Στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά των γυναικοκτονιών με τίτλο «Γυναικοκτονία Είναι» προγραμματίζονται εκδηλώσεις από τη ΧΕΝ Ελλάδος και τα 20 τοπικά της κέντρα σε όλη τη χώρα.

«Ο θάνατός μιας γυναίκας, όταν συνδέεται με τη θέση των γυναικών στην κοινωνία, τις διακρίσεις σε βάρος τους, τις ανισότητες, τα στερεότυπα φύλου, τις προκαταλήψεις, τις πατριαρχικές αντιλήψεις είναι και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό έγκλημα. Η δολοφονία της, είναι γυναικοκτονία γιατί το κίνητρο του δράστη, η αιτία, έχει έμφυλη διάσταση» αναφέρει η ΧΕΝ στο δελτίο τύπου.

Και συνεχίζει: «Καλούμε την Πολιτεία να αναγνωρίσει τη γυναικοκτονία, την πιο ακραία μορφή βίας και εκδήλωσης μίσους κατά των γυναικών, ως αυτοτελές ποινικό αδίκημα, διακριτό από την ανθρωποκτονία.

Απαιτούμε μία θεσμική αλλαγή που θα ενισχύσει την πρόληψη, θα διασφαλίσει την απονομή δικαιοσύνης, χωρίς την αναγνώριση των ελαφρυντικών, που μετατρέπουν τη γυναικοκτονία σε έγκλημα «πάθους» ή «τιμής» και θα εξασφαλίσει την προστασία και στήριξη των οικογενειών των θυμάτων (παιδιά, γονείς, αδέλφια).

Σας καλούμε όλες και όλους να πάρετε θέση ενάντια στην πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας, τη ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ.» καταλήγει.

Υπογράψτε το ψήφισμα της ΧΕΝ : ΕΔΩ

«Το σπίτι παραμένει ο πιο επικίνδυνος τόπος» για τις γυναίκες, καθώς το 60% εξ όσων μετατράπηκαν σε θύματα δολοφονήθηκαν από «τον σύντροφό τους ή άλλα μέλη της οικογένειάς τους», τονίζουν σε έκθεσή τους το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος (ONUDC στα γαλλικά, UNODC στα αγγλικά) και η υπηρεσία ΟΗΕ Γυναίκες.

Με άλλα λόγια, διαπράττονται 140 δολοφονίες γυναικών ή κοριτσιών κάθε μέρα, ή μια κάθε 10 λεπτά.

Το φαινόμενο «ξεπερνά τα σύνορα, πλήττει όλες τις κοινωνικές κατηγορίες και τις ηλικιακές ομάδες», με την Καραϊβική, της κεντρική Αμερική και την Αφρική να είναι οι περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο σε παγκόσμια κλίμακα, μπροστά από την Ασία.

Στην αμερικανική ήπειρο και στην Ευρώπη, οι γυναικοκτονίες διαπράττονται στην πλειονότητά τους από τον σύντροφο. Στον υπόλοιπο κόσμο, οι δράστες είναι συχνά συγγενείς πρώτου βαθμού.

Πολλά από τα θύματα κατήγγειλαν πριν από τον θάνατό τους ότι υπέστησαν σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βία, σύμφωνα με τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα για κάποιες χώρες, ανάμεσά τους τη Γαλλία. Που «υποδεικνύει ότι πολλοί φόνοι θα μπορούσαν είχαν αποφευχθεί», για παράδειγμα με την επιβολή «περιοριστικών μέτρων από δικαστήρια».

Σε περιοχές όπου είναι εφικτό να διαπιστωθεί κάποια τάση, ο δείκτης των γυναικοκτονιών παραμένει στάσιμος, ή υποχωρεί πολύ ελαφρά από το 2010, κάτι που δείχνει ότι αυτή η μορφή βίας «είναι ριζωμένη στις πρακτικές και στους κανόνες» κι είναι δύσκολο να εξαλειφθεί, επισημαίνει το ONUDC, που αναλύει αριθμούς συγκεντρωμένους σε 107 χώρες.

Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε αρκετές χώρες, «οι γυναικοκτονίες διατηρούνται σε επίπεδο που προκαλεί συναγερμό», σύμφωνα με τους συγγραφείς της έκθεσης αυτές. Αλλά δεν είναι «πεπρωμένο» αυτό, τονίζει η διευθύντρια της υπηρεσίας ΟΗΕ Γυναίκες, η Σίμα Μπαχούς, καλώντας τις χώρες να κάνουν πολύ πιο αυστηρό το νομοθετικό οπλοστάσιό τους και να βελτιώσουν τη συγκέντρωση δεδομένων.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ παραθέτει στην ανάρτηση του «σκόρπιες φράσεις τους» που, όπως αναφέρει, κρατά βαθιά στην ψυχή του και συγκεκριμένα τις εξής:

• Τα παιδιά μας είναι απλά αριθμοί για το κράτος.
• Οι νόμοι δεν μεριμνούν για τις οικογένειες των θυμάτων. -Τα παράβολα στο εφετείο γιατί αναγκαζόμαστε να τα πληρώσουμε; -Γιατί ο δολοφόνος της κόρης μου είχε τη γονική μέριμνα του παιδιού της και έπαιρνε επίδομα μέσα από τη φυλακή, μέχρι μόνη μου να κινήσω διαδικασίες; -Η πολιτεία δεν παρέχει κοινωνικό λειτουργό στα παιδιά των κοριτσιών μας. Το κράτος είναι ανύπαρκτο».

«Σας υπόσχομαι, δεν είστε μόνες σας», σημειώνει ο κ. Κασσελάκης, «θα σταθούμε στο πλευρό σας όχι με λόγια αλλά με πολιτικές πράξεις και νομοθετικές πρωτοβουλίες».

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ποια σκοτεινά συναισθήματα ή συμπλέγματα ωθούν τον δράστη να αφαιρέσει τη ζωή της γυναίκας που ισχυρίζεται ότι «αγαπά με όλες του τις δυνάμεις»; Έχει η ζήλια τέτοια δύναμη; Είναι το πάθος πιο δυνατό από τη λογική; Υπάρχει βιολογικό υπόβαθρο που εξηγεί το φαινόμενο; Είναι τα βιώματα, οι κοινωνικές πεποιθήσεις, το αίσθημα του αρσενικού που χάνει τον «αυτονόητο» για αυτόν έλεγχο που οπλίζει το χέρι του θύτη να τιμωρήσει αυτή που «αγαπά μέχρι … θανάτου»;  

Μία προσέγγιση κοινωνικό φαινόμενο της «γυναικοκτονίας» επιχειρεί, μιλώντας στο libre, ο Ψυχίατρος – Ψυχοθεραπευτής, Δημήτρης Παπαδημητριάδης, εξηγώντας τις ιδεολογικές όσο και τις κοινωνικές αιτίες και διαστάσεις του φαινομένου.

·         Είναι όντως το ασίγαστο ερωτικό πάθος η αιτία που ωθεί έναν άντρα να σκοτώσει τη σύντροφό του; Δηλαδή, σκοτώνει επειδή αγαπά παράφορα;

«Η εξήγηση ότι ένας άνδρας σκοτώνει τη σύντροφό του λόγω “ασίγαστου ερωτικού πάθους” αποτελεί μια συχνά παρεξηγημένη και επικίνδυνη απλοποίηση ενός πολύ πιο περίπλοκου και σοβαρού θέματος. Η ενέργεια αυτή είναι μάλλον εκδήλωση εξουσιαστικής, καταπιεστικής και επικίνδυνης συμπεριφοράς παρά απόρροια αγάπης.

Η ενδοοικογενειακή βία και το φαινόμενο της “γυναικοκτονίας” (δηλαδή η δολοφονία μιας γυναίκας από τον σύντροφο ή πρώην σύντροφό της) έχουν εξεταστεί εκτενώς από την ψυχολογία και τις κοινωνικές επιστήμες, και οι ερευνητές έχουν καταλήξει ότι οι πράξεις αυτές απορρέουν από την επιθυμία ελέγχου, από την καταπίεση, τον φόβο απώλειας του ελέγχου και από συναισθηματική ανωριμότητα, παρά από την αγάπη.

Ορισμένοι άνδρες καταλήγουν να σκοτώσουν τη σύντροφό τους γιατί αντιμετωπίζουν συναισθήματα ανεπάρκειας και απώλειας ελέγχου στη σχέση τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η βίαιη πράξη μπορεί να είναι απόπειρα επανάκτησης ελέγχου. Ομοίως, οι συναισθηματικά ασταθείς άνδρες μπορεί να εκδηλώνουν υπερβολική ζήλια ή κατοχικότητα, τα οποία δεν είναι εκδηλώσεις αγάπης αλλά μάλλον συμπτώματα ελέγχου και ανασφάλειας.

Κάποιες παραδοσιακές και πατριαρχικές αντιλήψεις υποθάλπουν την ιδέα ότι οι άνδρες έχουν το δικαίωμα να ελέγχουν τις γυναίκες στη ζωή τους. Η βίαιη συμπεριφορά, λοιπόν, δεν προκύπτει από την αγάπη αλλά από μια συνθήκη ανισορροπίας, ελέγχου και καταπίεσης. Και βέβαια, δεν χωράνε οι «βιολογικές δικαιολογίες» κανενός υφυπουργού στη γυναικοκτονία!

Η αντιμετώπιση και η πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας απαιτεί μια συνειδητοποιημένη κοινωνική προσπάθεια για παιδεία και υποστήριξη, ώστε να αλλάξουν οι φαύλες αντιλήψεις και συμπεριφορές που τροφοδοτούν τη βία. Μία σεισμική πολιτισμική μετατόπιση, όπως συνηθίζω να λέω».

·         Γιατί -παρόλη την πρόοδο και την ελευθερία στις σχέσεις- σημαντικό ποσοστό αντρών απαιτεί να έχει τον έλεγχο, την κυριαρχία επί του άλλου;

«Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην ισότητα των φύλων, πολλές κοινωνίες εξακολουθούν να βασίζονται σε πατριαρχικές δομές που έχουν ριζωθεί βαθιά στην κοινωνική και πολιτισμική ιστορία. Ενθαρρύνουν τους άνδρες να αναζητούν και να διατηρούν έναν ρόλο κυριαρχίας εντός των σχέσεων. Έτσι, με την αλλαγή των κοινωνικών ρόλων και την αυξημένη ανεξαρτησία των γυναικών, κάποιοι άνδρες μπορεί να νιώθουν απειλημένοι στην ταυτότητά τους ως “παραδοσιακοί” προστάτες και διαχειριστές του σπιτιού. Αυτή η ανασφάλεια μπορεί να τους οδηγήσει να αναζητούν περισσότερο έλεγχο ως μέσο για να αποκαταστήσουν την αίσθηση αρρενωπότητας και σταθερότητας.

Οι αντιλήψεις για τους ρόλους των φύλων και οι προσδοκίες για συμπεριφορές μεταδίδονται και ενισχύονται από την οικογένεια, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ορισμένες πολιτικές ιδεολογίες και άλλους κοινωνικούς θεσμούς. Άνδρες που μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα που ενθαρρύνουν ή δικαιολογούν την ανδρική κυριαρχία είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν αυτές τις συμπεριφορές.

Ψυχολογικές θεωρίες, όπως η θεωρία της προσκόλλησης, και οι διαταραχές προσωπικότητας εξηγούν το γιατί κάποιοι επιδιώκουν την εξουσία στις σχέσεις τους. Άτομα με ανασφαλείς ή δυσλειτουργικούς τύπους προσκόλλησης αντιδρούν σε απειλές για τη σχέση με τρόπους που περιλαμβάνουν καταπίεση ή επιθετικότητα».

·         Είναι η ζήλια τόσο έντονη που συντελεί στο ερωτικό έγκλημα ή κάποια άλλη παθογένεια της προσωπικότητας του θύτη;

«Η ζήλια μπορεί να είναι ένα ισχυρό και εξαιρετικά καταστροφικό συναίσθημα στις ερωτικές σχέσεις. Γνωρίζω ότι προβάλλεται συχνά ως μία από τις αιτίες πίσω από τα ερωτικά εγκλήματα, ωστόσο, η ζήλια από μόνη της δεν αρκεί για να οδηγήσει κάποιον στο να διαπράξει ένα έγκλημα. Συνήθως, υπάρχουν και άλλοι συνδυασμοί παραγόντων που συμβάλλουν, ιδιαίτερα παθογένειες της προσωπικότητας και άλλες ψυχολογικές δυσλειτουργίες, για παράδειγμα, οι διαταραχές αντικοινωνικής συμπεριφοράς και η συναισθηματική αστάθεια.

Άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση και σημαντικές ανασφάλειες μπορεί να αντιλαμβάνονται τις συμπεριφορές της συντρόφου τους ως απειλές για τη σχέση τους, ακόμη και όταν εκείνες δεν έχουν απαραίτητα τέτοιο σκοπό. Δυστυχώς, η αδυναμία αποτελεσματικής διαχείρισης των συναισθημάτων και η επικράτηση αρνητικών συναισθηματικών αντιδράσεων μπορεί να οδηγούν σε ακραίες και βίαιες εκρήξεις.

Και βέβαια, όπως προανέφερα, το πατριαρχικό μοντέλο είναι ένοχο εδώ, γιατί η ιδέα της ανδρικής κυριαρχίας ενισχύει τις αντιλήψεις ότι οι άνδρες “δικαιούνται” ή πρέπει να ελέγχουν τις συντρόφους τους, αυξάνοντας την πιθανότητα βίαιης συμπεριφοράς ως απάντηση στη ζήλια».

·         Τι έχει αλλάξει στην κοινωνία ή στον ψυχισμό μας και έχουμε τόσες γυναικοκτονίες τα τελευταία χρόνια;

«Η αύξηση στην ενδοοικογενειακή βία και στις γυναικοκτονιών στην Ελλάδα είναι ένδειξη βαθύτερων κοινωνικών και οικονομικών ζητημάτων που συνιστούν πιέσεις τόσο στην κοινωνική δομή όσο και στον ατομικό ψυχισμό. Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και κατόπιν η πανδημία και σήμερα ο πληθωρισμός και η ακρίβεια έχουν δημιουργήσει σε πολλούς απόγνωση και αβεβαιότητα. Η συνεχιζόμενη ανεργία, η ανεπάρκεια των μισθών και η κοινωνική ανασφάλεια ενισχύουν το στρες και την ψυχική πίεση, που συμβάλλουν σε ακραίες και βίαιες αντιδράσεις στον οικογενειακό και ερωτικό περίγυρο.

Η δε αίσθηση διάχυτης διαφθοράς, η ανεπαρκής διαχείριση κοινωνικών θεμάτων εκ μέρους της πολιτείας -με την εντύπωση αναλγησίας και ατιμωρησίας και η αντιλαμβανόμενη αναξιοπιστία πολλών θεσμών έχουν διαρρήξει την κοινωνική εμπιστοσύνη. Αυτό αφήνει πολλούς ανθρώπους χωρίς την αναγκαία υποστήριξη σε κρίσιμες στιγμές, και αυξάνει την πιθανότητα αυτοσχεδιασμού, όπως η αυτοδικία  και η χρήση βίας ως “λύση” στα προβλήματα». 

Της Ζαχαρούλας Τσιριγώτη

Δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψεις την οργή, την θλίψη, τον πόνο, την απογοήτευση και  την αγανάκτηση, που προκαλεί αυτό το πρωτόγνωρο περιστατικό .

Οι γυναικοκτονίες αποτελούν μεγάλη ντροπή για την κοινωνία μας. Όμως η αδυναμία αποτελεσματικής προστασίας των θυμάτων της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας έχει ως αποτέλεσμα να φανεί η  πλήρης παράλυση των αντανακλαστικών του κρατικού μηχανισμού. Η ασφάλεια των πολιτών προμετωπίδα της σημερινής κυβέρνησης το 2019,  καταρρέει ακόμα και στον εξωτερικό χώρο ενός αστυνομικού τμήματος.

Διαλυμένα αστυνομικά τμήματα με τεράστιες πολυεπίπεδες ελλείψεις αστυνομικού προσωπικού, μέσων, εκπαίδευσης, καταγγέλλονται συχνά από τα  συνδικαλιστικά όργανα των αστυνομικών, αλλά κανείς δεν συγκινείται, αντίθετα όταν συμβαίνει ένα γεγονός που εξοργίζει την κοινή γνώμη, όλα παραπέμπονται στις παθογένειες του κράτους. Και βέβαια, πάντα φταίει ο αστυνομικός, ποτέ το πολιτικό σύστημα και το αναφέρω αυτό, χωρίς ίχνος διάθεσης υποστήριξης των αστυνομικών, του συγκεκριμένου τραγικού, σοκαριστικού γεγονότος. Με την απομάκρυνση κάποιον αστυνομικών από την θέση τους, ως δια μαγείας λύνονται όλα τα προβλήματα και γίνεται η εξυγίανση του πολιτικού συστήματος.  

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο AnatropiNews

Οι πόλεις που απαρίθμησε βρίσκονται δυτικά —η Κωνσταντινούπολη, η οικονομική πρωτεύουσα, η Μπουρσά (Προύσα) και η Ιζμίρ (Σμύρνη), στις ακτές στο Αιγαίο—, βόρεια (η Σακάρια), και στην Ανατολία (στην περίπτωση της Έρζουρουμ [Θεοδοσιούπολης]), όπου ο πληθυσμός θεωρείται πιο συντηρητικός.

Οι φερόμενοι ως δράστες ήταν «είτε οι σύντροφοί τους, είτε πρώην σύντροφοί τους, με τους οποίους είχαν χωρίσει», διευκρίνισε το τηλεοπτικό δίκτυο, αναρτώντας στον ιστότοπό του τα ονόματα και φωτογραφίες των θυμάτων.

Οι επτά γυναίκες, μεταξύ 32 και 49 ετών, δολοφονήθηκαν με όπλα ή μαχαίρια.

Τρεις δολοφόνοι αυτοκτόνησαν· δυο συνελήφθησαν· ο έκτος, που τραυματίστηκε κατά τη σύλληψή του, υπέκυψε.

Η τύχη του έβδομου, που απέδρασε από τη φυλακή για να δολοφονήσει τη σύζυγό του, παραμένει αδιευκρίνιστη ως αυτό το στάδιο.

Το 2023, πλατφόρμα υπεράσπισης των δικαιωμάτων των γυναικών, η συλλογικότητα «We will stop feminicides» («Θα σταματήσουμε τις γυναικοκτονίες», στα αγγλικά), καταμέτρησε 315 δολοφονίες γυναικών —το 65% δολοφονήθηκε μέσα στο σπίτι του— και άλλους 248 «ύποπτους» θανάτους, που χαρακτηρίστηκαν «αυτοκτονίες» από τις αρχές, αλλά φεμινιστικές οργανώσεις απέδωσαν σε τρίτους, τονίζοντας την ύποπτη αύξηση των θανάτων γυναικών που έπεσαν από διαμερίσματα πολυκατοικιών.

Η χώρα αποσύρθηκε το 2021 από τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας, ή Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για συντομία, που επιβάλλει στις αρχές να διενεργούν διεξοδικές έρευνες και να τιμωρούν τους δράστες βίαιων επιθέσεων με θύματα γυναίκες.

ΜΚΟ τονίζουν ότι «σε δεκαπέντε χρόνια, η μοναδική χρονιά που μειώθηκε ο αριθμός των γυναικοκτονιών ήταν το 2011, η χρονιά που υιοθετήθηκε η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης».

Δίωξη που ασκήθηκε το 2022 εναντίον της πλατφόρμας We will stop feminicides από εισαγγελέα της Κωνσταντινούπολης, που δήλωνε αποφασισμένος να θέσει εκτός νόμου τις «ανήθικες δραστηριότητες» της συλλογικότητας, εντέλει εγκαταλείφθηκε τον Σεπτέμβριο.

«Μαύρο χιούμορ, έκανα μαύρο χιούμορ, όπως κάνω σε όλες τις περιπτώσεις. Είναι δυνατόν… πρέπει να ξέρεις πολύ λίγο τον Τζούμα…» υποστήριξε.

Αδιανόητη δήλωση Τζούμα: Οι γυναικοκτονίες οφείλονται σε ένα βαθμό στη φλυαρία των γυναικών (vid)

«Το τελευταίο που θα περνούσε στο μυαλό κανενός για μένα είναι ότι είμαι μισογύνης. Έχω αναφερθεί σε ένα σωρό θέματα metoo, politically correct, τα Εξάρχεια κολλήσανε σε αυτή τη φράση. Υπερβολικό το βρίσκω…» πρόσθεσε ο ηθοποιός.

Η επίμαχη δήλωσή του

«Έχει ένα δίκιο ο Μητροπολίτης Κοζάνης όσον αφορά τις φλύαρες γυναίκες. Μιλάνε πολύ σε σημείο που εκνευρίζεσαι. Πιστεύω ότι οι γυναικοκτονίες στην Ελλάδα οφείλονται σε ένα βαθμό στη φλυαρία των γυναικών. Μιλάνε ακατάπαυστα. Θα μου πει τώρα, δεν μπορεί να γενικεύεις. Είναι αφόρητο πάντως»