιβάστηκαν στο Boracay στο λιμάνι Πριμόρσκ, κοντά στην Αγία Πετρούπολη, γεγονός που επιβεβαιώνεται από δορυφορικές εικόνες και δεδομένα παρακολούθησης πλοίων. Οι δύο άνδρες καταγράφονταν ως «τεχνικοί» και ήταν οι μόνοι Ρώσοι στο πλοίο, με το υπόλοιπο πλήρωμα να αποτελείται από πολίτες Κίνας, Μιανμάρ και Μπανγκλαντές.

Ουκρανικές υπηρεσίες φέρονται να ταυτοποίησαν τους δύο άνδρες, ενώ δυτικές πηγές επιβεβαίωσαν τα στοιχεία τους. Ένας από αυτούς, σύμφωνα με πηγή των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών, είναι πρώην αστυνομικός που είχε εργαστεί στο παρελθόν για τη Wagner. Οι δραστηριότητές τους πάνω στο πλοίο παραμένουν αδιευκρίνιστες.

Αναφορές για drones και έλεγχοι στη Βαλτική

Το CNN συνδέει χρονικά τη διέλευση του Boracay με αναφορές για μυστηριώδη drones στη Δανία. Δύο ημέρες μετά την αναχώρηση από το Πριμόρσκ, το πλοίο βρισκόταν ανοιχτά των δανικών ακτών, όταν καταγράφηκαν περιστατικά που επηρέασαν τη λειτουργία του αεροδρομίου της Κοπεγχάγης και υπήρξαν αναφορές για drones κοντά σε στρατιωτικές βάσεις.

Η δανική αστυνομία είχε ερευνήσει εάν πλοία στην περιοχή είχαν εκτοξεύσει drones, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένα σκάφη, ενώ δυτική πηγή χαρακτήρισε τη χρονική σύμπτωση «ύποπτη».

Λίγες ημέρες αργότερα, γαλλικές ένοπλες δυνάμεις επιβιβάστηκαν στο Boracay ανοιχτά της Βρετάνης, καθώς το πλοίο δεν παρείχε επαρκή αποδεικτικά για την εθνικότητά του. Αν και δεν εντοπίστηκαν drones, επιβεβαιώθηκε η παρουσία των δύο Ρώσων, οι οποίοι – σύμφωνα με δυτικές πηγές – ανακρίθηκαν. Παράλληλα, ο Κινέζος πλοίαρχος συνελήφθη και κατηγορήθηκε για «ανυπακοή σε εντολές», ενώ οι εισαγγελικές αρχές ερευνούσαν τις ασάφειες σχετικά με τη σημαία και το νηολόγιο του πλοίου, το οποίο δήλωνε ότι έπλεε υπό σημαία Μπενίν.

Η απάντηση της Moran

Το CNN αναφέρει ότι επικοινώνησε με τον Αλεξέι Μπαντίκοφ, ο οποίος έχει καταγραφεί από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ως διευθύνων σύμβουλος της Moran. Εκείνος δήλωσε ότι είναι αναπληρωτής διευθυντής του ομίλου, με έδρα κυρίως την Αγία Πετρούπολη, αποφεύγοντας να σχολιάσει καταγγελίες περί συντονισμού με ρωσικές υπηρεσίες.

Ερωτηθείς αν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι οι δύο άνδρες στο Boracay εργάζονταν για τη Moran, απάντησε ότι «δεν είναι σε θέση να το επιβεβαιώσει», ενώ χαρακτήρισε το ενδεχόμενο εκτόξευσης drones από δεξαμενόπλοια «εντελώς τρελό».

Το δίλημμα της Ευρώπης

Το ρεπορτάζ κλείνει με αναφορά στο ευρωπαϊκό δίλημμα: κατά πόσο η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει σε σκληρότερη κοινή δράση απέναντι σε πλοία χωρίς ασφάλιση και σαφή καταχώριση, δεδομένου του κινδύνου ρωσικής αντίδρασης. Οι δυτικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι ομάδες ασφαλείας εντάχθηκαν στον σκιώδη στόλο περίπου έξι μήνες πριν από τις παρατηρήσεις που περιγράφονται, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών θαλασσών.

Πηγές του πρακτορείου UNN αναφέρουν ότι η επιχείρηση σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τη 13η Κεντρική Διεύθυνση Στρατιωτικής Αντικατασκοπείας σε συνεργασία με το Ουκρανικό Πολεμικό Ναυτικό, πλήττοντας δύο δεξαμενόπλοια που ανήκουν στον ρωσικό σκιώδη στόλο.

Τα αναβαθμισμένα Sea Baby, όπως σημειώνεται, διαθέτουν μεγαλύτερη αυτονομία και ενισχυμένες πολεμικές κεφαλές, επιτρέποντας πλήγματα σε μεγάλη απόσταση. Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα social media αποτυπώνουν τη στιγμή της προσέγγισης των drones και τα χτυπήματα στα πλοία, με το UNN να υπογραμμίζει ότι και τα δύο δεξαμενόπλοια υπέστησαν σοβαρές ζημιές και τέθηκαν εκτός λειτουργίας.

Τα δεξαμενόπλοια KAIRO και VIRAT, τα οποία μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο, έχουν τη δυνατότητα να μετακινούν φορτία αξίας σχεδόν 70 εκατ. δολαρίων. Και τα δύο βρίσκονται σε καθεστώς δυτικών κυρώσεων, καθώς συνεχίζουν τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου παρά το εμπάργκο που επιβλήθηκε μετά τη ρωσική εισβολή του 2022.

Χθες το βράδυ, η τουρκική Διεύθυνση Θαλάσσιων Υποθέσεων (DGM) δημοσιοποίησε εικόνες στις οποίες το KAIRO φαίνεται να έχει τυλιχθεί στις φλόγες, με πυκνό μαύρο καπνό να υψώνεται πάνω από το πλοίο. Η DGM διευκρίνισε πως οι δεξαμενές του ήταν άδειες, πέρα από τα καύσιμα του ίδιου του πλοίου, και πως είχε αποπλεύσει με προορισμό το ρωσικό λιμάνι Νοβοροσίσκ.

Το πρωί του Σαββάτου, ο σημαντικός τερματικός σταθμός πετρελαίου κοντά στο Νοβοροσίσκ ανέστειλε τη λειτουργία του, καθώς επίθεση μη επανδρωμένου σκάφους επιφανείας προκάλεσε ζημιές σε ένα από τα τρία αγκυροβόλια του. Η εταιρεία διαχείρισης μίλησε για «στοχευμένη τρομοκρατική επίθεση».

Παρά την ένταση των πληγμάτων, οι τουρκικές αρχές αναφέρουν ότι δεν έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής θαλάσσια ρύπανση γύρω από το KAIROS. Ομάδα ειδικών περιβάλλοντος και δύτες θα μεταβεί στο σημείο μόλις ολοκληρωθεί η κατάσβεση της πυρκαγιάς στο πλοίο.

Τα δύο περιστατικά που έγιναν πρώτα γνωστά ήταν αυτά των δεξαμενόπλοιων Grace Ferrum και Sea Jewel. Όπως έχουν αποκαλύψει ιταλικά μέσα ενημέρωσης (στην Ελλάδα δεν υπήρξε ανάλογη προβολή), τα δύο πλοία χτυπήθηκαν από εκρηκτικά, πιθανότατα νάρκες με χρονοδιακόπτη ή πυροδότηση εξ αποστάσεως, και θεωρείται βέβαιο ότι σχετίζονται είτε με νόμιμη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, ή, το πιθανότερο, με παράνομη, κατά παραβίαση, δηλαδή, του εμπάργκο.

Προκύπτει, ωστοσο, σαφώς το ερώτημα: ακόμα κι αν πρόκειται για κάτι τέτοιο, γιατί δεν παρενέβη επίσημα η Κομισιόν στη βάση των κυρώσεων που επιβάλλονται στις πλοιοκτήτριες εταιρείες; Και ακόμα περισσότερο: ποιοί είναι αυτοί που “τιμωρούν” τις εταιρείες που παραβιάζουν τους κανόνες τοποθετώντας νάρκες;

Πριν μερικές εβδομάδες το γεωπολιτικό ιταλικό σάϊτ Decode 39 προχώρησε σε σειρά αποκαλύψεων:

“Οι ιταλικές αρχές εντείνουν την έρευνά τους για την έκρηξη του υπό σημαία Μάλτας δεξαμενόπλοιου Seajewel στα ανοικτά της Σαβόνα. Με ενδείξεις που υποδηλώνουν πιθανό διεθνές λαθρεμπόριο και δολιοφθορά, η έρευνα επικεντρώνεται στην προέλευση του αργού πετρελαίου και στους εκρηκτικούς μηχανισμούς που χρησιμοποιήθηκαν — εν μέσω συνδέσεων με προηγούμενες επιθέσεις σε πλοία που φέρονται να συνδέονται με τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας.

Σαμποτάζ στη θάλασσα. Η έρευνα για την έκρηξη του υπό μαλτέζικη σημαία δεξαμενόπλοιου Seajewel — στα ανοικτά των ακτών της Σαβόνα, στο δυτικό τμήμα της βόρειας ιταλικής περιφέρειας της Λιγουρίας— έχει γίνει ολοένα και πιο περίπλοκη.

• Οι αρχές εξετάζουν τώρα την προέλευση του αργού πετρελαίου που μετέφερε, εν μέσω αντιφατικών δηλώσεων και ενδείξεων που υποδηλώνουν ένα δίκτυο διεθνούς λαθρεμπορίου και δολιοφθοράς.

Αβέβαιη προέλευση. Οι αρχικές έρευνες της εισαγγελίας της Γένοβας άνοιξαν έναν φάκελο βασισμένο στην υπόθεση ενός ναυαγίου που επιδεινώθηκε από τρομοκρατία.

• Καθώς ο κυβερνήτης του δεξαμενόπλοιου ισχυρίστηκε ότι το αργό πετρέλαιο είναι αλγερινής προέλευσης, οι συνεχιζόμενες αναλύσεις στοχεύουν να προσδιορίσουν εάν το υλικό μπορεί να προέρχεται από άλλες περιοχές, ιδίως από τη Ρωσία.
• Μια επιβεβαιωμένη ρωσική προέλευση θα ισοδυναμούσε με σαφή παραβίαση του εμπάργκο που επιβλήθηκε μετά το ξέσπασμα της ουκρανικής σύγκρουσης, με πιθανές ποινές φυλάκισης έως και έξι ετών.

Τα στοιχεία των εκρήξεων: Οι ερευνητές ερευνούν τον τύπο των εκρηκτικών μηχανισμών που χρησιμοποιήθηκαν στην επίθεση.

• Θραύσματα δύο πυρομαχικών που ανακαλύφθηκαν κατά μήκος της καρίνας του πλοίου έχουν σταλεί στην επιστημονική μονάδα στη Ρώμη για ανάλυση σύνθεσης.
• Τα προκαταρκτικά ευρήματα από εμπειρογνώμονες σε θέματα βομβών και εξειδικευμένους δύτες δείχνουν ότι η πρώτη έκρηξη απομάκρυνε τον δεύτερο μηχανισμό, περιορίζοντας τις δομικές ζημιές στο σκάφος.

Ένα φάντασμα από το παρελθόν:Περαιτέρω περιπλοκότητα προκαλεί η εντυπωσιακή ομοιότητα με την επίθεση στο δεξαμενόπλοιο Grace Ferrum.

• Αυτό το πλοίο, το οποίο απέπλευσε από το Ουστ-Λούγκα στη Ρωσία στις 12 Ιανουαρίου και αργότερα δέχθηκε επίθεση σε λιβυκά ύδατα, υπέστη επίθεση με μαγνητικές βόμβες προσαρτημένες στο κύτος του – μια πανομοιότυπη μέθοδος με αυτή που παρατηρείται στο Seajewel.
• Το περιστατικό με το Grace Ferrum θεωρείται μέρος μιας ευρύτερης σειράς επιθέσεων εναντίον πλοίων που φέρεται να συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ο οποίος φέρεται να ασχολείται με το λαθρεμπόριο αργού πετρελαίου από τη Μόσχα στην Ευρώπη.

Καθώς εξελίσσεται η έρευνα, οι ερευνητές αναλύουν υλικό από κάμερες ασφαλείας για να εντοπίσουν τις κινήσεις του ύποπτου κομάντο πίσω από την επίθεση.

• Εν τω μεταξύ, το Seajewel έχει αναχωρήσει από τη Λιγουρία, κατευθυνόμενο προς το ελληνικό λιμάνι του Πειραιά για επισκευές, ενώ οι αρχές τηρούν αυστηρή εμπιστευτικότητα σχετικά με την έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη.
• Προσθέτοντας ένα ακόμη ερωτηματικό, η Seajewel —η οποία λειτουργεί από την ελληνική εταιρεία Thenamaris— είχε ήδη τοποθετηθεί στη μαύρη λίστα της Ουκρανίας για ύποπτη παράνομη διακίνηση ρωσικού αργού πετρελαίου.
  • Οι χημικές αναλύσεις του πετρελαίου, η ανακατασκευή της διαδρομής του πλοίου και μια διεξοδική αναθεώρηση των πιστοποιητικών προέλευσης και των εγγράφων επί του πλοίου αναμένεται να ρίξουν περαιτέρω φως σε πιθανές ποινικές ευθύνες, συμπεριλαμβανομένης της ενορχηστρωμένης δολιοφθοράς από ομάδες που αντιτίθενται στο εμπάργκο.

Η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών εστιάζει (μόνο) στους… Χούθι

Όλο αυτό το διάστημα δεν έχει υπάρξει κάποια επίσημη αντίδραση, ούτε από το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ούτε και από την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, παρότι η δεύτερη έχει εκδώσει αρκετές για τις επιθέσεις που δέχονται ελληνικά δεξαμενόπλοια στον Περσικό και στα Στενά του Ορμούζ από τους Χούθι.

Τη βαθιά οδύνη της για τους θανάτους ναυτικών με φόντο τις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα εξέφρασε η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, με ανοικτή επιστολή της προέδρου της, Μελίνας Τραυλού.

Ερυθρά Θάλασσα: Οι περισσότεροι Έλληνες εφοπλιστές, για να προστατεύσουν τις ζωές των πληρωμάτων, έχουν απαγορεύσει τη διέλευση των πλοίων τους από την Ερυθρά Θάλασσα. Πολύ ουσιαστικότερο από την έκφραση οδύνης, λοιπόν, θα ήταν αν η Ένωση έκανε αυστηρή σύσταση σε όλα τα μέλη της να αποφεύγουν τη διέλευση και καταδίκαζε δημοσίως όσους την παραβιάζουν και εκθέτουν ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο, αναφέρει σε σχετικό του σχόλιο το KREPORT.

Υπενθυμίζουμε ότι από τα τέλη 2023 έχουν χτυπηθεί από τους Χούθι 70 πλοία, έχουν βυθιστεί τα 4 κι έχουν χάσει τη ζωή τους 7 ναυτικοί.

Τα περιστατικά στη Μεσόγειο με νάρκες

Υπάρχουν αναφορές για πολλαπλά περιστατικά που αφορούν εκρήξεις σε πλοία στη Μεσόγειο, μερικά από τα οποία υπάρχουν υποψίες ότι σχετίζονται με τη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Συγκεκριμένα, υπάρχουν αναφορές για ζημιές σε ρωσικά δεξαμενόπλοια και ένα φορτηγό πλοίο, ενώ διεξάγονται έρευνες για να διαπιστωθεί η αιτία των εκρήξεων. Ενώ ορισμένα περιστατικά συνδέονται με ρωσικά πλοία του «σκιώδους στόλου», άλλα φαίνεται να αφορούν πλοία που έχουν επισκεφθεί ρωσικά λιμάνια, γεγονός που πυροδοτεί εικασίες για εμπλοκή της Ουκρανίας. 

Ακολουθεί μια ανάλυση των βασικών σημείων:

• Περιστατικά με δεξαμενόπλοια:Αρκετά δεξαμενόπλοια έχουν υποστεί ζημιές από εκρήξεις στη Μεσόγειο, με ορισμένα περιστατικά να σημειώνονται αφού τα πλοία είχαν επισκεφθεί ρωσικά λιμάνια. 
• Βύθιση Φορτηγού Πλοίου:Ένα ρωσικό φορτηγό πλοίο, το Ursa Major, βυθίστηκε στη Μεσόγειο μετά από έκρηξη στο μηχανοστάσιό του, σύμφωνα με ειδησεογραφικά δημοσιεύματα. 
• Σύνδεση Σκιώδους Στόλου:Ορισμένα περιστατικά διερευνώνται ως πιθανές επιθέσεις σε πλοία που συνδέονται με τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ο οποίος φέρεται να εμπλέκεται σε λαθρεμπόριο αργού πετρελαίου. 
• Πιθανή εμπλοκή της Ουκρανίας:Ενώ τα ακριβή αίτια των εκρήξεων εξακολουθούν να διερευνώνται, ορισμένα περιστατικά έχουν οδηγήσει σε εικασίες σχετικά με την εμπλοκή της Ουκρανίας, ιδίως σε επιθέσεις σε πλοία που σχετίζονται με τις εξαγωγές ενέργειας της Ρωσίας. 
• Περιβαλλοντικές ανησυχίες:Η βύθιση του Ursa Major έχει εγείρει περιβαλλοντικές ανησυχίες λόγω πιθανής διαρροής πετρελαίου. 
• Διαφορετικά κίνητρα:Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν έχουν όλα τα περιστατικά τα ίδια χαρακτηριστικά, γεγονός που καθιστά δύσκολο να προσδιοριστούν τα ακριβή κίνητρα πίσω από κάθε συμβάν. 

Ο διεθνής ιστότοπος TradeWinds που ειδικεύεται σε θέματα ναυτιλίας προχώρησε σε νέες αποκαλύψεις σχετικά με το θέμα των εκρήξεων σε δεξαμενόπλοια στη Μεσόγειο, θεωρώντας ότι πρόκειται για σαμποτέρ με συγκεκριμένη προέλευση.

Το σάϊτ παραθέτει και γράφημα με τις επιθέσεις σε πλοία -Φωτογραφία: SynMax Theia:

Συγκεκριμένα γράφει:

Οι τελευταίες βομβιστικές επιθέσεις σε πλοία από ύποπτους Ουκρανούς σαμποτέρ φαίνεται να αποτελούν μέρος μιας ολοκληρωμένης εκστρατείας εκφοβισμού που στοχεύει τους πλοιοκτήτες και τους φορείς εκμετάλλευσης που χρησιμοποιούν ρωσικά λιμάνια, σύμφωνα με αναλυτές.

Επτά επιθέσεις με χρήση εκρηκτικών τους τελευταίους επτά μήνες έχουν στοχεύσει πλοία που έκαναν προσεγγίσεις σε ρωσικά λιμάνια από την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

Μόνο ένα από τα πλοία που στοχοποιήθηκαν εμφανίζεται στον κατάλογο των περισσότερων από 500 δεξαμενόπλοιων που έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα πλοία έχουν χτυπηθεί στα ανοικτά της Λιβύης, της Τουρκίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας, καθώς και σε ρωσικά λιμάνια – γεγονός που υποδηλώνει ενεργές, κινητές και έμπειρες στρατιωτικές ομάδες που είναι ικανές να καταστρέφουν πλοία χωρίς (ακόμα…) σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις για τα ευρωπαϊκά κράτη.

Οι αναλυτές υποστήριξαν ότι η στασιμότητα των επιθέσεων μεταξύ Φεβρουαρίου και τέλους Ιουνίου θα μπορούσε να οφείλεται στον αυξημένο έλεγχο μετά από ένα πρώτο κύμα στα λιμάνια και σε περισσότερες δοκιμές στις καιρικές συνθήκες που δυσκόλεψαν την τοποθέτηση μηχανισμών.

Οι επιθέσεις έχουν συμπεριλάβει πλοία που μεταφέρουν φορτία με περιορισμένες τιμές βάσει των κανόνων που έχουν ορίσει οι σύμμαχοι της Ουκρανίας στην G7 – αυξάνοντας σημαντικά τον αριθμό των πλοίων που θα μπορούσαν ενδεχομένως να στοχευθούν στο πλαίσιο της εκστρατείας.

Η φαινομενική στόχευση των βασικών ελληνικών εταιρειών που έχουν επωφεληθεί από το ρωσικό εμπόριο περιλαμβάνει δύο φορές την Thenamaris και την TMS Tankers του Γιώργου Οικονόμου.

Τα ελληνικά πλοία

Είναι δύο από τις πέντε ελληνικές εταιρείες που εμφανίστηκαν σε μαύρη λίστα της Ουκρανίας για τον ρόλο τους στη μεταφορά ρωσικού αργού πετρελαίου, επισημαίνει το TradeWinds.

Το Seacharm, χωρητικότητας 112.200 dwt (κατασκευής 2018), που λειτουργούσε από την Thenamaris, υπέστη ζημιές στα ανοιχτά του τουρκικού λιμανιού Ceyhan στη Μεσόγειο στα τέλη Ιανουαρίου.

Αυτή η επίθεση έγινε ένα μήνα αφότου το Seacharm μετέφερε βαρέλια καζακικού πετρελαίου από τον τερματικό σταθμό της Κοινοπραξίας Αγωγού της Κασπίας στο ρωσικό λιμάνι Νοβοροσίσκ της Μαύρης Θάλασσας, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Το πετρέλαιο δεν υπόκειται σε δυτικές κυρώσεις.

Το Seacharm επέστρεψε στον τερματικό σταθμό τον περασμένο μήνα για πρώτη φορά μετά την επίθεση και ανέβασε ένα φορτίο για παράδοση στην Κροατία.

Ένα άλλο πλοίο Thenamaris, το LR2 Seajewel 108.900 dwt (κατασκευής 2009), έγινε στόχος τον Φεβρουάριο στα ανοιχτά της Σαβόνα της Ιταλίας.

Το μόνο δεξαμενόπλοιο που είχε κυρώσεις και στο οποίο έγινε στόχος η εκστρατεία ήταν το Koala 164.500 dwt (κατασκευής 2003), το οποίο βυθίστηκε εν μέρει στο Ust-Luga τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, κυρώσεις επιβλήθηκαν μόνο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τρεις μήνες μετά την επίθεση.

Η εταιρεία διαχείρισης ναυτιλιακών κινδύνων Vanguard Tech δήλωσε: «Οι δράστες είναι πιθανότατα το ουκρανικό κράτος ή φορείς που συνδέονται με το κράτος».

«Τα πλοία φαίνεται να στοχοποιούνται/προφίλ τους με βάση προηγούμενες επισκέψεις σε λιμάνια στη Ρωσία, γεγονός που υποδηλώνει μια επιλεκτική στρατηγική που στοχεύει στο πλήγμα πλοίων που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας».

Η TMS Tankers, η εταιρεία που διαχειρίζεται το Vilamoura, χωρητικότητας 158.500 dwt (κατασκευής 2011), το οποίο δέχτηκε επίθεση τον περασμένο μήνα, αρνήθηκε ότι αποτελεί μέρος του σκιώδους στόλου.

Ανέφερε ότι διενεργεί διεξοδικούς ελέγχους κυρώσεων πριν από την προσέγγιση σε λιμάνι σε οποιαδήποτε περιοχή που υπόκειται σε κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών και της Δύσης.

Δύο από τις επιθέσεις σημειώθηκαν στα ανοικτά των ακτών της Λιβύης — το Vilamoura και το MR Grace Ferrum, χωρητικότητας 50.000 dwt, με σημαία Λιβερίας (κατασκευής 2013), το οποίο υπέστη ζημιές τον Φεβρουάριο.