Παράλληλα όμως σημείωσε πως υπάρχει χρόνος να αντιδράσουμε και να πάρουμε περαιτέρω μέτρα ενώ υπογράμμισε πως μπορεί να χρειαστεί να κλείσουν τα σχολεία κάποια στιγμή και πως οι συνθήκες δεν βοηθούν στην μείωση της μετάδοσης του κοροναϊού.

Ο καθηγητής Σαρηγιάννης αναφέρθηκε στην βρετανική μετάλλαξη που είναι στην ελληνική κοινότητα και πως πλέον υπάρχει θέμα συνολικής διασπορά. Επίσης ζήτησε να επιταχυνθούν οι εμβολιασμοί για να είναι αποτελεσματικοί ενώ σημείωσε πως βαδίζουμε στον σημαντικό μήνα του χειμώνα. Ακόμη πρότεινε αύξηση των τεστ παντού.

Γώγος: Ελπίζουμε να μη γίνει μαραθώνιος

Σύμφωνα με τον καθηγητή Λοιμωξιολογίας και μέλος της επιτροπής των ειδικών, Χαράλαμπο Γώγο:

«Είμαστε σε μια δύσκολη υγειονομική κατάσταση, θέλουμε να αποφύγουμε το τρίτο κύμα, γιατί με το εξαντλημένο προσωπικό στο σύστημα υγείας θα είχαμε πρόβλημα».

«Είναι αγώνας μακρών αποστάσεων, ελπίζουμε να μη γίνει μαραθώνιος. Έχουμε έναν χρόνο που ζούμε με τον κορονοϊό και προσπαθούμε να μη χτυπήσουμε αναγκαίες δομές τις οικονομίας, έχουμε θέμα και με τα υπόλοιπα νοσήματα. Προσπαθούμε να πάμε σιγά σιγά, το περίφημο ακορντεόν δεν είναι στον βαθμό lockdown, είναι μερικό lockdown, για παράδειγμα πήραμε ένα μικρό μέτρο για τα λύκεια στις κόκκινες περιοχές και το λιανεμπόριο δεν έκλεισε τελείως».

Σύμφωνα με τον καθηγητή, όταν κλείσαμε εντελώς τα σχολεία ήταν γιατί δεν ελέγχαμε την κατάσταση, τώρα η κατάσταση είναι υπό έλεγχο και όταν μια περιοχή μπαίνει στο κόκκινο, τότε τα σχολεία που θα λειτουργούν θα είναι μόνο τα γυμνάσια και στο λιανεμπόριο θα λειτουργήσει το click away και το click in shop.

Γραβάνης: Ο ιός προσπαθεί να επιβιώσει μέσω μεταλλάξεων

Ο καθηγητής Φαρμακολογίας Αχιλλέας Γραβάνης αναφέρθηκε στις μεταλλάξεις του ιού και στο κατά πόσο θα δυσκολέψουν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων. Όπως είπε, μιλώντας στο Open:

• «Ο ιός θα προσπαθήσει να επιβιώσει μέσω των μεταλλάξεων. Μέσα σε έναν χρόνο έχουμε μια πλειάδα αποτελεσματικών εμβολίων και έχουμε τα εργαλεία να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη. Το ακορντεόν είναι εύλογο, γιατί ο ιός δίνει το στίγμα στην κατάσταση που θα αντιμετωπίσουμε. Η ΕΕ έχασε πάρα πολύ χρόνο, άλλα κράτη έκαναν συμφωνίες πολύ γρήγορα. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να πιέσουμε τις εταιρείες να προωθήσουν την μαζική παραγωγή μέσα από τη συνεργασία με άλλες εταιρείες».

Της Ρούλας Σκουρογιάννη

Για το θέμα αυτό μίλησε στο libre, o Καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, Αχιλλέας Γραβάνης*, ο οποίος μας έδωσε πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για το μέλλον του εμβολιασμού όχι μόνο για την πρόληψη αλλά και για τη θεραπεία σοβαρών ασθενειών, αλλά και για την προοπτική αντιμετώπισης λοιμωδών παθήσεων με πολυδύναμο εμβόλιο που θα αφορά και τους ενήλικες.

«Είναι προφανές ότι, μέσα στη χρονιά, θα έχουμε εμβόλια από διάφορες πλατφόρμες. Εκτός από τα πιο σύγχρονης τεχνολογίας που είναι τα εμβόλια mRNA και DNA, θα έχουμε και τα συμβατικά, που έχουν να κάνουν με αδρανοποιημένο ιό ή με τμήματα του ιού ή με την αντιγονική πρωτεΐνη. Τα τελευταία, συνήθως δε συνιστώνται σε άτομα με ιστορικό αναφυλακτικών κρίσεων.  

Η απόφαση για το ποιο εμβόλιο θα κάνει κάθε πολίτης, όταν μπορεί να υπάρξει επιλογή μεταξύ διαφορετικού είδους εμβολίου (όχι τόσο μεταξύ της ίδιας τεχνολογίας, πχ μεταξύ των mRNA εμβολίων), είναι η ίδια απόφαση που πρέπει να λαμβάνεται για οτιδήποτε συνταγογραφείται.

Ο ενημερωμένος θεράπων ιατρός, ο οποίος γνωρίζει το ιστορικό του ασθενή θα πρέπει να του προτείνει (όπως γίνεται και με τα φάρμακα) και να συναποφασίζουν ποιο είναι το πιο πρόσφορο εμβόλιο. Με βάση το νόμο, δεν επιβάλλει ο γιατρός ποιο φάρμακο θα πάρει ο ασθενής. Μετά από συζήτηση με το γιατρό, λαμβάνεται από κοινού η απόφαση. Είναι η ίδια διαδικασία με την επιλογή της θεραπευτικής αγωγής για την υπέρταση ή για υπερχοληστερολαιμία: υπάρχει μία παλέτα φαρμάκων και ανάλογα με το ιστορικό ο γιατρός προτείνει τη βέλτιστη αγωγή και λαμβάνεται μαζί με τον ασθενή η απόφαση.
Αυτή νομίζω ότι πρέπει να είναι η διαδικασία όταν υπάρξουν πολλές επιλογές και στα διαθέσιμα εμβόλια».

–Είναι πολύ πιθανό, ένα ποσοστό των πολιτών που διστάζουν να εμβολιαστούν να επηρεάζονται από την ασάφεια που υπάρχει μέχρι τώρα σχετικά με το χρονικό διάστημα ανοσιακής προστασίας που προσφέρουν τα εμβόλια στον εμβολιαζόμενο; Αυτό σε συνδυασμό με τον εμβολιασμό από τη γρίπη ή και τον πνευμονιόκκοκο που γίνονται σε ετήσια βάση, ίσως, φαίνεται μία διαδικασία που για πολλούς είναι  δυσάρεστη και κουραστική…

«Όπως συμβαίνει στον παιδικό εμβολιασμό με το τριδύναμο ή πολυδύναμο εμβόλιο, αναμένεται να αναπαραχθεί κάτι ανάλογο και για τον εμβολιασμό του ενήλικου πληθυσμού. Οι άνθρωποι πλέον ταξιδεύουμε πολύ συχνά και τα λοιμώδη νοσήματα μεταδίδονται πολύ πιο εύκολα. Οι εταιρείες, ήδη, μελετούν την επόμενη ή μεθεπόμενη χρονιά να παρασκευάσουν ένα εμβόλιο πολυδύναμο για τη γρίπη και τον κοροναϊό ή άλλων τύπων κοροναϊού που μπορεί να προκύψουν. Η πανδημία μας υπογράμμισε με τον πιο σκληρό τρόπο, με εκατομμύρια νεκρούς, ότι το εμβόλιο είναι μία τεράστια πρόοδος στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου. Φανταστείτε τι θα συνέβαινε εάν δεν είχαμε το τριδύναμο εμβόλιο κατά της ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας ή το το εμβόλιο εναντίον της πολιομυελίτιδας και γενικότερα εμβόλια που προλαμβάνουν νοσήματα που είτε θανάτωσαν είτε άλλαξαν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο τα προηγούμενα χρόνια.

Άρα, είναι αδήριτη ανάγκη, στο μέλλον, να αντιληφθούμε όλοι οι πολίτες ότι το ενήλικο πολυδύναμο εμβόλιο θα είναι μέσα στη ζωή μας.

Τα mRNA εμβόλια δεν είναι καινούρια. Μελετώνται εδώ και 30 χρόνια κυρίως για την αντιμετώπιση ογκολογικών ασθενών, όπως σε περιπτώσεις επιθετικών καρκίνων του μαστού κλπ. Ο εμβολιασμός, την επόμενη δεκαετία ίσως και νωρίτερα, θα δίνει τη δυνατότητα ριζικής θεραπείας σε νοσήματα που σχετίζονται με τα κακοήθη νεοπλάσματα, τα νευροεκφυλιστικά και τα μεταβολικά νοσήματα, όπως ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2».  

–Δηλαδή, αναμένεται ο εμβολιασμός να έχει και προληπτικό χαρακτήρα, όπως τώρα και θεραπευτικό;

«Ναι, καθώς βαίνουμε στην εποχή της εξατομικευμένης ιατρικής ακριβείας, θα γνωρίζουμε ποια άτομα έχουν μεγάλη γενετική επιβάρυνση για σοβαρά νοσήματα. Με το γενετικό μας κώδικα θα μπορούμε να έχουμε προγνωστικούς παράγοντες και βιοδείκτες για τις αιτίες από τις οποίες κινδυνεύουμε. Μαζί με το ιατρικό μας ιστορικό, θα προφυλασσόμαστε με τον εμβολιασμό όχι κατά λοιμώξεων ή ιώσεων αλλά κατά σοβαρών προβλημάτων δημόσιας Υγείας. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της επιτυχίας της ιατρικής. Ο εμβολιασμός είναι το μέλλον της προληπτικής φαρμακολογίας και ιατρικής».

–Ακούγεται ελπιδοφόρο να υπάρξουν θεραπείες με εφάπαξ ιατρική πράξη, όπως με τον εμβολιασμό, χωρίς την ανάγκη συνεχούς λήψης φαρμάκων και τις παρενέργειες από τη μακροχρόνια λήψη, αλλά και την ανεπαρκή αποτελεσματικότητα λόγω μη προσήλωσης του ασθενή στη θεραπεία…

«Ακριβώς, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που οι ασθενείς λαμβάνουν επί μακρόν πολλά φάρμακα μαζί ή είναι άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή πάσχουν από κάποιο είδος άνοιας».

*Αχιλλέας Γραβάνης, Καθηγητής Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ερευνητής στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ).