Ο ΣΥΡΙΖΑ τονίζει ότι «το ερώτημα αυτό άλλωστε δεν το θέσαμε εμείς αλλά 11 βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας και δεν απαντήθηκε ποτέ».

Ο ΣΥΡΙΖΑ επισημαίνει ότι προ ημερών κατέθεσε τροπολογία για τους δανειολήπτες, την πρώτη κατοικία, τα επιτόκια και η οποία προέβλεπε: Το προϊόν του εξωδικαστικού μηχανισμού για τους ευάλωτους να είναι υποχρεωτικό και για τον δανειστή, τη δυνατότητα του δανειολήπτη να έχει γνώση των προτάσεων ρύθμισης και ένα πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας από την οριστική υποβολή της αίτηση. «Η κυβέρνηση δια μέσου του κ. Χατζηδάκη αποφάσισε πως κάτι τέτοιο δε χρειάζεται. Και σήμερα έρχεται επικοινωνιακά να ανακοινώσει ποσοστά που προσβάλλουν την νοημοσύνη και τον πόνο χιλιάδων δανειοληπτών», σχολιάζει.

Επιπλέον, ο ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει ότι η πολιτική του για τα κόκκινα δάνεια «διαχρονικά ήταν πολυδιάστατη και εκτείνονταν από την αναθεώρηση Ν. Κατσέλη και τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών έως και τον εκσυγχρονισμό του πτωχευτικού κώδικα και την δευτερογενή αγορά δανείων» και ότι «κρίσιμη παράμετρος πάντα οι νομοθετικές πρωτοβουλίες για την προστασία της πρώτης κατοικίας και όχι μόνο το ΑPS (Asset Protection Scheme) που ουσιαστικά εφαρμόστηκε από την ΝΔ».

Καταληκτικά αναφέρει ότι «σε κάθε βήμα στήριζε τους αδύναμους και λάμβανε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την διατήρηση της κοινωνικής συνοχής», ενώ καλεί τον κ. Μαρινάκη να εξηγήσει ποια μέτρα έλαβε η ΝΔ υπέρ των αδυνάτων.

«Η Κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει καταργήσει κάθε προστασία δανειολήπτη. Η πλειοψηφία έχει υπερψηφίσει. Ο ΣΥΡΙΖΑ καταθέτει την επόμενη εβδομάδα τροπολογία και ζητά:

Πρώτον, το προϊόν του εξωδικαστικού συμβιβασμού να είναι υποχρεωτικό για τον δανειστή σε ό,τι αφορά τους ευάλωτους δανειολήπτες. Τα κριτήρια για τους ευάλωτους να διευρυνθούν.

Δεύτερον, να επανέλθει το πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας με την οριστική υποβολή της αίτησης. Τα προοδευτικά κόμματα, αλλά και οι διαμαρτυρόμενοι συντηρητικοί (σσ οι 11 βουλευτές της ΝΔ που κατέθεσαν ανάλογη ερώτηση) ας τοποθετηθούν».

Σύμφωνα με πληροφορίες και δημοσιεύματα, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τάχθηκε με συντριπτική πλειοψηφία  (59 έναντι 6) υπέρ των  funds, αποφαινόμενη ότι οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων (servicers) μπορούν να ενεργούν ως εντολοδόχοι των funds στο πλαίσιο του νόμου του 2015 για τις τιτλοποιήσεις, να εμφανίζονται ως διάδικοι και να προχωρούν σε πλειστηριασμούς με βάση τον νόμο του 2003.

Η απόφαση αναμένεται να εκδοθεί τον επόμενο μήνα. Είναι όμως πολύ πιθανόν να καθυστερήσει και να δημοσιευτεί μετά τις εκλογές– προφανώς για να μην έχει πολιτικές/εκλογικές επιπτώσεις.

Το βέβαιο είναι ότι θα προκαλέσει σφοδρές κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις, καθώς θα ακολουθήσει κύμα πλειστηριασμών και δεκάδες χιλιάδες κατοικίες θα πουληθούν σε πολύ χαμηλές τιμές, λόγω μεγάλης προσφοράς.

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου κλήθηκε να αποφανθεί για την ανατροπή ή μη της απόφασης Τμήματος του Ανωτάτου Δικαστηρίου βάσει της οποίας απαγορεύθηκε στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) να διενεργούν πλειστηριασμούς για δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί από τις τράπεζες σε funds τα οποία εδρεύουν στο εξωτερικό (κυρίως Ιρλανδία).

Για το θέμα αυτό έχουν εκδοθεί αντίθετες δικαστικές αποφάσεις. Η υπ΄αριθμόν 822/22 απόφαση τμήματος του Αρείου Πάγου όριζε ότι οι εισπρακτικές – που επικαλούνται νόμο του 2003 για να έχουν φοροαπαλλαγές έως και 38% και δεν υποχρεούνται να υποβάλουν  πρόταση ρύθμισης στους δανειολήπτες,  δεν μπορούν να διενεργήσουν πλειστηριασμούς.

Αντίθετα ο νόμος του 4354/ 2015 για τα “κόκκινα” δάνεια, προβλέπει ειδική νομιμοποίηση στους servicers, ώστε να μπορούν να πραγματοποιούν διαδικαστικές πράξεις αντί του δικαιούχου της απαίτησης (fund), αλλά με ειδικές προϋποθέσεις ενημέρωσης και φορολογία κατά το ελληνικό δίκαιο.

 Επίσης πολλά δικαστήρια – Ειρηνοδικεία, Πρωτοδικεία και ένα Εφετείο- έχουν εκδώσει αποφάσεις υπέρ των δανειοληπτών.

 Δεχόμενοι την εισήγηση της Αρεοπαγίτου Κανέλλας Τζαβέλα, οι Αρεοπαγίτες αποφάνθηκαν ότι οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων που εδρεύουν στην Ελλάδα, μπορούν να ενεργούν δικαστικές πράξεις (να γίνονται διάδικοι), να προβαίνουν σε πλειστηριασμούς με τη δική τους επωνυμία και όχι ως πληρεξούσιοι των funds.

Προβλήματα με τον εξωδικαστικό

Την ίδια ώρα αυξάνεται ανησυχητικά ο αριθμός των οφειλετών τραπεζών, servicers και Δημοσίου που… με το «καλημέρα» αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις πληρωμές των δόσεων προς τους πιστωτές τους και διατρέχουν τον κίνδυνο να καταγγελθούν οι ρυθμίσεις και να βρεθούν αντιμέτωποι με πλειστηριασμούς.

Οι συμβάσεις ρύθμισης οφειλών με τον Εξωδικαστικό έχουν ιστορία μερικών μηνών, από τα τέλη του περασμένου καλοκαιριού  και δεν είναι πολλές: μέχρι σήμερα, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο Χρ. Σταϊκούρας, περίπου 3.320 οφειλέτες έχουν ρυθμίσει οφειλές προς το Δημόσιο και προς χρηματοδοτικούς φορείς, συνολικού ύψους 1,08 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, ήδη αρχίζουν να καταγράφονται αρρυθμίες, με τη μορφή καθυστερήσεων στις πληρωμές δόσεων από οφειλέτες που έχουν προχωρήσει σε αναδιάρθρωση των χρεών τους, αν και ως τώρα δεν έχουν φθάσει οι καθυστερήσεις σε τέτοιο βαθμό, ώστε να καταγράφονται και καταγγελίες συμβάσεων ρύθμισης από πιστωτές.

Όσοι καθυστερούν τις δόσεις τους, θα βρεθούν αντιμέτωποι με όσα προβλέπει το άρθρο 27 του πτωχευτικού νόμου:

• Εάν ο οφειλέτης καθυστερήσει την καταβολή τριών (3) ή παραπάνω δόσεων προς οποιονδήποτε από τους πιστωτές του, ο πιστωτής δικαιούται να καταγγείλει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης.
• Την ίδια δυνατότητα έχει κάθε πιστωτής εάν ο οφειλέτης καθυστερήσει να του καταβάλλει πάνω από το 3% του συνολικού ποσού που οφείλει στον συγκεκριμένο πιστωτή.
• Η καταγγελία από κάποιον πιστωτή σημαίνει ότι ο οφειλέτης χάνει τη ρύθμιση της οφειλής του μόνο προς τον συγκεκριμένο πιστωτή, στον οποίο θα οφείλει τα ποσά που όφειλε πριν τη σύμβαση αναδιάρθρωσης, αφού από αυτά αφαιρεθούν τα ποσά που είχε καταβάλει μέχρι την καταγγελία.
• Ο πιστωτής που κατήγγειλε μπορεί να κινηθεί άμεσα κατά του οφειλέτη για να εισπράξει τα οφειλόμενα ποσά.

Σύμφωνα με νομικούς σε πολλές περιπτώσεις ο εξωδικαστικός δεν οδηγεί σε βιώσιμες ρυθμίσεις των χρεών, παρότι θεωρητικά αφήνει περιθώρια για μεγάλα «κουρέματα», που φθάνουν ως το 100% των τόκων δανείων ή στο 80% της βασικής οφειλής από δάνεια.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι μεγάλο ποσοστό των προτεινόμενων ρυθμίσεων να απορρίπτονται από τους ίδιους τους οφειλέτες, ενώ ακόμη και όσοι τις αποδέχονται σε αρκετά υψηλά ποσοστά δυσκολεύονται αμέσως να τις εξυπηρετήσουν.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα «κουρέματα» οφειλών είναι πολύ μικρά και ο αλγόριθμος παράγει ρυθμίσεις με υψηλή επιβάρυνση του οφειλέτη και για μεγάλη χρονική περίοδο.

• Σύμφωνα με τελευταία στοιχεία της γραμματείας Ιδιωτικού Χρέους (Έκθεση προόδου για τον Ιανουάριο 2023), το μέσο ποσοστό διαγραφής οφειλών προς το Δημόσιο είναι μόλις 22%, ενώ αντίστοιχα για τις οφειλές προς τους χρηματοδοτικούς φορείς το ποσοστό του «κουρέματος» ανεβαίνει στο 31,5%.

Επί συνόλου ρυθμισμένων, έως τώρα, οφειλών με τον Εξωδικαστικό, οι οποίες πλησιάζουν τα 1,1 δισ. ευρώ, για οφειλές ύψους 439 εκατ., που αντιστοιχούν στο 40% του συνόλου, το μέσο ποσοστό διαγραφής ξεπερνά το 30%.

Αυτά τα ποσοστά φαίνονται μεγάλα και θα έπρεπε να οδηγούν σε ελκυστικές προτάσεις ρύθμισης. Όμως, όπως τονίζουν νομικοί, στις περισσότερες περιπτώσεις αυτές οι διαγραφές είναι ασήμαντες: τα χρέη, τόσο προς το Δημόσιο, όσο και προς τους χρηματοδοτικούς φορείς, παραμένουν χωρίς εξυπηρέτηση για μεγάλες χρονικές περιόδους μέχρι να φθάσει η ώρα της ρύθμισης και «φουσκώνουν» υπέρογκα από τόκους υπερημερίας.

• Για παράδειγμα, μια οφειλή από καταναλωτικό δάνειο, όπου το αρχικό κεφάλαιο ήταν 20.000, μπορεί με τους τόκους υπερημερίας να έχει διπλασιασθεί ή τριπλασιασθεί μέχρι την ώρα που θα γίνει η πρόταση ρύθμισης από ένα χρηματοδοτικό φορέα. Το ποσοστό του «κουρέματος», π.χ. 30%, εφαρμόζεται σε αυτό το «φουσκωμένο» ποσό οφειλής. Έτσι ο δανειολήπτης καλείται να μπει σε μια ρύθμιση με υψηλή μηνιαία επιβάρυνση.

Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι οι προτάσεις ρύθμισης με διαγραφή εξακολουθούν να αποτελούν το μικρότερο μέρος των ρυθμίσεων που γίνονται με τον Εξωδικαστικό, αφού για τους περισσότερους δανειολήπτες ο αλγόριθμος «κρίνει» ότι με μια πολυετή ρύθμιση μπορούν να σηκώσουν το βάρος του χρέους τους.

Μπαράζ σκληρής κριτικής από την αντιπολίτευση

Τα “βέλη” της στην κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με ευθύνη των οποίων “οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας ήταν ούτως ή άλλως απελευθερωμένοι”, εξαπέλυσε η Έφη Αχτσιόγλου σχολιάζοντας τη χθεσινή απόφαση της Ολομέλειας του Άρειου Πάγου.

Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ σχολίασε την απόφαση του Αρείου Πάγου για τους πλειστηριασμούς, τόνισε την πρωτοφανή έλλειψη προστασίας και κάλεσε την κυβέρνηση να σταματήσει να κρύβεται πίσω από έναν ανεπαρκή και αναποτελεσματικό εξωδικαστικό μηχανισμό.

Αχτσιόγλου: “Στο έλεος μαζικών πλειστηριασμών οι δανειολήπτες με επιλογή της κυβέρνησης”

Η βουλεύτρια Επικρατείας και τομεάρχης Οικονομικών της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία ανέφερε σε δήλωσή της:

“Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Άρειος Πάγος με κατά πλειοψηφία απόφασή του έκρινε υπέρ της δυνατότητας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων να διενεργούν πλειστηριασμούς. Οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας ήταν ούτως ή άλλως πλήρως απελευθερωμένοι με πολιτική επιλογή και ευθύνη της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Με τη δικαστική αυτή απόφαση -το σκεπτικό της οποίας δεν είναι ακόμη γνωστό- στερούνται οι δανειολήπτες μίας δικονομικής δυνατότητας να παρεμποδίζουν υπό προϋποθέσεις την εκτέλεση πλειστηριασμού.

Εξαρχής είχαμε τονίσει στην κυβέρνηση ότι το ζήτημα δεν αφορά μία δικονομικού τύπου διαφορά, αλλά ότι θα έπρεπε να έχει νομοθετήσει για την προστασία της πρώτης κατοικίας. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση επέμεινε στον πτωχευτικό της κώδικα με τον οποίο είχε καταργήσει κάθε προστασία της πρώτης κατοικίας, ακόμη και των πλέον ευάλωτων συμπολιτών μας, ενώ άφησε εντελώς ανεξέλεγκτα τα funds να διενεργούν πλειστηριασμούς, χωρίς καν υποχρέωση προηγούμενης πρότασης ρύθμισης προς τον οφειλέτη.

Τις συνέπειες αυτών των πολιτικών επιλογών βιώνει σήμερα η ελληνική κοινωνία που σαρώνεται από εκτεταμένο κύμα πλειστηριασμών. Και σαν να μην έφτανε αυτό, και οι μέχρι χθες ενήμεροι δανειολήπτες κινδυνεύουν πλέον με πλειστηριασμούς, καθώς με την έκρηξη των επιτοκίων αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους. Την ίδια ώρα η κυβέρνηση της ΝΔ λειτουργεί ως ανέμελος παρατηρητής και εξαντλείται σε επικοινωνιακού τύπου διαρροές.

Η επόμενη προοδευτική κυβέρνηση του τόπου δεσμεύεται ότι θα νομοθετήσει τόσο για την προστασία της πρώτης κατοικίας όσο και για ένα πλαίσιο πραγματικής δυνατότητας ρύθμισης των χρεών των πολιτών τόσο προς το Δημόσιο όσο και προς τις τράπεζες”.

ΠΑΣΟΚ: “Ποτέ άλλοτε καταναλωτές και επιχειρήσεις δεν απειλούνταν με τόσο μαζικούς πλειστηριασμούς”

“Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που λήφθηκε με ταχύτητα ασφαλιστικών μέτρων, ανοίγει διάπλατα το δρόμο στα funds για πλειστηριασμούς”, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ σχολιάζοντας τη χθεσινή απόφαση της Ολομέλειας του Άρειου Πάγου.

Και προσθέτει: “Ποτέ άλλοτε στο παρελθόν καταναλωτές και επιχειρήσεις δεν απειλούνταν με τόσο μαζικούς πλειστηριασμούς. Ποτέ, όμως, δεν ήταν και τόσο απροστάτευτοι όσο σήμερα.

Η Κυβέρνηση δεν μπορεί να κρύβεται πλέον πίσω από έναν ανεπαρκή και αναποτελεσματικό εξωδικαστικό μηχανισμό. Κανένας, άλλωστε, εξωδικαστικός μηχανισμός δεν μπορεί να καλύψει το κενό από την κατάργηση της προστασίας της κατοικίας και την εξάλειψη κάθε διαπραγματευτικής δύναμης των οφειλετών που η ίδια προκάλεσε.

Κατόπιν αυτών, το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής καταθέτει και πάλι τροπολογία στη Βουλή για την επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας των αδύναμων δανειοληπτών από τους πλειστηριασμούς και τους εκβιασμούς των funds.

Με καθορισμό χαμηλότερων δόσεων και σταθερό, χαμηλό επιτόκιο για τις ρυθμίσεις δανείων.

Με επιδότηση από το δημόσιο των δόσεων αποπληρωμής για αποδεδειγμένα αδύναμους δανειολήπτες.

Με προστασία της αγροτικής γης.

Η αποδοχή της τροπολογίας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής από όλα τα κόμματα συνιστά πράξη ευθύνης απέναντι στους πολίτες”.