Τα ευρήματα της 14ης ετήσιας έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το εισόδημα και τις δαπάνες διαβίωσης των νοικοκυριών για το 2025 αποτυπώνουν με σαφήνεια αυτή τη μετατόπιση. Οι πληθωριστικές πιέσεις λειτουργούν σωρευτικά, με αποτέλεσμα οι οικονομικές δυσκολίες να πλήττουν πλέον ευρύ φάσμα της κοινωνίας και όχι μόνο τα πιο ευάλωτα στρώματα.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το αρνητικό ρεκόρ που καταγράφεται στην επάρκεια του εισοδήματος. Έξι στα δέκα νοικοκυριά δηλώνουν ότι το μηνιαίο τους εισόδημα δεν επαρκεί μέχρι το τέλος του μήνα, καλύπτοντας κατά μέσο όρο μόλις τις πρώτες 18 ημέρες. Περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά αναγκάζονται να περιορίσουν ακόμη και βασικές ανάγκες, ενώ η δυνατότητα αποταμίευσης τείνει να εξαφανιστεί. Η ακρίβεια συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα, οδηγώντας σε περικοπές δαπανών για ψυχαγωγία, ένδυση και άλλες μη απολύτως αναγκαίες ανάγκες.

Την ίδια στιγμή, οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες παραμένουν έντονες. Τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα και τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά βρίσκονται σε ακόμη δυσμενέστερη θέση, ενώ η απαισιοδοξία για το οικονομικό μέλλον ενισχύεται. Σε αυτό το περιβάλλον, τα υφιστάμενα μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας αξιολογούνται ως ανεπαρκή, με τη ΓΣΕΒΕΕ να τονίζει την ανάγκη για παρεμβάσεις δομικού χαρακτήρα, όπως η αύξηση των μισθών, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και ο ουσιαστικός έλεγχος των τιμών.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι σαφές: οι πιέσεις στο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών εντείνονται και διευρύνονται, περιορίζοντας τη δυνατότητα κάλυψης των μηνιαίων αναγκών, αυξάνοντας τις περικοπές ακόμη και στα απολύτως απαραίτητα και συρρικνώνοντας διαρκώς την κατηγορία των νοικοκυριών που καταφέρνουν να ανταπεξέλθουν χωρίς σοβαρές δυσκολίες.

Τα κύρια ευρήματα εμφανίζουν την εξής εικόνα:

• Το εισόδημα εξανεμίζεται γρήγορα: Για 6 στα 10 νοικοκυριά το εισόδημα δεν επαρκεί και αυτό καλύπτει κατά μέσο όρο μόλις 18 ημέρες
• Η ακρίβεια οδηγεί σε στερήσεις: Το 54,0% αναγκάζεται να κάνει περικοπές για να καλύψει βασικές ανάγκες, ενώ το 12,1% δηλώνει ότι τα εισοδήματά του δεν επαρκούν ούτε για τα απολύτως αναγκαία.
• Υψηλή οικονομική ανασφάλεια: Το 55,7% των νοικοκυριών δεν μπορεί ή δυσκολεύεται πολύ να αντιμετωπίσει ένα έκτακτο έξοδο 500 ευρώ, ενώ σχεδόν 1 στα 2 εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση θα χειροτερέψει τον επόμενο χρόνο.   

Σημειώνεται ότι η έρευνα εκπονήθηκε στο πλαίσιο της Πράξης «Ανάπτυξη μηχανισμών και εφαρμογή δράσεων στήριξης της προσαρμοστικότητας και της ανθεκτικότητας των ΜΜΕ και του ανθρώπινου δυναμικού τους» με κωδικό ΟΠΣ 6003486. Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και  την Ελλάδα μέσω του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021- 2027».

Στο πόρισμα της Επιτροπής προτείνεται η χρήση αλγόριθμου, ο οποίος θα λαμβάνει υπ’ όψιν τον πληθωρισμό ιδιαίτερα για το 20% των χαμηλότερων εισοδηματικών κατηγοριών και την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, ένα μοντέλο, το οποίο εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων η Γαλλία.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, ο μηχανισμός αυτός θα προστατεύει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα και θα επιτρέπει στους αμειβόμενους με κατώτατο μισθό να επωφελούνται από την αύξηση της παραγωγικότητας και των πραγματικών μισθών στην οικονομία.

Παράλληλα, η χρήση του αλγόριθμου καθιστά τη διαδικασία προσδιορισμού του κατώτατου μισθού πιο διαφανή, πιο δίκαιη, πιο προβλέψιμη, αλλά και πιο αντικειμενική, καθώς ο αλγόριθμος θα περιορίζει τη δυνατότητα παρέμβασης της εκάστοτε κυβέρνησης στη διαδικασία.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία, το ύψος του κατώτατου μισθού δεν θα επιτρέπεται να μειωθεί, διασφαλίζοντας έτσι το γενικό επίπεδο προστασίας των εργαζομένων.

Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε διαδοχικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό από το 2019 έως και σήμερα, με την αύξηση να φτάνει ήδη το 28%, στα 830 ευρώ και με στόχο τα 950 ευρώ έως το 2027.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε 22 από τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο κατώτατος μισθός ρυθμίζεται νομοθετικά, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην Ελλάδα.

Επιπλέον, προτείνεται από την Επιτροπή η εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, με στόχο την αύξηση του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, θέση η οποία συνιστά προτεραιότητα της κυβέρνησης.

Ταυτόχρονα, στις προτάσεις της Επιτροπής περιλαμβάνεται η δημιουργία Επιτροπής Διαβούλευσης, η οποία θα αποτελείται από εκπροσώπους των κοινωνικών εταίρων, προκειμένου να διατυπώνει γνώμη για το ύψος του νομοθετημένου κατώτατου μισθού και την επικαιροποίησή του. Με τον τρόπο αυτό, αναβαθμίζεται ο ρόλος τους στη διαδικασία.

Η υπουργός συζήτησε εκτενώς και κατέγραψε αναλυτικά θέσεις που διατύπωσαν τα μέλη της ΓΣΕΒΕΕ επί του πορίσματος της Επιτροπής, επισημαίνοντας ότι αυτές θα ληφθούν σοβαρά υπ’ όψιν στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου, που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο ενσωμάτωσης της ευρωπαϊκής οδηγίας.

Ακολουθεί συνάντηση με τους εκπροσώπους της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), που έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη, 17 Οκτωβρίου 2024.

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δήλωσε: «Συναντήθηκα σήμερα με τη ΓΣΕΒΕΕ στο πλαίσιο του νέου κύκλου διαβουλεύσεων που ανοίξαμε στις αρχές της εβδομάδας με όλους τους κοινωνικούς εταίρους, προκειμένου να καταγράψουμε τις απόψεις και τις προτάσεις τους επί του πορίσματος που εξέδωσε η Επιστημονική Επιτροπή για τον κατώτατο μισθό και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Ζητούμενο για εμάς είναι η βελτίωση των συνθηκών εργασίας και η περαιτέρω ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Ο διάλογος θα συνεχιστεί δυναμικά. Είναι πεποίθησή μας ότι για την περαιτέρω βελτίωση του πλαισίου απασχόλησης στη χώρα μας είναι απαραίτητη η ειλικρινής συζήτηση μεταξύ εργαζομένων, επιχειρήσεων και Πολιτείας».

 Τη ΓΣΒΕΕ εκπροσώπησαν ο πρόεδρός της, Γιώργος Καββαθάς, ο Γενικός Γραμματέας, Δημήτρης Βαργιάμης, ο Διοικητικός Διευθυντής ΙΜΕ & ΚΕΚ, Σταμάτης Βαρδαρός και ο συντονιστής του ΙΜΕ, Γιώργος Θανόπουλος.

«Η ΓΣΕΒΕΕ δεν μπορεί να συμφωνήσει με κανένα σύστημα τεκμαρτού (υποθετικού) υπολογισμού των εισοδημάτων, ιδιαίτερα εκείνων που προέρχονται από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας και ζητά την απόσυρση των σχετικών ρυθμίσεων», σημείωσε σε υπόμνημα με τις θ΄έσεις της σήμερα η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας.

Το νομοσχέδιου του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο: «Μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής», έχει τεθεί προς συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλήςστη Βουλή, στο πλάισιο ακρόασης των φορέων για το θέμα. Όπβς τονίζει στο υπόμνημά της η ΓΣΕΒΕΕ, «η συζήτηση και επεξεργασία του νομοσχέδιου του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών αποτελεί ακόμα ένα νομοσχέδιο που η εξέταση και επεξεργασία του στο πλαίσιο της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής συντελείται εντός ασφυκτικού χρονοδιαγράμματος, γεγονός που ελάχιστα περιθώρια αφήνει για σημαντικές τροποποιήσεις ή και προσθήκες. Πλείστες φορές έχουμε επισημάνει ότι η επεξεργασία, συζήτηση και ψήφιση των νομοθετημάτων με διαδικασίες fast-track δεν ενισχύουν τους θεσμούς και τη δημοκρατία μας και δεν βοηθούν στην ανάδειξη των όποιων αδυναμιών μπορεί να εμπεριέχει ένα σχέδιο νόμου.

Περαιτέρω και ο χρόνος της δημόσιας διαβούλευσης είναι περιορισμένος, λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι να αναρτηθεί έκαστο νομοσχέδιο στην ιστοσελίδα της δημόσιας διαβούλευσης έχει αξιοποιηθεί υπερ-πολλαπλάσιος χρόνος για την επεξεργασία του από τη μεριά της κυβέρνησης, διαδικασία στην οποία δυστυχώς δεν συμμετέχουν οι ενδιαφερόμενοι φορείς ή όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς. Τα προαναφερόμενα δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως στοιχεία καλής νομοθέτησης, ενώ αποτελούν βασικούς λόγους όπου ένα πολύ μεγάλο μέρος νομοθετικών ρυθμίσεων τελικά δεν εφαρμόζονται, συνήθως γιατί ξεπερνούν τα όρια και τις δυνατότητες των υποκείμενων εφαρμογής».

«Η Πολιτεία δεν θέλει να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή»

Σύμφωνα με τις επισημάνσεις τις ΓΣΕΒΕΕ, το ζήτημα της φοροδιαφυγής αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα. Ποτέ, όμως, η Πολιτεία δεν έχει προβεί σε ένα διευρυμένο και εξαντλητικό διάλογο να διαπιστώσει όλες τις διαστάσεις του προβλήματος, τις προεκτάσεις του και τα αίτια, με στόχο την εφαρμογή πολιτικών που πράγματι να το περιορίζουν και παράλληλα να χαρακτηρίζονται και από το στοιχείο της δικαιοσύνης. Τις περισσότερες φορές που η Πολιτεία αποφασίζει να ασχοληθεί με την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, υιοθετεί πολιτικές μονοδιάστατες και μυωπικές οι οποίες κυρίως εντάσσονται στο πλαίσιο μιας καθαρά εισπρακτικής λογικής.

Με άλλα λόγια, η Πολιτεία αποδέχεται σιωπηρά ότι δεν μπορεί ή δεν θέλει να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή σε όλες τις εκφάνσεις της και επιλέγει έμμεσες και οριζόντιες πρακτικές φορολόγησης που τις εφαρμόζει σχεδόν πάντα στις ίδιες κοινωνικές ομάδες, οι οποίες σε ένα μεγάλο ποσοστό είναι και οι πιο αδύναμες.

Ο τεκμαρτός τρόπος υπολογισμού των εισοδημάτων των ελεύθερων επαγγελματιών, όπως αυτός καθορίζεται με τα άρθρα 12 ,13 και 15 έως 20 του νομοσχεδίου, αποτελούν ρυθμίσεις καθαρά εισπρακτικού χαρακτήρα, σε μια περίοδο μάλιστα που τα δημόσια έσοδα αυξάνονται.

Η εισπρακτική τους διάσταση προκύπτει από τη μεριά των εσόδων ως ένας τρόπος αντικατάστασης του τέλους επιτηδεύματος, ενώ από την μεριά των δαπανών ως ένας τρόπος περιορισμού τους, αφού με την τεχνητή αύξηση των εισοδημάτων των αυτοαπασχολούμενων μειώνονται δυνητικά οι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων. Οι στοιχειώδεις υπολογισμοί που έχουν γίνει για το αποτέλεσμα των σχετικών ρυθμίσεων στα έσοδα και τις δαπάνες του Κράτους αποτελούν ακόμα ένα τεκμήριο της εισπρακτικής λογικής του μέτρου, δεδομένου ότι καμία άλλη επίπτωση από την ενδεχόμενη εφαρμογή τους δεν έχει ληφθεί υπόψη. Περαιτέρω, η εισπρακτική λογική των εν λόγω ρυθμίσεων προκύπτει και από το γεγονός ότι το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% μόνο για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες που εμπίπτουν στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης, επισημαίνει η ΓΣΕΒΕΕ.

Αυτό επισημαίνει η ΓΣΕΒΕΕ σε ανακοίνωση για την αύξηση του κατώτατου μισθού προσθέτοντας ότι η Κυβέρνηση θα πρέπει να μεριμνήσει και για την ανακούφιση των επιχειρήσεων, «ιδιαίτερα των μικρών και πολύ μικρών, όπου το κόστος λειτουργίας τους λόγω των ανατιμήσεων έχει εκτιναχθεί».

«Στο πλαίσιο αυτό μέτρα που θα μειώνουν το αυξημένο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων (πχ μείωση προκαταβολής φόρου εισοδήματος και πλήρης και χωρίς προϋποθέσεις κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος) και μέτρα για την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, είναι αναγκαία ώστε τελικά η αύξηση του κατώτατου μισθού να ωφελήσει τόσο τα νοικοκυριά, όσο και τις επιχειρήσεις», προσθέτει.

Τι αλλάζει με την αύξηση του κατώτατου μισθού, οι καθαρές αποδοχές

Παρουσιάζοντας αναλυτικότερα τις κυβερνητικές αποφάσεις για τον κατώτατο μισθό, ο κ. Χατζηδάκης στάθηκε στα εξής:

Εξέλιξη του κατώτατου μισθού: Από 650 ευρώ το 2019 αυξήθηκε σε 663 ευρώ τον Ιανουάριο του 2022, 713 ευρώ τον Μάιο του 2022 και 780 ευρώ από τον Απρίλιο του 2023. Σωρευτικά η αύξηση διαμορφώνεται στο 20%. Αν συνυπολογιστούν τα δώρα και το επίδομα άδειας (το γεγονός δηλαδή ότι καταβάλλονται 14 μισθοί τον χρόνο), ο κατώτατος μισθός σε δωδεκάμηνη βάση διαμορφώνεται στα 910 ευρώ, ή 152 ευρώ τον μήνα περισσότερα σε σχέση με το 2019.

Καθαρές αποδοχές: Ο καθαρός μισθός μετά από φόρους και εισφορές γίνεται 667 ευρώ το μήνα (778 με δώρα και επίδομα άδειας) από 548 ευρώ το 2019 (639 με δώρα και επίδομα άδειας). Συνολικά οι εργαζόμενοι που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό θα εισπράττουν τρεις επιπλέον καθαρούς μισθούς σε σχέση με το 2019 σε ετήσια βάση, καθώς οι ετήσιες αποδοχές αυξάνονται από 7.667 ευρώ το 2019 σε 9.336 ευρώ το 2023 (συν 1.669 ευρώ ή 21,8 %).

Πλήθος εργαζόμενων που καλύπτονται: Οι εργαζόμενοι που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό είναι 585.000, κατά 60.000 λιγότεροι σε σχέση με το 2021. «Αυτό δείχνει τη δυναμική της οικονομίας, καθώς αρκετοί εργαζόμενοι που αμείβονταν με τον κατώτατο μισθό τώρα παίρνουν υψηλότερες αμοιβές», υπογράμμισε ο κ. Χατζηδάκης. Υπενθύμισε επίσης ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος Εργάνη οι μέσες αμοιβές το 2022 αυξήθηκαν κατά 12,4% σε σχέση με το 2019.
Τριετίες: Έχουν ρυθμιστεί από το 2012 και τέσσερις διαφορετικές κυβερνήσεις έχουν εφαρμόσει αυτή τη ρύθμιση. Όσοι είχαν συμπληρώσει τουλάχιστον μία τριετία στην εργασία τους μέχρι τον Φεβρουάριο του 2012, έχουν επιπλέον αποδοχές οι οποίες μπορούν να φτάσουν μέχρι και το 30% ανάλογα με τα έτη προϋπηρεσίας.

Σύγκριση με την ΕΕ: Με την αύξηση που αποφασίστηκε, η Ελλάδα ανεβαίνει στην 10η θέση μεταξύ των 22 χωρών-μελών της ΕΕ που έχουν κατώτατο μισθό, από την 13η θέση προηγουμένως. Σε όρους αγοραστικής δύναμης, ανεβαίνει στην 13η θέση από τη 18η προηγουμένως. «Δεν πανηγυρίζουμε, αλλά η εξέλιξη δείχνει ότι η Ελλάδα έχει ανέβει αρκετά σκαλοπάτια και ότι μια σοβαρή διακυβέρνηση με μια δυναμική οικονομία μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη θετικότερα αποτελέσματα», τόνισε ο υπουργός.
Σύγκριση με τον πληθωρισμό: Από το 2019 μέχρι και το 2023, με βάση τις προβλέψεις για την πορεία του πληθωρισμού που περιλαμβάνονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό, ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξάνεται κατά 15,1%. Η αύξηση του κατώτατου μισθού στο ίδιο διάστημα είναι 20%, δηλαδή 5 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον πληθωρισμό.

Προεκλογικές δεσμεύσεις: Η Νέα Δημοκρατία είχε δεσμευθεί προεκλογικά για διπλάσια αύξηση του κατώτατου μισθού σε σχέση με το ΑΕΠ. Από το 2019 (δεδομένου ότι μεσολάβησε ύφεση του 2020, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς λόγω του κορωνοϊού) έχουμε αύξηση του ΑΕΠ κατά 6,5%, που σημαίνει ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού είναι τριπλάσια. «Όχι μόνο τηρήσαμε τη δέσμευση, αλλά προχωρήσαμε πολύ περισσότερο», υπογράμμισε ο κ. Χατζηδάκης.

Η ΓΣΕΒΕΕ ζητά επιστροφή της αρμοδιότητας καθορισμού του κατώτατου μισθού στους κοινωνικούς εταίρους

Τέλος, η ΓΣΕΒΕΕ επαναλαμβάνει το αίτημα για επιστροφή της αρμοδιότητας καθορισμού του κατώτατου μισθού στους Κοινωνικούς Εταίρους και να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας.

«Ο μηχανισμός καθορισμού του κατώτατου μισθού, με τον οποίο περιορίστηκαν νομοθετικά οι ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις και η έκταση της ΕΓΣΣΕ, εκτός ότι εμπεριέχει μια στείρα διαδικασία κοινωνικού διαλόγου, κατ’ εξακολούθηση εργαλειοποιείται πολιτικά. Και τούτο αφορά τόσο την εκάστοτε Κυβέρνηση όσο και τα πολιτικά κόμματα που συστηματικά πλειοδοτούν για το ύψος του κατώτατου μισθού. Η επιστροφή στην οικονομική κανονικότητα που επιτυγχάνεται μέσα από την βελτίωση του επιχειρηματικού-οικονομικού περιβάλλοντος είναι αναγκαίο να συνοδευτεί και με την επιστροφή στην θεσμική κανονικότητα», υποστηρίζει η Συνομοσπονδία.

Το Υπουργείο Πολιτισμού επιμένει, παρά τις δεσμεύσεις της ΝΔ όταν βρισκόταν στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης το 2017 ότι θα το καταργούσε, στη διατήρηση του υψηλότατου “ψηφιακού τέλους” στα ψηφιακά προϊόντα που εισάγονται, παράγονται και διατίθενται  στη χώρα, αλλά και στη στρεβλή και άδικη εφαρμογή του νομού.

Η κυβέρνηση, μέσω και στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού, παρά το ό,τι είχε δεσμευθεί πως με το υπό ψήφιση Νομοσχέδιο θα διευκρίνιζε την ενιαία αντιμετώπιση των tablets και smartphones ως υπολογιστών και θα αποσαφήνιζε την ορθή δήλωση των υποκείμενων σε εύλογη αμοιβή ειδών, αθετεί  τη δέσμευση της. Το Υπουργείο Πολιτισμού δεσμεύτηκε και κατέθεσε στο προσχέδιο του νόμου, στη διαδικασία της διαβούλευσης, το άρθρο (43), το οποίο εξορθολόγιζε και διευκρίνιζε τη σωστή εφαρμογή της υπάρχουσας Νομοθεσίας, αντιμετωπίζοντας τις παράλογες στρεβλώσεις και αδικίες και αίροντας ερμηνευτικές αμφιβολίες, οι οποίες δημιουργούσαν σειρά προβλημάτων και δικαστικών αγώνων. Προφανώς  όμως, υποκύπτοντας  σε διάφορες εκβιαστικές και μονομερείς πιέσεις σε αυτήν την παρατεταμένη εκλογική περίοδο, λίγο πριν κατατεθεί το νομοσχέδιο το Υπουργείο Πολιτισμού απέσυρε το άρθρο 43, βλάπτοντας τόσο τους πολίτες-καταναλωτές όσο και την επιχειρηματικότητα, αλλά και το Δημόσιο.

Με το νόμο 4481/2017 (Α’ 100) της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ επανεπιβλήθηκε, μετά από 15 χρόνια, η λεγόμενη “εύλογη αμοιβή” (χαράτσι) 2% επί της αξίας των Η/Υ, που εισάγονται/ παράγονται στην Ελλάδα. Την αμοιβή αυτή την εισπράττουν από τους εισαγωγείς και παραγωγούς διάφοροι Οργανισμοί Συλλογικής Διαχείρισης δημιουργών (συγγραφέων, καλλιτεχνών, φωτογράφων)  και τη διανέμουν στα μέλη τους  για αντιστάθμιση (αποζημίωση) της νόμιμης  αναπαραγωγής των έργων τους για ιδιωτική χρήση. Βάσει του νόμου, οι εισαγωγείς/ παραγωγοί, που την κατέβαλαν, τη μετακυλίουν στους τελικούς χρήστες των προϊόντων αυτών, δηλαδή στους καταναλωτές, στους επαγγελματίες και στο ελληνικό Δημόσιο, οι οποίοι επιβαρύνονται με επιπλέον κόστος για την αγορά του εξοπλισμού τους. Είναι σαφές πως πρόκειται για μία ακόμη άδικη επιβάρυνση, με τραγικές συνέπειες για όλους: καταναλωτές, επιχειρήσεις, επαγγελματίες, Δημόσιο που επιβαρύνει όλους, ιδιαίτερα σήμερα, σε μία περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΓΣΕΕ, η αγοραστική δυνατότητα των εργαζομένων έχει μειωθεί έως και 40%, ενώ οι μικρομεσαίες  επιχειρήσεις αδυνατούν  να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις.

Υπογραμμίζεται πως η απόσυρση του παραπάνω άρθρου (43) είναι άδικη, αντιαναπτυξιακή και αντιβαίνει τις οδηγίες και επιταγές της  Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως:

• Το ψηφιακό “χαράτσι” υπολογίζεται πως κοστίζει περισσότερο από 70 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο στους Έλληνες καταναλωτές, στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, στους επαγγελματίες αλλά και στο Δημόσιο. Ειδικά μάλιστα για τις επιχειρήσεις, Οργανισμούς, επαγγελματίες και το Δημόσιο η επιβάρυνση αυτή είναι πέρα για πέρα παράνομη και οι σχετικές πληρωμές  εκατομμυρίων ευρώ έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως και πρέπει να αναζητηθούν, ενώ, με την απόσυρση του άρθρου 43, θα εξακολουθήσουν να καταβάλλονται και στο μέλλον.
• Πρόκειται για μία υπέρογκη επιβάρυνση (και μάλιστα υπέρ τρίτων) με2% στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, στα  tablets και στα smartphones, 4% στους σαρωτές (scanners) και εκτυπωτές, 6% στα αποθηκευτικά μέσα, κ.λπ. Βάσει των αποτελεσμάτων έρευνας, που διεξήχθη για πρώτη φορά στην Ελλάδα, αλλά και σύμφωνα με τα στοιχεία του Digital Europe (Ευρωπαϊκού Οργανισμού Επιχειρήσεων και Συνδέσμων Ψηφιακής Τεχνολογίας), τα ποσά εύλογης αμοιβής, που ισχύουν στην Ελλάδα και επιβαρύνουν τον Έλληνα καταναλωτή, είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη (είμαστε στην πρώτη τετράδα των χωρών με τα υψηλότερα ποσά αμοιβής), ενώ, ταυτόχρονα, τα ποσά αυτά είναι πολλαπλάσια (μέχρι και 10 φορές) της εκτιμώμενης απώλειας εσόδων των δημιουργών από την αναπαραγωγή των έργων τους. Μόνο από την Ψηφιακή Μέριμνα, επιβαρύνθηκαν οι μαθητές και οι καθηγητές, που συμμετείχαν, με 3.250.000 ευρώ, τα οποία διοχετεύθηκαν στα μέλη των Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης! 
• Η συγκεκριμένη επιβάρυνση πλήττει το μεγάλο στόχο του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, τον οποίο και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει χαρακτηρίσει ως κεντρική Εθνική προτεραιότητα, θέτοντας προσκόμματα στην απόκτηση προϊόντων τεχνολογίας, στο  ρόλο της ψηφιακής τεχνολογίας αλλά και στο νέο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας, ανακόπτοντας την Ελλάδα από το να κάνει το πραγματικό άλμα που υπόσχεται ο Πρωθυπουργός. 
• Η ανάπτυξη της τεχνολογίας, της επιστήμης της πληροφορικής, καθώς και των ψηφιακών δεξιοτήτων, αποτελεί βασικό άξονα για την  καταπολέμηση της ανεργίας, ενισχύοντας τον κόσμο της γνώσης και εμπειρίας με πολλαπλές δυνατότητες και ικανότητες. Ταυτόχρονα, όλα τα διεθνή δεδομένα καταδεικνύουν το γεγονός πως οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών αποτελούν απαραίτητο όχημα ενίσχυσης της διαφάνειας, αντιμετώπισης της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής.
• Αποτελεί καίριο πλήγμα στη διεθνή ανταγωνιστικότητα του κλάδου Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Αξίζει  να σημειωθεί πως πολλές χώρες-μέλη  της ΕΕ, όπως η Βουλγαρία, η Ιρλανδία, η Κύπρος, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα και η Φινλανδία, δεν καταβάλλουν “ψηφιακό τέλος”, όπως και το Ηνωμένο Βασίλειο. Επιπλέον με τη συγκεκριμένη επιβάρυνση – η οποία είναι όχι μόνο πολλαπλάσια από ότι ισχύει σε άλλες χώρες της ΕΕ που έχουν εφαρμόσει αντίστοιχο “τέλος”- η χώρα μας καθίσταται πλέον “πρωταθλήτρια” επιβαρύνσεων στον τομέα αυτό (και μάλιστα υπέρ τρίτων – των μελών των Οργανισμών Συλλογικής Διαχείρισης), έχοντας από τα υψηλότερα ποσοστά “ψηφιακού τέλους” στην Ευρώπη.

Παράλληλα, προκαλεί ιδιαιτέρως αλγεινή εντύπωση το γεγονός ότι οι Οργανισμοί Συλλογικής Διαχείρισης των Πνευματικών Δικαιωμάτων, που συμμετείχαν στη διαβούλευση, υποστήριξαν ότι οι εργαζόμενοι, τόσο του Δημόσιου όσο και του Ιδιωτικού τομέα, κατά την ώρα της εργασίας τους χρησιμοποιούν παρανόμως τον εξοπλισμό της επιχείρησης ή της υπηρεσίας τους για παραγωγή ιδιωτικών αντιγράφων και θα πρέπει το Δημόσιο  και  οι επιχειρήσεις (!!!) να αποδείξουν ότι οι εργαζόμενοί τους δεν κάνουν ιδιωτική χρήση των μηχανημάτων, για να απαλλαγούν από την αμοιβή.  

Η προάσπιση των πνευματικών δικαιωμάτων είναι αυτονόητη, και η θέσπιση εύλογης αποζημίωσης των δημιουργών αναγκαία.  Δεν πρέπει όμως να επιτυγχάνεται επιβαρύνοντας υπέρμετρα καταναλωτές, επιχειρήσεις, Δημόσιο τομέα και χωρίς να είναι συμβατή με την κοινή ευρωπαϊκή νομοθεσία, νομολογία και πρακτική. Με πλήρη, αναλυτικά και τεκμηριωμένα στοιχεία, διαχρονικά, προσπαθούμε να  συμβάλουμε  στη σωστή, νόμιμη και δίκαιη ρύθμιση του θέματος προς όφελος όλων: καταναλωτών, δημιουργών, Δημοσίου, αγοράς τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών και φυσικά της ίδια της χώρας και της εθνικής οικονομίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Κυβέρνηση πρέπει άμεσα να αποκαταστήσει, έστω μερικώς αυτήν την αδικία, επαναφέροντας το άρθρο 43 του ν/σ του Υπουργείου Πολιτισμού και διασφαλίζοντας τη σωστή και δίκαιη εφαρμογή του νόμου, σύμφωνα και με τις Κοινοτικές οδηγίες. 

Κάνουν λόγο για αιφνιδιασμό και αναφέρουν ακόμη ότι:

«Δεδομένου ότι οι ενδιάμεσες εκπτώσεις έχουν ήδη καταργηθεί ως άχρηστες και αναποτελεσματικές, δεν υπάρχει καμία απολύτως δικαιολογητική ή νομική βάση για το άνοιγμα των καταστημάτων την πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου, που πλέον, με καταργημένο το θεσμό των ενδιάμεσων εκπτώσεων, είναι μία Κυριακή όπως όλες οι υπόλοιπες».

Ο Αλ. Τσίπρας εξέφρασε αρχικά την άποψη ότι «η οικονομία βρίσκεται σε τέλμα, παρά τους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης», απαριθμώντας χαρακτηριστικά: Το άλμα στο εμπορικό ισοζύγιο, το τεράστιο κύμα ακρίβειας που πλήττει και τα νοικοκυριά αλλά και τις επιχειρήσεις και τη «δομική αδυναμία χρηματοδότησης της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας, που αποτελούν το 95% του ελληνικού επιχειρείν».

Μητσοτάκης: Έχουμε καταθέσει πρόταση για ευρωπαϊκή λύση στο ζήτημα των αυξήσεων των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος

Αναφερόμενος στη «νέα αρχή» για την οικονομία που πρότεινε από τη Θεσσαλονίκη, τόνισε ότι αυτή περνάει από «την ενίσχυση των ΜμΕ».

Αντιθέτως, σχολίασε ότι η πολιτική της κυβέρνησης «κινείται στην πεπατημένη» και «αρνείται ριζοσπαστικές τομές» που θα αποτελούσαν «ανάσα» για τις επιχειρήσεις αυτές.
Όπως υποστήριξε, η κυβέρνηση σχεδιάζει το Ταμείο Ανάκαμψης με τρόπο που στην ουσία αφήνει απέξω από τη χρηματοδότηση των συστημικών τραπεζών την πλειονότητα των επιχειρήσεων, καθώς θεωρούνται «αναξιόχρεες» και επομένως η «μόνη στρατηγική είναι η προοπτική των συγχωνεύσεων ή λουκέτο για τις ΜμΕ». «Εμείς τη θεωρούμε λανθασμένη στρατηγική» υπογράμμισε και αναφέρθηκε εν συντομία στις «ριζοσπαστικές», εναλλακτικές λύσεις που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, δηλαδή τη διαγραφή του 40-60% των χρεών που δημιουργήθηκαν στην πανδημία, τον ανασχεδιασμό των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και την αξιοποίηση της Αναπτυξιακής Τράπεζας προς όφελος των ΜμΕ, παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, όπως μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα στα κατώτατα επιτρεπτά όρια, τη μεταρρύθμιση του πτωχευτικού κώδικα, που σήμερα αίρει το καθεστώς προστασίας της πρώτης κατοικίας και την κατάργηση του «παράλογου» τέλους επιτηδεύματος.

Κλείνοντας, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζήτησε από τους συνομιλητές τους να τοποθετηθούν επί των προτάσεων της αξιωματικής αντιπολίτευσης, επισημαίνοντας ότι το 1/3 των επιχειρήσεων αυτήν τη στιγμή βρίσκονται «μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας».

Ο κ. Χατζηθεοδοσίου από το ΚΕΕΕ, σημείωσε ότι άκουσε με «μεγάλη ανακούφιση» τις εν λόγω προτάσεις, κάνοντας λόγο για μέτρα που συζητιούνται χρόνια αλλά δεν εφαρμόζονται.
Συγκεκριμένα, όσον αφορά την ακρίβεια, υπογράμμισε ότι αν δεν υπάρξει παρέμβαση από την Πολιτεία, στο άμεσο μέλλον θα δούμε πολύ μεγάλες αυξήσεις που δεν θα μπορέσουν να απορροφήσουν οι επιχειρήσεις και θα μετακυλιστούν στους πολίτες, ενώ σχετικά με τα χρέη, προειδοποίησε για «αφανισμό» της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, καθώς αν παραμείνουν ως έχουν δεν θα είναι δυνατή η αποπληρωμή τους και θα επιβιώσουν μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις. Τέλος, για το Ταμείο Ανάκαμψης και την έλλειψη ρευστότητας προς τις ΜμΕ, σημείωσε πως «η ίδια η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών αναφέρει πως το 85% των επιχειρήσεων δεν μπορούν να πάρουν καμία μορφή δανεισμού». Υπενθύμισε ενδεικτικά, πως το 2020 «μόλις 40.000 επιχειρήσεις από τις 840.000 μπόρεσαν να πάρουν κάποια μορφή δανεισμού». Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος της ΚΕΕΕ, τόνισε την ανάγκη να δώσει το κράτος εγγυήσεις προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε δανεισμό οι ΜμΕ και συνόψισε πως πρόκειται «για πολιτική απόφαση να μιλάμε για μια οικονομία που θα ελέγχεται από τις μεγάλες επιχειρήσεις».

Στο ιδιωτικό χρέος από την πανδημία που αποτελεί «μεγάλο βαρίδι» για τις επιχειρήσεις και έρχεται να προστεθεί στα προηγούμενα, ξεπερνώντας τα 260 δισ. Ευρώ, αναφέρθηκε πρώτα ο κ. Καββαθάς, παίρνοντας τον λόγο. Ο ίδιος έκανε αναφορά και στις εργατικές σχέσεις και εξέφρασε την πάγια θέση της ΓΣΕΒΕΕ, ότι «φτωχοί εργαζόμενοι, σημαίνει φτωχή οικονομία». Πρόσθεσε, μάλιστα, πως ο εν λόγω οργανισμός επιθυμεί την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων στους κοινωνικούς εταίρους και όχι στα χέρια των κυβερνήσεων.
Ως «τεράστιο θέμα» χαρακτήρισε το νέο πτωχευτικό δίκαιο για «την οικονομία και την κοινωνική συνοχή», κάνοντας λόγο για «ψευδεπίγραφη δεύτερη ευκαιρία».

Σχετικά με τις ανατιμήσεις, ανέφερε ότι περίμενε από τον πρωθυπουργό «ουσιαστική παρέμβαση για τη μείωση των ειδικών φόρων» και τόνισε την ανάγκη για μια «γενναία μείωση του ΦΠΑ» προκειμένου να μπορέσουν οι επιχειρήσεις να «ισορροπήσουν».

Τέλος, αναφέρθηκε στις εταιρείες παροχής ενέργειας, υποστηρίζοντας πως ενώ έχουν «υπερκέρδη», δεν υπάρχει καμία υπουργική απόφαση που να δίνει έστω «κατευθυντήριες γραμμές» ενόψει των ανατιμήσεων.

Tα στοιχεία αυτά, σε συνδυασμό με το κύμα των ανατιμήσεων που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ δημιουργούν ένα εκρηκτικό κλίμα για την πραγματική οικονομία σε πείσμα των στοιχείων ανάκαμψης που αποτυπώνεται στην αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης κατά 16,2% στο δεύτερο τρίμηνο και την βελτιωμένη εικόνα που αναμένεται από τα έσοδα του τουρισμού.

Η έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ

Τα πορίσματα της έρευνας του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ συνιστούν σήμα κινδύνου για το ελληνικό επιχειρείν και ειδικά το μικρό και το μικρομεσαίο, το οποίο αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα που αγγίζουν τα όρια της επιβίωσης.

Ειδικότερα, υψηλά παραμένουν τα ποσοστά των επιχειρήσεων εκείνων των οποίων η ρευστότητα είναι είτε μειωμένη είτε ακόμη και ανύπαρκτη. Συγκεκριμένα, περισσότερες από τέσσερις στις δέκα μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις (ποσοστό 42,4%) έχουν ταμειακά διαθέσιμα τα οποία αρκούν το πολύ για έναν μήνα. Μάλιστα, η μία στις πέντε επιχειρήσεις (το 21,4%) δεν διαθέτει καθόλου ρευστότητα.

Πρόβλημα οι ανατιμήσεις

Την ως άνω προβληματική εικόνα επιβαρύνει και άλλο ένα ακόμη καυτό ζήτημα. Πρόκειται για τη σημαντική άνοδο των τιμών, που μειώνει τα εισοδήματα νοικοκυριών και επιχειρήσεων ναρκοθετώντας τις προοπτικές ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας. Για τις τιμές αγαθών και υπηρεσιών, είναι η πρώτη φορά σε εξαμηνιαία έρευνα κλίματος του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ που καταγράφεται τόσο υψηλό ποσοστό επιχειρήσεων που δήλωσε πως αύξησε τις τιμές του (23,6%). Επιπλέον, το ποσοστό των επιχειρήσεων που δηλώνει πως θα αυξήσει τις τιμές του το επόμενο διάστημα είναι επίσης το υψηλότερο που έχει καταγράφει σε εξαμηνιαία έρευνα οικονομικού κλίματος του ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ (22,2%).

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ- Κύμα ακρίβειας σε όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες

Στο 1,9% κινήθηκε ο πληθωρισμός τον Αύγουστο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα οποία καταγράφουν αυξήσεις-σοκ σε μια σειρά από προϊόντα.

Οι ανατιμήσεις (σύγκριση Αύγουστο 2021-Αύγουστος 2020) φτάνουν το 91% στο φυσικό αέριο 28,9% στο πετρέλαιο θέρμανσης 21,5% στα νωπά λαχανικά 17,6% σε βρώσιμα έλαια και 7,1% στο ελαιόλαδο.

Επίσης, σημειώνεται 17,4% σε καύσιμα και λιπαντικά, 12,2% σε αρνί και κατσίκι, 11,4% σε ξενοδοχεία, 8% στα ψάρια, 4,2% στα φρούτα, 4,5% στα πουλερικά, 3,4% στα τυριά.

Συνολικά από τη σύγκριση του Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του μηνός Αυγούστου 2021 με τον αντίστοιχο Δείκτη του Αυγούστου 2020 προέκυψε αύξηση 1,9% έναντι μείωσης 1,9% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2020 με το 2019.

Παράλληλα, ο μέσος ΔΤΚ του δωδεκαμήνου Σεπτεμβρίου 2020 – Αυγούστου 2021, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Σεπτεμβρίου 2019 – Αυγούστου 2020, παρουσίασε μείωση 0,8% έναντι μείωσης 0,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου Σεπτεμβρίου 2019 – Αυγούστου 2020 με το δωδεκάμηνο Σεπτεμβρίου 2018 – Αυγούστου 2019.

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 1,9% τον μήνα Αύγουστο 2021, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Αυγούστου 2020, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:

• 3% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: άλλα προϊόντα αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, νωπά ψάρια, τυριά, ελαιόλαδο, άλλα βρώσιμα έλαια, νωπά φρούτα, νωπά λαχανικά. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: δημητριακά για πρωινό, μοσχάρι, χοιρινό, γιαούρτι.
• 4,4% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης.
• 6,7% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: καύσιμα και λιπαντικά, καινούργια αυτοκίνητα, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο.
• 0,2% στην ομάδα Ξενοδοχεία-Καφέ-Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία, εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-καφενεία.

Από τις μειώσεις των δεικτών κατά:

• 0,4% στην ομάδα Αλκοολούχα ποτά και καπνός, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα κρασιά.
• 2,6% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω μείωσης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης λόγω των θερινών εκπτώσεων.
• 0,5% στην ομάδα Διαρκή αγαθά-Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: υφαντουργικά προϊόντα οικιακής χρήσης, οικιακές συσκευές και επισκευές.
• 0,5% στην ομάδα Υγεία, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.
• 2,6% στην ομάδα Επικοινωνίες, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στις τηλεφωνικές υπηρεσίες.
• 0,7% στην ομάδα Αναψυχή-Πολιτιστικές δραστηριότητες, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών στα διαρκή αγαθά αναψυχής.
• 1,1% στην ομάδα Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: άλλα είδη ατομικής φροντίδας, ασφάλιστρα οχημάτων

Πηγή news247.gr, avgi.gr

Υψηλά παραμένουν τα ποσοστά των επιχειρήσεων που έχουν μειωμένη ή/και καθόλου ρευστότητα. Συγκεκριμένα, 4 στις 10 μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις (42,4%) έχουν ταμειακά διαθέσιμα το πολύ για ένα μήνα. Μάλιστα 1 στις 5 επιχειρήσεις (21,4%) δεν έχει καθόλου ρευστότητα.

Στα παραπάνω προβληματικά στοιχεία προστίθεται και ένα καινούργιο. Η σημαντική άνοδος των τιμών που μειώνει τα εισοδήματα νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ναρκοθετώντας τις προοπτικές ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας. Για τις τιμές αγαθών/υπηρεσιών είναι η πρώτη φορά σε εξαμηνιαία έρευνα κλίματος του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που καταγράφεται τόσο υψηλό ποσοστό επιχειρήσεων που δήλωσε πως αύξησε τις τιμές του (23,6%). Επιπλέον, το ποσοστό των επιχειρήσεων που δηλώνει πως θα αυξήσει τις τιμές του το επόμενο διάστημα είναι επίσης το υψηλότερο που έχει καταγράφει σε εξαμηνιαία έρευνα οικονομικού κλίματος του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ (22,2%).

Πέραν αυτών, οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις μεσοπρόθεσμα θα έρθουν αντιμέτωπες με προκλήσεις για τις οποίες δεν είναι προετοιμασμένες. Είναι κοινή παραδοχή ότι η πανδημική κρίση λειτουργεί ως «ψηφιακός επιταχυντής», ενώ η λεγόμενη πράσινη μετάβαση των επιχειρήσεων φαίνεται ότι θα επιταχυνθεί.

Ψηφιακές και πράσινες προκλήσεις

Εξάλλου, οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις μεσοπρόθεσμα θα έρθουν αντιμέτωπες με προκλήσεις για τις οποίες δεν είναι προετοιμασμένες. Είναι κοινή παραδοχή ότι η πανδημική κρίση λειτουργεί ως «ψηφιακός επιταχυντής», ενώ η λεγόμενη πράσινη μετάβαση των επιχειρήσεων φαίνεται ότι θα επιταχυνθεί.

Εάν προσθέσουμε και την αβεβαιότητα που υπάρχει λόγω της στασιμότητας που παρατηρείται στο εμβολιαστικό πρόγραμμα σε συνάρτηση με τις νέες μεταλλάξεις του κορονοϊού, δημιουργούνται πολλαπλές προκλήσεις για τη βιωσιμότητα μεγάλου μέρους των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και μεσοπρόθεσμα.

Βραχυπρόθεσμα:

Οι επιχειρήσεις που έχουν πληγεί δυσανάλογα από τις επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης (επιχειρήσεις που το προηγούμενο διάστημα είχαν αναστείλει τη λειτουργία τους με κρατική εντολή) φαίνεται ότι θα χρειαστούν επιπρόσθετη στήριξη για την ενίσχυση της ρευστότητας τους, αλλά και για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων τους, ιδιαίτερα εάν υπό το βάρος των επιδημιολογικών δεδομένων οδηγηθούμε σε περιορισμούς στη δραστηριότητα τους. Επιπλέον, η αύξηση των τιμών είναι μια πρόδρομη ένδειξη των πληθωριστικών πιέσεων που θα δεχθούν όλες οι οικονομίες. Αυτές οι πληθωριστικές πιέσεις σε συνδυασμό με τις υφεσιακές τάσεις που μπορεί να προκληθούν από τη συνέχιση της πανδημίας εγκυμονούν τον κίνδυνο του στασιμοπληθωρισμού, φαινόμενο που εκδηλώθηκε από το 1973 και ταλάνισε όλες τις οικονομίες για μία δεκαετία. Επομένως κρίσιμος θα είναι ο τρόπος αντιμετώπισης των ανατιμήσεων.

Μεσοπρόθεσμα:

Μεγάλο μέρος μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων θα κληθεί  να αντιμετωπίσει μια ισχυρή τριπλή πρόκληση στη «μετά Covid-19 εποχή» που περιλαμβάνει:

1. την ανάγκη προσαρμογής στις υφιστάμενες ψηφιακές προκλήσεις που προκύπτουν από την κλιμάκωση του νέου τεχνολογικού κύματος και την έλευση της λεγόμενης «4ης Βιομηχανικής Επανάστασης»,
2. την αντιμετώπιση ενός διαρκώς επιταχυνόμενου ψηφιοποιούμενου οικονομικού περιβάλλοντος, ως συνέπεια και των επιπτώσεων της πανδημίας Covid-19, που θα οξύνει το ψηφιακό χάσμα μεταξύ ψηφιακά προηγμένων και λιγότερο ψηφιακά ανεπτυγμένων επιχειρήσεων και
3. iii)την επιβίωση, λειτουργία και ανάπτυξη των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων. Με βάση αυτά, οι σχετικές ψηφιακές πολιτικές οφείλουν να εμπεριέχουν στοιχεία άμεσης παρέμβασης αλλά και μακροπρόθεσμης προοπτικής ως προς τις αναγκαίες πολιτικές ψηφιακής ανάπτυξης, μετασχηματισμού και οικονομικής επιβίωσης των πολύ μικρών επιχειρήσεων στην μετά Covid-19 ψηφιακή εποχή.

Κατ’ αντιστοιχία, σημαντική πρόκληση για τις μικρές επιχειρήσεις αποτελεί και η «πράσινη μετάβαση». Η υιοθέτηση πράσινων πρακτικών, πράσινων τεχνολογιών και αειφορικών επιχειρηματικών μοντέλων συνιστά σήμερα κρίσιμη προϋπόθεση για τη ανάπτυξη των επιχειρήσεων καθώς συνδέεται με την ποιότητα των προϊόντων και τον βιώσιμο χαρακτήρα των επιχειρησιακών διαδικασιών που ακολουθούνται. Ωστόσο, η μετάβαση σε πράσινες πρακτικές προϋποθέτει νέες επενδύσεις ως προς την υιοθέτηση νέου εξοπλισμού και συστημάτων, και συνεπώς, κατάλληλες και προσβάσιμες πηγές χρηματοδότησης. Σε αυτό το πλαίσιο, οι νέες προδιαγραφές που αναδύονται για το πέρασμα σε μια αειφόρο οικονομία προϋποθέτουν στοχευμένα και προσαρμοσμένα εργαλεία χρηματοδότησης και καθοδήγησης για την υποστήριξη των μικρών επιχειρήσεων. 

Αυτά σημειώνει η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) σε ανακοίνωσή της, υπογραμμίζοντας ότι «η βοήθεια οφείλει να είναι ολοκληρωμένη και καθολική, με στόχο να μην χαθεί ούτε μία επιχείρηση εξαιτίας των πυρκαγιών και της αδυναμίας του κρατικού μηχανισμού να προστατεύσει μεταξύ άλλων την οικονομική δραστηριότητα».

«Τονίζουμε ότι οι περισσότερες πληττόμενες περιοχές εκτός Αττικής αποτελούν τουριστικούς προορισμούς, με δυσανάλογα αυξημένο οικονομικό κύκλο σε σχέση με τον υπόλοιπο χρόνο», επισημαίνει η Συνομοσπονδία.

Ειδικότερα η ΓΣΕΒΕΕ σημειώνει ότι:

– Το ευνοϊκότερο καθεστώς στήριξης για τις επιχειρήσεις στους πληττόμενους δήμους της περιφερειακής ενότητας Εύβοιας είναι σημαντικό να αποτελέσει οδηγό, προκειμένου να επεκταθεί και σε επιχειρήσεις που λειτουργούν σε μη αστικές πυρόπληκτες δημοτικές ενότητες της υπόλοιπης χώρας.

– Σε κάθε περίπτωση, η διαδικασία αποζημίωσης οφείλει να είναι άμεση, ακόμη κι αν χρειαστεί να προηγηθεί του ελέγχου ζημιών.

– Ιδίως για τις επιχειρήσεις που έχουν πληγεί, είναι αναγκαία η πλήρης αποζημίωση εξοπλισμού και κτιριακής υποδομής, καθώς και η αποζημίωση των κατεστραμμένων προϊόντων με βάση τις τρέχουσες τιμές.

– Παράλληλα, η αναστολή πληρωμής ασφαλιστικών υποχρεώσεων, με τη μεταφορά τους μετά από ένα εξάμηνο, δεν μπορεί να είναι λύση για επιχειρήσεις που θα κάνουν πολύ καιρό να λειτουργήσουν «κανονικά», άρα και να βρεθούν σε θέση να ανταποκριθούν σε αυξημένες οφειλές (τρέχουσες εισφορές + εισφορές αναστολής). Διέξοδος μπορεί να είναι η απαλλαγή (και όχι μόνο αναστολή) από την καταβολή των ασφαλιστικών τους εισφορών για ένα εξάμηνο και η μεταφορά ασφαλιστικού χρόνου με πλήρες, ωστόσο, δικαίωμα στην ασφάλιση.

– Τέλος, επειδή ακριβώς η ταχύτητα και η ουσιαστική εφαρμογή των μέτρων θα κρίνει και τον βαθμό ανταπόκρισης της Πολιτείας, κρίνεται απαραίτητη η δημιουργία μιας κεντρικής συντονιστικής υπηρεσίας εξυπηρέτησης-έκτακτης ανάγκης για επιχειρήσεις (one stop emergency shop) για την καταγραφή, σύνταξη και κατάθεση των σχετικών αιτήσεων και ταχύτερη παροχή τής όποιας ενίσχυσης. Η συγκεκριμένη υπηρεσία πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργήσει σύντομα κέντρο απομακρυσμένης πληροφόρησης (τηλεφωνικό και διαδικτυακό help desk), που θα καθοδηγεί τους ωφελούμενους. Στόχος της παρέμβασης δεν μπορεί να είναι άλλος από το να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα και να λειτουργεί σε έκτακτες περιστάσεις σε όλη την επικράτεια.

«Η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας, από την πρώτη στιγμή, δήλωσε έτοιμη να συμβάλει με όποιον τρόπο μπορεί στην ανακούφιση των πληγέντων από τις καταστροφικές πυρκαγιές. Προτεραιότητά μας είναι να στηρίξουμε όσους δοκιμάζονται τούτες τις ώρες», καταλήγει η Συνομοσπονδία στην ανακοίνωσή της.