«Σας καλωσορίζω με ευγνωμοσύνη για τις πρωτοβουλίες σας και για τη συμβολή σας στο στόχο μας για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Γνωρίζω ότι οι προσπάθειές σας σε όλο τον κόσμο, κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα πολύ ευνοϊκό ρεύμα στην κοινή γνώμη για το όραμά μας. Η επίδραση στην κοινή γνώμη των χωρών σας και ειδικά της Μεγάλης Βρετανίας είναι μία από τις προϋποθέσεις για την επιτυχία του στόχου μας», ανέφερε ο κ. Τασούλας στον χαιρετισμό του.

Αισθάνομαι βέβαιος ότι αργά ή γρήγορα το Μουσείο της Ακρόπολης, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως ένα μουσείο που περιμένει, θα υποδεχτεί αυτή την τεράστια χειρονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, την επιστροφή των Γλυπτών. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι η επανένωση δεν είναι θέμα νίκης ή ήττας. Κανείς δεν θα ηττηθεί αν τα Γλυπτά επιστρέψουν και επανενωθούν γιατί το αίτημα αφορά την παγκόσμια πολιτιστική κοινότητα και είναι τελικά οικουμενικό».

Ακόμη, επεσήμανε πως «η ελληνική πλευρά ενισχύει την επιχειρηματολογία της διεκδίκησης με απτές αποδείξεις της ισχυρής της βούλησης και της έμπρακτης δυνατότητας και ικανότητάς της να προστατεύσει, να διατηρήσει, να αναδείξει και να διαχειριστεί με τον βέλτιστο και ενδεδειγμένο επιστημονικά και τεχνικά τρόπο τα Γλυπτά.

Εδώ και δεκαετίες υλοποιεί ένα υποδειγματικό και αξιοθαύμαστο έργο συντήρησης, αποκατάστασης και αναστήλωσης του συνόλου των μνημείων της Ακρόπολης, του Παρθενώνα συμπεριλαμβανομένου.

Προχώρησε στη δημιουργία του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, ενός μουσείου αφιερωμένου σ΄ αυτά τα μνημεία, που σχεδιάστηκε, ανεγέρθηκε και εξοπλίστηκε με τις πλέον σύγχρονες προδιαγραφές, προκειμένου να στεγάσει, υπό τις βέλτιστες δυνατές συνθήκες, τα Γλυπτά μετά τον επαναπατρισμό τους.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο κατέρριψε και το τελευταίο επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου ότι η Ελλάδα δεν διέθετε κατάλληλες και αντάξιες υποδομές φιλοξενίας. Έχουν ήδη συμπληρωθεί 16 χρόνια εξαιρετικά επιτυχημένης λειτουργίας του μουσείου αυτού, που συγκαταλέγεται στα σπουδαιότερα και πλέον αναγνωρίσιμα, δημοφιλή και επισκέψιμα του κόσμου.

Η ελληνική πλευρά δηλώνει συνεχώς την ειλικρινή πρόθεσή της να συνδράμει και να συνεργαστεί δημιουργικά στο πλαίσιο της υφιστάμενης αρχαιολογικής νομοθεσίας με το Βρετανικό Μουσείο προκειμένου η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα να μην δημιουργήσει κενό στις συλλογές και στο εκθεσιακό του πρόγραμμα, προσφέροντας σε αντάλλαγμα διαρκείς και ανανεούμενες περιοδικές εκθέσεις και δάνεια αρχαιοτήτων υψηλού κύρους, καλλιτεχνικής και ιστορικής σπουδαιότητας και αξίας που θα διατηρούν αμείωτο και θα ανανεώνουν το ενδιαφέρον του κοινού.

Επισημαίνει τις τεράστιες δυνατότητες που παρέχουν πλέον οι τεχνολογίες τρισδιάστατης ψηφιακής σάρωσης και δημιουργίας υπερυψηλής πιστότητας ακριβών αντιγράφων, τα οποία μπορούν να υπηρετήσουν κάλλιστα τον “οικουμενικό” και “εγκυκλοπαιδικό” και παιδευτικό χαρακτήρα που επιθυμεί να προβάλλει το Μουσείο.

Η ελληνική πλευρά, τέλος, επικουρούμενη από τις απανταχού Εθνικές Επιτροπές και την ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη πλέον διεθνή κοινή γνώμη δηλώνει ότι θα συνεχίσει να αξιοποιεί τις δυνατότητες που παρέχουν ο διάλογος και η πολιτιστική διπλωματία με πίστη, καρτερικότητα και υπομονή, αλλά και με ενισχυμένο σθένος, αυτοπεποίθηση και επιμονή, ώσπου να επιτύχει την επανένωση των Γλυπτών. Παράλληλα, δεν απεμπολεί το δικαίωμά της να συνεχίζει τη διεκδίκηση και δια της νομικής οδού, εάν και όποτε αυτό κριθεί σκόπιμο ή αναγκαίο».

Στη συνάντηση συμμετείχαν η Πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης των Εθνικών Επιτροπών (IARPS) και πρόεδρος της Βελγικής Επιτροπής Christiane Tytgat, ο αντιπρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης και πρόεδρος της Αυστραλιανής Επιτροπής Emanuel Comino, ο πρόεδρος της Βρετανικής Ένωσης για την Επανένωση των Γλυπτών και Βουλευτής Andrew George, η αντιπρόεδρος της Σερβικής Επιτροπής Inès Kljakovic, ο Ingemar Lindahl Πρόεδρος της Σουηδικής Επτροπής, η Cléopâtre Montandon Πρόεδρος της Ελβετικής Επιτροπής και ο Περικλής Σταμπέκης Πρόεδρος της Αμερικανικής Επιτροπής.

Η Διεθνής Ένωση των Εθνικών Επιτροπών για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, γνωστή ως IARPS (International Association for the Reunification of the Parthenon Sculptures), συσπειρώνει 20 Εθνικές Επιτροπές από 18 χώρες και υποστηρίζει τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης.

Τα γλυπτά του Παρθενώνα αφαιρέθηκαν και κλάπηκαν από τον Τόμας Μπρους, 7ο κόμη του Έλγιν, πρέσβη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1799 μέχρι το 1803. Ο Ελγιν άρπαξε τα Γλυπτά του Παρθενώνα το 1801, μετά από μήνες προσπαθειών και μεταφέρθηκαν στην Βρετανία το 1806.

Από τη δεκαετία του ’80 κι έπειτα όλοι ανεξαιρέτως οι υπουργοί Πολιτισμού, συμπεριλαμβανομένης της τωρινής Λίνας Μενδώνη, ανεξαρτήτως κομμάτων, προσπάθησαν με διαφορετικούς τρόπους για τον επαναπατρισμό τους από το Βρετανικό Μουσείο υιοθετώντας το όραμα της πρώτης Ελληνίδας υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη.

Το Βρετανικό Μουσείο επέμενε αρχικά πως η Ελλάδα δεν έχει ούτε καν μέρος κατάλληλο για να τα φυλάξουν κι έτσι δημιουργήθηκε η ιδέα για το Μουσείο της Ακρόπολης με στόχο τον επαναπατρισμό τους. Στη συνέχεια μαθεύτηκε ότι λόγω της λανθασμένης συντήρησής τους τα γλυπτά είχαν ήδη υποστεί φθορές στο χρώμα στο Βρετανικό Μουσείο.

Έρευνα, η οποία διενεργήθηκε μεταξύ 28ης Αυγούστου και 1ης Σεπτεμβρίου από την εταιρεία δημοσκοπήσεων JL Partners, για λογαριασμό του οργανισμού «Parthenon Project» έδειξε πως σχεδόν τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων Βρετανών (61%), στους οποίους επιδείχθηκαν φωτογραφίες των Γλυπτών στο Λονδίνο και στην Αθήνα, υποστηρίζουν την άνευ όρων επιστροφή τους στην Ελλάδα, έναντι 30% που επιθυμούν την παραμονή τους στο Βρετανικό Μουσείο κι όχι με τη μορφή του δανεισμού, όπως θα γίνει.

Τώρα το Μουσείο Ακρόπολης εξετάζει, σύμφωνα με δημοσιεύματα των Νέων και του Newsbomb.gr, αν θα τοποθετηθούν στα αυθεντικά ή σε «παράλληλη θέαση» με ψηφιακή υποστήριξη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταφορά της περίφημη ζωφόρου, μήκους 160 μέτρων, που απεικονίζει την πομπή της εορτής των Παναθήναιων.

Η ζωφόρος θεωρείται το πιθανότερο τμήμα του γλυπτού διακόσμου που θα επιστρέψει, αφενός γιατί διασώζεται σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με τα αετώματα και τις μετόπες, αφετέρου γιατί η ενιαία της αφήγηση προσφέρει μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική εικόνα του μνημείου, ενισχύοντας το συμβολισμό της επιστροφής.

Στο Μουσείο Ακρόπολης τα αποσπασμένα τμήματα της ζωφόρου έχουν αντικατασταθεί με γύψινα εκμαγεία, περιμένοντας τη μέρα που θα δώσουν τη θέση τους στα αυθεντικά έργα του Φειδία. Ωστόσο, η τελική παρουσίαση των Γλυπτών απαιτεί τεχνικές λύσεις που να διασφαλίζουν τόσο τη σταθερότητα των έργων όσο και την αναστρεψιμότητα της διαδικασίας, σε περίπτωση που χρειαστεί να επιστραφούν εκ νέου στη Βρετανία.

Από τα αγάλματα αναμένεται ένα κομμάτι από την ανατολική ζωφόρο του Παρθενώνα, γνωστό ως «Πλάκα των Εργαστίνων», το οποίο εκτίθεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου.  Σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», στο τραπέζι βρίσκονται δύο κύρια σενάρια:  Το πρώτο προβλέπει την αντικατάσταση των εκμαγείων με τα αυθεντικά γλυπτά, τα οποία θα στηριχθούν σε βάσεις τιτανίου. Η λύση αυτή εξασφαλίζει μια ενιαία εικόνα της πομπής, όμως εγκυμονεί κινδύνους μικρορωγμών λόγω διαφορών στη φυσική κατάσταση των μαρμάρων.

Το δεύτερο σενάριο που φαίνεται να κερδίζει έδαφος είναι η «παράλληλη θέαση». Σε αυτήν, τα θραύσματα που βρίσκονται ήδη στην Αθήνα και εκείνα που θα επιστρέψουν δεν θα ενωθούν φυσικά, αλλά θα τοποθετηθούν σε απόσταση και σε άμεση οπτική επαφή. Με τον τρόπο αυτόν διατηρείται η αίσθηση της ενότητας της αφήγησης, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υλική ακεραιότητα των έργων. Μάλιστα, εξετάζεται η χρήση τεχνολογίας εικονικής πραγματικότητας, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να δουν τη ζωφόρο στην πλήρη της διάσταση.

Ακόμη κι αν η συμφωνία κλείσει, η μεταφορά δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Θ’ απαιτηθούν μήνες προσεκτικής αποσυναρμολόγησης στο Λονδίνο, ειδικές μελέτες για την ασφαλή μεταφορά και κατασκευή κιβωτίων που να καλύπτουν τις εξαιρετικά ευαίσθητες ανάγκες των αναγλύφων. Το μέσο μεταφοράς οδικώς, αεροπορικώς ή δια θαλάσσης θα καθοριστεί με βάση την ασφάλεια. Η προοπτική επιστροφής των Γλυπτών δεν αποτελεί μόνο μια ιστορική πολιτιστική δικαίωση, αλλά και μια δοκιμασία για τις υποδομές, τις γνώσεις και τις τεχνικές δυνατότητες της Ελλάδας να υποδεχτεί με τον καλύτερο τρόπο τα υπέροχα γλυπτά του Παρθενώνα.

Οι Βρετανοί βουλευτές που ενστερνίζονται το ελληνικό αίτημα ελπίζουν να αλλάξουν τους ισχύοντες νόμους, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για ένα «αόριστης διάρκειας δάνειο», το οποίο απαγορεύεται επί του παρόντος από τη βρετανική νομοθεσία.

Αυτό θα επέτρεπε στο Βρετανικό Μουσείο να «δανείσει» τα Γλυπτά στην Ελλάδα χωρίς να χρειάζεται να παραιτηθεί από την ιδιοκτησία τους που κάποτε κοσμούσαν τον Παρθενώνα, υπογραμμίζεται στο βρετανικό δημοσίευμα.

Ο βουλευτής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Άντριου Τζορτζ ηγείται των προσπαθειών στην Βουλή των Κοινοτήτων για την επιστροφή των Γλυπτών.

Δήλωσε στην εφημερίδα Telegraph ότι ελπίζει «να ζητήσει από τους νομοθέτες του Κοινοβουλίου να εξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαμε να θεσπίσουμε ένα νομοθετικό μέτρο για να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα».

Ο George δήλωσε ότι η τροποποίηση της βρετανικής νομοθεσίας θα δώσει στο Βρετανικό Μουσείο μεγαλύτερη ελευθερία και θα διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας για τα Γλυπτά, κάτι που έχει υποστηρίξει ο κ. Osborne.

Ο βουλευτής δήλωσε: «Έχουμε γόνιμο έδαφος στον George Osborne και τους διαχειριστές του Βρετανικού Μουσείου».

Το Βρετανικό Μουσείο δεν μπορεί, βάσει του νόμου του 1963, να διαθέσει αντικείμενα της συλλογής του, η οποία είναι δημόσια, και ως εκ τούτου δεν έχει την εξουσία να παραδώσει τα Ελγίνεια Μάρμαρα.

Μπορεί να τα δανείσει, αλλά αυτό θα απαιτούσε την αποδοχή από την Ελλάδα της νομικής κυριότητας της Βρετανίας και την τελική ανάγκη επιστροφής των δανεισθέντων αντικειμένων.

Η ελληνική θέση είναι ότι τα Γλυπτά είναι κλεμμένα και ότι τα αγάλματα, οι πλάκες και τα τμήματα του ζωφόρου που σχεδίασε ο Φειδίας πρέπει να επιστραφούν μόνιμα στην Αθήνα.

Η βρετανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι δεν θα αλλάξει τον νόμο για το Βρετανικό Μουσείο, με αποτέλεσμα να έχει δημιουργηθεί αδιέξοδο μεταξύ όλων των μερών.

Ο υπουργός Πολιτισμού, Κρις Μπράιαντ, επιμένει ότι η επιλογή του τριετούς δανεισμού είναι το μόνο νόμιμο μέσο που υπάρχει σήμερα για να επιστρέψουν τα Μάρμαρα στην Ελλάδα.

Ωστόσο, βουλευτές και πρώην μέλη της Βουλής των Λόρδων, μεταξύ των οποίων ο Λόρδος Vaizey και η Βαρόνη Debbonaire, ελπίζουν ότι θα καταφέρουν να προωθήσουν αλλαγές στον Νόμο περί Ελέγχου των Εξαγωγών του 2002.

Ο νόμος αυτός περιορίζει τη δανειοδότηση πολιτιστικών αντικειμένων σε τρία έτη, αλλά με μια τροποποίηση που θα επιτρέπει την αόριστη διάρκεια, οι βουλευτές ελπίζουν να δημιουργήσουν μια παράκαμψη για την μόνιμη εξαγωγή των μαρμάρων χωρίς να εμπλακούν σε νομικές διαμάχες σχετικά με την ιδιοκτησία τους.

Το σχέδιο αυτό θα απαιτήσει την υποστήριξη του Κοινοβουλίου για την θέσπιση ενός νομοθετικού μέτρου, καθώς και την αποδοχή από την ελληνική κυβέρνηση μιας συμφωνίας μόνιμης επιστροφής με το πρόσχημα ενός «δανείου».

Το Βρετανικό Μουσείο θα χρειαστεί σύντομα χώρο για να αποθηκεύσει τα Γλυπτά, καθώς αρχίζουν οι εργασίες για τη μεγάλη ανακαίνιση των δυτικών του αιθουσών, όπου φυλάσσονται τα έργα τέχνης, και οι υποστηρικτές της επανένωσης θεωρούν ότι είναι η κατάλληλη στιγμή για να επιτευχθεί συμφωνία με την Ελλάδα.

Ο Νάιτζελ Φάρατζ, επικεφαλής του κόμματος Reform UK, προχώρησε σε ακόμα μία αιχμηρή τοποθέτηση, υποστηρίζοντας πως τα Γλυπτά του Παρθενώνα δεν θα είχαν διασωθεί αν δεν είχαν μεταφερθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα ανεκτίμητης αξίας τεχνουργήματα δεν πρέπει να παραδοθούν στην Ελλάδα, δήλωσε ο επικεφαλής της Reform UK.

Μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα The Sun, ο Φάρατζ δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Όχι. Αν τα Γλυπτά του Έλγιν είχαν παραμείνει στην Ελλάδα, σήμερα δεν θα υπήρχαν καν. Το Βρετανικό Μουσείο έχει αποδειχθεί εξαιρετικός φύλακας κάποιων από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της παγκόσμιας κληρονομιάς και οφείλει να συνεχίσει αυτόν τον ρόλο».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και η πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Λιζ Τρας, μαζί με τον ιστορικό Δρ Ντέιβιντ Στάρκι. Οι δυο τους συνυπέγραψαν επιστολή προς τον επικεφαλής των Εργατικών, Κιρ Στάρμερ, καταγγέλλοντας το Βρετανικό Μουσείο για συμμετοχή σε μια «σιωπηλή» και «επιταχυνόμενη προσπάθεια» επαναπατρισμού των Γλυπτών στην Ελλάδα.

Υπενθυμίζεται πως τα Γλυπτά του Παρθενώνα μεταφέρθηκαν στο Λονδίνο στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν ο Λόρδος Έλγιν, Βρετανός πρεσβευτής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, τα «ακρωτηρίασε» και τα έκλεψε. Η Ελλάδα απαιτεί εδώ και δεκαετίες την επιστροφή τους.

Ωστόσο, το Βρετανικό Μουσείο διέψευσε την πληροφορία, χαρακτηρίζοντάς την ψευδή, ενώ σύμφωνα με την εφημερίδα The Times, δεν έχουν σημειωθεί νέες εξελίξεις από τα τέλη του 2023, όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε το ζήτημα στον τότε ηγέτη της αντιπολίτευσης, Κιρ Στάρμερ.

Η βρετανική κυβέρνηση επανέλαβε τη θέση της ότι δεν προβλέπεται νομοθετική αλλαγή που θα επέτρεπε τη νομική επιστροφή των Μαρμάρων στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η διαχείρισή τους αποτελεί αρμοδιότητα του Βρετανικού Μουσείου, το οποίο λειτουργεί ανεξάρτητα από το κράτος.

Η συμφωνία που διαπραγματεύεται αυτήν τη στιγμή αφορά ένα “αμοιβαίο δανεισμό”, σύμφωνα με τον οποίο τα Γλυπτά θα επιστρέψουν στην Ελλάδα για παρατεταμένη χρονική περίοδο, χωρίς να αλλάξει η κυριότητά τους. Αντίστοιχα, το Βρετανικό Μουσείο θα φιλοξενήσει ελληνικές αρχαιολογικές εκθέσεις.

Το ενδεχόμενο αυτό έχει προκαλέσει αντιδράσεις στη Βρετανία, με την Κέμι Μπάντενοχ, επικεφαλής των Συντηρητικών, να δηλώνει ότι δεν υποστήριξε ποτέ την επιστροφή των Μαρμάρων. Παράλληλα, εκπρόσωποι του Βρετανικού Μουσείου επιμένουν ότι οι συζητήσεις απέχουν πολύ από συμφωνία.

Από ελληνικής πλευράς, αξιωματούχος που συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις, τόνισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει την επιστροφή των Γλυπτών στην Αθήνα για εκτεταμένο χρονικό διάστημα, όχι απλώς για 1-2 χρόνια, ούτε για συμβατικό δανεισμό 50 ή 100 ετών.

«Η όλη διεθνής συζήτηση με αντικείμενο την επιστροφή των μαρμάρων στην Ελλάδα, ξανάρχισε χάρη και στην Ιταλία, ειδικότερα στην Σικελία, η οποία, το 2022, άνοιξε τον δρόμο», γράφει το Αnsa και προσθέτει: «Με πρωτοβουλία του τότε συμβούλου της περιφέρειας της Σικελίας για θέματα πολιτισμού, Αλμπέρτο Σαμονά, πριν από τρία χρόνια αποφασίσθηκε ότι το “θραύσμα Φάγκαν”, το οποίο βρισκόταν στο μουσείο Σαλίνας του Παλέρμο, ως μέρος της αρχαιολογικής συλλογής του τότε Βρετανού προξένου Ρόμπερτ Φάγκαν (ανήκε, όμως στην ανατολική ζωφόρο του Παρθενώνα), θα έπρεπε να επιστρέψει στην θέση του, στο Μουσείο της Ακρόπολης».

H επιστροφή κατέστη δυνατή χάρη σε άμεσο διάλογο με την υπουργό πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη και στη συνεργασία του διευθυντή του Μουσείου της Ακρόπολης, Νικόλαου Σταμπολίδη με την τότε διευθύντρια του Μουσείου Σαλίνας, Κατερίνα Γκρέκο. «Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ευχαρίστησε την Ιταλία και την Σικελία για την επιστροφή του θραύσματος και μετά από έναν χρόνο, η Αγία Εδρα, με πρωτοβουλία του πάπα Φραγκίσκου, δώρισε άλλα τρία θραύσματα του Παρθενώνα, τα οποία φυλάσσονταν στα Μουσεία του του Βατικανού», γράφει το Ansa.

Σε ανάρτησή του με την οποία σχολιάζει τις τελευταίες εξελίξεις και που αναπαράγεται από το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων, ο Αλμπέρτο Σαμονά υπογράμμισε:

«Πλησιάζει η ημέρα κατά την οποία τα γλυπτά του Παρθενώνα θα επιστρέψουν, επιτέλους, στην Αθήνα. Μπορώ να πω, με μια κάποια περηφάνεια, ότι χάρη στην κίνησή μας, η διεθνής συζήτηση για την επιστροφή στο σπίτι τους, των γλυπτών που αφαιρέθηκαν από το έργο του Φειδία, απέκτησε νέα δυναμική. Ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε, σε έναν κόσμο γεμάτο συγκρούσεις και διχασμούς είναι -ακριβώς- η διεθνής συνεργασία και σύμπραξη στο όνομα του πολιτισμού, ο οποίος φέρει ανέκαθεν, ένα μήνυμα διαλόγου και ειρήνης».

Ιδιαίτερα, στις εκλογές στη Βρετανία η σκιώδης υπουργός Πολιτισμού δεν κατάφερε να εκλεγεί, με αποτέλεσμα να πάρει τη θέση της βουλεύτρια από το κόμμα των Πρασίνων, η οποία θα ασχοληθεί με το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών.

Πάντως, ακόμη και σε ανώτατο πρωθυπουργικό επίπεδο, ο ίδιος ο Στάρμερ έχει δηλώσει ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο σε μία τυχόν συμφωνία μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της ελληνικής κυβέρνησης. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι δεν έχει σκοπό να αλλάξει το νομοσχέδιο που απαγορεύει ουσιαστικά το Βρετανικό Μουσείο να δώσει τα Γλυπτά.

Θα τηρήσει την δέσμευσή του για επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα;

Εκτός από τις προεκλογικές δεσμεύσεις του στους Βρετανούς ψηφοφόρους για βελτίωση των υπηρεσιών του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS), επανεθνικοποίηση του σιδηροδρομικού δικτύου, φορολόγηση στα δίδακτρα των ιδιωτικών σχολείων και δωρεάν πρωινό στα δημοτικά σχολεία, ο Στάρμερ είχε δώσει και μια διαβεβαίωση προς την ελληνική κυβέρνηση σχετικά με την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Όταν στα τέλη του περασμένου Νοεμβρίου (26/11) ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επισκεφθεί τη βρετανική πρωτεύουσα, ο Ρίσι Σούνακ ακύρωσε στο παρά πέντε την προγραμματισμένη συνάντηση μαζί του, μετά τις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού στο BBC για την πάγια θέση της Ελλάδας σχετικά με την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Μάλιστα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδειξε την ενόχλησή του για την ακύρωση της συνάντησης με τον Σούνακ, όταν αρνήθηκε, αντί με τον Βρετανό πρωθυπουργό, να συναντηθεί με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, Όλιβερ Ντάουντεν.

Κατά την παραμονή του στη βρετανική πρωτεύουσα ο Έλληνας πρωθυπουργός συναντήθηκε και με τον τότε ηγέτη του Εργατικού Κόμματος, Κιρ Στάρμερ, στην πρεσβευτική κατοικία στο Λονδίνο. Σύμφωνα με το BBC, το Συντηρητικό και το Εργατικό Κόμμα στη Βρετανία έχουν διαφορετικές απόψεις για το μέλλον των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ο Guardian υποστηρίζει πως πριν την συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Κιρ Στάρμερ στο Λονδίνο την Δευτέρα 27 Νοεμβρίου του 2023, σε συνομιλίες μέσω συνεργατών των δύο πλευρών ο Στάρμερ διαβεβαίωσε την ελληνική κυβέρνηση πως σε περίπτωση νίκης του στις εθνικές εκλογές το προσεχές έτος, δεν θα σταθεί εμπόδιο σε μια ενδεχόμενη συμφωνία για επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα.

Ειδικότερα, ο τότε επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Βρετανία άφησε να εννοηθεί πως θα στηρίξει μια συμφωνία για δάνειο των γλυπτών του Παρθενώνα, ώστε τα γλυπτά να επιστρέψουν στη χώρα όπου φιλοτεχνήθηκαν πριν 2.500 χρόνια. «Αν συμφωνηθεί μια αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία δανείου από τη βρετανική και την ελληνική κυβέρνηση δεν θα σταθούμε εμπόδιο», είχε δηλώσει τον περασμένο Νοέμβριο ένας από τους στενούς συνεργάτες του ηγέτη των Εργατικών, σύμφωνα με τους Financial Times.

Ο Guardian έγραφε εκείνη την περίοδο πως η προτεινόμενη συμφωνία ήταν αντικείμενο συζήτησης σε μυστικές συνομιλίες μεταξύ Ελλήνων αξιωματούχων και του Τζορτζ Όσμπορν, του προέδρου του Βρετανικού Μουσείου. Στους όρους της συμφωνίας περιλαμβάνεται η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα με αντάλλαγμα ένα σύνολο ελληνικών θησαυρών που θα εκτίθενται περιοδικά στο Λονδίνο.

Ο Κιρ Στάρμερ δεν είναι ο μόνος ηγέτης των Εργατικών που έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναπατρισμού των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ο προκάτοχός του Τζέρεμι Κόρμπιν είχε δηλώσει πως τα γλυπτά θα πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα όταν το κόμμα του γίνει κυβέρνηση. Ο Νιλ Κίνοκ, ηγέτης του Εργατικού Κόμματος από το 1983 μέχρι το 1992, είχε τονίσει, σχεδόν πριν τέσσερις δεκαετίες, πως «Ο Παρθενώνας χωρίς τα γλυπτά είναι σαν ένα χαμόγελο που του λείπει ένα δόντι».

Η νέα κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ

Από το μεσημέρι της Παρασκευής (05/07) ο Κιρ Στάρμερ ανέλαβε καθήκοντα πρωθυπουργού στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά το πρώτο του διάγγελμα στη Ντάουνινγκ Στριτ και αφότου πήρε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον βασιλιά Κάρολο.

Ο ηγέτης των Εργατικών, στις πρώτες του δηλώσεις, έκανε λόγο για ανάγκη επανεκκίνησης στη Μεγάλη Βρετανία. «Θα ξαναχτίσουμε το έθνος μας με σεβασμό και ταπεινοφροσύνη», είπε χαρακτηριστικά.

«Τώρα η χώρα μας ψήφισε αποφασιστικά για την αλλαγή και την επιστροφή της πολιτικής στην υπηρεσία του λαού», είπε ο Στάρμερ.

Τα πρόσωπα στα σημαντικότερα υπουργεία

Το απόγευμα έγινε γνωστή η σύνθεση της νέας κυβέρνησης.

Η αναπληρώτρια ηγέτιδα των Εργατικών Άντζελα Ρέινερ είναι η νέα αναπληρώτρια πρωθυπουργός και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Υπουργός Οικονομικών αναλαμβάνει η Ρέιτσελ Ριβς, η πρώτη γυναίκα στο συγκεκριμένο υπουργείο. Στις πρώτες της δηλώσεις, όπως αναφέρει το BBC, η νέα καγκελάριος Ριβς είπε:

«Δεν έχω ψευδαισθήσεις για το εύρος των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε» ενώ πρόσθεσε πως ο δρόμος είναι μακρύς.

«Είμαστε μία νέα ομάδα, είναι μία νέα αρχή, πάμε να στρωθούμε στη δουλειά».

Υπουργός Εξωτερικών αναλαμβάνει ο 51χρονος Ντέιβιντ Λάμι.

Υπουργός Εσωτερικών η Ιβέτ Κούπερ ενώ υπουργός Άμυνας ο Τζον Χίλι.

Υπουργός Ενέργειας ο Εντ Μίλιμπαντ, υπουργός Παιδείας η Μπρίτζετ Φίλιπσον, υπουργός Υγείας ο Γουές Στρήτινγκ και υπουργός Δικαιοσύνης η Σαμπάνα Μαχμούντ.

«Οι διαχειριστές του Βρετανικού Μουσείου είναι υπεύθυνοι για τα αντικείμενα, αποκτήθηκαν νόμιμα και δεν έχουμε καμία πρόθεση να αλλάξουμε το νόμο σε σχέση με αυτά τα ζητήματα».

«Τα αντικείμενα δανείζονται κατά καιρούς, αλλά αυτό είναι θεμελιώδες ότι αναγνωρίζεται η ιδιοκτησία μας».

Όταν ρωτήθηκε αν θα υποστήριζε τον δανεισμό των γλυπτών, είπε: «Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσει η ελληνική κυβέρνηση ότι τα αντικείμενα αυτά ανήκουν και έχουν αποκτηθεί νόμιμα.»

Το Βρετανικό Μουσείο θέλει μια διαφορετική συμφωνία, σύμφωνα με το άτομο που είναι γνώστης της θέσης του. Μέχρι στιγμής, ο Όσμπορν έχει προτείνει την επιστροφή ενός μικρότερου τμήματος της ζωφόρου, καθώς και γλυπτών θεών και κενταύρων, ως βραχυπρόθεσμο δάνειο, αναφέρει πηγή των ΝΥΤ. Το μουσείο θα μπορούσε να προσφέρει έως και το ένα τρίτο των αντικειμένων του Παρθενώνα στη συλλογή του, πρόσθεσε.

Μόλις η Ελλάδα επιστρέψει αυτά τα αντικείμενα στο Λονδίνο, περισσότερα θα σταλούν στην Αθήνα για να τα αντικαταστήσουν, είπε η ίδια πηγή. Με την πάροδο του χρόνου, ο αριθμός των αντικειμένων που αποστέλλονται στην Ελλάδα θα αυξηθεί, για να αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών, πρόσθεσε.

Η άποψη του Βρετανικού Μουσείου είναι ότι δεν μπορεί να προσφέρει περισσότερα, ακόμη και αν το ήθελε, σημειώσει άτομο με γνώση της θέσης του Μουσείου. Σύμφωνα με τη βρετανική νομοθεσία, το μουσείο δεν μπορεί να αφαιρέσει αντικείμενα από τη συλλογή του εκτός εάν είναι «ακατάλληλα να διατηρηθούν», αν και είναι ελεύθερο να δανείζει αντικείμενα σε άλλα ιδρύματα.

Σύμφωνα με τους ΝΥΤ, η συζήτηση για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα έχει βαθύνει τα τελευταία χρόνια, καθώς οι ενέργειες των παλαιών αυτοκρατοριών έχουν τεθεί υπό νέο έλεγχο και οι μάχες αποκατάστασης έχουν έρθει να αμφισβητήσουν τα θεμέλια των δυτικών μουσείων. Η πίεση για την επιστροφή των μαρμάρων έχει αυξηθεί καθώς τα μουσεία έδωσαν πίσω αντικείμενα υψηλού προφίλ, όπως αυτά του Μπενίν, ιταλικές αρχαιότητες και άλλα θραύσματα από τον Παρθενώνα που παραδόθηκαν μόλις τον περασμένο μήνα από το Βατικανό.

Τώρα υπάρχουν ελπιδοφόρες ενδείξεις για μια λύση μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της Ελλάδας. Αξιωματούχοι και των δύο πλευρών έχουν αναγνωρίσει ότι έχουν πραγματοποιηθεί μυστικές συνομιλίες. Ωστόσο, παρόλο που αυτές οι αποκαλύψεις έχουν τροφοδοτήσει την αισιοδοξία ότι σύντομα θα σημειωθεί πραγματική πρόοδος, και οι δύο πλευρές έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν είναι ακόμη επικείμενη μια συμφωνία.

Πράγματι, παραμένουν πολύ μακριά σε ορισμένα βασικά ερωτήματα, σημειώνεται στο ρεπορτάζ.

Οι συνομιλίες συνεχίζονται στο Λονδίνο από τον Νοέμβριο του 2021, μεταξύ του πρωθυπουργού της Ελλάδας Κυριάκου Μητσοτάκη και του Τζορτζ Όσμπορν, πρώην υπουργού Οικονομικών της Βρετανίας, ο οποίος είναι τώρα πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου. Στην απομόνωση πολυτελών ξενοδοχείων και στο αρχοντικό του Έλληνα πρέσβη, τα μέρη προσπαθούν να καταλήξουν σε συμφωνία για το μέλλον των μαρμάρων, σύμφωνα με δύο άτομα με γνώση των διαπραγματεύσεων για τις εμπιστευτικές συνομιλίες. Ένας από αυτούς τους ανθρώπους είχε γνώση της ελληνικής θέσης. ο άλλος ήξερε του Βρετανικού Μουσείου.

Σε αρκετές από αυτές τις συναντήσεις, ο Γιώργος Γεραπετρίτης, υπουργός άνευ χαρτοφυλάκιο στην ελληνική κυβέρνηση, ενήργησε ως εκπρόσωπος του Μητσοτάκη, σύμφωνα με τους δύο ανθρώπους.

Το πόσο καλά πήγαν οι διαπραγματεύσεις ήταν θέμα πολλών εικασιών. Το Bloomberg ανέφερε νωρίτερα αυτό το μήνα ότι τα μέρη «κλείνουν» σε μια συμφωνία. Σύμφωνα με την πρόταση που συζητήθηκε, όπως ανέφερε το Bloomberg, ορισμένα από τα γλυπτά θα επέστρεφαν στην Αθήνα προσωρινά, με αντάλλαγμα άλλους αρχαίους θησαυρούς.

Ωστόσο, μια συμφωνία παραμένει πολύ πιο μακριά από ό,τι υποδηλώνουν αυτές οι αναφορές, σύμφωνα με τα δύο άτομα με γνώση των διαπραγματεύσεων που μίλησαν στους New York Times. Και, μάλιστα, τις τελευταίες ημέρες αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές μίλησαν δημόσια βάζοντας «φρένο» στις προσδοκίες για οποιαδήποτε συμφωνία.

• Από την πλευρά του, ο Μητσοτάκης ζήτησε από το Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει όλη τη ζωφόρο της συλλογής του, περίπου 250 πόδια λαξευμένης πέτρας που κάποτε ήταν γύρω από τον Παρθενώνα, είπε ο γνώστης της ελληνικής θέσης. Ο Μητσοτάκης ήθελε μια συμφωνία ότι αυτά τα γλυπτά θα παραμείνουν στην Ελλάδα για τουλάχιστον 20 χρόνια, πρόσθεσε. Εκεί, θα επανενωθούν με άλλα μέρη της ζωφόρου που ήδη εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα.

Αυτό το πρόσωπο είπε ότι ο Μητσοτάκης ήλπιζε ότι, μετά από 20 χρόνια, η συμφωνία θα παραταθεί, ώστε τα πάνελ της ζωφόρου να παραμείνουν στην Αθήνα.

Η ελληνική πλευρά ήλπιζε να διαπραγματευτεί την επιστροφή των υπόλοιπων γλυπτών σε μεταγενέστερη ημερομηνία, πρόσθεσε το πρόσωπο που γνωρίζει τη θέση της. Σε αντάλλαγμα για τη ζωφόρο, τα ελληνικά μουσεία θα προμήθευαν στο Βρετανικό Μουσείο μια εκ περιτροπής συλλογή ανεκτίμητων αντικειμένων, μερικά από τα οποία δεν είχαν φύγει ποτέ από την Ελλάδα, πρόσθεσε το άτομο.

Το Βρετανικό Μουσείο θέλει μια διαφορετική συμφωνία, σύμφωνα με το άτομο που γνωρίζει τη θέση του. Μέχρι στιγμής, ο Osborne έχει προτείνει την επιστροφή ενός μικρότερου τμήματος της ζωφόρου, καθώς και σκαλίσματα θεών και κενταύρων, ως βραχυπρόθεσμο δάνειο, είπε το άτομο. Το μουσείο θα μπορούσε να προσφέρει έως και το ένα τρίτο των αντικειμένων του Παρθενώνα στη συλλογή του, πρόσθεσε το άτομο.

• Μόλις η Ελλάδα επέστρεφε αυτά τα αντικείμενα στο Λονδίνο, θα σταλούν περισσότερα στην Αθήνα για να τα αντικαταστήσουν, είπε το άτομο. Με την πάροδο του χρόνου, ο αριθμός των αντικειμένων που αποστέλλονταν στην Ελλάδα θα αυξανόταν, για να αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών, πρόσθεσε το άτομο.

Η άποψη του Βρετανικού Μουσείου είναι ότι δεν μπορεί να προσφέρει περισσότερα, ακόμη κι αν ήθελε, είπε ο άνθρωπος που γνωρίζει τη θέση του. Σύμφωνα με τη βρετανική νομοθεσία, το μουσείο δεν μπορεί να αφαιρέσει αντικείμενα από τη συλλογή του εκτός εάν είναι «ακατάλληλα για διατήρηση», αν και είναι ελεύθερο να δανείζει αντικείμενα σε άλλα ιδρύματα. Το μουσείο υποστηρίζει ότι ο Λόρδος Έλγιν (το όνομα του οποίου προφέρεται με σκληρό ήχο “g”, όπως στο “Helga” ) απέκτησε τα αντικείμενα νόμιμα, αφού οι διαχειριστές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που κυβερνούσε την Αθήνα εκείνη την εποχή, του έδωσαν άδεια. Επιμένει επίσης ότι τα γλυπτά παρουσιάζονται καλύτερα μεταξύ των παγκόσμιων συλλογών του μουσείου , έτσι ώστε να αφηγούνται μέρος μιας ευρύτερης ιστορίας για τον ανθρώπινο πολιτισμό.

• Εάν οποιαδήποτε συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση δεν περιελάμβανε διάταξη ότι τα μάρμαρα πρέπει να επιστρέψουν στο Λονδίνο, θα μπορούσε να αμφισβητηθεί στα δικαστήρια της Βρετανίας. Ωστόσο, οποιαδήποτε συμφωνία θα γραφόταν με τρόπο που δεν θα απαιτούσε από την Ελλάδα να εγκαταλείψει την αξίωσή της για ιδιοκτησία των αντικειμένων, είπε το άτομο που γνωρίζει τη θέση του μουσείου.

Το Βρετανικό Μουσείο αρνήθηκε να σχολιάσει τις διαπραγματεύσεις, αλλά ένας εκπρόσωπος του μουσείου αναγνώρισε μέσω email ότι πραγματοποιούνταν. «Αναζητούμε ενεργά μια νέα συνεργασία του Παρθενώνα με τους φίλους μας στην Ελλάδα και, καθώς μπαίνουμε σε μια νέα χρονιά, οι εποικοδομητικές συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη», είπε ο εκπρόσωπος.

Με μια άτυπη προσφορά και μια αντιπρόταση στο τραπέζι, οι συνομιλίες έχουν φτάσει σε ένα στάδιο που «δεν είχε ξαναδεί», είπε το πρόσωπο από την ελληνική πλευρά. Και τα δύο κόμματα «διαπραγματεύονταν με καλή πίστη», πρόσθεσε το πρόσωπο, αλλά δεν περίμεναν περισσότερη πρόοδο παρά μόνο μετά τη διεξαγωγή των κοινοβουλευτικών εκλογών στην Ελλάδα αργότερα αυτό το έτος.

• Όλο αυτό το διάστημα, η πίεση στο Βρετανικό Μουσείο αυξάνεται. Πέρυσι, η Ιταλία επέστρεψε ένα κομμάτι από τον Παρθενώνα που για περισσότερα από 200 χρόνια εκτέθηκε σε μουσείο στη Σικελία. Και τον Δεκέμβριο, το Βατικανό ανακοίνωσε ότι θα δώσει τρία θραύσματα του Παρθενώνα στον ηγέτη της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο οποίος αναμένεται να τα παραδώσει στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Άλλες μεγάλες δυτικές συλλογές, συμπεριλαμβανομένου του Ινστιτούτου Smithsonian και του Φόρουμ Humboldt, στο Βερολίνο, επέστρεψαν πρόσφατα αμφισβητούμενα έργα τέχνης υψηλού προφίλ και το Βρετανικό Μουσείο φαίνεται ολοένα και πιο παράξενο. Εκτός από τα τεχνουργήματα του Παρθενώνα, διαθέτει μια εκτενή συλλογή από Χάλκινα Μπενίν, που διεκδικούνται από τη Νιγηρία. την πέτρα της Ροζέτα, την οποία ορισμένοι αρχαιολόγοι θέλουν να επιστραφεί στην Αίγυπτο. Και ένα άγαλμα από το νησί του Πάσχα που ζήτησαν οι Ράπα Νούι, οι ιθαγενείς του νησιού.

Πέρα από τις διαφορετικές προσφορές των δύο στρατοπέδων, υπάρχει ένα άλλο σημαντικό εμπόδιο: εάν Βρετανοί και Έλληνες νομοθέτες θα αποδεχτούν μια συμφωνία. Η βρετανική κυβέρνηση δήλωσε πέρυσι ότι δεν σχεδιάζει να αλλάξει τον νόμο και να επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση των μαρμάρων. Την Τετάρτη, η Μισέλ Ντόνελαν, υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας, δήλωσε στο BBC ότι η επιστροφή των αντικειμένων θα μπορούσε να οδηγήσει σε απαιτήσεις για άλλα αντικείμενα στο μουσείο. «Η αποστολή τους πίσω είναι ένας επικίνδυνος δρόμος», είπε ο Donelan.

Δεν ήταν επίσης σαφές εάν η Ελλάδα θα αποδεχόταν μια «συνεργασία» εάν αυτό υπονοούσε ότι τα μάρμαρα ανήκουν στο Βρετανικό Μουσείο. Η Σία Αναγνωστοπούλου, Ελληνίδα βουλευτής από το κόμμα της αντιπολίτευσης ΣΥΡΙΖΑ, η οποία είναι η εκπρόσωπος του κόμματος για τον πολιτισμό, αναέφερε σε email ότι αντιτίθεται σε οποιαδήποτε συμφωνία που δεν καθιστά σαφές ότι τα μάρμαρα είναι νόμιμη ιδιοκτησία της Ελλάδας και ότι ένα δάνειο θα ήταν απαράδεκτο.

• «Είναι θέμα αξιοπρέπειας για όλους τους Έλληνες», είπε, «όπως θα ήταν για τον βρετανικό λαό, αν τους ζητούσαν να «δανειστούν» προσωρινά κλεμμένα κομμάτια του Στόουνχεντζ».

Νομικοί εμπειρογνώμονες και διαχειριστές μουσείων σε όλο τον κόσμο παρακολουθούν στενά την υπόεθση. «Εάν υπήρχε κάποιο είδος συμφωνίας, θα ήταν ένα εξαιρετικό σύμβολο για άλλους που ζητούν αξιώσεις αποκατάστασης», δήλωσε ο Αλεξάντερ Χέρμαν, διευθυντής του Ινστιτούτου Τέχνης και Δικαίου, στο Λονδίνο.

Ο Max Hollein, διευθυντής του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης στη Νέα Υόρκη, δήλωσε τηλεφωνικά ότι «το όλο ζήτημα των Ελγινικών Μαρμάρων είναι μια τόσο μακρά και περίπλοκη ιστορία» που οποιαδήποτε λύση «θα ήταν ένα σημαντικό βήμα για τους θεσμούς και για τον πολιτιστικό διάλογο στον κόσμο».

• Στο Βρετανικό Μουσείο την περασμένη εβδομάδα, η γκαλερί όπου εκτίθενται τα μάρμαρα γέμισε με τουρίστες, πολλές σέλφι μπροστά από τα αγάλματα και τη ζωφόρο.

Η Dilan Polat, 20, φοιτήτρια τέχνης που σκιαγράφιζε τον μυώδη κορμό ενός κένταυρου από ένα από τα πάνελ, είπε ότι ένιωθε «πραγματικά τυχερή που μπορούσε να σχεδιάσει πραγματικά ελληνικά γλυπτά». Όμως, πρόσθεσε, θα πρέπει να επιστρέψουν «στη θέση που τους αξίζει» στην Ελλάδα. Ο Τζον Λάνκαστερ, 59 ετών, οδηγός λεωφορείου, είπε ότι τα μάρμαρα πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα, καθώς ήταν μέρος της ιστορίας αυτής της χώρας. «Είναι σαν το Crown Jewels», πρόσθεσε ο Λάνκαστερ. «Αν κάποιος τα έπαιρνε, θα τα ήθελες πίσω, έτσι δεν είναι;»

Πέρυσι, μια έρευνα του YouGov, ενός πρακτορείου δημοσκοπήσεων, είπε ότι το 59%των Βρετανών πίστευε ότι τα γλυπτά ανήκαν στην Ελλάδα.

Αλλά η κοινή γνώμη είναι απίθανο να είναι ο αποφασιστικός παράγοντας στις διαπραγματεύσεις. Ο Herman, ο νομικός εμπειρογνώμονας, είπε ότι κάθε λίγα χρόνια «υπάρχει κάτι που φαίνεται να είναι μια αχτίδα ελπίδας» στη συζήτηση για τα γλυπτά του Παρθενώνα – αλλά στη συνέχεια η διαδικασία σταματά.

Το BBC επισημαίνει ότι ο ισχυρισμός της Ντόνελαν, ότι δεν θα αλλάξει τον νόμο, ο οποίος είναι «σωστός», θα συναντήσει την «οργή της Αθήνας και όχι μόνο».

Η υπουργός Πολιτισμού τόνισε ότι είχε «πολλές συνομιλίες» με τον Τζορτζ Όσμπορν, τον πρόεδρο του Βρετανικού Μουσείο εν μέσω των δημοσιευμάτων ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία επιστροφής με την Ελλάδα.

Η Ντόνελαν δήλωσε τα εξής: «νομίζω ότι η άποψή του για αυτό έχει παρερμηνευθεί και σίγουρα απεικονίζεται λανθασμένα».

• «Βασικά, δεν πρόκειται να τα στείλει πίσω [τα Γλυπτά]. Δεν είναι αυτή η πρόθεσή του. Δεν έχει καμία επιθυμία να το κάνει αυτό. Έχει επίσης συζητηθεί η ιδέα ενός δανείου 100 ετών, το οποίο σίγουρα δεν είναι αυτό που σχεδιάζει. Θα συμφωνούσε μαζί μου ότι δεν θα πρέπει να τα στείλουμε πίσω, και στην πραγματικότητα ανήκουν εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου τα φροντίσαμε για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπου επιτρέψαμε την πρόσβαση σε αυτά», είπε χαρακτηριστικά. 

Η αντίδραση του βρετανικού μουσείου

Στον απόηχο της δήλωσης από τη Βρετανίδα υπουργό Πολιτισμού, ο εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου, Κόνορ Γουάτσον με δήλωσή του στην Καθημερινή επέμεινε ότι «εξετάζουμε μακροπρόθεσμες συνεργασίες».

Κληθείς να σχολιάσει την παραπάνω δήλωση, τόνισε:

«Όπως είπε πρόσφατα ο Πρόεδρος των Επιτρόπων, λειτουργούμε εντός του νόμου και δεν πρόκειται να διαλύσουμε τη συλλογή του Μουσείου καθώς αφηγείται την ιστορία της ανθρωπότητας. Ωστόσο, εξετάζουμε μακροπρόθεσμες συνεργασίες, οι οποίες θα επέτρεπαν σε ορισμένα από τα σημαντικότερα εκθέματα μας να γίνουν κοινή εμπειρία στον κόσμο. Οι συζητήσεις με την Ελλάδα σχετικά με μια συνεργασία για τον Παρθενώνα είναι σε εξέλιξη και είναι εποικοδομητικές».

• Οι δηλώσεις της στο BBC έρχονται λίγη ώρα μετά τις τοποθετήσεις του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη στην καθιερωμένη μηνιαία συνάντησή του με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου.

Όπως είπε ο πρωθυπουργός, δεν αναμένονται άμεσα αποτελέσματα, αλλά έχουν γίνει συστηματικές κινήσεις για την επιστροφή των Γλυπτών.

«Εφόσον ο λαός θα μας εμπιστευτεί ξανά, πιστεύω ότι αυτόν τον στόχο θα μπορέσουμε να τον πετύχουμε με απόλυτο σεβασμό στις προφανείς “κόκκινες” γραμμές που έχουν θέσει όλες οι κυβερνήσεις», είπε ο κ. Μητσοτάκης, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη «να πετύχουμε αυτό που όλοι επιδιώκουμε, που δεν μπορεί να είναι άλλο, όχι μόνο εμείς οι Έλληνες αλλά και οι επισκέπτες, να βλέπουμε και να απολαμβάνουμε αυτό το μοναδικό μνημείο της παγκόσμιας κληρονομιάς στο φυσικό του χώρο, το Μουσείο της Ακρόπολης στη σκιά του ιερού βράχου».