Στο κυβερνητικό στρατόπεδο επικρατεί ικανοποίηση διότι ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν είναι επί της αρχής αντίθετος σε μία συμφωνία για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με το BBC οι διαπραγματεύσεις της Αθήνας με το Λονδίνο για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα είναι σε προχωρημένο στάδιο. Μιλώντας στο βρετανικό μέσο, πρώην σύμβουλος της κυβέρνησης, η καθηγήτρια Ειρήνη Σταματούδη δήλωσε πως οι δύο πλευρές είναι «κοντά σε συμφωνία» αλλά δεν ήταν σίγουρη αν είναι «αρκετά κοντά».

Όπως εξηγεί η ίδια, η ελληνική κυβέρνηση έχει προτείνει μια «πολιτιστική, στρατηγική συνεργασία», η οποία θα περιλαμβάνει την αποστολή άλλων αρχαιοτήτων στο Βρετανικό Μουσείο για να γεμίσει το «κενό» που θα έμενε σε περίπτωση επιστροφής των Γλυπτών.

Πάντως, οι διαπραγματεύσεις για το τι θα μπορούσε να σταλεί στο Βρετανικό Μουσείο είναι «μυστικές», ξεκαθαρίζει η κα Σταματούδη, προσθέτοντας ότι ενώ δεν συμμετάσχει προσωπικά σε αυτόν τον γύρο συνομιλιών, εκτιμά ότι αυτός θα περιλαμβάνει «αρχαιότητες που προσελκύουν την προσοχή του κοινού».

Η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, όπως τονίζει η ίδια είναι κάτι για το οποίο «όλοι οι Έλληνες είναι παθιασμένοι» καθώς οι αρχαιότητες αυτές αποτελούν μέρος της «πολιτιστικής κληρονομιάς» της χώρας.

Συναντήθηκα σήμερα με τον Πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Sir Keir Starmer. Είναι αμοιβαία η βούλησή μας για ενίσχυση της συνεργασίας. Η Ελλάδα αποδίδει μεγάλη σημασία στις ελληνοβρετανικές σχέσεις και η συνάντηση αυτή αποτελεί ευκαιρία για να δοθεί νέα ώθηση σε αυτές. pic.twitter.com/yarFfZ5QAW

— Prime Minister GR (@PrimeministerGR) December 3, 2024

Τα θέματα που συζητήθηκαν

Μητσοτάκης και Στάρμερ συζήτησαν επίσης όλο το φάσμα των διμερών σχέσεων με έμφαση στην οικονομία, τη ναυτιλία και στον τουρισμό. Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε τη σημασία που αποδίδει η Ελλάδα στις ελληνοβρετανικές σχέσεις και εκτίμησε ότι η συνάντηση με Σταρμερ αποτελεί ευκαιρία για να δοθεί νέα ώθηση σε αυτές.

Συζήτησαν για το μεταναστευτικό, αλλά και για τον συντονισμό ενεργειών των δύο χωρών ενόψει της θητείας της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ κατά την διετία 2025-26. Ξεχωριστό κεφάλαιο στις συζητήσεις αποτέλεσαν οι ευρω-βρετανικές σχέσεις.

Η Ελλάδα στηρίζει την αναθέρμανση των σχέσεων της ΕΕ με τη Μεγάλη Βρετανία, ιδιαίτερα στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας.

Στο τραπέζι της συνάντησης ετέθη και το Κυπριακό, εν όψει και της πενταμερούς που αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο. Ο κ. Μητσοτάκης εξέφρασε την ικανοποίησή του για το άτυπο δείπνο των κκ. Χριστοδουλίδη και Tatar υπό τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ António Guterres στις 15 Οκτωβρίου στη Νέα Υόρκη και τόνισε ότι προσβλέπει σε επανέναρξη των συνομιλιών.

Όπως εξηγεί η ίδια, η ελληνική κυβέρνηση έχει προτείνει μια «πολιτιστική, στρατηγική συνεργασία», η οποία θα περιλαμβάνει την αποστολή άλλων αρχαιοτήτων στο Βρετανικό Μουσείο για να γεμίσει το «κενό» που θα έμενε σε περίπτωση επιστροφής των Γλυπτών.

Πάντως, οι διαπραγματεύσεις για το τι θα μπορούσε να σταλεί στο Βρετανικό Μουσείο είναι «μυστικές», ξεκαθαρίζει η κα Σταματούδη, προσθέτοντας ότι ενώ δεν συμμετάσχει προσωπικά σε αυτόν τον γύρο συνομιλιών, εκτιμά ότι αυτός θα περιλαμβάνει «αρχαιότητες που προσελκύουν την προσοχή του κοινού».

Η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, όπως τονίζει η ίδια είναι κάτι για το οποίο «όλοι οι Έλληνες είναι παθιασμένοι» καθώς οι αρχαιότητες αυτές αποτελούν μέρος της «πολιτιστικής κληρονομιάς» της χώρας.

Στη συνάντηση με Στάρμερ στην ατζέντα θα βρεθεί και το Μεταναστευτικό, όπως και ο συντονισμός των δύο χωρών ενόψει της θητείας της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας κατά την διετία 2025 – 26. Πηγές της Ελληνικής κυβέρνησης, επισημαίνουν ότι η συνάντηση αποτελεί ευκαιρία για επανεκκίνηση και αναβάθμιση των διμερών σχέσεων σε όλα τα επίπεδα, ενώ αναμένεται να δοθεί έμφαση στη συνεργασία στους τομείς της Ναυτιλίας, της έρευνας και της καινοτομίας και του Τουρισμού (το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η δεύτερη πιο σημαντική τουριστική αγορά για την Ελλάδα).

Το ενδιαφέρον βέβαια επικεντρώνονται στο θέμα της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα, καθώς μια σειρά δημοσιευμάτων σε διεθνή μέση ενημέρωσης αναφέρεται σε προχωρημένες συνομιλίες με το Βρετανικό μουσείο. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το πάγιο ελληνικό αίτημα για την επανένωση των Γλυπτών θα είναι ένα από τα θέματα που θα συζητηθούν σήμερα, ωστόσο ο Κιρ Στάρμερ εκτιμάται πως θα παραπέμψει εκ νέου στις συζητήσεις με το Βρετανικό Μουσείο, με την κυβέρνηση των Εργατικών να μην αναμένεται πάντως να φέρει εμπόδια αν τελικά υπάρξει σχετική συμφωνία.

• Το μομέντουμ πάντως είναι θετικό καθώς σε δημοσκόπηση που πραγματοποίησε η εταιρεία YouGov το 53% τάχθηκε υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα. Στον αντίποδα μόλις το 24% δήλωσε κατά, ενώ το 23% απάντησε πως δεν έχει άποψη.

Υπενθυμίζεται πως σε πρόσφατη συνέντευξή του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε αναφέρει «πιστεύω ακράδαντα ότι η στιγμή της επιστροφής των Γλυπτών θα έρθει. Δεν μπορώ να το προσδιορίσω πότε, ούτε με τι ταχύτητα θα γίνει αυτή η επιστροφή. Διότι δεν νομίζω ότι μπορούμε να πιστέψουμε ότι αυτό θα γίνει από τη μια στιγμή στη άλλη. Αλλά δεν θέλω να μπω σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια, παρά μόνο να πω ότι η συζήτηση αυτή με το Βρετανικό Μουσείο παραμένει ενεργή». Υπογράμμισε όμως πως «οι σχέσεις Ελλάδας – Ηνωμένου Βασιλείου δεν καθορίζονται μόνο από την επιστροφή των Γλυπτών. Έχουμε πολύ σημαντικά ζητήματα να συζητήσουμε, έχουμε μια στενή, μια στρατηγική αμυντική, πολιτική συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο».

Τους τελευταίους μήνες υπάρχει μπαράζ δημοσιευμάτων σε διεθνή μέσα ενημέρωσης για το θέμα των Γλυπτών (π.χ. Financial Times, Economist, Telegraph) με κορύφωση το δημοσίευμα του Guardian, ότι οι συνομιλίες σχετικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα μεταξύ της Αθήνας και του Βρετανικού μουσείου είναι αρκετά προχωρημένες. Σύμφωνα με το συγκεκριμένο δημοσίευμα η όποια συμφωνία θα υποστηρίζεται από μια πολιτιστική σύμπραξη μεταξύ των δύο χωρών, με τα Γλυπτά να επιστρέφουν στην Αθήνα με «αντάλλαγμα» έργα τέχνης που θα βρεθούν στο επίκεντρο κυλιόμενων εκθέσεων στο Λονδίνο.

Σχετικά με δημοσίευμα του Sky News- που ανέφερε πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε έως και τρεις ιδιωτικές συναντήσεις με αξιωματούχους του Βρετανικού Μουσείου- ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είπε ότι «δεν υπάρχει συνάντηση ιδιωτική του Πρωθυπουργού για τα Γλυπτά τις τελευταίες εβδομάδες».

Ο γρίφος του Προέδρου Δημοκρατίας

Πίσω στην Αθήνα η συζήτηση πάντως για το πρόσωπο που θα προτείνει η ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας τον Ιανουάριο παράμένει στο προσκήνιο και τούτο διότι αν να έχει αποσυνδεθεί πλέον με την κυβερνητική θητεία από μόνο του μετά και τις τελευταίες εξελίξεις ενδέχεται να προκαλέσει πολιτικά γεγονότα.

Εκτιμάται ότι η κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ δεν θα στηρίξει οποιοδήποτε πρόσωπο προταθεί και μέλη της έχουν προτάξει δημοσίως την προτίμηση τους σε πρόσωπο που προέρχεται από την κεντροδεξιά παράταξη.

Η διαδικασία εξελίσσεται σε γρίφο για τον Πρωθυπουργό που ζυγίζει τα δεδομένα και θα πάρει τις αποφάσεις του κατά τη διάρκεια των εορτών «στο βουνό», όπως λέει σε συνομιλητές του.

Ο κ. Μητσοτάκης το Σάββατο δήλωσε ότι «δεν έχω καταλήξει ακόμα στην πρότασή μας» (ΑΝΤ1), επιβεβαιώνοντας με αυτή την διατύπωση ότι δεν είναι στις προθέσεις του η ανανέωση της θητείας της κ. Σακελλαροπούλου και εξετάζει άλλες υποψηφιότητες. «Το πρόσωπο του Προέδρου ή της Προέδρου πρέπει να πληροί τις προδιαγραφές του ρόλου και να έχει τη δυνατότητα -γιατί όχι;-, τη δυνατότητα, το τονίζω, να πάρει όσες το δυνατόν περισσότερες ψήφους στην Βουλή», σημείωσε για να συμπληρώσει ότι «αυτό είναι κάτι το οποίο εξαρτάται και από τα άλλα κόμματα, πώς θα αξιολογήσουν την υποψηφιότητα».

Με αυτό τον τρόπο έδειξε την πρόθεση του για πρόσωπο ευρείας αποδοχής, χωρίς να αποκλείει να είναι ένα κεντροδεξιό στέλεχος που ο ίδιος εκτιμά ότι μπορεί να τύχει ευρύτερης συναίνεσης. Η βασική επιδίωξη, όμως, της κυβέρνησης είναι να συσπειρωθεί γύρω από την πρόταση η κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ χωρίς να υπάρξουν διαρροές.

• Στην ονοματολογία ο Νίκος Δένδιας,φρόντισε για τέταρτη φορά τους τελευταίους τρεις μήνες να εκφράσει δημόσια την άρνηση του στο ενδεχόμενο να μετακομίσει στο Προεδρικό Μέγαρο καθώς μιλώντας, στο συνέδριο του Οικονομικού Ταχυδρόμου εξέφρασε την πρόθεση του να παραμείνει στην κεντρική πολιτική σκηνή.

Η συζήτηση για πιθανή υποψηφιότητα του ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο, με τις πληροφορίες να αναφέρουν τότε ότι είναι από τα πρόσωπα που σκέφτεται ο κ. Μητσοτάκης να αντικαταστήσουν την κ. Σακελλαροπούλου και ορισμένες πηγές να υποστηρίζουν ότι γίνονταν και μετρήσεις για την απήχηση μίας τέτοιας πρότασης στο εκλογικό σώμα. Τα υπέρ της υποψηφιότητας του είναι ότι συσπειρώνει την βάση και τους βουλευτές του κόμματος, ενώ δεν έχει αντιπάθειες στα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ο ίδιος, όμως, έσπευσε από την πρώτη στιγμή να βγει από το κάδρο δηλώνοντας στις 7 Σεπτεμβρίου στη ΔΕΘ ότι «αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα».

Χθες, ο Γιάννης Στουρνάρας, το όνομα του οποίου, επίσης, εμπλέκεται στις συζητήσεις για την Προεδρία της Δημοκρατίας επιχείρησε να βάλει φρένο στην εμπλοκή του. «Θεωρώ πολύ άκομψη  αυτή τη συζήτηση, γιατί υπάρχει πρόεδρος της Δημοκρατίας και κατά την άποψή μου κάνει πολύ καλά τη δουλειά της.  Άρα, τη  θεωρώ εντελώς άκομψη και άτοπη και εκτός τόπου και χρόνου, συγγνώμη που απαντάω έτσι, αλλά πρέπει να μπει ένα τέλος σε αυτό». Βέβαια, δεν είναι ένα καθαρό «όχι, δεν ενδιαφέρομαι», όπως ερμήνευσαν βουλευτές την απάντηση του.

Στα πηγαδάκια της Βουλής έχει επανέρθει το όνομα του Λουκά Παπαδήμου, που θα μπορούσε να τύχει ευρύτερης στήριξης, τουλάχιστον από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ καθώς υπήρξε Πρωθυπουργός στην πρώτη συγκυβέρνηση. 

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Η ερώτηση έχει προφανή απάντηση. Και το γεγονός πως επί περίπου δέκα μέρες η κυβέρνηση δεν είχε τοποθετηθεί έναντι όσων δημοσιεύονται στο Λονδίνο δημιούργησε εύλογες απορίες και υποψίες. Ακόμα και στην πρόσφατη ανακοίνωση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, ουδεμία αναφορά γίνεται περί των μυστικών συνομιλιών που αποκαλύφθηκαν από τον βρετανικό Τύπο.

Αλλά και ο κ. Γεραπετρίτης, ο οποίος φέρεται εξ αυτών που διεξάγουν τις μυστικές συνομιλίες, δεν είχε πει κάτι τόσο καιρό. Όσα είπε, δε, με καθυστέρηση εγείρουν ερωτήματα: α. γιατί οι συνομιλίες δεν διεξάγονται μουσείο (Ακροπόλεως) με (Βρετανικό) μουσείο, αλλά μεταξύ του πρωθυπουργού και του στενού συνεργάτη του υπουργού Επικρατείας με τον πρόεδρο του British Museum Τζωρτζ Όσμπορν, υπερφιλόδοξο πρώην υπουργό Οικονομικών- όπως γράφουν οι βρετανικές εφημερίδες; β. γιατί παρακάμφθηκε η βρετανική κυβέρνηση, η οποία -εκ του βρετανικού νόμου- θα αναλάβει την πρωτοβουλία να φέρει το θέμα -εάν υπάρξει συμφωνία- του επαναπατρισμού των Γλυπτών στο Κοινοβούλιο; γ. τι ακριβώς έχει συζητηθεί έως τώρα; δ. είναι ακριβείς οι αποκαλύψεις των μέσων ενημέρωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο περί “δανεισμού” και ανταλλαγής με άλλες αρχαιότητες που βρίσκονται στα ελληνικά μουσεία;

Στα παραπάνω πρέπει να προστεθεί και το ότι, οι συνομιλίες που επιβεβαίωσε ο υπουργός Επικρατείας με καθυστέρηση διεξήχθησαν μετά την άρνηση του Βρετανού πρωθυπουργού Ρίτσι Σούνακ (στην συνάντησή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη), πιθανώς και την γνωστοποίηση της αδυναμίας εμπλοκής του στην υπόθεση από τον βασιλιά Κάρολο.

Στην ουσία τώρα: η ανακοίνωση της κ. Μενδώνη (μετά το μπαράζ του βρετανικού Τύπου) ότι δεν νοείται αναγνώριση “νομής, κατοχής και κυριότητας” των Γλυπτών στο Βρετανικό μουσείο, είναι, αναμφίβολα, μια καθαρή θέση και συντονίζεται πλήρως με την πάγια εθνική θέση.

Άρα, τίποτε άλλο δεν θα έπρεπε και δεν θα μπορούσαν να συζητούν με την βρετανική πλευρά (έστω και με τον προαναφερθέντα παράδοξο τρόπο) ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Επικρατείας.

Κανένα σενάριο μακροχρόνιου δανεισμού ή ανταλλαγής δεν θα μπορούσε να είναι ηθικά αποδεκτό, όπως επίμονα επισημαίνουν επί τέσσερις και πλέον δεκαετίες η Μελίνα Μερκούρη, κυβερνήσεις, Πρόεδροι Δημοκρατίας (οι δύο σχετικές ομιλίες του Προκόπη Παυλόπουλου είναι σαφείς), αρχαιολόγοι, ιστορικοί και εγνωσμένου κύρους καθηγητές πανεπιστημίου.

Αλλά και η ίδια η συνείδηση του έθνους που κατηγορηματικά θεωρεί “κόκκινη γραμμή” ότι κάτι που είναι προϊόν κλοπής (Έλγιν) δεν μπορεί να δανειστεί, μόνο να επιστραφεί ως δωρεά (όπως έγινε με το θραύσμα Fagan και τις αρχαιότητες που επιστρέφονται από τη συλλογή του Βατικανού) και με πλήρη αναγνώριση της κυριότητας στην Ελλάδα. Θα μπορούσαμε να απαιτήσουμε και μία συγγνώμη, αλλά, ας πούμε ότι παρέλκει…

Όλοι θέλουμε να δούμε τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης. Και η κυβέρνηση που θα επιτύχει -με βάση όλα τα παραπάνω- μία τέτοια συμφωνία, 200 χρόνια μετά, θα επιβραβευθεί ιστορικά. Όμως αυτή η ιστορική επιβράβευση δεν πρέπει να γίνει αντικείμενο ψηφοθηρίας και επίδειξης πατριωτισμού σε προεκλογικό χρόνο. Ούτε αντικείμενο πολιτικής πόλωσης. Και σε αυτό τον βωμό δεν δικαιούται κανείς να κάνει εκπτώσεις.

Όσος μιθριδατισμός κι αν έχει επικρατήσει σε μεγάλο τμήμα της κοινωνίας μας, ο επαναπατρισμός και η επανένωση των Γλυπτών δεν μπορεί να συμβεί όπως να΄ναι. Δεν μπορεί να γίνει με όρους περιοδεύοντος θιάσου αλλά μόνο με αυτό που ορίζει η έννοια της επανένωσης. Οριστικά, αμετάκλητα, και με ελληνική κυριότητα.

Γι αυτό επιβάλεται πλήρης διαφάνεια. Αλλά και για έναν πρόσθετο λόγο: αυτό που κατανοούμε πολλοί στην Ελλάδα, ήτοι την πίεση της προεκλογικής συγκυρίας και την ανάγκη ενός ακόμα επικοινωνιακού πυροτεχνήματος, την κατανοούν πλήρως και στο Λονδίνο. Δεν είναι κουτοί. Ίσως έτσι εξηγείται η πυκνότητα, η ένταση και οι λεπτομέρειες των βρετανικών δημοσιευμάτων. Προπαγανδίζουν την επιστροφή ως δήθεν προσφορά στον παγκόσμιο πολιτισμό και βρετανική γαλαντομία, ενώ πίσω από τις γραμμές επιδιώκεται μία συμφωνία που κρύβει διαβόλους στις λεπτομέρειες. Δηλαδή, την έμμεση αποδοχή εκ μέρους μας της βρετανικής κυριότητας.

Στο πλευρό της κυβέρνησης, λοιπόν, αλλά με διαύγεια και ευλαβική τήρηση της εθνικής θέσης που συμπαγώς αναφέρεται και στην σχετική τοποθέτηση της Unesco…

Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα
κακιά σκουριά δεν πιάνει
μηδέ αλυσίδα στου Ρωμιού
και στ’ αγεριού το πόδι

Εδώ το φως εδώ ο γιαλός
χρυσές γαλάζιες γλώσσες
στα βράχια ελάφια πελεκάν
τα σίδερα μασάνε

Γιάννης Ρίτσος

Λίγες μέρες μετά τη συνάντηση των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βρετανίας στην Ντάουνινγκ Στριτ, όπου το αίτημα για επανένωση των Γλυπτών με αυτά που βρίσκονται στο Μουσείο της Ακρόπολης τέθηκε επισήμως από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η Telegraph αναφέρει ότι σε ερώτημα της εταιρείας δημοσκοπήσεων YouGov η πλειοψηφία των συμμετεχόντων (56%) δήλωσε πως τα Γλυπτά πρέπει να εκτίθενται στην Ελλάδα, ενώ μόλις ένας στους πέντε (20%) απάντησε πως πρέπει να παραμείνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το άρθρο υπογράφει ο Associated Editor της εφημερίδας Gordon Rayner, ο οποίος υπέγραψε το περασμένο Σαββατοκύριακο τη συνέντευξη του Έλληνα πρωθυπουργού μέσω της οποίας παρουσιάστηκε εκ νέου στο βρετανικό κοινό το ελληνικό αίτημα, αμέσως πριν την επίσκεψη του Κυρ. Μητσοτάκη στο Λονδίνο.

Η Telegraph υπογραμμίζει ότι η πίεση δεν έρχεται μόνο από την πλευρά της Ελλάδας, αλλά και από την UNESCO. Ο βραχίονας του ΟΗΕ για πολιτιστικά ζητήματα, συνεχίζει η Telegraph, έχει επικρίνει έντονα τις συνθήκες υπό τις οποίες εκτίθενται τα Γλυπτά στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ πρόσφατα έκρινε ότι το ζήτημα της επιστροφής τους είναι διακρατικό, «υπονομεύοντας την έτοιμη δικαιολογία του Μπόρις Τζόνσον ότι υπουργοί δεν μπορούν να αναμειχθούν στο θέμα διότι τα Μάρμαρα ανήκουν στο Βρετανικό Μουσείο».

Η ελληνική θέση, τονίζει η βρετανική εφημερίδα, ενισχύεται επίσης από την εντεινόμενη τάση στους κόλπους μεγάλων ευρωπαϊκών μουσείων υπέρ της επιστροφής αρχαιοτήτων και τεχνουργημάτων τα οποία έχουν παρθεί από τρίτες χώρες. «Υπάρχει αναμφίβολα μία στροφή προς την κατεύθυνση αυτή, μουσεία στην Ευρώπη και αλλού αλλάζουν τη στάση τους όσον αφορά τον επαναπατρισμό», δήλωσε στην Telegraph o Αλεξάντερ Χέρμαν, συγγραφέας του βιβλίου «Restitution: The Return of Cultural Artifacts». Η τάση αυτή «έχει ενισχυθεί πραγματικά τα τελευταία πέντε χρόνια και άλλες χώρες με αποικιοκρατικό παρελθόν, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία, όλες κινούνται προς τα εκεί», προσέθεσε.

«Το Βρετανικό Μουσείο είναι φανερά πίσω από τις εξελίξεις», σημειώνει από την πλευρά της στην Telegraph η ηθοποιός Τζάνετ Σούζμαν, επικεφαλής της βρετανικής επιτροπής για την επιστροφή των Γλυπτών, η οποία περιλαμβάνει πολλούς από τους κορυφαίους κλασικιστές του Ηνωμένου Βασιλείου και συγκροτήθηκε το 1983, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας της Μελίνας Μερκούρη. Η ίδια υπογραμμίζει ότι τα επιχειρήματα του Βρετανικού Μουσείου δεν ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματικότητα και θυμίζουν «παιδικές συμπεριφορές, με τη λογική ”εγώ το βρήκα είναι δικό μου”».

«Όποιος επισκέπτεται το μουσείο στην Αθήνα μπορεί να δει ότι τα Γλυπτά θα έπρεπε να βρίσκονται εκεί», συμπληρώνει.

Guardian: Μην εμποδίσετε την επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα

«Κάποτε, μία βρετανική κυβέρνηση θα επιστρέψει τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα», τονίζει από την πλευρά του στη Guardian ο τακτικός αρθρογράφος Σάιμον Τζένκινς, ο οποίος συμφωνεί ότι τα παραδείγματα μεγάλων μουσείων που επέστρεψαν σημαντικά εκθέματα στις χώρες προέλευσής τους δεν είναι λίγα και προτρέπει τον Μπόρις Τζόνσον να είναι αυτός που θα πιστωθεί αυτή τη σημαντική απόφαση.

«Το Παρίσι επιστρέφει κλεμμένα τεχνουργήματα από την νοτιοανατολική Ασία και τη Σενεγάλη. Οι Χάλκινοι θησαυροί του Μπενίν έχουν επιστραφεί στη Νιγηρία από το Κέιμπριτζ, το Αμπερντίν, τη Γερμανία και τη Γαλλία», σημειώνει, προσθέτοντας ότι ακόμα και το Λονδίνο έχει επιστρέψει στην Αίγυπτο ένα τμήμα της Μεγάλης Σφίγγας.

Η συζήτηση για τον επαναπατρισμό τέτοιων σημαντικών έργων, υπογραμμίζει ο αρθρογράφος, έχει προσλάβει άλλες διαστάσεις χάρη στην ανάπτυξη των τρισδιάστατων εκτυπώσεων ακριβείας (3D printing), μίας τεχνολογίας που επιτρέπει να ανακατασκευάζουμε ακριβή αντίγραφα αρχαίων δημιουργημάτων, χρησιμοποιώντας ακόμα και τον ίδιο τύπο πέτρας ή μαρμάρου.

Ήδη εκπονούνται σχέδια για την κατασκευή αντιγράφων κάποιων ιστορικών μνημείων που κατέστρεψε το Ισλαμικό Κράτος στη Συρία και το Ιράκ, και δεδομένου ότι οι Έλληνες θέλουν να δουν τους αυθεντικούς πολιτιστικούς θησαυρούς να επιστρέφουν στην σκιά της Ακρόπολης, ανάλογα αντίγραφα θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τα Γλυπτά που σήμερα εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο.

«Εάν οι Λονδρέζοι θέλουν να δουν τα αισθητικά θέλγητρα της ελληνικής γλυπτικής έχουν αυτή τη δυνατότητα, η τεχνολογία μπορεί να τα αντιγράψει, όπως αντιγράφει περίφημα αγάλματα ανά την Ευρώπη. Αλλά μην εμποδίσετε την επιστροφή των Γλυπτών» τονίζει ο αρθρογράφος της εφημερίδας Guardian.

Το θέμα επανατίθεται από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και αποτελεί αντικείμενο της συνάντησης που θα έχει σήμερα με τον Βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον, παρά το γεγονός πως ήδη, για πολλοστή φορά, το Βρετανικό Μουσείο το αρνείται.

Προκαλεί ωστόσο ερωτηματικά η δήλωση του πρωθυπουργού στον Telegraph σχετικά με το νέο ελληνικό αίτημα. Κι αυτό διότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάνει λόγο για δανεισμό των Γλυπτών, την ίδια ώρα, μάλιστα, που -ορθώς- επισημαίνει πως αυτά έχουν κλαπεί από την Ελλάδα. Ωστόσο, από κυβερνητικές πηγές διευκρινίζεται πως ο πρωθυπουργός αναφέφεται σε δανεισμό άλλων αρχαιολογικών θησαυρών σε αντιστάθμισμα της επιστροφής των Γλυπτών εφόσον το Βρετανικό Μουσείο υπό την πίεση της Βρετανικής κυβέρνησης αποφασίσει κάτι τέτοιο.

“Αν υπήρχε η προθυμία από την πλευρά της βρετανικής κυβέρνησης, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μία συμφωνία με το βρετανικό μουσείο για δανεισμό πολιτιστικών θησαυρών με δανεισμό, θησαυρών που δεν έχουν φύγει ποτέ από τη χώρα”.

Η αναφορά, όπως επισημαίνεται από πολλούς, δημιουργεί εντυπώσεις πως δια του αιτήματος δανεισμού των “κλεμένων” Γλυπτών η Ελλάδα αποδέχεται έμμεσα πως η κυριότητα των μαρμάρων ανήκει στο Βρετανικό Μουσείο. Κάτι που έρχεται σε αντίθεση και με τις αποφάσεις της Unesco, του Ευρωπαίκού Κοινοβουλίου και άλλων διεθνών θεσμών, ενώ αποτελούσε έως τώρα την κωρωνίδα της ελληνικής διεκδίκησης.

Ακόμα κι αν δεχόταν το Βρετανικό Μουσείο -κατόπιν παροτρύνσεως του Βρετανού πρωθυπουργού- να “δανειστούν” τα Γλυπτά για ένα χρονικό διάστημα στην Ελλάδα, αυτό θα συνιστούσε πιθανότατα παραδοχή ότι ανήκουν στο Βρετανικό Μουσείο και θα καθιστούσε ανενεργό το ελληνικό αίτημα για την επιστροφή τους.

Το χρονικό

Το 1982 ήταν ένα έτος-σταθμός για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο, καθώς στη Γενική Διάσκεψη της UNESCO για την Πολιτιστική Πολιτική στο Μεξικό, η τότε υπουργός Πολιτισμού και Επιστημών Μελίνα Μερκούρη προέβαλε το αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης για την επιστροφή των Γλυπτών. Η ελληνική αντιπροσωπεία υπέβαλε σχέδιο σύστασης υπέρ της επιστροφής του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα στην Ελλάδα, που υπερψηφίστηκε με 56 ψήφους υπέρ, 12 κατά και 24 αποχές. Τον Οκτώβριο του 1984 η Ελλάδα υπέβαλε νέο επίσημο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, που απορρίφθηκε από τη βρετανική πλευρά. Το ίδιο έτος, επίσης, η Ελλάδα κατέθεσε επίσημο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην UNESCO, το οποίο ενεγράφη στην ημερήσια διάταξη της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσής τους ή την Απόδοσή τους σε Περίπτωση Παράνομης Κτήσης.

Το 1999 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έλαβε δεσμευτική απόφαση, σημειώνοντας πως α) θεωρεί ότι η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα θα αποτελούσε μια καίρια ενέργεια για την προώθηση της κοινής ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς και β) καλούσε την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να εξετάσει θετικά το αίτημα της Ελλάδας για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στον φυσικό τους χώρο. Το 2002 οι υπουργοί Πολιτισμού και Αθλητισμού των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, που συναντήθηκαν στη Θεσσαλονίκη ύστερα από πρόσκληση του τότε υπουργού Πολιτισμού Ευάγγελου Βενιζέλου, συμφώνησαν μεταξύ άλλων πως η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα είναι «υποχρέωση της σύγχρονης ανθρωπότητας απέναντι στο κορυφαίο μνημείο του κλασικού πολιτισμού».

Η συνέντευξη Μητσοτάκη στον Telegraph

Το θέμα της επιστροφής των μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα ανέδειξε με δηλώσεις του στη βρετανική εφημερίδα Τelegraph ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός αφού τόνισε το προφανές, ότι δηλαδή τα μάρμαρα κλάπηκαν κατά το 19ο αιώνα υπογράμμισε ότι “ανήκουν στο Μουσείο της Ακρόπολης και νομίζω ότι έφτασε η ώρα να συζητήσουμε σοβαρά γι’ αυτό το θέμα”.

“Αν υπήρχε η προθυμία από την πλευρά της βρετανικής κυβέρνησης, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μία συμφωνία με το βρετανικό μουσείο για δανεισμό πολιτιστικών θησαυρών με δανεισμό, θησαυρών που δεν έχουν φύγει ποτέ από τη χώρα” συμπλήρωσε.

Η πρόσφατη “οδηγία” της Unesco- Οι δηλώσεις Μενδώνη

Η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσής τους έλαβε προχτές μια σημαντική απόφαση για την Ελλάδα όσον αφορά την οριστική επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στη γενέθλια γη», δήλωσε η υπουργός, τονίζοντας ότι «η UNESCO αυτή τη φορά θεωρεί ότι το ζήτημα είναι διακρατικό, απασχολεί δηλαδή τα δυο κράτη, τις δυο κυβερνήσεις, και δεν είναι θέμα το οποίο αφορά το Βρετανικό Μουσείο και το Μουσείο της Ακρόπολης, μία θέση την οποία υποστηρίζει παγίως η βρετανική πλευρά», είπε η κ.Μενδώνη στον τηλεοπτικό σταθμό TV100, σχετικά με τη Σύσταση και Απόφαση της 22ης Συνόδου της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Συνέχισε: «Από το 1984 που ξεκίνησε η συζήτηση μετά την κατάθεση του αιτήματος από τη Μελίνα Μερκούρη, η συγκεκριμένη επιτροπή έχει ασχοληθεί 17 φορές με το θέμα αυτό.

Αυτό το οποίο πετύχαμε μετά από συστηματική δουλειά δύο ετών, ήταν η επιτροπή αφενός μεν να καταλήξει σε μια ουσιαστική σύσταση, τη γνωστή Recommendation, την οποία βγάζει κάθε φορά που συνέρχεται, αλλά φέτος είχε ουσιαστικό περιεχόμενο καθώς, στην ουσία, αναγνωρίζει το πρόβλημα των κακών συνθηκών έκθεσης των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Duveen Gallery, στο Βρετανικό Μουσείο, και αφετέρου -και αυτό είναι το πολύ σημαντικό- η Ελλάδα πέτυχε την έκδοση μιας απόφασης. Μίας Decision, η οποία στην ουσία αναγνωρίζει, αφενός μεν το δίκαιο και νόμιμο του αιτήματος της Ελλάδας για την οριστική επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα, αφετέρου ότι το Ηνωμένο Βασίλειο οφείλει πλέον να προσέλθει σε έναν καλόπιστο διάλογο με την Ελλάδα και να συζητήσει το θέμα αυτό και να υπάρξει μια σαφής κατάληξη.

Και -ακόμα πιο σημαντικό κατά τη γνώμη μου- είναι το γεγονός ότι η UNESCO αυτή τη φορά θεωρεί ότι το ζήτημα είναι διακρατικό, απασχολεί δηλαδή τα δυο κράτη, τις δυο κυβερνήσεις, και δεν είναι θέμα το οποίο αφορά το Βρετανικό Μουσείο και το Μουσείο της Ακρόπολης, μία θέση την οποία υποστηρίζει παγίως η βρετανική πλευρά. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη από τον Ιούλιο του 2019 εργάζεται συστηματικά και αθόρυβα για το θέμα της οριστικής επιστροφής των Γλυπτών στην Αθήνα. Το Μουσείο Ακρόπολης είναι ένα από τα καλύτερα μουσεία του κόσμου, όχι γιατί το λέμε εμείς αλλά γιατί το λένε οι διεθνείς έρευνες και οι διεθνείς στατιστικές. Στο Μουσείο της Ακρόπολης, υπό τον αττικό ουρανό και με το φως της Αθήνας, είναι η ώρα πια, τα Γλυπτά να επανενωθούν με αυτά τα οποία ήδη εκτίθενται με υποδειγματικό τρόπο».

Η απάντηση του Βρετανικού Μουσείου

Στις πάγιες θέσεις υπέρ της παραμονής των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Λονδίνο απάντησε εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου σχετικά με τις δηλώσεις του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, περί επανένωσης των Γλυπτών στην Αθήνα.

Ειδικότερα, μιλώντας στον ΣΚΑΙ, προέβη στης εξής αναφορά: «Το Βρετανικό Μουσείο διηγείται την ιστορία των πολιτιστικών επιτευγμάτων σε όλο τον κόσμο, από την αυγή της ανθρώπινης ιστορίας πριν από περισσότερο από 2 εκατομμύρια χρόνια, μέχρι σήμερα. Τα γλυπτά του Παρθενώνα είναι ένα σημαντικό μέρος αυτής της ιστορίας» είναι η θέση του των Επιτροπών του Μουσείου στην οποία παρέπεμψε η εκπρόσωπος.

Στη συνέχεια, πρόσθεσε πως: «Το Μουσείο είναι ένα μοναδικό βοήθημα για τον κόσμο: το εύρος και το βάθος της συλλογής του επιτρέπουν σε ένα παγκόσμιο κοινό να εξετάσει πολιτιστικές ταυτότητες και να εξερευνήσει το σύνθετο δίκτυο αλληλένδετων ανθρωπίνων πολιτισμών. Οι Επίτροποι δανείζουν (εκθέματα) εκτενώς σε όλο τον κόσμο και πάνω από 3,5 εκατομμύρια αντικείμενα από τη συλλογή είναι διαθέσιμα να εξετάσουν online. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι ένα ζωτικό στοιχείο σε αυτή την αλληλένδετη παγκόσμια συλλογή. Είναι ένα μέρος της παγκόσμιας κοινής κληρονομιάς και υπερβαίνουν πολιτικά σύνορα.

Το Μουσείο της Ακρόπολης επιτρέπει στα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στην Αθήνα, περίπου τα μισά από όσα επιβιώνουν από τον αρχαίο κόσμο, να εκτιμώνται έναντι του υποβάθρου της αθηναϊκής ιστορίας. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Λονδίνο είναι μία σημαντική αντιπροσώπευση του αρχαίου αθηναϊκού πολιτισμού στο πλαίσιο της παγκόσμιας ιστορίας. Κάθε χρόνο εκατομμύρια επισκέπτες, δωρεάν, θαυμάζουν την αριστοτεχνία των γλυπτών και αποκτούν εικόνα του πώς επηρέασε και πως επηρεάστηκε η αρχαία Ελλάδα από άλλους πολιτισμούς με τους οποίους συναντήθηκε. Οι Επίτροποι πιστεύουν ακράδαντα ότι συνιστά θετικό πλεονέκτημα και δημόσιο όφελος το να είναι τα γλυπτά μοιρασμένα μεταξύ δύο σπουδαίων Μουσείων, με το καθένα να διηγείται συμπληρωματική, αλλά διαφορετική ιστορία».

Τα επιχειρήματα των Επιτρόπων του Βρετανικού Μουσείου στα οποία παρέπεμψε για περισσότερες λεπτομέρειες η εκπρόσωπος, αναφέρονται επίσης σε αφαίρεση των γλυπτών από τον Παρθενώνα από τον λόρδο Έλγιν κατόπιν άδειας υπό τη μορφή φιρμανιού, ενώ σημειώνουν πως οι ενέργειές του κρίθηκαν καθόλα νόμιμες μετά από ενδελεχή εξέταση από βρετανική κοινοβουλευτική επιτροπή το 1816.

Ο Σπύρος Σταβέρης, πάντως, στην Lifo επισημαίνει γιατί, όπως λέει, το αίτημα περί δανεισμού συνιστά “όνειδος”:

Είναι όνειδος να προτείνουμε να μας “δανείσουν” τα όσα (και ούτε καν: κάποια από αυτά) έκλεψαν. Δεν θα κερδίσει τίποτε η Ελλάδα, αν έρθουν ως “δάνειο”, αυτά, στη χώρα τους… Αντίθετα, θα εκτεθεί ανεπανόρθωτα, αφού είτε ρητά είτε σιωπηρά θα είναι σαν να αναγνωρίζει κυριότητα της Αγγλίας επί των γλυπτών του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Σε πάρα πολλές χώρες του κόσμου έχουν συσταθεί εθνικές επιτροπές για την επιστροφή των γλυπτών στην Ελλάδα. Τι θα πούμε σε αυτούς τους αλλοδαπούς που (συγκινητικά) αγωνίζονται για αυτό; Ότι εν τω μεταξύ τα “δανειστήκαμε” για να γιορτάσουμε; Να γιορτάσουμε τι ακριβώς;…

Η άποψη του Μανώλη Κορρέ

«Τα Γλυπτά είναι εμβληματικά. Το μεγάλο μέρος τους βρίσκεται στην Αθήνα και στο Μουσείο της Ακροπόλεως, απ’ όπου βλέπεις τον Παρθενώνα. Αυτή την στιγμή υπάρχει οπτική και νοηματική σύνδεση ανάμεσα στα δύο. Στο Λονδίνο είναι ξενιτεμένα, εξόριστα, όπως είπε εύστοχα ο πρωθυπουργός», δήλωσε ο Μανόλης Κορρές, Ομότιμος Καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο ΕΜΠ.

Μιλώντας στην ΕΡΤ και την εκπομπή «Συνδέσεις» ο ακαδημαϊκός και πρόεδρος της Επιτροπής Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως (ΕΣΜΑ) δήλωσε πως έχουν ωριμάσει πλέον οι συνθήκες για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.

«Ήταν άλλες οι συνθήκες όταν η Ελλάδα ήταν υπόδουλη και ο Έλγιν έκανε συνεννοήσεις με τον κατακτητή. Αυτά τα έργα είχαν παραχθεί από τους Αθηναίους. Όλοι γνωρίζουν ότι αποτελούν τα γνησιότερα δείγματα του κλασικού πολιτισμού που έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό και τον υπόλοιπο παγκόσμιο πολιτισμό. Συμβολίζουν σε μεγάλο βαθμό την εποχή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας.

Το ζήτημα των γλυπτών είναι νομικό, πολιτικό και ηθικό

«Οι αιτιάσεις και το επιχείρημα ότι το Βρετανικό Μουσείο είναι αυτόνομο, ανεξάρτητο και δεν επηρεάζεται από την πολιτική είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή αλήθεια είναι όταν το βρετανικό μουσείο απέκτησε τα γλυπτά, αλλά τα απέκτησε μέσω της Βρετανικής κυβέρνησης που τα αγόρασε από τον Έλγιν», δήλωσε ο κ. Κορρές.

«Η ιστορία πάντοτε έχει μεγάλη σημασία σε αυτές τις διαπραγματεύσεις. Το να επικαλείται κανείς τις συνθήκες που ίσχυσαν κατά την απόκτηση έχει μεγάλη σημασία. Αυτά αποκτήθηκαν με έναν τρόπο αρκετά επιλήψιμο και ακολούθως αγοράστηκαν από την Βρετανική Κυβέρνηση. Ο Έλγιν ξόδεψε όλη την προσωπική του περιουσία και ζήτησε λιγότερα, ως αντάλλαγμα, για να μην καταστραφεί τελείως».

Σύμφωνα με τον ειδικό, η βρετανική κυβέρνηση εξακολουθεί να συνδέεται ιστορικά με αυτά και συνεπώς είναι αρμόδια να συζητήσει με τον Έλληνα πρωθυπουργό, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι ήταν «πρόσφατη η απόφαση της Ουνέσκο που αναφέρει ότι η διεκδίκηση έργων που ανήκουν στην πολιτιστική κληρονομία μιας χώρας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στις αρμοδιότητες διακυβερνητικής συνεννόησης και διαπραγμάτευσης».

Και όπως τόνισε ο κ. Κορρές, «σήμερα οι συνθήκες είναι ιδανικές επειδή, για πρώτη φορά, υπάρχει το Μουσείο της Ακρόπολης, που επιτρέπει τις ιδανικές συνθήκες επανένωσης των ξενιτεμένων Γλυπτών του Παρθενώνα στον τόπο που γεννήθηκαν, όπου αποκτούν και το νόημα που τους αξίζει».

Η συνέντευξη του πρωθυπουργού στον Observer το 2019 περί “δανεισμού”

O πρωθυπουργός, στη συνέντευξη στον Observer, προτείνει «ως πρώτο βήμα» για την οριστική επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα να εκτεθούν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στην Αθήνα με αφορμή το 2021.

«Η συγκυρία είναι εξαιρετική» τονίζει. Ταυτόχρονα, ο κ. Μητσοτάκης προτείνει να οργανωθεί στο Βρετανικό Μουσείο αρχαιολογική έκθεση με πολύ σημαντικά αντικείμενα τα οποία θα ταξιδέψουν για πρώτη φορά από την Ελλάδα στην Αγγλία. Πρόκειται για παρόμοια πρόταση με αυτή που κατέθεσε την περασμένη εβδομάδα στο Παρίσι ο πρωθυπουργός και έγινε δεκτή από τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

«Η επιθυμία και η φιλοδοξία μας είναι να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις, έτσι ώστε η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά να ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο και με αυτό τον τρόπο να μεταδώσουμε το μήνυμα της σπουδαίας και καθοριστικής συμβολής της Ελλάδας, στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού», επισημαίνει ο κ. Μητσοτάκης. Σε αυτό το πλαίσιο και με δεδομένη τη σπουδαιότητα του 2021, θα προτείνω στον Μπόρις: Ώς μια πρώτη κίνηση, να σταλούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Αθήνα, ως δάνειο για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Από την πλευρά μας θα στείλουμε πολύ σημαντικά αντικείμενα, τα οποία δεν έχουν βγει ποτέ από τη χώρα μας, για να εκτεθούν στο Βρετανικό Μουσείο».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι η απαίτηση για την οριστική επιστροφή των Γλυπτών παραμένει και μεταφέρει την εκτίμησή του ότι «θα είναι μια χαμένη μάχη» των Βρετανών η επιμονή να μην επιστραφούν. «Η απαίτησή μας για επιστροφή των Γλυπτών παραμένει ακέραια. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να συνεχίσουν να δίνουν μια χαμένη μάχη. Γιατί είναι μια χαμένη μάχη. Η πίεση θα αυξάνεται διαρκώς» επισημαίνει ο πρωθυπουργός.

Οι αντιδράσεις ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ, το 2019, σχετικά με τον δανεισμό των Γλυπτών

Τον πρώτο “λίθο” έριξε ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος από την πρώτη στιγμή επεσήμανε πως το αίτημα αυτό ενδεχομένως να συνεπάγεται την αναγνώριση της ιδιοκτησίας των μαρμάρων από το Βρετανικό Μουσείο, καθώς η ηγεσία του έχει ως αρχή “δανείζουμε σε εκείνους που αναγνωρίζουν την ιδιοκτησία (των αντικειμένων)”. Ο τομεάρχης Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ, Πάνος Σκουρολιάκος, τόνισε ότι δεν μπορεί να γνώριζε για τους όρους περί ιδιοκτησίας ο κ. Μητσοτάκης, αφού το είχε επισημάνει ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Χάρτβιχ Φίσερ, σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» (26/1/19) και, τότε, είχε δώσει οργισμένη απάντηση η τ. υπουργός Πολιτισμού, Μυρσίνη Ζορμπά.

«Εάν ο πρωθυπουργός ήταν ενήμερος για την προϋπόθεση που θέτει το μουσείο, τότε η πράξη του συνιστά ενέργεια αχαρακτήριστη», αναφέρει ο τομεάρχης Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ και η κα. Ζορμπά τονίζει ότι η αναγνώριση της κυριότητά τους από τη χώρα μας, «ακυρώνει την οριστική επιστροφή τους». Μάλιστα, με δήλωσή της, κάνει λόγο για «αλλαγή της εθνικής στρατηγικής για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα», τονίζοντας ότι «στη σπουδή των θεαματικών κινήσεων φαίνεται πως τείνει να θυσιαστεί η μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών και η επανένωση του μνημείου».

Γεννηματά/Φιάσκο η πρόταση Μητσοτάκη περί δανεισμού: Θέση στη διαμάχη πήρε και η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά, η οποία εξαπέλυσε επίθεση στον πρωθυπουργό με αφορμή τα όσα δήλωσε στον Observer.

«Τα κλεμμένα γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να επιστρέψουν μόνιμα στην Ελλάδα. Αυτό και μόνο αυτό διεκδικούμε. Από την Μελίνα έως σήμερα» τονίζει σε δήλωσή της η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά. «Ας το αντιληφθεί και ο κ. Μητσοτάκης ιδιαίτερα μετά το φιάσκο της πρότασής του περί δανεισμού» προσθέτει.

Φωτογραφία από την Lifo: Ο Boris Johnson, την εποχή που ήταν πρόεδρος της Oxford Union, με την Μελίνα Μερκούρη, τότε υπουργό Πολιτισμού (1986). Φωτ.: ELGIN JOHNSON/ Reuters

Με πληροφορίες από “Καθημερινή”, news247.gr, naftemboriki.gr, tvxs.gr