Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πως το 2026, το 46% των συνολικών καταναλωτικών δαπανών των ευρωπαϊκών νοικοκυριών καλύπτουν τις βασικές  ανάγκες. Πρόκειται για δαπάνες που θεωρούνται σε μεγάλο βαθμό ανελαστικές, καθώς αφορούν βασικά αγαθά και υπηρεσίες της καθημερινότητας.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο πιεστική από τη διαχρονική άνοδο των τιμών σε αυτές τις κατηγορίες, η οποία περιορίζει τα περιθώρια των νοικοκυριών για άλλες καταναλωτικές επιλογές. Έτσι, ακόμη και όταν καταγράφονται ονομαστικές αυξήσεις εισοδημάτων, η πραγματική αγοραστική δύναμη μπορεί να συμπιέζεται από το αυξημένο κόστος διαβίωσης.

Περισσότερα χρήματα για αναψυχή και πολιτισμό

Παρά τις πιέσεις στα βασικά έξοδα, σύμφωνα με το Alfavita.gr τα στοιχεία για το διάστημα Ιανουαρίου 2025 – Ιανουαρίου 2026 καταγράφουν μεταβολές και στις καταναλωτικές προτεραιότητες των Ευρωπαίων.

Το μεγαλύτερο ποσοστιαίο κέρδος στο μερίδιο των δαπανών καταγράφηκε στην κατηγορία αναψυχή, αθλητισμός και πολιτισμός, όπου το μερίδιο αυξήθηκε κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Μικρότερη αύξηση στα εστιατόρια και υπηρεσίες διαμονής

Μικρότερη αύξηση σημειώθηκε στις δαπάνες για εστιατόρια και υπηρεσίες διαμονής, κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ οριακή ήταν η άνοδος στην εκπαίδευση, κατά 0,1 μονάδα. Στον αντίποδα, μειώθηκε το μερίδιο των δαπανών για μεταφορές, κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, καθώς και για πληροφορία και επικοινωνία, κατά 0,3 μονάδες.

Η κατανομή αυτή αποτυπώνει τις αλλαγές στις προτεραιότητες των ευρωπαϊκών νοικοκυριών, καθώς οι βασικές ανάγκες εξακολουθούν να απορροφούν μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ οι δαπάνες για άλλες δραστηριότητες μεταβάλλονται ανάλογα με τα περιθώρια που αφήνει ο οικογενειακός προϋπολογισμός.

Το 2023, οι δημόσιες δαπάνες για την Παιδεία (από την προσχολική έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση) στην ΕΕ αντιπροσώπευαν το 4,7% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) της.

Σε σύγκριση με το 2022, το ποσοστό αυτό δεν άλλαξε. Ωστόσο, αντιπροσωπεύει μια μικρή μείωση 0,3 ποσοστιαίων μονάδων από το 2020 (5,0%), το έτος με το υψηλότερο επίπεδο δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση από την έναρξη της συλλογής δεδομένων το 2012.

Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, το υψηλότερο επίπεδο δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση σε σχέση με το ΑΕΠ παρατηρήθηκε στη Σουηδία (6,8%), ακολουθούμενη από τη Φινλανδία (6,3%) και το Βέλγιο (6,2%). Τα χαμηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στη Ρουμανία (3,0%), την Ελλάδα (3,3%) και τη Μάλτα (3,4%).

Ενδεικτικά, το ποσοστό των δαπανών επί του ΑΕΠ για την Παιδεία στην Ελλάδα (3,3%) ήταν σχεδόν το ίδιο με αυτό της Τουρκίας (3,2%), που συμπεριλήφθηκε ως χώρα αναφοράς, και 1,4% χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Οι χαμηλές δαπάνες για την Παιδεία είναι η πιο προφανής, αλλά όχι η μοναδική έκφανση του προβλήματος. Ένας ακόμα παράγοντας που αποτυπώνουν τα δεδομένα είανι η ποσοστιαία συμμετοχή κάθε κυβέρνησης στις δαπάνες για την Παιδεία.

Για το 2023, η ελληνική κυβέρνηση σημείωσε το μικρότερο ποσοστό συμμετοχής στις εκπαιδευτικές δαπάνες στην ΕΕ (64%), με το μεγαλύτερο να σημειώνεται στο Λουξεμβούργο (94,8%).

Ακόμα, το μερίδιο των μη εκπαιδευτικών ιδιωτικών πηγών, δηλαδή το ποσοστό των δαπανών που αναγκάζονται να καλύπτουν τα νοικοκυριά ή άλλοι ιδιωτικοί φορείς ήταν από τα πιο υψηλά στην Κύπρο (27,1%) και την Ελλάδα (28,3%).

Το μερίδιο των δαπανών για την εκπαίδευση που προήλθε από μη εγχώριες πηγές ήταν 10,1% στην Ελλάδα, 8,7% στη Σλοβακία, 8,3% στην Εσθονία και 7,7% στην Κροατία (στοιχεία 2022). Σε άλλα κράτη το μερίδιό αυτό ανερχόταν το πολύ σε 6,7% και συχνά 1,5% ή χαμηλότερο.

Ειδικότερα, την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026, το ταμειακό αποτέλεσμα της κεντρικής διοίκησης παρουσίασε έλλειμμα 2.283 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 1.859 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Κατά την περίοδο αυτή, τα έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν σε 42.887 εκατ. ευρώ, από 40.827 εκατ. ευρώ πέρυσι. Όσον αφορά τις δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού, αυτές διαμορφώθηκαν σε 41.872 εκατ. ευρώ, από 36.645 εκατ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2025.

  Έσοδα: 42,887 δισ. €

  Δαπάνες: 41,872 δισ. €

·  Αποτέλεσμα προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων: -3,544 δισ. €

·  Καθαρό αποτέλεσμα κρατικού προϋπολογισμού: -5,456 δισ. €

·  Τόκοι: 5,886 δισ. €

Το κράτος αυτή την περίοδο εισπράττει περισσότερα από όσα δαπανά, αν εξαιρέσουμε τους τόκους του χρέους, δηλαδή τα έσοδα ανέρχονται σε 42.887 δις ευρώ και οι δαπάνες σε 41,872 δις ευρώ. Όμως όταν πληρώσουμε και τους τόκους του χρέους αλλά και τις δημόσιες επενδύσεις, το αποτέλεσμα γίνεται ελλειμματικό.

Πίνακας: Καθαρές δανειακές ανάγκες της κεντρικής διοίκησης σε ταμειακή βάση (εκατ. ευρώ)

Νίκος Γιαννόπουλος

Εν αρχή, το δεδομένο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση: Σύμφωνα με την τελευταία σχετική έρευνα του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ η δαπάνη των οικογενειών μαθητών που φοιτούν στο δημοτικό σχολείο για πάσης φύσεως φροντιστηριακές υπηρεσίες έχει τετραπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Το ξαναγράφουμε: Έχει τετραπλασιαστεί.

Γιατί, θα αναρωτηθεί ένας αδαής. Υπάρχει μία σειρά από πολύ σημαντικούς λόγους που μπορούν να κατανοήσουν πλήρως μόνο όσοι έχουν παιδιά που φοιτούν στο δημοτικό σχολείο.

Οι βασικοί λόγοι

Πρώτος και βασικός: Οι γονείς είτε δεν προλαβαίνουν είτε δεν μπορούν να διαβάσουν τα παιδιά τους. Τα προγράμματα σπουδών, ακόμα και στις μικρότερες τάξεις, έχουν γίνει τόσο πολύπλοκα που οι περισσότεροι γονείς δεν μπορούν να τα κατανοήσουν.

Δεύτερον, το ολοήμερο σχολείο, που υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε για να επιτελεί και τη δραστηριότητα της προετοιμασίας των μαθητών για την επόμενη μέρα, λειτουργεί με πάρα πολλά προβλήματα και ελλείψεις. Πρακτικά το ολοήμερο χρησιμεύει ως “πάρκινγκ” παιδιών μέχρι οι γονείς να σχολάσουν από τις δουλειές τους και να τα παραλάβουν. Η προετοιμασία της επόμενης ημέρας δεν μπορεί να αποτελέσει πραγματικότητα αφού οι ελλείψεις σε διδακτικό προσωπικό ουσιαστικά δεν το επιτρέπουν.

Αν μιλάμε, τέλος, για τις τάξεις από την Τετάρτη Δημοτικού και πάνω, είναι σαφές ότι πολλά παιδιά αρχίζουν φροντιστηριακή προετοιμασία για τις εξετάσεις εισόδου στα Πρότυπα σχολεία που λαμβάνουν χώρα στο τέλος της Έκτης. Έχουμε θίξει και άλλη φορά από το Libre το συγκεκριμένο ζήτημα.

Τα μαθήματα προετοιμασίας σε πολλά φροντιστήρια (μεταξύ αυτών είναι και τα μεγαλύτερα του χώρου) αρχίζουν πλέον από την Τετάρτη. Στην αρχή οι ώρες την εβδομάδα είναι λίγες, ωστόσο, όσο περνάει ο χρόνος οι ώρες γίνονται περισσότερες, άρα αυξάνεται και το ποσό που δίνουν οι οικογένειες. Τα φροντιστήρια γι’ αυτού του είδους τις εξετάσεις θεωρούνται πλέον στην εκπαιδευτική “αγορά” τόσο απαραίτητα όσο και αυτά για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Το είδος της δαπάνης

Αν εξαιρέσει κανείς τα μαθήματα για την είσοδο στα πρότυπα σχολεία, δύο είναι τα είδη των φροντιστηριακών μαθημάτων που κυριαρχούν στα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου. Αυτά σε κάποιο κέντρο μελέτης (φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια στην ελληνική επικράτεια) και τα ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι.

Σε ότι αφορά τα Κέντρα Μελέτης, των οποίων η λειτουργία ελέγχεται ως προς το νομικό της κομμάτι, αναλαμβάνουν να φέρουν εις πέρας την προετοιμασία των μαθητών για την επόμενη μέρα, είναι αυτό που βασανίζει καθημερινά τους γονείς. Κανείς δεν είναι σε θέση να τσεκάρει τι είδους εκπαιδευτικοί διδάσκουν και πώς πληρώνονται. Πρακτικά το δικαίωμα να ανοίξουν Κέντρα Μελέτης έχουν οι πάντες και αυτό αποδεικνύει ότι το νομικό πλαίσιο της λειτουργίας τους είναι το λιγότερο προβληματικό.

Στα ιδιαίτερα μαθήματα, το βάρος της ευθύνης για την επιλογή του εκπαιδευτικού βαραίνει τους γονείς. Είναι δύσκολο να υπολογιστεί η αύξηση στα εν λόγω μαθήματα (είναι κατά κανόνα αδήλωτα) αλλά με βάση την έρευνα του ΚΑΝΕΠ ΓΣΕΕ μπορούμε να υποθέσουμε κάλλιστα ότι η σχετική δαπάνη έχει αυξηθεί και μάλιστα αρκετά.

Δημόσιο σχολείο… “πάρκινγκ”

Σε όλα τα παραπάνω, δυστυχώς το δημόσιο σχολείο δεν έχει απάντηση. Τα ολοήμερα σχολεία αντιμετώπισαν εφέτος τα περισσότερα προβλήματα από κάθε άλλη σεζόν. Ο αριθμός των μαθητών στα τμήματα, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, αυξάνεται αντί να μειώνεται γιατί οι κατά τόπους διευθύνσεις υπηρετούν με συνέπεια το στόχο των συγχωνεύσεων κάτι που δυσχεραίνει το έργο των έτσι και αλλιώς κακοπληρωμένων εκπαιδευτικών.

Έτσι εκτός από την αύξηση των δαπανών για φροντιστηριακή εκπαίδευση που όπως αναφέραμε έχει τετραπλασιαστεί, παρατηρείται επίσης και η αύξηση των εγγραφών στα ιδιωτικά σχολεία για τα οποία οι γονείς πιστεύουν ότι προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες από τα δημόσια (αν και συχνά αυτό διαψεύδεται στο πεδίο).

Σε κάθε περίπτωση, αν το Δημοτικό Σχολείο μετατρέπεται σταδιακά σε έναν ακόμη σταθμό μιας μακράς διαδρομής προετοιμασίας, τότε η συζήτηση δεν αφορά μόνο την εκπαίδευση. Αφορά το είδος της κοινωνίας που χτίζουμε και τις προσδοκίες που φορτώνουμε στα παιδιά από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής τους.

«Αποφάσισα πως, για το καλό της χώρας μας, ιδίως σε αυτούς τους ταραγμένους και επικίνδυνους καιρούς, ο στρατιωτικός προϋπολογισμός μας για το έτος 2027 δεν θα πρέπει να ανέρχεται σε 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, αλλά μάλλον σε 1,5 τρισ. δολάρια», αναφέρει ο Τραμπ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ύστερα από διαβουλεύσεις που είχε με βουλευτές και γερουσιαστές των ΗΠΑ.

Νίκος Γιαννόπουλος

Όσο τα χρόνια περνούσαν, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραφε συνεχή αύξηση (όχι πολύ μεγάλη, αλλά αξιοσημείωτη). Έτσι το 2023 μάθαμε ότι τα ελληνικά νοικοκυριά ξοδεύουν πλέον το 11% του εισοδήματός του για δαπάνες υγείας. Μέσα δηλαδή σε τέσσερα χρόνια το σχετικό ποσοστό ανέβηκε κατά σχεδόν 50%.

Παράλληλα, οι στατιστικές κατέγραφαν ακόμη ένα σημαντικό εύρημα. Το 36,1% των νοικοκυριών δήλωνε αδυναμία ή καθυστέρηση στην κάλυψη ιατρικών εξόδων, ποσοστό που αυξήθηκε από 30,8% το 2019.

Τους ειδικούς της οικονομίας της υγείας τους ανησυχεί ακόμα το γεγονός ότι τα νοικοκυριά στην Ελλάδα καλούνται να καλύψουν άμεσα μεγάλο μέρος των υγειονομικών δαπανών (“out of pocket”), γεγονός που την καθιστά από τις χώρες με τη μεγαλύτερη πίεση στα εισοδήματα για δαπάνες υγείας στην ΕΕ.

Όλα αυτά την ώρα που οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία έχουν αυξηθεί περισσότερο από 70% τα τελευταία πέντε χρόνια (αν και η συμμετοχή ιδιωτών παραμένει υψηλή).

Η Ελλάδα, επιπρόσθετα, δείχνει να μην ξοδεύει πολλά στον τομέα της πρόληψης των ασθενειών. Στο σχετικό πίνακα (στοιχεία 2023) γίνεται φανερό ότι η χώρα βρίσκεται χαμηλά αφού ξοδεύει μόλις 56 ευρώ κατά κεφαλήν ενώ η πρώτη χώρα της λίστας, η Ολλανδία, ξοδεύει 304 ευρώ.

Η μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών για την υγεία σε απόλυτα ποσά καταγράφει επίσης αύξηση. Εν μέσω μνημονίων, το 2013, ξοδεύαμε 104,4 το μήνα ανά νοικοκυριό.

Το 2022 αυτό το ποσό εκτοξεύτηκε στα 121,3 και το 2023 στα 129 ευρώ.

Έχουμε πλέον μεγάλο μερίδιο (34%) σ’ αυτές τις δαπάνες τα χρήματα που δαπανώνται για τη νοσοκομειακή περίθαλψη. Το ποσοστό ήταν πολύ μικρότερο (17,5%) προ κρίσης, το 2009.

Όλα τα παραπάνω στοιχεία αποτυπώνουν έλλειψη εμπιστοσύνης στο ΕΣΥ και στροφή, για όσους μπορούν να την αντέξουν, στο ιδιωτικό σύστημα.

Αρκεί να έχει κανείς στο νου του τα παρακάτω στοιχείο:

Το 2023, οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας που καλύφθηκαν άμεσα από τους πολίτες ανήλθαν πάνω από 7,3 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας σε περίπου 39% των συνολικών δαπανών υγείας στη χώρα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι περίπου 14,3%.

Από το 2019 έως το 2023, οι συνολικές ιδιωτικές δαπάνες υγείας αυξήθηκαν από περίπου 5,7 δισ. ευρώ σε πάνω από 7,3 δισ. ευρώ, δηλαδή με αύξηση άνω του 28% μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Και τέλος, το ποσοστό αύξησης των ιδιωτικών δαπανών υγείας το 2023 σε σχέση με το 2022 ήταν 10,6%, δηλαδή σχεδόν διπλάσιο από την αύξηση των δημόσιων δαπανών που ήταν 5,7%, δείχνοντας επιτάχυνση στην επιβάρυνση των νοικοκυριών.

Είναι συμπερασματικά σαφές και ξεκάθαρο οι Έλληνες επιβαρύνονται πολύ περισσότερο οικονομικά από ιδιωτικές πληρωμές σε σχέση με τους άλλους πολίτες της ΕΕ, γεγονός που συνδέεται με τις αδυναμίες και περιορισμούς στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δείχνει αποφασισμένος να συνεχίσει. Θεωρεί τη διατήρηση ενός ισχυρού και καλά εξοπλισμένου στρατού στρατηγική προτεραιότητα, κάτι που στη Δύση εκλαμβάνεται ως πιθανή απειλή για το ΝΑΤΟ.

Η εκρηκτική παραγωγή τανκς, πυραύλων και drones μπορεί να βρει εμπορικές διόδους σε αγορές όπως η Κίνα, ωστόσο ταυτόχρονα επιβαρύνει μια οικονομία που δοκιμάζεται από κυρώσεις, εύθραυστο τραπεζικό σύστημα και χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Ρεκόρ σε παραγωγή και δαπάνες

Η αύξηση της στρατιωτικής παραγωγής είναι θεαματική. Πριν από την εισβολή του 2022, η Μόσχα προγραμμάτιζε την παράδοση περίπου 400 τεθωρακισμένων ετησίως· σήμερα παραδίδει δέκα φορές περισσότερα. Στον τομέα των drones, το 2024 παρήχθησαν περίπου 1,5 εκατ. μονάδες, έναντι μόλις 140.000 το 2023.

Την ίδια στιγμή, οι αμυντικές δαπάνες της περιόδου 2022-2024 ανήλθαν σε τουλάχιστον 22 τρισ. ρούβλια (263 δισ. δολάρια), χωρίς ενδείξεις μείωσης. Οι «τρύπες» στον προϋπολογισμό διευρύνονται, όμως το Κρεμλίνο συνεχίζει να διοχετεύει τεράστιους πόρους στη στρατιωτική βιομηχανία.

Η Ρωσία ως εξαγωγέας όπλων

Η ιστορική εμπειρία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποτελεί σημείο αναφοράς: τότε η σοβιετική βιομηχανία εξελίχθηκε σε θεμέλιο για να γίνει η ΕΣΣΔ κορυφαία δύναμη εξαγωγής όπλων. Σήμερα, το Κέντρο Ανάλυσης Παγκόσμιου Εμπορίου Όπλων προβλέπει ότι μετά τον πόλεμο η Ρωσία θα μπορούσε να εξάγει στρατιωτικό υλικό αξίας 17-19 δισ. δολαρίων ετησίως.

Η κρατική Rosoboronexport δηλώνει ότι το ανεκτέλεστο βιβλίο παραγγελιών αγγίζει τα 60 δισ. δολάρια, με χώρες της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής να ενδιαφέρονται για συμπαραγωγές και μεταφορά τεχνογνωσίας. Η αυξημένη κλίμακα παραγωγής μειώνει το κόστος, κάνοντας κάποια ρωσικά όπλα ακόμη πιο ανταγωνιστικά σε σχέση με το παρελθόν.

Προοπτικές και κίνδυνοι

Παρά την εμπορική δυναμική, οι εξαγωγές όπλων παραμένουν πολύ μικρότερες από τις εσωτερικές ανάγκες που δημιουργεί ο υπερδιογκωμένος στρατιωτικός προϋπολογισμός. Οι δυτικές πιέσεις προς χώρες-πελάτες ενδέχεται να περιορίσουν τη ζήτηση, όπως συνέβη και με το ρωσικό πετρέλαιο. Στο εσωτερικό, τα εργοστάσια μπορεί να παραμείνουν ανοιχτά, αλλά δεν αποκλείονται περικοπές και απολύσεις στο μέλλον, αν η ζήτηση μειωθεί.

Η στρατηγική του Κρεμλίνου

Ο Πούτιν επιμένει ότι οι επενδύσεις δεν πάνε χαμένες και προωθεί την έννοια της «διπλής χρήσης» τεχνολογιών, με εφαρμογές σε ναυπηγική, αεροπορία, ηλεκτρονικά, ιατρικό εξοπλισμό και αγροτική παραγωγή.

Ωστόσο, η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητα παραμένει η διατήρηση μιας μάχιμης στρατιωτικής δύναμης, με τη βιομηχανική υποδομή να έχει πλέον ενσωματωθεί μόνιμα στην οικονομία.

Η Ρωσία αποδεικνύει ότι ακόμη και αν οι μάχες στην Ουκρανία σταματήσουν, η πολεμική της μηχανή θα παραμείνει κεντρικός πυλώνας της οικονομικής και γεωπολιτικής της στρατηγικής για τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, κατά την περίοδο αυτή, τα έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν σε 40.827 εκατ. ευρώ, από 37.523 εκατ. ευρώ πέρυσι. Όσον αφορά τις δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού, αυτές διαμορφώθηκαν σε 36.645 εκατ. ευρώ, από 34.256 εκατ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2024.

Πίνακας: Καθαρές δανειακές ανάγκες της κεντρικής διοίκησης σε ταμειακή βάση (εκατ. ευρώ)

​​ 

«Είναι η μόνη χώρα που αρνείται» να φτάσει το 5% του ΑΕΠ για τις δαπάνες ασφαλείας έως το 2035. «Το βρίσκω αυτό απαίσιο», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος, προειδοποιώντας ότι η ισπανική οικονομία «θα μπορούσε να καταστραφεί ολοσχερώς. Ξέρετε, θα διαπραγματευτούμε μια εμπορική συμφωνία με την Ισπανία. Θα τους κάνουμε να πληρώσουν τα διπλάσια», είπε, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματεύεται με τις ΗΠΑ για μια συμφωνία αποφυγής δασμών,

Τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ δεσμεύτηκαν σήμερα να επενδύσουν το 5% του ΑΕΠ τους στην ασφάλεια σε ορίζοντα δεκαετίας το 2035.

Ο στόχος θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί, προειδοποίησαν πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως η Ισπανία που θεωρεί την αύξηση των αμυντικών δαπανών «παράλογη».

Η Ισπανία θα επιτύχει τους νέους στόχους που συμφωνήθηκαν, αλλά θεωρεί τις τρέχουσες αμυντικές δαπάνες της, ύψους 2% του ΑΕΠ της χώρας, «επαρκείς, ρεαλιστικές και συμβατές με το κράτος πρόνοιας», δήλωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ στο τέλος της συνόδου.

Ο Σάντσεθ ζήτησε την περασμένη εβδομάδα την εξαίρεση της Ισπανίας από την απαίτηση του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες στο 5%, αίτημα το οποίο ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέρριψε δημοσίως.

Η Ελλάδα είναι μία από τις τρεις χώρες, μετά τη Γερμανία και τη Λετονία που έχουν καταθέσει αίτημα για ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, όπως περιλαμβάνεται στο σχέδιο ReARM της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο κ. Ουζβάρι ρωτήθηκε για τις εκτιμήσεις από την ελληνική πλευρά του δημοσιονομικού χώρου που κερδίζει η Ελλάδα, με τον ίδιο να δηλώνει πως «αυτό που έχει σημασία είναι ότι έχουμε θεσπίσει κάποιους κανόνες και λέμε ότι τα μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν δαπανώντας επιπλέον 1,5%».

Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα αιτήματα των χωρών, ανάμεσά τους και της Ελλάδας θα εξεταστούν σύμφωνα με τις διατάξεις και οι απαντήσεις θα δοθούν μέσα στον Ιούνιο.

Παράλληλα, ο ίδιος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ο αριθμός των χωρών που θα καταθέσουν αίτημα να αυξηθεί τις επόμενες ώρες, καθώς η καταληκτική ημερομηνία που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι η τελευταία ημέρα του Απριλίου.