Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το Meteo, από το 2017 έως και τις 4 Αυγούστου του 2026, έξι μεγάλες δασικές πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 430.000 στρέμματα στην Περιφερειακή Ενότητα της Δυτικής Αττικής. Οι εκτιμήσεις βασίζονται στις αναφορές της Υπηρεσίας Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS).

Η συνολική έκταση της Περιφερειακής Ενότητας Δυτικής Αττικής ανέρχεται σε περίπου 1.000.000 στρέμματα, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα σε μία δεκαετία έχει καεί το 43% της συνολικής επιφάνειάς της από δασικές πυρκαγιές.

Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που αφορούν αποκλειστικά τις δασικές εκτάσεις. Η Δυτική Αττική διαθέτει περίπου 590.000 στρέμματα δασών και δασικών εκτάσεων, από τα οποία έχουν καεί περίπου 375.000 στρέμματα την τελευταία δεκαετία. Με άλλα λόγια, έχει καταστραφεί το 64% των δασών και των δασικών εκτάσεων της περιοχής.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τις συνολικές επικαιροποιημένες εκτιμήσεις για την Αττική, το 42% των δασών και των δασικών εκτάσεων της Περιφέρειας έχει χαθεί από τις δασικές πυρκαγιές των τελευταίων δέκα καλοκαιριών, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, με τη Δυτική Αττική να αποτελεί μία από τις πλέον πληγείσες περιοχές.

Η ομάδα των Κ. Λαγουβάρδου, Β. Κοτρώνη, Γ. Κύρου παρουσίασε επικαιροποιημένες εκτιμήσεις της έκτασης των δασών/δασικών εκτάσεων της Αττικής που χάθηκαν από δασικές πυρκαγιές τα τελευταία 10 καλοκαίρια (42% των δασών/δασικών εκτάσεων).

Ποιά είναι όμως η κατάσταση στην Περιφερειακή Ενότητα Δυτικής Αττικής; Από το 2017 μέχρι και το 2026 (έως 04/08), 6 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 430.000 στρέμματα σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Η περίμετρος των καμένων εκτάσεων δίνεται στον χάρτη που ακολουθεί.

Εικόνα 1. Περίμετρος των καμένων εκτάσεων στην Περιφερειακή Ενότητα Δυτικής Αττικής από το 2017 ως και το 2026. Με γκρι χρώμα σημειώνεται η ευρύτερη περιοχή του λεκανοπεδίου Αττικής.

Η συνολική επιφάνεια της Περιφερειακής Ενότητας Δυτικής  Αττικής είναι 1.000.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία 10 έτη το 43% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές. Στην Δυτική Αττική η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 590.000 στρέμματα και τα τελευταία 10 χρόνια έχουν καεί περίπου 375.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 64% της επιφάνειας των δασών/δασικών εκτάσεων.

Τα αποτελέσματα από την επικαιροποιημένη ανάλυση των καμένων εκτάσεων από τις δασικές πυρκαγιές των τελευταίων εννέα ετών στο ηπειρωτικό κομμάτι της Περιφέρειας Αττικής, είναι εντυπωσιακά και ανησυχητικά. Σημειώνεται ότι η επικαιροποίηση έγινε με αφορμή την πρόσφατη δασική πυρκαγιά στην Οινόη Αττικής (05 Ιουλίου 2026).

Συγκεκριμένα, από το 2017 μέχρι και το 2025, 13 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 700.000 στρέμματα σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Η περίμετρος των καμένων εκτάσεων δίνεται στο χάρτη που ακολουθεί.

Η συνολική επιφάνεια της Περιφέρειας Αττικής (χωρίς την περιοχή της Τροιζηνίας, των νησιών και του Λεκανοπεδίου) είναι 2.500.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία εννέα έτη το 28% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές.

Στην Περιφέρεια Αττικής η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 1.230.000 στρέμματα και τα τελευταία εννέα χρόνια έχουν καεί περίπου 465.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 38% της επιφάνειας των δασών.

Όλοι ελπίζουμε να αποφύγουμε μεγάλες δασικές πυρκαγιές το 2026 σε όλη τη χώρα, ώστε το ποσοστό του 38% να μην αυξηθεί, καταλήγει η δημοσίευση του meteo.gr.

Στη φρενίτιδα του δημοσιεύματος γίνεται λόγος για σαμποτάζ με διαφορετικούς τρόπους και μεθόδους και μάλιστα το τουρκικό μέσο επικαλείται δηλώσεις πρώην υπουργού Εσωτερικών της Τουρκίας – ο οποίος δεν κατονομάζεται… γιατί άραγε…- που υποστηρίζει ότι ανάλογες κινήσεις έχουν γίνει πολλές φορές κατά το παρελθόν. Κατηγορεί μάλιστα την Ελλάδα για υβριδικές και ασύμμετρες μεθόδους πολέμου μέσω της οικολογικής τρομοκρατίας…

Αναλυτικά το δημοσίευμα της Turkiye αναφέρει:

Αναφέρεται ότι η ισραηλινή μυστική υπηρεσία Μοσάντ και η ελληνική υπηρεσία πληροφοριών ΕΥΠ σχεδιάζουν να προκαλέσουν μεγάλης κλίμακας πυρκαγιές στην Τουρκία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Σύμφωνα με πληροφορίες που έλαβε η εφημερίδα μας από πηγές ασφαλείας, εκτός από το ανθρωποκεντρικό σαμποτάζ, ψηφιακά στοιχεία και drones και παρόμοια εργαλεία θα χρησιμοποιηθούν για τον σκοπό αυτό καθώς ο καιρός θα ζεσταίνεται.

Πηγές ασφαλείας, τονίζοντας ότι τα σχέδια δολιοφθοράς κατά της «Πράσινης Πατρίδας» χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια από την Ελλάδα και ορισμένες δυτικές χώρες ως μέσο εκδίκησης και στέλνοντας μήνυμα, δήλωσαν: «Θα επιτεθούν σε δασικές περιοχές στο Αιγαίο, τη Μεσόγειο και την Κύπρο χρησιμοποιώντας διαφορετικές μεθόδους. Θα αντιμετωπίσουμε αυτήν την απειλή σε αεροπορική, χερσαία και θαλάσσια διάσταση» .

Ένας πρώην υπουργός Εσωτερικών, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί, μας είπε ότι η Αθήνα χρησιμοποιεί αυτή τη μέθοδο εδώ και χρόνια ως μέσο για να στείλει ένα μήνυμα και να πάρει εκδίκηση εναντίον της Τουρκίας.

Ο πρώην υπουργός δήλωσε: «Είχα γίνει μάρτυρας αμέτρητων παραδειγμάτων αυτού κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως υπουργός. Μαζί με την Ελλάδα, ορισμένες δυτικές χώρες δεν δίστασαν να καταφύγουν σε απάνθρωπες και ανήθικες μεθόδους, όπως η πυρπόληση δασών, που έχει το χαμηλότερο οικονομικό κόστος, αλλά έχει τις πιο σοβαρές συνέπειες στις κρίσεις που βιώνουμε. Δεδομένων των νέων εντάσεων στην περιοχή, είναι απολύτως φυσικό το Ισραήλ να εμπλέκεται και σε αυτή τη βρώμικη συνωμοσία. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως υπουργός, μάθαμε ποιες χώρες ξεκίνησαν μερικές από τις πυρκαγιές και πώς. Δεν το παραδέχτηκαν, αλλά παρουσιάσαμε όλα τα αποδεικτικά στοιχεία μας στις αρμόδιες χώρες» .

Ο απόστρατος Αντισυνταγματάρχης και ειδικός σε θέματα στρατηγικής και διαχείρισης Χαλίλ Μερτ δήλωσε επίσης ότι δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το Ισραήλ και η Ελλάδα, που έχουν πολιτικές και στρατιωτικές ατζέντες σχετικά με την Τουρκία και την Κύπρο, καταφεύγουν στις μεθόδους της οικολογικής τρομοκρατίας.

Ο Μερτ σημείωσε ότι οι παραδοσιακές απειλές για την ασφάλεια υφίστανται πλέον μετασχηματισμό, προσθέτοντας τα εξής:

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις που διεξάγονται κατά μήκος των συνόρων έχουν πλέον δώσει τη θέση τους σε υβριδικές και ασύμμετρες μεθόδους πολέμου. Ένα από τα πιο ύπουλα και καταστροφικά όργανα αυτών των στρατηγικών πολέμου νέας γενιάς είναι η οικολογική τρομοκρατία, δηλαδή οι πράξεις δολιοφθοράς κατά των δασών.

Για την Τουρκία, τα δάση δεν είναι απλώς συλλογές δέντρων ή φυσική ομορφιά. Είναι το θεμέλιο του δόγματος της «Πράσινης Πατρίδας», το οποίο προστατεύει την αδιαίρετη ακεραιότητα, την οικονομική ανεξαρτησία και τη δημογραφική δομή της χώρας, όπως ακριβώς και τα δόγματα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και της «Μαύρης Πατρίδας». Οι δασικές πυρκαγιές, ιδιαίτερα συγκεντρωμένες στις περιοχές της Μεσογείου και του Αιγαίου, στοχεύουν όχι μόνο το οικοσύστημα αλλά και τη γεωργία, τον τουρισμό, την τοπική οικονομία και άμεσα την εθνική ασφάλεια. Οι αναφορές και οι αναλύσεις των μυστικών υπηρεσιών δείχνουν ότι παράγοντες όπως η Ελλάδα και το Ισραήλ, με τους οποίους η Τουρκία βρίσκεται σε περιφερειακό ανταγωνισμό, στοχεύουν αυτόν τον πράσινο πόρο στην Τουρκία και την Κύπρο, σύμφωνα με τα γεωπολιτικά συμφέροντα των παγκόσμιων και δυτικών κέντρων ισχύος (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία, Ρωσία) αποκαλύπτουν σαφώς τη στρατηγική σοβαρότητα του ζητήματος.

Κάθε επίθεση στην Πράσινη Πατρίδα θα πρέπει να θεωρείται άμεση απειλή για το μέλλον του έθνους μας. Οι απειλές που στρέφονται κατά της Πράσινης Πατρίδας αποτελούν ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Η Τουρκία έχει τη δύναμη να εξουδετερώσει αυτές τις ασύμμετρες απειλές με τις ανεπτυγμένες στρατηγικές εθνικής ασφάλειας και να δώσει την απαραίτητη απάντηση. Θα χρησιμοποιήσει προηγμένη τεχνολογία και οργανισμούς-πληρεξούσιους.

Ο Χασάν Τουρκιλμάζ, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δασομηχάνων, δήλωσε: «Ως κράτος και έθνος, πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση ενάντια στις παγίδες που στήνουν όσοι θέλουν να μας χτυπήσουν στο πιο ευάλωτο σημείο μας. Η περίοδος των πυρκαγιών ξεκινά αυτόν τον μήνα. Εκτός από τις πτυχές των πληροφοριών και της ασφάλειας, οι τεχνικές πτυχές της καταπολέμησης των πυρκαγιών – πριν, κατά τη διάρκεια και μετά – πρέπει να αξιολογηθούν διεξοδικά από τους αρμόδιους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των αιτιών και των μεθόδων τους».

Σκέφτηκε τότε να σχεδιάσει δύο πύργους, όχι καλυμμένους με γυαλί, αλλά με φύλλα και φυτά, ενσωματώνοντας ζωντανή φύση ως αναπόσπαστο στοιχείο. Το αποτέλεσμα ήταν το εντυπωσιακό Bosco Verticale, που ολοκληρώθηκε το 2014 και συντηρείται από “ιπτάμενους κηπουρούς”, ενώ οι κάτοικοί του απολαμβάνουν έως και τρεις βαθμούς χαμηλότερες θερμοκρασίες χάρη στη βλάστηση.

Για την επέτειο των δέκα ετών, το αρχιτεκτονικό γραφείο Stefano Boeri Architetti κυκλοφόρησε το βιβλίο “Bosco Verticale: Morphology of a Vertical Forest”, όπου παρουσιάζονται δοκίμια και φωτογραφίες που καταγράφουν την εξέλιξη του έργου και τη σημασία του ως σύμβολο περιβαλλοντικής ευαισθησίας.

Ανατρέποντας τα καθιερωμένα πρότυπα, το κάθετο δάσος παρουσιάζεται ως “σπίτι για δέντρα και πουλιά, που φιλοξενεί και ανθρώπους”.

Επηρεασμένο από έργα όπως “The Secret Life of Trees” του βιολόγου Colin Tudge και τις απόψεις της διάσημης εθολόγου Dame Jane Goodall, τονίζεται η ανάγκη να ενταχθεί η φύση στον αστικό σχεδιασμό.

Το κύμα της πράσινης αρχιτεκτονικής παγκοσμίως

Μετά το Bosco Verticale, ένας νέος κύκλος φυτεμένων κτιρίων εξαπλώθηκε σε πόλεις από τη Ντουμπάι μέχρι το Ντένβερ, με την πρώτη κάθετη δασική πολυκατοικία της Αφρικής να ξεκινά σύντομα στο Κάιρο. Στην Eindhoven, το Trudo Vertical Forest, κοινωνικής στέγασης με ανώτατο ενοίκιο τα 600 ευρώ, απαντά σε όσους αμφισβήτησαν την προσιτότητα τέτοιων έργων.

Στη Μονπελιέ, το συγκρότημα The Secret Gardens του γραφείου Vincent Callebaut Architectures, που ολοκληρώνεται φέτος, θα διαθέτει το ένα τρίτο των κατοικιών σε προσιτές τιμές και θα προωθεί πρακτικές όπως αγροκαλλιέργεια στις ταράτσες και ανακύκλωση νερού.

Ο Vincent Callebaut υπογραμμίζει πως τέτοια έργα αποκαθιστούν τη σχέση ανθρώπου-φύσης και μετατρέπουν τους κατοίκους σε αστικούς κηπουρούς.

Το Tao Zhu Yin Yuan στην Taipei, ύψους 21 ορόφων και ολοκληρωμένο το 2024, διαθέτει περιστρεφόμενα μπαλκόνια για βέλτιστη ηλιοφάνεια και φιλοξενεί χιλιάδες φυτά. Παρόμοια, το Rainbow Tree στις Φιλιππίνες απαιτεί τη συνεργασία των κατοίκων για τη φροντίδα της βλάστησης, δημιουργώντας ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς.

Ευεξία, υγεία και βιοφιλικός σχεδιασμός

Η θεωρία ότι ο βιοφιλικός σχεδιασμός βελτιώνει την ευεξία βρίσκει επιβεβαίωση στην επιστήμη. Έρευνα του Πανεπιστημίου Wageningen στην Ολλανδία έδειξε πως η παρουσία φυτών στον εργασιακό χώρο αυξάνει την ικανοποίηση των εργαζομένων και βελτιώνει την ποιότητα αέρα. Μελέτη στην Ουαλία σε 2,3 εκατ. ιατρικά αρχεία διαπίστωσε ότι οι πιο πράσινες γειτονιές συσχετίζονται με 40% λιγότερο άγχος και κατάθλιψη.

Η τάση αυτή επεκτείνεται πλέον σε νοσοκομεία: Το Hospiwood 21 στο Βέλγιο σχεδιάστηκε ως “θεραπευτικό κάθετο δάσος”, ενώ το νέο Policlinico Hospital Milan του Boeri θα έχει κήπο οροφής άνω των 7.000 τ.μ., μετατρέποντας τις μονάδες φροντίδας σε χώρους αλληλεπίδρασης με τη φύση.

Πράσινες λύσεις για τις πόλεις του μέλλοντος

Η πράσινη αρχιτεκτονική διεισδύει σε διάφορους τύπους κτιρίων: Το Jewel Changi Airport στη Σιγκαπούρη προσφέρει δάση εσωτερικού χώρου με 1.400 δέντρα και τον ψηλότερο εσωτερικό καταρράκτη (40μ.), ενώ το Hotel Jakarta στο Άμστερνταμ διαθέτει τροπικό κήπο στο αίθριο που ποτίζεται από νερό βροχής.

Στο Ρότερνταμ, ένα δάσος στέγης ύψους σχεδόν 40 μέτρων κοσμεί το The Depot – αποθήκη έργων τέχνης του Μουσείου Boijmans van Beuningen. Τα κάθετα δάση συμβάλλουν όχι μόνο στην ψυχική ανάταση αλλά και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Το Tao Zhu Yin Yuan στην Ταϊπέι απορροφά περίπου 130 τόνους CO2 ετησίως χάρη στα 23.000 φυτά του, μειώνοντας κατά 30% την ανάγκη για ψύξη. Οι περιστρεφόμενοι εξώστες βελτιστοποιούν την έκθεση στον ήλιο, ενώ τα συστήματα αερισμού μιμούνται λειτουργίες της φύσης καθαρίζοντας τον αέρα.

“Τα έργα μου ενσαρκώνουν μια πόλη-λύση για το κλίμα”, δηλώνει ο Callebaut. Τα κάθετα δάση ελαχιστοποιούν τη σφράγιση εδάφους απελευθερώνοντας χώρο για τη φύση και μειώνοντας τον κίνδυνο πλημμυρών. Τα κτίρια γίνονται “κατοικημένα δέντρα” που απορροφούν CO2, παράγουν ενέργεια και φιλοξενούν βιοποικιλότητα.

Το όραμα για ολόκληρες πράσινες πόλεις

Η ιδέα επεκτείνεται σε ολόκληρες αστικές περιοχές: Στην Liuzhou, μια από τις πιο μολυσμένες περιοχές της Κίνας, προγραμματίζεται η κατασκευή της Forest City του Boeri για περίπου 30.000 κατοίκους με πλήρη ενεργειακή αυτάρκεια. Αντίστοιχα στη Cancun Smart Forest City, προβλέπεται απαγόρευση οχημάτων καύσης.

Στο Μιλάνο, εκεί όπου ξεκίνησαν όλα, το Bosco Verticale συνεχίζει να λειτουργεί ως πολιτικό μανιφέστο υπέρ της επιστροφής της ζωντανής φύσης στους ανθρώπινους χώρους. Όπως γράφει ο φιλόσοφος Emanuele Coccia: «Η φύση δεν είναι κάτι που ανήκει στο παρελθόν – είναι και θα παραμείνει το τεχνολογικό μας μέλλον».

Πηγή: bbc

Τα σχήματα θα μπορούν να αξιοποιούν τη δασική βιομάζα για παραγωγή θερμικής, ηλεκτρικής ενέργειας ή ανανεώσιμων αερίων από βιομάζα (βιοενέργεια), με σκοπό είτε την ιδιοκατανάλωση, είτε την πώληση της ενέργειας αυτής σε τρίτους,

Τα Υβριδικά Συνεργατικά Σχήματα (Υ.Σ.Σχη.) και οι Δασικοί Συνεταιρισμοί Εργασίας που έχουν αναλάβει τη διαχείριση και εκμετάλλευση δασών ή διαχειριστικών μονάδων θα λαμβάνουν ετήσια επιδότηση με βάση τα έσοδα από τους πλειστηριασμούς δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων.

Το ποσό της επιδότησης υπολογίζεται ως ποσοστό των εσόδων πώλησης της βιομάζας που απολαμβάνεται πολλαπλασιαζόμενο με τον συντελεστή που ορίζεται ανά είδος βιομάζας σε συνδυασμό με τον συντελεστή δυσκολίας διαχείρισης των δασών ή διαχειριστικών μονάδων που έχουν αναλάβει οι ανωτέρω φορείς.

Ποσοστό των καυσόξυλων που παράγονται από τους αναδόχους της ανωτέρω διαδικασίας θα διατίθεται με χαμηλό τίμημα σε αποδεδειγμένα μόνιμους κατοίκους των τοπικών κοινοτήτων των περιοχών διαχείρισης και εκμετάλλευσης, με προτεραιότητα τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες και θα πραγματοποιείται με κατ’ οίκον παράδοση από τα Υβριδικά Συνεργατικά Σχήματα (Υ.Σ.Σχη.) ή τους Δασικούς Συνεταιρισμούς Εργασίας (ΔΑ.Σ.Ε.).

Ο στόχος

Στόχος κάποιος να έχει την ευθύνη να φροντίζει τα δάση σε μόνιμη βάση. Με βάση τον τρόπο της νέας διαχειρισης των δασών σε όλη τη χώρα οι διαχειριστές θα απομακρύνουν τη βιομάζα, νεκρά δέντρα και κλαδιά, θα επενδύσουν σε σύγχρονα μηχανήματα, θα προχωρούν σε αραίωση τους δάσους, θα συντηρούν τους δασικούς δρόμους και θα κρατούν καθαρές τις αντιπυρικές ζώνες οι οποίες θα πρέπει να αυξηθούν εκθετικά.

Όπως τονίζεται από την Κυβέρνηση, άνω του 50% των δασών, σήμερα, δεν έχει καμία διαχειριστική μελέτη, ούτε ήταν υπό διαχείριση ποτέ. «Το βασικό πρόβλημα στα δάση είναι η καύσιμη ύλη, διότι τα δάση είναι για αρκετές δεκαετίες χωρίς διαχείριση. Καύσιμη ύλη υπάρχει, μάλιστα, και στα δάση που είναι υπό διαχείριση» τονίζουν και προσθέτουν πως η δασική μεταρρύθμιση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διαχειριστικές μελέτες -έχουν ανατεθεί για τα δάση της Αττικής, της Αρκαδίας, της Βοιωτίας και της Ηλείας. Προβλέπει, ακόμη, ένα χρηματοδοτικό εργαλείο (σ.σ. από τα δικαιώματα ρύπων) που αφορά σε επιδότηση για την απόληψη βιομάζας, κ.ά.

Οι διαχειριστές θα λαμβάνουν άδεια για μία δεκαετία και το αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας δεν αναμένεται να φανεί άμεσα. Είναι πάντως χαρακτηριστικό πως σύμφωνα με το Υπουργείο Ενέργειας μόλις το 2% των δασών της Αττικής έχει καθαριστεί και αυτό παρά τα αυξημένα ποσά που έχουν διατεθεί τα τελευταία χρόνια για αυτό το σκοπό.

Μικρή ανάπαυλα μέχρι τη ΔΕΘ

Μετά τη φωτιά στην Αττική την εβδομάδα του 15αυγουστου και τη σύσκεψη στην Πεντέλη για το σχέδιο αποκατάστασης, φαίνεται ότι ο πολιτικός χρόνος… βαδίζει πιο αργά. Οι αποφάσεις για τη ΔΕΘ θα κλειδώσουν την επόμενη εβδομάδα και αφού το οικονομικό επιτελείο βγάλει και τον λογαριασμό της καταστροφικής πυρκαγιάς.

Το περιεχόμενου του καλαθιού του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, παραμένει ως επτασφράγιστο μυστικό αν και οι τελευταίες εξελίξεις προοιωνίζονται ότι δεν θα είναι γεμάτο.

Το φθινόπωρο αναμένεται η επιστροφή με τα προβλήματα στην καθημερινότητα με κυρίαρχο πρόβλημα την αντιμετώπιση της ακρίβειας ενώ εσωκομματικά οι πληγές του 28% στις ευρωεκλογές του Ιουνίου δεν φαίνεται να έχουν κλείσει.

Στην αντιπολίτευση η νέα κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και η ανάδειξη της νέας ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ δίνει χρόνο για τη συσπείρωση της γαλάζιας παράταξης ενώ δεν είναι τυχαίο επίσης ότι από τη ΝΔ σηκώνουν ιδιαίτερα το θέμα των δηλώσεων του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Παππά κατά αστυνομικών, σε μια προσπαθεια να συσπειρώσουν τη σκληρή δεξιά βάση. Αν και το Μαξίμου παίρνει διακριτικές αποστάσεις από τις δηλώσεις Πλεύρη, πως η λέξη “μπάτσος” θα έπρεπε να… ποινικοποιηθεί.

“Το πρώτο θέμα που βάζουμε στην ατζέντα είναι η πρόληψη των δασικών πυρκαγιών. Δεν νομίζω ότι είναι, πάρα κοινός τόπος, ότι μεγάλο κομμάτι της ευθύνης για τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τις δασικές πυρκαγιές φέρει η υπερβάλλουσα καύσιμη ύλη, που είναι μέσα στα δάση μας. Γιατί έχει δημιουργηθεί αυτή η καύσιμη ύλη;

Είναι μια συζήτηση που απαιτεί να πάμε πίσω, στο παρελθόν. Είναι όμως σίγουρο, ότι υπάρχει αυτή η υπερβάλλουσα καύσιμη ύλη, η οποία συνδέεται -κατά κύριο λόγο- με το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των δασών μας, δεν έχει διαχείριση. Και αυτά στα οποία υπάρχει διαχείριση, στα παραγωγικά δεν έχουμε κατά ανάγκη -μπορεί να υπέχει σε κάποια δάση, αλλά όχι σε όλα- παρέμβαση στο δάσος, κάθε χρόνο” ανέφερε τονίζοντας ότι:

“Οι παρεμβάσεις στο δάσος γίνονται με βάση τη λογική της συστάδας και όχι της απομάκρυνσης βιομάζας, που θα μπορούσε να φεύγει και εκτός, από τη στιγμή που διαχειριζόμαστε μια συγκεκριμένη συστάδα που έχει ωριμάσει. Θα σας δώσω μερικά στοιχεία, τα οποία για μένα είναι πολύ χρήσιμα να τα ξέρουν οι αγαπητοί συνάδελφοι και το Κοινοβούλιο και η κοινή γνώμη.”

Η έκταση των δασών

Όπως είπε ο υπουργός με βάση τους δασικούς χάρτες του 2022 “έχουμε περίπου 76 εκατομμύρια στρέμματα δάση και δασικές εκτάσεις. Από αυτά, τα υψηλά δάση ξεπερνούν τα 30 εκατομμύρια στρέμματα και υπάρχουν μετά κάποια πιο χαμηλά δάση και θαμνώδεις δασικές εκτάσεις και χαμηλή βλάστηση ή άγονα, που είναι όλα αυτά που συνιστούν τα δασικά μας οικοσυστήματα.

Το 49% περίπου των δασικών οικοσυστημάτων βρίσκονται υπό παραγωγική διαχείριση, με τη χωρική προσέγγιση που σας παρουσίασα. Και αυτή η δραστηριότητα γίνεται από τους δασικούς συνεταιρισμούς, που είναι 293 αυτή τη στιγμή στο Μητρώο και έχουν εγγεγραμμένα μέλη λίγο πάνω από 9.000 δασεργάτες.”

“Ενεργοί δασεργάτες -επειδή τα εγγεγραμμένα μέλη δεν ταυτίζονται πάντα με αυτούς που μπαίνουν κάθε χρόνο στο δάσος- είναι περίπου οι μισοί. Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι αντιστοιχεί ένας ενεργός δασεργάτης περίπου στα 10.000 στρέμματα δάσους. Αντιλαμβανόμαστε όλοι, ότι ένας δασεργάτης ανά 10.000 στρέμματα δεν είναι αποτελεσματική διαχείριση του δάσους” τόνισε ο κ. Σκυλακάκης

Τα δεδομένα

Σε σχέση με το πώς μπορεί να αποδώσει αν είναι διαχειριζόμενη μια δασική έκταση σημείωσε ότι “το «κλειδί» είναι, ότι πρέπει με κριτήρια προστασίας του δάσους, να επιδοτείται η απόληψη της υπερβάλλουσας βιομάζας από το δάσος μας.

Γιατί με κριτήρια προστασίας του δάσους; Διότι, το βασικό μας κριτήριο πρέπει να είναι, ότι θα επιδοτούμε τόσο περισσότερο, όταν γίνεται η απόληψη της βιομάζας, όσο πιο δύσκολο είναι να βγάλεις αυτή τη βιομάζα και όσο πιο επικίνδυνη είναι αυτή η βιομάζα για την επιβίωση του δάσους μας. Αυτό που περιγράφω, δεν είναι μια πολιτική που είναι απλώς καλό να την κάνουμε. Είναι απόλυτη ανάγκη, διότι έχουμε μια επελαύνουσα, κλιματική κρίση, η όποια θα χειροτερεύσει στα επόμενα χρόνια. ”

Σύμφωνα με τον κ. Σκυλακάκη, “Το δεύτερο θέμα είναι οι πόροι που πρέπει να διατεθούν για τα δάση. Μέχρι το 2020 οι πόροι που έμπαιναν στο δάσος για λόγους πρόληψης, συνολικά, ήταν της τάξεως των 20 με 30 εκατομμυρίων ευρώ, π.χ. για την πρόληψη πυρκαγιών, κ.λπ. Χωρίς να λάβω υπ’ όψη μου τα διαχειριζόμενα δάση -που για μένα και κάθε στρέμμα δάσους που γίνεται διαχειριζόμενο ενεργά, είναι ένα στρέμμα στο οποίο έχουμε κάνει δράσεις πρόληψης.

Αυτοί οι πόροι, όταν έγιναν οι πυρκαγιές του 2021 μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης -και ήταν μια δική μου πρωτοβουλία ως Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, τότε που είχα την ευθύνη για το Ταμείο Ανάκαμψης- αυξήθηκαν για πρώτη φορά με τα προγράμματα Antinero Ι και ΙΙ.

Αυτά, μαζί με τους άλλους πόρους που δαπανούσαμε, ανέβασαν το ποσό στα 100 εκατομμύρια περίπου το χρόνο. Και έχουμε ένα πολύ φιλόδοξο Antinero στην αναθεώρηση, που πιστεύουμε ότι θα εγκριθεί. Και αυτό το μέγεθος πόρων, μπορεί να υπάρχει και για το 2024 και να είναι μάλιστα και μεγαλύτερο και για το 2025. Παύει, όμως, να υπάρχει το 2026, χρονιά που τελειώνει το Ταμείο Ανάκαμψης. Επίσης, είναι σημαντικό που για πρώτη φορά έχουμε σε μεγάλα οικοσυστήματα διάνοιξη ή καθαρισμό δασικών δρόμων και διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών, κάποιους καθαρισμούς.

Παρόλα αυτά, το μέγεθος των δασικών μας οικοσυστημάτων, σε σχέση με τους πόρους αυτούς είναι πολύ μεγάλο. Συνεπώς, θα χρειαστούμε όχι μόνο περισσότερους πόρους, αλλά και ένα σύστημα όπου η οικονομική αξία της βιομάζας, θα μας επιτρέπει μαζί και με την επιδότησή της, να βάλουμε υπό διαχείριση πολύ μεγαλύτερο αριθμό στρεμμάτων, από αυτά στα οποία σήμερα παρεμβαίνουμε είτε με το Antinero είτε με τη διαχείριση. Η τελική φιλοδοξία είναι να μην υπάρχει κανένα κομμάτι του δάσους χωρίς διαχείριση. Αυτή είναι η μεταρρύθμιση” σημείωσε ο υπουργός σημειώνοντας:

Στο ενδιάμεσο, τα Antinero προχωρούν και τώρα δίνουμε μεγάλη έμφαση και στις αντιπυρικές ζώνες οικισμών. Αυτή θα είναι η έμφαση στην επόμενη φάση. Γιατί δίνουμε αυτή την έμφαση; Γιατί στην πράξη έχουμε παρατηρήσει, ότι οι οικισμοί είναι πολύ κρίσιμοι και πρέπει να τους απομακρύνουμε από το δάσος. Δεν μπορούμε να τους απομακρύνουμε φυσικά, αλλά πρέπει να τους απομακρύνουμε με ζώνες αντιπυρικής προστασίας από το δάσος.

Και αυτό αφορά και στην προστασία του δάσους και στην προστασία των οικισμών. Και αφορά και στην ίδια τη στιγμή, που ο μη γέννητο έρχεται μία πυρκαγιά, όπου αν ένας οικισμός γειτνιάζει με το δάσος, με τρόπο που να είναι απροστάτευτος, δηλαδή υπάρχει μια φυσική συνέχεια και μπαίνει η πυρκαγιά στον οικισμό με πολύ μεγάλη ευκολία, αυτό διώχνει τις δυνάμεις της πυροσβεστικής από την άμυνα του δάσους, στην άμυνα του οικισμού ή των κρίσιμων υποδομών.

Γι’ αυτό κι έχει μεγάλη αξία η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, που προβλέπει το νέο Antinero, το οποίο δίνει μεγάλη έμφαση στους οικισμούς. Επίσης, μια άλλη στροφή που έχει γίνει στο καινούριο Antinero -συνδυάζεται με το πρόγραμμα αναδάσωσης, είναι δύο προγράμματα σε ένα στην πραγματικότητα- είναι στη χρήση βραδύκαυστων, σε ό,τι αφορά στην αναδάσωση.

Όχι, όμως, στα κομμάτια που αφορούν στην κυρίως αναδάσωση, δηλαδή εκεί που πρέπει να παρέμβουμε για να κρατήσουμε ζωντανό ένα δάσος που έχει καεί ενδεχομένως δύο φορές ή που υπάρχει ανάγκη παρέμβασης γιατί το είδος είναι πολύ δύσκολο να αναγεννηθεί φυσικά και θα υποκατασταθεί, για παράδειγμα, μια μαύρη πεύκη με χαλέπιο πεύκη.

Αλλά, εκεί που κάνουμε τις αντιπυρικές ζώνες, ένα μεγάλο κομμάτι της αντιπυρικής θα είναι βραδύκαυστα φυτά, δέντρα, τα οποία θα γίνουν κομμάτι της αντιπυρικής μας άμυνας και της αναδάσωσης, ταυτόχρονα. Τέλος, έχει πολύ μεγάλη σημασία για την αναγέννηση των δασικών οικοσυστημάτων που χτυπήθηκαν.

Κατά βάση, αυτά θα αναγεννηθούν φυσικά. Εκεί, λοιπόν, τι πρέπει να κάνεις; Πρώτον πρέπει να τα προστατεύσεις από την κτηνοτροφία, διότι η κτηνοτροφία μπορεί μεν να είναι ευεργετική, για να προλάβεις μια δασική πυρκαγιά, γιατί σου μειώνει τη βιομάζα στον υπόροφο του δάσους, μπορεί ωστόσο να είναι και απολύτως καταστροφική αν γίνει σε περίοδο αναγέννησης και φάνε, για παράδειγμα, τα μικρά πευκάκια τα κατσίκια.

Εκεί, λοιπόν, έχει μεγάλη σημασία η απαγόρευση και η επιβολή της απαγόρευσης της κτηνοτροφίας, παράλληλα με τη λύση των προβλημάτων των κτηνοτρόφων. Σχεδιάζουμε με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να λύσουμε αυτό το θέμα με κτηνοτροφικά πάρκα, που να επιτρέπουν στους κτηνοτρόφους σε παρακείμενες περιοχές να ασκήσουν τη δραστηριότητά τους, χωρίς να χρειαστεί να επιβαρύνουν το δάσος. Αυτό, λοιπόν, είναι ένα βασικό θέμα της αναγέννησης. Το δεύτερο που πρέπει να γίνει είναι, όπου τυχόν χρειάζεται, η αναγέννηση να συνδυαστεί με αναδάσωση ή με κάποια παρέμβαση μέσα στο δάσος. Αυτό είναι κομμάτι των μελετών που γίνονται. Για παράδειγμα στην Εύβοια έχουμε τέτοιου είδους μελέτες και θα εφαρμοστούν.

Τρίτον και σημαντικότερο απ’ όλα, είναι για να αναγεννηθεί το δάσος, να μείνει χώμα, διότι, δάσος χωρίς χώμα, δεν υπάρχει. Το δάσος δημιουργεί χώμα, αλλά αν το χώμα χαθεί, θα χαθεί και το δάσος. Γι’ αυτό και έχουμε σχεδιάσει πολύ μεγάλα έργα αντιδιαβρωτικά, τα οποία ξεκινάμε. Τα πρώτα τα ξεκινάμε με αναδόχους αποκατάστασης. Γιατί το κάνουμε αυτό; Όχι γιατί δεν έχουμε δημόσιους πόρους -βεβαίως έχουμε και θα βάλουμε πολύ σημαντικό ποσό επιπλέον των αναδόχων, αλλά γιατί έχει μεγάλη σημασία να κινηθούμε με ταχύτητα. Το πλεονέκτημα ενός αναδόχου αποκατάστασης είναι, ότι επειδή βάζει τα δικά του χρήματα, εκτός δημοσίου λογιστικού, μπορεί με αυτά να προχωρήσουν τα αντιδιαβρωτικά και τα αντιπλημμυρικά πολύ γρήγορα.

Και μετά έρχονται οι δικοί μας πόροι. Έχουμε, ήδη, αφιερώσει πολύ σημαντικούς πόρους στην αναθεώρηση του Ταμείου Ανάκαμψης. Έχουμε 86 εκατομμύρια ευρώ που θα δοθούν -κατά κύριο λόγο- για την αποκατάσταση των ζημιών από τη μεγάλη πυρκαγιά του Έβρου, σε τέτοιου είδους έργα.

Τέλος, το άλλο ζήτημα, το οποίο συνδέεται με τις πλημμύρες -και με το να κρατηθεί το χώμα στο δάσος- είναι τα έργα ορεινής υδρονομίας, τα οποία και αυτά παίζουν ρόλο στο να κρατάμε το χώμα στο δάσος και κατά συνέπεια το δάσος ζωντανό. Θα δώσουμε πολύ μεγάλη έμφαση τα επόμενα χρόνια στα έργα ορεινής υδρονομίας” κατέληξε ο κ. Σκυλακάκης.

Το ερώτημα θέτει -και σωστά- ο Κώστας Καλλίτσης με άρθρο του στην “Καθημερινή” και αρκετές απαντήσεις περιέχονται στην αναλυτική μελέτη του κ. Σταματόπουλου, ενός ειδικού που γνωρίζει τις συνθήκες που επικρατούν στην πρόληψη και διαχείριση των πυρκαγιών στην χώρα μας. Είναι προφανές πώς για ακόμα μία φορά η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την θεωρία της κλιματικής κρίσης (υπαρκτό και απειλητικό φαινόμενο) και τις υποψίες περί εμπρησμών και “σκοτεινών σχεδίων”. Το τελευταίο είναι κάτι που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, σπανίως, ωστόσο, καταλήγει σε αποτέλεσμα, και ακόμα πιο σπάνια αποτελεί την πραγματική αιτία των καταστροφών.

Ο δασολόγος κ. Σταματόπουλος εξηγεί πως ίσως το σοβαρότερο πρόβλημα μας είναι η απουσία μια ςισχυρής δασικής υπηρεσίας που να μπορεί να προλάβει και όταν χρειαστεί να παρέμβει. Είναι σαφέ ςπως η Πυροσβεστική Υπηρεσία δεν διαθέτει ούτε την γνώση, ούτε την εξειδίκευση, ούτε την εμπειρία.

Διαβάστε την μελέτη:

Στην Χώρα μας τα τελευταία 25 χρόνια παρατηρούμε μία πολύ μεγάλη αύξηση των καταστροφών από Δασικές Πυρκαγιές. Η κοινωνία μας παραπαίει ανάμεσα σε Πολιτικές αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και σε Πολιτικές ασπόνδυλες χωρίς αρχή – μέση και τέλος και χωρίς πραγματικούς Εθνικούς στόχους.

Ενώ από την μια πλευρά προχωράμε στο κλείσιμο των θερμοηλεκτρικών σταθμών και την εγκατάλειψη του λιγνίτη ως καύσιμου με πολύ μεγάλο κοινωνικό και οικονομικό κόστος, ενώ αναπτύσσουμε χρηματοδοτικά και τεχνικά προγράμματα δάσωσης εγκαταλελειμμένων αγρών, αναδασώσεων κ.λπ., από την άλλη πλευρά η Χώρα μας χάνει 11 πολίτες της τον χρόνο, χιλιάδες στρέμματα δασών και γεωργικών εκτάσεων μόνο από τις Δασικές πυρκαγιές.

Κι ενώ τα προβλήματα στον τομέα οξύνονται όλο και περισσότερο, προκαλούν ουσιαστική ακύρωση και των χρηματοδοτικών προγραμμάτων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αφού κυριολεκτικά κατασπαταλούν το μεγαλύτερο μέρος των Ευρωπαϊκών εργαλείων χρηματοδότησης σε αγορά Πυροσβεστικού εξοπλισμού.

Ας παρουσιάσουμε λοιπόν τις δύο διαφορετικές λογικές.

Η πρώτη αντίληψη είναι Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ.

Η αντιστροφή της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η κλιματική αλλαγή όπως την λέμε οι περισσότεροι προϋποθέτει, σχηματικά μιλώντας, λιγότερους ρύπους στην ατμόσφαιρα από κάθε είδους καύση και ταυτόχρονα την διατήρηση και αύξηση των διαθέσιμων δασών και οικοσυστημάτων για την απορρόφηση περισσότερων όγκων CO₂.

Όταν καίγεται ένα Δάσος δεν ακυρώνεται για πολλά χρόνια ο μηχανισμός απορρόφησης όγκων CO₂ από την ατμόσφαιρα, αλλά απελευθερώνονται και τεράστιες ποσότητες. Κι ίσως αυτό να είναι και το χειρότερο.

Ας περιοριστούμε μόνο σε αυτό χωρίς να θέσουμε και πολλά άλλα εξ ίσου σημαντικά ζητήματα όπως το ότι η καταστροφή ενός Δάσους σημαίνει και καταστροφή μέρους της βιοποικιλότητας που διαθέτουμε, ή με άλλα λόγια του διαθέσιμου γενετικού κώδικα που η διαφύλαξή του αποτελεί πρωταρχικό στόχο κάθε Κοινωνίας.

Από πολύ νωρίς η Δασολογική Επιστήμη ανέπτυξε μεθόδους αντιμετώπισης των Δασικών Πυρκαγιών οι οποίες εκσυγχρονίστηκαν με τις εξής Διεθνείς Επιστημονικές παραδοχές:

1. Ένα Δάσος δεν καίγεται ποτέ ή καίγεται πολύ δύσκολα, όταν είναι σε διαχείριση.

Αυτό σημαίνει ότι αποκομίζεται συνεχώς ξυλώδης όγκος. Μέσω των υλοτομιών απομακρύνεται ο πλεονάζων όγκος. Μόνο που στις υλοτομίες πρέπει να ξέρεις τι κάνεις. Πρέπει να ξέρεις ΠΟΥ υλοτομείς, ΠΟΤΕ υλοτομείς, ΠΟΣΟ και ΠΩΣ υλοτομείς.

Ας πούμε, απομακρύνεις εντατικά ολόκληρο (ή λιγότερο υπόροφο ανάλογα με το είδος του Δάσους -ΠΟΣΟ) τον υπόροφο δεξιά και αριστερά ενός δρόμου που θα σου χρησιμεύσει πιθανώς στις επιχειρήσεις κατάσβεσης μιας Δασικής Πυρκαγιάς (ΠΟΥ). Δημιουργείς δηλ. μία στεγασμένη αντιπυρική λωρίδα όπου μπορείς να κινηθείς με τα πυροσβεστικά σου οχήματα να προετοιμαστείς και να οργανώσεις την άμυνά σου.

ΠΟΤΕ υλοτομείς. Συνήθως τον χειμώνα που δεν έχει κίνδυνο Δασικής Πυρκαγιάς, προσέχοντας να εξασφαλίσεις την αναγέννηση (ΠΩΣ) την νέα γενιά δηλαδή του Δάσους.

Φυσικά οργανώνεις την πλήρη διάνοιξη του δάσους με δρόμους πρόσβασης σε όλο το δάσος αλλά με Δασικούς δρόμους που ορίζονται από διεθνείς προδιαγραφές.

Ο πυρομετεωρολόγος Θεόδωρος Γιάνναρος @tm_giannaros γράφει στο @anatropi_news: Ακραίες δασικές πυρκαγιές και μέγα-πυρκαγιές – Μια νέα κανονικότητα;https://t.co/jRwq4QN6ez

— Χρόνης Διαμαντόπουλος (@ChronesDiamant1) July 22, 2023

Όπως είναι εύκολα κατανοητό η ΔΑΣΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΠΑΓΟΡΕΥΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ.

Σημειώνουμε ότι παράλληλα προσέχουμε:

– Να εξασφαλίσουμε τα ενδιαιτήματα των άγριων ζώων και της ορνιθοπανίδας (γιατί δεν υπάρχει «Δάσος» είναι και η Ορνιθοπανίδα).

– Την υπόγεια αποθήκευση νερού, την «καλλιέργεια» των πηγών νερού στο Δάσος με μικρές υδρομαστεύσεις κλπ

– Την προστασία του εδάφους από τις διαβρώσεις, την απόσβεση των χειμάρρων με την κατασκευή φραγμάτων και άλλων αντιχειμμαρικών έργων (τα έργα αυτά Δασολόγοι τα σχεδιάζουν και τα κατασκευάζουν) παράλληλα με προστατευτικές φυτεύσεις.

Αν κάνουμε ολοκληρωμένη διαχείριση των Δασών μας θα έχουμε: Σημαντικές ποσότητες πανάκριβης Βιομηχανικής ξυλείας για την Βιομηχανία μας. Ξυλεία θρυμματισμού και μάλιστα μπορούμε να την θρυμματίζουμε επί τόπου και μετά να μετατρέπεται σε πέλλετ και μπρικέτα ή ινοσανίδες-μοριοσανίδες κ.λπ., μπορούμε να παράγουμε τα παραδοσιακά καυσόξυλα και κάρβουνα και βέβαια δεκάδες ακόμα Δασικά προϊόντα.

Είναι αυτονόητο ότι η Δασική Διαχείριση «γεννάει» και το σχέδιο Πυροπροστασίας. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι Η ΠΥΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ.

2. Όταν πιάσει φωτιά σ’ ένα Δάσος πολύ μεγάλη σημασία έχει η Πρώτη πλήξη της φωτιάς.

Είναι αυτό που έλεγε ο καθηγητής Δασολογίας Σπύρος Ντάφης: Την φωτιά στην αρχή την σβήνεις με ένα ποτήρι νερό (αργότερα το αντέγραψε και ο κος Φούρλας). Αν αργήσεις το πιθανότερο είναι να ηττηθείς.

Αξιόπιστη Πρώτη πλήξη σημαίνει ότι λειτουργείς βασικά πυροφυλάκια που διαθέτουν όλα τα μέσα επικοινωνίας και παρατήρησης.

Η Χώρα μας έχει πάνω από 200 τέτοια μεγάλα πυροφυλάκια σε αντίστοιχες κορυφές, που επιτηρούν ολόκληρη την Χώρα. Έχει βέβαια και βοηθητικά.

Σήμερα πάντως τα περισσότερα από τα κύρια πυροφυλάκια είτε απαξιώθηκαν είτε δεν λειτουργούν καθόλου. Όσο για τα βοηθητικά, όσα είναι κοντά σε πόλεις λειτουργούν από εθελοντές αλλά δεν έχουν την ορατότητα που έχουν τα κύρια.

Παράλληλα βέβαια πρέπει έχεις σε διασπορά ευέλικτα οχήματα κυρίως μέσα στα Δάση με μια μικρή ομάδα (2-3 άτομα) το κάθε ένα. Σύμφωνα με τα σχέδια πυροπροστασίας 400-600 τέτοια οχήματα αρκούν για να έχεις σημαντικά αποτελέσματα Πρώτης πλήξης.

3. Όταν δεν λειτουργήσει η Πρώτη πλήξη, τότε πρέπει από πριν να έχεις ένα πλήρες ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΟ σχέδιο αντιμετώπισης και κυρίως της γραμμής της ΚΥΡΙΑΣ ΠΛΗΞΗΣ.

Πρέπει λοιπόν να ξέρεις πόσες δυνάμεις χρειάζεσαι πότε και που, από πού θα μπουν οι δυνάμεις σου και από πού θα βγουν, που μπορούν να ανεφοδιαστούν ή να ξεκουραστούν χωρίς να βγουν από το δάσος, ποιο τμήμα του δάσους πιθανόν θα θυσιαστεί και τι δεν πρέπει να θυσιαστεί με κανέναν τρόπο. Που θα χρειαστείς ρίψεις εναέριων μέσων για να ταπεινώσουν την φωτιά και να την πλησιάσεις για πλήρη κατάσβεση, που πιθανόν θα κάνεις χρήση αντιπύρ (που έχει ξεχαστεί) και με ποιους, που θα υποχωρήσεις σε εναλλακτικές γραμμές δευτερεύουσας πλήξης… και εκατοντάδες άλλους παράγοντες.

4. ΤΑ ΔΑΣΗ ΚΑΙΓΟΝΤΑΙ ΤΟΝ ΧΕΙΜΩΝΑ…. Όταν δεν προετοιμάσεις τα δάση έτσι ώστε να μην καίγονται τότε να είσαι σίγουρος ότι σύντομα θα καούν.

Επομένως με κάποιον τρόπο πρέπει τον χειμώνα να φροντίζουμε τα Δάση έτσι ώστε να μην καίγονται εύκολα και την αντιπυρική περίοδο να λειτουργούμε τα Πυροφυλάκια και να οργανώσουμε την γρήγορη Πρώτη πλήξη.

ΟΛΕΣ ΟΙ ΧΩΡΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΜΕ ΕΜΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΧΟΥΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΙ ΕΝΑ ΕΙΔΙΚΟ ΣΩΜΑ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΕΣΑ Ή ΔΙΠΛΑ ΣΤΙΣ ΔΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΊΕΣ.

Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΕΙΝΑΙ Η ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ

Στην Χώρα μας επικράτησε αυτή η αντίληψη από του 1998 και σχηματικά την λέμε: Πυροσβεστική αντίληψη. Αυτή περιλαμβάνει τις εξής παραδοχές:

1. Η Δασοπυρόσβεση είναι απλώς μία φωτιά σαν και τις άλλες. Επομένως αντιμετωπίζεται με τον τρόπο εκείνων που ξέρουν καλά την φωτιά. Δηλαδή την Πυροσβεστική.
2. Την κάθε φωτιά την αντιμετωπίζουμε μετωπικά ως «φωτιά χώρου» με την χρήση κάθε μέσου που διαθέτουμε. Αδιαφορούμε για τις λεπτομέρειες του χώρου.

Ένα Δάσος είναι απλώς καύσιμη ύλη, ένας ελαιώνας είναι και πάλι καύσιμη ύλη. Μια χορτολιβαδική βλάστηση είναι απλώς μια χορτολιβαδική βλάστηση ανεξάρτητα από το αν είναι ένα αναγεννώμενο Δάσος. Μία δασική έκταση με θάμνους είναι έκταση με «χαμηλή βλάστηση» χωρίς να μας ενδιαφέρει το τι είδους θάμνοι είναι αυτοί (πχ. Προστατευόμενα είδη κλπ).

3. Σε κάθε περίπτωση φροντίζουμε πριν από όλα την ασφάλεια του Προσωπικού κατάσβεσης. Μετά σώζουμε πρώτα ανθρώπινες ζωές, έπειτα Περιουσίες και μετά τα Δάση.

Οπότε σε κάθε περίπτωση εκκενώνουμε τους οικισμούς που βρίσκονται στην περίμετρο μιας φωτιάς ανεξάρτητα με το αν οι κάτοικοι μιας περιοχής θα μπορούσαν υπό προϋποθέσεις να βοηθήσουν με πολλούς τρόπους. Η αντίληψη αυτή είναι απλά μια προσέγγιση πυρόσβεσης μιας απλής φωτιάς. Υποβαθμίζει τον κατάσβεσης της Δασικής Πυρκαγιάς ως τρίτης προτεραιότητας με αποτέλεσμα να μην πετυχαίνει ικανοποιητικά και όλους τους άλλους στόχους. Η λογική αυτή την Περίοδο 1998-2023 έχει οδηγήσει στα εξής αποτελέσματα:

• 9 Νεκροί συμπολίτες μας κάθε χρόνο. Οι 22 από το προσωπικό κατάσβεσης
• 000.000 καμένα Δάση ! ! !
• Τεράστιες εκτάσεις καμένων γεωργικών και δενδροκομικών καλλιεργειών
• Απροσδιόριστος αριθμός καμένων εγκαταστάσεων (σπιτιών, γεωργικών αποθηκών κλπ)
• Δημιούργησε την μεγαλύτερη Πυροσβεστική Υπηρεσία στον Κόσμο (τηρουμένων των αναλογιών).
• Έχουμε εξοπλισμό ΧΛΙΔΗΣ με 3.700 Πυροσβεστικά οχήματα και περίπου 90 εναέρια μέσα !!! που πολυχρησιμοποιούνται ακόμα και όταν δεν είναι ανάγκη και πολυδάπανα στην λειτουργία τους. Μάλιστα περίπου τα 40 από αυτά είναι ιδιωτικά ελικόπτερα.
• Και βέβαια ξοδεύουμε 350 εκατομμύρια ΕΥΡΩ – 1,5 δις τον χρόνο μόνο για την Δασοπυρόσβεση κυρίως καταστολής.

Ο μέχρι σήμερα απολογισμός του έργου της Πυροσβεστικής στον τομέα αυτό, είναι πραγματικά εφιαλτικός και αγγίζει τα όρια της ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ.

Όλοι καταλάβαμε ότι αυτή η μονόπλευρη και απαρχαιωμένη Πυροσβεστική αντίληψη δεν λειτουργεί και πρέπει άμεσα να αλλάξει.

Η δράσεις αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής δεν είναι μόνο θέμα αναδασώσεων, αλλά διαχείρισης και βέβαια διαχείρισης των Δασών μας.

Το μείζων θέμα της υποχρηματοδότησης της Πρόληψης

Η Χώρα μας ως Χώρα της ΕΕ απολαμβάνει αρκετών προγραμμάτων χρηματοδότησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από το τρέχον ΕΣΠΑ, στον ειδικό στόχο «Κλιματική Αλλαγή / Πρόληψη» που μπορεί να χρηματοδοτήσει δράσεις πρόληψης και καταστολής δασικών πυρκαγιών, η χρηματοδότηση για έργα πρόληψης είναι κάτω του 20% του προϋπολογισμού.

Από τα ποσά που έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα, προκύπτει ότι το 82% έχει δοθεί για δράσεις καταστολής (κυρίως προμήθειες πυροσβεστικού/μηχανολογικού εξοπλισμού) και μόνο το 18% για δράσεις πρόληψης (π.χ. αντιπυρικές λωρίδες συντήρηση δασοδρόμων, διαχείριση βλάστησης ή εξοπλισμό έγκαιρης ειδοποίησης).

Από την άλλη πλευρά με την διαρκώς αυξανόμενη υποστελέχωση της Δασικής Υπηρεσίας η αδυναμία απορρόφησης των διαθέσιμων πόρων είναι χαρακτηριστική και σε πολλές περιπτώσεις.

Με βάση τα αποτελέσματα του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος PREVAIL, στο προηγούμενο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013, από τα 87.000.000 ευρώ που ήταν διαθέσιμα στην Ελλάδα για πρόληψη δασικών πυρκαγιών, απορροφήθηκε μόλις το 15%.

Αξίζει να σημειωθεί πως στις άλλες Μεσογειακές χώρες το ποσοστό άγγιξε το 80% επί των αντίστοιχων ποσών.

Η ΛΥΣΗ

Σήμερα, με τον τρόπο που λειτουργούμε, παρατηρούμε το πρωτόγνωρο χαρακτηριστικό είναι ότι καίγονται ολόκληρα πολύτιμα δασικά συμπλέγματα ακόμα και σε δροσερές περιοχές που καίγονται πάρα πολύ δύσκολα. Αυτά τα τελευταία και ιδίως τα ελατοδάση αποκαθίστανται πολύ αργά, ίσως και ποτέ.

Η λανθασμένη και αντιεπιστημονική προσέγγιση της «απλής Πυρόσβεσης» στα δάση έχει ως αποτέλεσμα να εγκαταλείπονται τα Δάση μόνο στα εναέρια μέσα που ποτέ δεν σβήνουν αλλά απλώς ταπεινώσουν ή επιβραδύνουν μια φωτιά. Έτσι οι Δασικές πυρκαγιές τροφοδοτούνται στους δασικούς ορεινούς όγκους που έχουν αφεθεί κυριολεκτικά στην τύχη τους και βέβαια φτάνουν στα χωριά και στις πόλεις ενισχυμένες, οπότε είναι και δύσκολο – αδύνατον να σβηστούν.

Κατά την γνώμη μας οι εξελίξεις στην αλλαγή του κλίματος είναι πολύ πιο γοργές από ότι περιμέναμε και μας έχουν υπερκεράσει ως προς τους ρυθμούς εξέλιξης. Επομένως και το σύστημα Δασοπυρόσβεσης που δημιουργήθηκε από το 1998 αποδεδειγμένα δεν επαρκεί και πρέπει πια να αναπροσαρμοστεί.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΦΟΡΕΑ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΔΑΣΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ.

Αγαπητοί φίλοι πρέπει να το καταλάβουμε: Η Πυροπροστασία είναι μέρος της Δασοπροστασίας και συνολικά η Δασοπροστασία είναι μέρος της Διαχείρισης δασών.

Ο διαχειριστής του Δάσους ξέρει από πριν και χωρίς άλλη ενημέρωση τα … «περάσματα» στο Δάσος, ξέρει ποιο τμήμα καίγεται πιο γρήγορα, ποιο θα μπορούσε να θυσιαστεί και ποιο πρέπει οπωσδήποτε να σωθεί. Ξέρει που μπορεί να γίνει αντιπύρ και που μπορούν να «σταθούν» οι δυνάμεις κατάσβεσης για να πάρουν «αναπνοές» και που μπορούν να ανεφοδιαστούν με νερό ακόμα και μέσα στο καιγόμενο δάσος. Το κυριότερο ξέρει τους δρόμους διαφυγής.

Πρέπει να μας γίνει συνείδηση ότι η αντιμετώπιση μιας δασικής πυρκαγιάς δεν είναι μια απλή υπόθεση πυρκαγιάς ρουτίνας, είναι μέρος της διαχείρισης και προστασίας των δασών.

Ως υπόθεση λοιπόν Διαχείρισης Δασών, δεν μπορεί να την αντιμετωπίσει το τεχνικό προσωπικό της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας παρά το παρατηρούμενο «φιλότιμο» που το χαρακτηρίζει.

Ο Ενιαίος φορέας της Δασικής υπηρεσίας θα είναι ένστολο και (υπό προϋποθέσεις) και ένοπλο σώμα. Ο Φορέας θα αναλάβει το εξής έργο:

1. Τον χειμώνα θα προετοιμάζει τα δάση μέσω υλοτομικών και άλλων προγραμματισμένων παρεμβάσεων στη βάση ενός Δασοτεχνικού Διαχειριστικού σχεδίου δασοπροστασίας έτσι ώστε να είναι δύσκολο να καούν.

Το Διαχειριστικό σχέδιο δεν είναι που… έχουμε δεξαμενές κλπ.

Περιλαμβάνει την διαχείριση του Δάσους. Δηλαδή προγραμματίζει τον χρόνο και την ένταση των υλοτομιών που αποτελεί ταυτόχρονα και αφαίρεση της βιομάζας προς παραγωγή ξυλείας.

Περιλαμβάνει τις παρεμβάσεις για την εξασφάλιση της αναγέννησης των συστάδων, τις ενέργειες για την οικολογική σταθεροποίησή τους, την καλλιέργεια των πηγών νερού κυρίως για την υδροδότηση πόλεων, χωριών ή οικισμών, αλλά και για τις ανάγκες της ίδιας της Δασοπυρόσβεσης. Περιλαμβάνει την εξασφάλιση των ενδιαιτημάτων της ορνιθοπανίδας και των άγριων ζώων και της οικοκλίνης τους.

Περιλαμβάνει προτάσεις της Δασικής οδοποιίας που υπακούει σε ιδιαίτερα επιστημονικά κριτήρια κι όχι στα χούγια του κάθε Στρατηγού. Δεν περνάς ας πούμε έναν δασικό δρόμο από όπου θέλεις, ούτε κι έχει πλάτος 20 μέτρα.

Για παράδειγμα αν είναι να χαράξουμε δρόμους μέσα στην περιοχή διαχείμασης της αρκούδας καλύτερα να το ματαιώσουμε…

Όσο λοιπόν και να θέλουν μερικοί δεν μπορούν να κάνουν και Διαχείριση Δασών. Όσο και να θέλει η Πυροσβεστική να αποκλείσει τους πάντες από το αντικείμενο, ξέρει καλά ότι δεν μπορεί.

Η επιχειρούμενη σήμερα στα κρυφά οργάνωση του Ενιαίου Φορέα μέσα στην Πυροσβεστική, εκτός από το ότι είναι ένα απ’ ευθείας Πραξικόπημα μια και είναι αντίθετη σε προηγούμενο ομόφωνο πόρισμα της Βουλής (του 1993), δεν πρόκειται να φέρει κανένα αποτέλεσμα.

Είναι μία ακόμα απλή… σπατάλη χρημάτων.

2. Ο Ενιαίος Φορέας της Δασικής Υπηρεσίας θα συμβάλλει στον συντονισμό με τις υπόλοιπες δυνάμεις κατάσβεσης σε τοπικό επίπεδο και μπορεί να οργανώσει την δράση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Εθελοντών και των Δασικών Συνεταιρισμών.
3. Ο Φορέας θα επαναλειτουργήσει ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ τα πυροφυλάκια
4. Και βέβαια ο Φορέας το καλοκαίρι θα παρεμβαίνει κατασταλτικά κυρίως στην πρώτη πλήξη της πυρκαγιάς αλλά θα ξαναοργανώσει τις γραμμές αμύνης ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΑΣΗ που υπήρχε αλλά εγκαταλήφθηκε.

Για να γίνει αυτό θα χρησιμοποιεί ευέλικτα οχήματα και σε περίπτωση προβλήματος θα παρεμβαίνουν τα εναέρια μέσα και η  Πυροσβεστική Υπηρεσία η οποία ασφαλώς και θα εξακολουθήσει να αποτελεί τον κορμό της πυρόσβεσης.

Ο Ενιαίος Φορέας δασοπροστασίας έχει ανάγκη στελέχωσης 3000 περίπου ανδρών και γυναικών, (σήμερα 4.000 περίπου άτομα είναι μόνο οι εποχιακοί δασοπυροσβέστες και άλλοι 1.500 αναμένεται να προσλήφθηκαν ήδη στο Πυροσβεστικό Σώμα).

Θα λειτουργεί μέσα στην Δασική Υπηρεσία ή δίπλα της και επομένως έχουμε εξασφαλισμένη χωρίς επιπλέον έξοδα και την περιφερειακή του οργάνωση, χωρίς να υποβληθούμε στα προβλεπόμενα έξοδα δημιουργίας των 80 περιφερειακών κλιμακίων της Πυροσβεστικής. Έχουμε την Περιφερειακή οργάνωση.

Ο Ενιαίος Φορέας δασοπροστασίας εκτός από την ευθύνη της πρώτης πλήξης μιας δασικής πυρκαγιάς θα έχει φυσικά και ευθύνη των επιχειρήσεων της Πρώτης πλήξης μέσα στο πλαίσιο της Πολιτικής Προστασίας και μόνο στον δασικό και δευτερευόντως στον αγροτικό χώρο.

Ο συνολικός συντονισμός των επιχειρήσεων θα εξακολουθήσει να ανήκει στο Υφυπουργείο Πολιτικής Προστασίας.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας δεν είναι ανάγκη να υπάρχει παράλληλα με το Υφυπουργείο. (Άλλη μια σπατάλη χρημάτων). Για ποιον λόγο; Για να βάζει εμπόδια στην απορρόφηση χρημάτων για την πρόληψη;

Ο προτεινόμενος Ενιαίος Φορέας Δασοπροστασίας λειτουργεί με παραλλαγές σε όλες τις μεσογειακές Ευρωπαϊκές χώρες. Στην Ιταλία και Πορτογαλία υπάρχουν ήδη τα ειδικά ένστολα σώματα.

Στην Ιταλία είναι το Guarda forestale και στην Πορτογαλία το Corpo forestal στην Ισπανία το Servicio de prevencion y extintion de incentios forestales ενώ η Γαλλία από καιρό έχει παρόμοιο με την Ισπανία σύστημα.

Κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει βέβαια ότι με την νέα οργάνωση δεν θα έχουμε στο μέλλον Δασικές πυρκαγιές. Θα μετριάσουμε όμως τις συνέπειες όπως το έχουν κάνει οι παραπάνω Ευρωπαϊκές Χώρες  που έχουν παρόμοια Μεσογειακά Οικοσυστήματα.

Το θέμα αυτό είναι μάλλον απλό. Απαιτεί όμως σταθερή Πολιτική βούληση.

Η Πολιτεία θέλει όντως μάχη για την Κλιματική αλλαγή; Πριν από αυτό έχει πειστεί σίγουρα ότι υπάρχει Κλιματική αλλαγή;

Τότε πρέπει να επιδιώκει την προστασία των Δασών. Αυτό σημαίνει ΔΑΣΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ.

Το δάσος ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΝΑ ΚΑΕΙ. Τα πευκοδάση είναι όντως προσαρμοσμένα στην πυρκαγιά αλλά δεν είναι απαραίτητο και να καούν… Ανανεώνεται, προστατεύεται ΚΑΙ ΔΕΝ ΚΑΙΓΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ αν είναι σε επιστημονική Δασοκομική διαχείριση.

Παράλληλα χρειαζόμαστε και τους ανθρώπους μας μέσα στα Δάση. Τους αγρότες, τους υλοτόμους, τους μελισσοκόμους, τους κτηνοτρόφους, βοσκούς, τους ρητινοσυλλέκτες. Όλοι αυτοί τρέχουν πρώτοι στην Φωτιά.

Χρειάζεται φυσικά και η αναδιοργάνωσή της Δασικής Υπηρεσίας που είχε ξεκινήσει το 2002 αλλά ανακόπηκε. Σίγουρα πρέπει σε όλες τις περιοχές να ενισχυθεί βασικά με Επιστημονικό προσωπικό.

Οι περίπου 80 Δασολόγοι-Περιβαλλοντολόγοι και 60 περίπου Δασοπόνοι της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας αν μεταταχτούν, μαζί με τις προγραμματισμένες προσλήψεις 150 Δασολόγων αρκούν για τις πρώτες βασικές ανάγκες της αναδιοργάνωσης. Επομένως δεν χρειάζονται άλλες οικονομικές επιβαρύνσεις.

Η Πανεπιστημιακή Αστυνομία είναι σωστό να μην λειτουργήσει. Με την μετάταξη όλων ή 500 στην Ελληνική Δασοφυλακή της Δασικής Υπηρεσίας θα λυθεί το πρόβλημα της σωστής Δασοφύλαξης που δεν περιορίζεται μόνο σε αυτά, αλλά επεκτείνεται και σε θέματα εγκληματικότητας ή Εθνικής ασφαλείας σε συνεργασία με την Ασφάλεια ή άλλους φορείς.

Τα ευέλικτα οχήματα δασοπυρόσβεσης από την Πυροσβεστική Υπηρεσία θα περάσουν στην Δασική Υπηρεσία οπότε πάλι δεν θα έχουμε επιπλέον έξοδα. Αντίθετα μερικά από τα περιφερειακά κλιμάκια της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας θα συμπτυχθούν σε πολυδύναμα κλιμάκια οπότε θα έχουμε ΠΟΛΥ μεγάλη οικονομία σε οικονομικούς πόρους.

Κλείνουμε με μερικές επισημάνσεις της εισαγωγής.

• Δάσος δεν είναι σύνολο δέντρων μόνο. Είναι ένα οικοσύστημα με πολυλειτουργικές σχέσεις της βιογεωκοινότητάς του με χιλιάδες παράγοντες που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.
• Και όταν λέμε «οικοσύστημα» θα πρέπει εκτός των παραπάνω να αντιλαμβανόμαστε ότι όλοι οι παράγοντες του οικοσυστήματος μαζί με τις ανθρώπινές δραστηριότητες, βρίσκονται σε συνεχή δυναμική ισορροπία. Άλλοτε η ισορροπία διαταράσσεται και επικρατεί ένας παράγοντας, για να ανατραπεί (υπό προϋποθέσεις) και πάλι υπέρ ενός άλλου παράγοντα του πολυπαραγοντικού συστήματος αλληλοεπιδράσεων.
• Όταν λέμε Πυροπροστασία και αντιπυρικά σχέδια εννοούμε πάντοτε ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΑΣΩΝ.

Αγαπητοί φίλοι. ΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΛΥΣΗ.

1. Ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας με την υλοποίηση των προγραμματισμένων προσλήψεων.
2. Ειδικό Σώμα Δασοπροστασίας μέσα στην Δασική Υπηρεσία, έργων πρόληψης τον χειμώνα και επιτήρησης και τουλάχιστον πρώτης πλήξης ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΑΣΗ κατά την αντιπυρική περίοδο. (Όπως καθορίστηκε στο ομόφωνο πόρισμα της Βουλής το 1993. Μέσα στην Δασική Υπηρεσία και ένστολο σώμα).
3. Μεταφορά όλων των ευέλικτων Δασοπυροσβεστικών μέσων στην Δασική Υπηρεσία.
4. Μεταφορά προσωπικού στο Ειδικό Σώμα με ταυτόχρονη αναδιοργάνωση της Δασικής Υπηρεσίας με την άμεση μεταφορά όλου του Δασοτεχνικού Προσωπικού (Δασολόγων, Τεχνολόγων) της Πυροσβεστικής στις Δασικές Υπηρεσίες όπου είναι και το αντικείμενό τους.
5. Άμεση κατάργηση των αδηφάγων 80 εποχιακών Κλιμακίων της Πυροσβεστικής με προφανή τεράστια Οικονομία και μεταφορά των 500 Δασοκομάντος στο Σώμα Δασοπροστασίας και επανεκπαίδευσή τους άμεσα μια και η εκπαίδευσή τους είναι μέχρι σήμερα ανεπαρκής.

Και φυσικά πρέπει να κάνουμε και μερικές άλλες απαραίτητες παρεμβάσεις.

• Απαγόρευση υποβολής προτάσεων από την Πυροσβεστική σε Εθνικά και Κοινοτικά προγράμματα Χρηματοδότησης, σε θέματα Πρόληψης Δασικών Πυρκαγιών, Περιφερειακής Ανάπτυξης και Κλιματικής αλλαγής και φυσικά σε θέματα Εθνικών εξοπλισμών. Όλες οι προτάσεις περιορίστηκαν σε αγορά εξοπλισμού ΧΛΙΔΗΣ.
• Έλεγχος των Λογαριασμών όλων των ηγεσιών της Πυροσβεστικής (και των συγγενών τους) σε βάθος δεκαπενταετίας τουλάχιστον.
• Μετατροπή σε Κακούργημα των αδικημάτων αποχώρησης ή «εξαφάνισης» των υπευθύνων από τα καθήκοντά τους, σε περίπτωση εν εξελίξει επιχειρήσεων Δασικών Πυρκαγιών και επιτάχυνση του καταλογισμού ευθυνών από τις Δικαστικές Αρχές για την τραγωδία στο ΜΑΤΙ.

Γιατί μετράμε την απώλεια κάλυψης δέντρων και πώς μπορεί να έχει διαφορετικές επιπτώσεις σε τροπικά, εύκρατα και βόρεια δάση

Ως απώλεια κάλυψης δέντρων ορίζεται ως η αφαίρεση τους από την περιοχή που καλύπτουν, για οποιονδήποτε λόγο και μπορεί να είναι μόνιμη ή προσωρινή. Αντίθετα, η αποψίλωση των δασών αναφέρεται μόνο σε μόνιμη αλλαγή χρήσης γης. Το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ μετρά την απώλεια όλων των δέντρων ψηλότερα από τα πέντε μέτρα, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει απώλεια σε πρωτογενή δάση και ανάκτηση δευτερευόντων δασών και συγκομιδή σε εγκατεστημένες δενδροφυτείες.

Όταν αναλύουμε τα δεδομένα, εστιάζουμε σε μεγάλο βαθμό σε υγρά τροπικά πρωτογενή δάση, περιοχές με ώριμα τροπικά δάση που έχουν υψηλή αξία άνθρακα και βιοποικιλότητας που χρειάζονται δεκαετίες για να ανακάμψουν μετά από μια απώλεια. Τα τροπικά δάση βιώνουν στη συντριπτική πλειοψηφία τους την αποψίλωση των δασών, ενώ η απώλεια στα εύκρατα και βόρεια δάση είναι ως επί το πλείστον προσωρινή, γιατί προκαλείται από πυρκαγιές και από την διαχείριση των δασών για ξυλεία. Λόγω της εστίασης μεγάλου μέρους της ανάλυσής μας στην απώλεια στα τροπικά πρωτογενή δάση έως τώρα, μας επιτρέπει να μετατοπίσουμε την εστίασή μας στα βόρεια δάση, όπου φέτος βρήκαμε επίσης αξιοσημείωτες τάσεις που αξίζει να εξερευνήσουμε. Οι πυρκαγιές, φυσικά και αποτελούν φυσικό μέρος των βόρειων οικοσυστημάτων, όμως τελευταία, οι συχνές και πιο έντονες πυρκαγιές, καθώς και οι απώλειες που προκαλούνται από ζημιές από έντομα, είναι όλο και πιο συχνές και συνδέονται με θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Η εξέταση δεδομένων της απώλειας κάλυψης δέντρων από μόνα τους δεν αρκούν για να ερμηνεύσουμε τον υποκείμενο παράγοντα για το πώς μειώνεται αυτή η κάλυψη. Πρόσθετα δεδομένα για την αγροτική καλλιέργεια, αλλά και την αποψίλωση των δασών που συνδέεται με την βιομηχανική ανάπτυξη και τώρα τη φωτιά, μας λένε περισσότερα για τις αιτίες της απώλειας δέντρων.

Για πρώτη φορά, μπορούμε να αξιολογήσουμε λεπτομερείς αιτίες απώλειας κάλυψης δέντρων λόγω πυρκαγιάς

Νέα δεδομένα από το UMD εκχωρούν την πιθανότητα απώλειας λόγω πυρκαγιάς σε κάθε περιοχή απώλειας κάλυψης δέντρου μήκους 30 μέτρων, διαχωρίζοντας τα δεδομένα σε απώλεια λόγω πυρκαγιάς και απώλεια λόγω άλλων παραγόντων, όπως η γεωργία ή η υλοτομία. Η νέα απώλεια κάλυψης δέντρων λόγω πυρκαγιάς περιλαμβάνει φυσικές πυρκαγιές ή πυρκαγιές που προκαλούνται από τον άνθρωπο που έχουν ως αποτέλεσμα την άμεση απώλεια της κάλυψης των δέντρων. Τα δεδομένα καταγράφουν δασικές πυρκαγιές, πυρκαγιές που χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό της γης, για άλλη χρήση και ”σκόπιμες” πυρκαγιές που οδηγούν σε απώλεια κάλυψης δέντρων (συμπεριλαμβανομένων των πυρκαγιών που ξεκίνησαν από ανθρώπους για σκοπούς που σχετίζονται με τη γεωργία, το κυνήγι, την αναψυχή ή τον εμπρησμό). Δεν περιλαμβάνονται ωστόσο, οι περιπτώσεις όπου τα δέντρα κόβονται και αργότερα καίγονται.

Αυτά τα δεδομένα μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς η πυρκαγιά επηρέασε τα δεδομένα απωλειών του 2021. Σε ορισμένα μέρη, η πολυετής διακύμανση των απωλειών από πυρκαγιά μπορεί να ” κουκουλώσει” τη μακροπρόθεσμη τάση για μόνιμη αποψίλωση των δασών. Για παράδειγμα, όταν εξετάζουμε όλες τις πρωτογενείς απώλειες δασών στη Βραζιλία, υπάρχει μια πτωτική τάση από το 2020 έως το 2021. Αλλά το 2020 ήταν ένα ενεργό έτος πυρκαγιάς στη Βραζιλία και όταν διαχωρίζουμε τις απώλειες λόγω πυρκαγιάς από άλλες απώλειες, βλέπουμε ότι υπήρξε στην πραγματικότητα μια αύξηση στις απώλειες εκτός πυρκαγιάς από το 2020 έως το 2021. Αυτό αντιστοιχεί στα επίσημα δεδομένα από τη Βραζιλία.
Θα διαβάστε περισσότερα παρακάτω σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο προσδιορισμός των απωλειών λόγω πυρκαγιών μας βοηθά να συγκρίνουμε καλύτερα τα δύο σύνολα των δεδομένων.

Παρόλο που οι πυρκαγιές συχνά δεν οδηγούν σε μόνιμη αλλαγή στη χρήση γης, εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πηγή εκπομπών άνθρακα και μπορούν να οδηγήσουν σε βρόχους ανάδρασης αυξανόμενων εκπομπών, ξηρότερα δάση και περισσότερες πυρκαγιές.

Τα δεδομένα του UMD αντικατοπτρίζουν τις επίσημες εκτιμήσεις αποψίλωσης των δασών από τη Βραζιλία

Το PRODES — το επίσημο κυβερνητικό σύστημα παρακολούθησης των δασών της Βραζιλίας για τον Αμαζόνιο — και τα δεδομένα UMD έχουν μεθοδολογίες και οριστικές διαφορές που είναι σημαντικό να κατανοήσουμε κατά τη σύγκριση αυτών των δύο πηγών δεδομένων. Το PRODES μετρά καθαρή αποψίλωση των δασών μεγαλύτερη από 6,25 εκτάρια, ενώ το UMD καταγράφει απώλεια μεγαλύτερη από 0,09 εκτάρια όλων των δέντρων ψηλότερα από πέντε μέτρα. Αυτά είναι και τα δύο σημαντικά μέτρα που μας βοηθούν να κατανοήσουμε πώς αλλάζουν τα δάση, καθώς η αποψίλωση των δασών, οι πυρκαγιές και οι μικρές διαταραχές στο δασικό θόλο μπορούν όλα να οδηγήσουν σε επιπτώσεις στο κλίμα, τη βιοποικιλότητα και τις υπηρεσίες οικοσυστήματος.

Προηγουμένως, εξετάσαμε επίσης τις διαφορές μεταξύ του UMD και των επίσημων δεδομένων αποψίλωσης των δασών από την Ινδονησία.

Με την πρώτη ματιά, τα δεδομένα PRODES και UMD φαίνεται να δείχνουν διαφορετικές τάσεις για το 2021: Το PRODES δείχνει αύξηση 22% στην απώλεια δασών κατά την τελευταία περίοδο αναφοράς (Αύγουστος 2020-Ιούλιος 2021) ενώ η UMD παρουσιάζει μείωση 6% στην απώλεια πρωτογενών δασών στον Αμαζόνιο για τον Ιανουάριο-Δεκέμβριο 2021. Ωστόσο, τα νέα δεδομένα πυρκαγιάς μας επιτρέπουν να φιλτράρουμε τις απώλειες λόγω πυρκαγιάς από τα δεδομένα του UMD
επιτρέποντας μια δικαιότερη σύγκριση αυτών των δύο συνόλων δεδομένων. Κάτι τέτοιο έχει ως αποτέλεσμα πιο συγκρίσιμες εκτιμήσεις των τάσεων απώλειας δασών με την πάροδο του χρόνου, δείχνοντας συγκλίνουσες τάσεις και παρόμοια έκταση απώλειας στα δύο σύνολα δεδομένων. Για το 2021, τα δεδομένα της UMD δείχνουν αύξηση 10% στην απώλεια πρωτογενών δασών χωρίς πυρκαγιά στον Αμαζόνιο, πολύ πιο κοντά στο 22% της PRODES.

PRODES ΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ UMD ΓΙΑ ΤΟΝ AMAZONΙΟ

Οι βελτιώσεις συλλογής δεδομένων με την πάροδο του χρόνου, έχουν ως αποτέλεσμα να προβάλονται κάποιες ασυνέπειες στα δεδομένα πριν από το 2015.
Οι προσαρμογές αλγορίθμων και τα καλύτερα δορυφορικά δεδομένα έχουν βελτιώσει το σύνολο των δεδομένων της απώλειας κάλυψης δέντρων με την πάροδο του χρόνου.
Οι αλλαγές στον αλγόριθμο ανίχνευσης απώλειας κάλυψης δέντρων για τα έτη 2011-2014 και 2015 και μετά και η ενσωμάτωση των δεδομένων Landsat 8 από το 2013 διευκολύνουν τον εντοπισμό αλλαγών μικρότερης κλίμακας, όπως απώλεια λόγω πυρκαγιών, επιλεκτική υλοτομία και μετατόπιση γεωργίας.
Οι διακυμάνσεις στη διαθεσιμότητα δορυφορικών εικόνων σημαίνουν επίσης ότι υπάρχουν ασυνέπειες με την ποιότητα και τον αριθμό των εικόνων που διατίθενται για τη λήψη δεδομένων κάθε χρόνο.

Για να αντιμετωπίσουμε αυτά τα ζητήματα, εμείς:

Εστιάσαμε στην ανάλυσή μας, στις τάσεις γισ μετά το 2015
Αξιολογήσαμε πάντοτε τον κινητό μέσο όρο τριών ετών
Ήμασταν ιδιαίτερα προσεκτικοί σε μέρη όπου κυριαρχεί η γεωργία μικρής κλίμακας, εκεί όπου οι βελτιώσεις των δεδομένων είναι ιδιαίτερα αισθητές, όπως η Κεντρική Αφρική
Περισσότερες βελτιώσεις δεδομένων βρίσκονται σε εξέλιξη έτσι ώστε να εφαρμόσουμε ένα πιο συνεπή αλγόριθμο για όλα τα χρόνια για τα οποία έχουμε δεδομένα – ακόμη και πριν το 2015 – και θα μας βοηθήσουν να αξιολογήσουμε τις μακροπρόθεσμες τάσεις σε αυτά.

“Χρειάζεται να ακούσουμε καλύτερα τις γηγενείς κοινότητες, τους παραγωγούς, τους καταναλωτές και τους εμπόρους… Να ακούσουμε ο ένας τον άλλον, να εργαστούμε ο ένας με τον άλλον, να σταματήσουμε την αποψίλωση”, δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη διάσκεψη COP26 στη Γλασκώβη της Σκωτίας.

Η συνεισφορά της ΕΕ εντάσσεται σε ένα μεγαλύτερο χρηματοδοτικό πακέτο 12 δισ. δολαρίων για την προστασία, αποκατάσταση και βιώσιμη διαχείριση δασών σε φτωχότερες χώρες.