Αναλυτικά η ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη

Σήμερα, 100 χρόνια από τη γέννησή του Μανώλη Γλέζου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον τιμά. Κάτι που δυστυχώς οι συνθήκες της πανδημίας δεν επέτρεψαν στον ελληνικό λαό. Είμαι σίγουρος ότι σε άλλη περίπτωση εκατοντάδες χιλιάδες θα τον συνόδευαν στην τελευταία του κατοικία.

Σε όλη του τη ζωή δεν δίστασε ούτε λεπτό να παλεύει για τα ιδανικά του, όσο ισχυρός κι αν ήταν ο αντίπαλος.

Ο Charles de Gaule τον είχε χαρακτηρίσει ως τον πρώτο παρτιζάνο της Ευρώπης. Ξεκίνησε από την Απείρανθο της Νάξου και εξελίχθηκε σε μια από τις ανεπανάληπτες εκείνες μορφές, που σφράγισαν τη νεότερη ιστορία της πατρίδας μας.

Στη συλλογική μνήμη θα μείνει για πάντα ανεξίτηλη η νύχτα της 30ής προς την 31η Μαΐου 1941, όταν μαζί με τον Απόστολο Σάντα, σκαρφάλωσαν στα βράχια της Ακρόπολης, για να κατεβάσουν τη σβάστιγκα, το μισητό σύμβολο του θανάτου, των βασανιστηρίων, του ολοκαυτώματος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Μία συμβολική πράξη που έδωσε κουράγιο στην κατεχόμενη Αθήνα.

Παρά την πλούσια αντιστασιακή του δράση για την ανεξαρτησία της πατρίδας μας, το μετεμφυλιακό κράτος τον διώκει και δεν διστάζει να τον καταδικάσει σε θάνατο.

Πέρασε 16 ολόκληρα χρόνια της ζωής του σε εξορίες και φυλακές, αγωνιζόμενος για τη δημοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Ήταν από τις χαρισματικές προσωπικότητες που η λαϊκή του αποδοχή ξεπερνούσε κατά πολύ τα στενά κομματικά όρια.

Ο Μανώλης Γλέζος διετέλεσε βουλευτής και πρόεδρος της ΕΔΑ.

Και όντας συνεπής στα ραντεβού του με την ιστορία του τόπου, δε θα μπορούσε να λείπει από την μεγάλη νίκη της Αλλαγής το 1981.

Εκλεγμένος στο Ελληνικό Κοινοβούλιο με το ΠΑΣΟΚ, στην πρώτη σοσιαλιστική κυβέρνηση της χώρας, συνέβαλλε στην ιστορική πρωτοβουλία του Ανδρέα Παπανδρέου για την αναγνώριση της εθνικής αντίστασης και την αποκατάσταση της εθνικής συμφιλίωσης στην Ελλάδα.

Ένα γεγονός που δείχνει το μέγεθος του ανδρός είναι ότι ενώ ως ευρωβουλευτής συνεχίζοντας τον αγώνα του για τις γερμανικές οφειλές προς την Ελλάδα και συντονίζοντας τις κοινοβουλευτικές μας ομάδες εδώ στις Βρυξέλλες, δεν δίστασε το καλοκαίρι του 2017 να δώσει εκείνος το στεφάνι στο Γερμανό πρεσβευτή, στο μνημείο εκτελεσθέντων κατοίκων του Διστόμου θέλοντας να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα για μια Ευρώπη των λαών, της ειρηνικής συνύπαρξης και της προόδου.

Κυρίες και κύριοι,

Σε μια εποχή όπου η ακροδεξιά ενισχύεται απειλητικά και αυταρχικοί ηγέτες ποδοπατούν το διεθνές δίκαιο, την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα του ανθρώπου, η πολιτική παρακαταθήκη του Γλέζου αποτελεί πυξίδα για κάθε δημοκράτη και προοδευτικό πολίτη.

Σε μια από τις τελευταίες του δημόσιες εμφανίσεις το 2018, με τη συμπλήρωση πέντε ετών από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, από την νεοναζιστική εγκληματική οργάνωση της Χρυσής Αυγής, ο Μανώλης Γλέζος πήγε στο Δικαστήριο στο πλευρό της οικογένειάς του, στέλνοντας ένα ισχυρό αντιφασιστικό μήνυμα.

Όταν τον ρώτησαν κάποτε για το μυστικό της μακροζωίας του, δήλωσε πως ζούσε και για τους συντρόφους του που είχαν χαθεί.

«Πριν από κάθε μάχη» έλεγε χαρακτηριστικά, «μαζευόμασταν και κουβεντιάζαμε. Και λέγαμε: Εάν εσύ ζήσεις, μη με ξεχάσεις. Εάν εσένα δεν σε βρει το βόλι, όταν συναντάς τους ανθρώπους στο δρόμο, θα λες καλημέρα κι από μένα. Κι όταν πίνεις κρασί, θα πίνεις κρασί και για μένα».

Αυτή η έγνοια του για το συλλογικό καλό και την αλληλεγγύη παραμένει και σήμερα, όχι απλώς ένα επίκαιρο ζητούμενο για τις κοινωνίες μας, αλλά ζωτική ανάγκη.

Φίλες και φίλοι,

Οι εχθροί της Δημοκρατίας και των λαών μας είναι προ των θυρών.

Ποιος περίμενε τον 21ο αιώνα να έχουμε έναν πόλεμο στην καρδιά της Ευρώπης με εκατομμύρια πρόσφυγες και χιλιάδες νεκρούς λόγω της βάρβαρης και παράνομης εισβολής του Πούτιν στην Ουκρανία;

Ποιος το περίμενε ότι οι απολογητές των αυταρχικών καθεστώτων που οδήγησαν στον όλεθρο την ανθρωπότητα, θα κερδίζουν πολιτικό έδαφος σε πολλά κράτη της Ευρώπης;

Όποιος λησμονήσει το παρελθόν, χάνεται και δεν έχει μέλλον, έλεγε ο Γλέζος.

Και για να έχουν λοιπόν μέλλον προοπτικής και ευημερίας οι λαοί της Ευρώπης, οφείλουμε όχι απλώς να τιμάμε τους αγώνες που έδωσαν άνθρωποι, όπως ο αγαπημένος μας συνάδελφος Μανώλης Γλέζος, αλλά πάνω απ’ όλα να εμπνεόμαστε από αυτούς στον δικό μας αγώνα για ειρήνη, δημοκρατία και πρόοδο.

Την ερώτηση υπογράφουν από το ΣΥΡΙΖΑ ο τομεάρχης Παιδείας Νίκος Φίλης, ο πρώην πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης, ο βουλευτής Κυκλάδων Νίκος Συρμαλένιος και η αναπληρώτρια τομεάρχης Παιδείας, Μερόπη Τζούφη. Από τη Νέα Δημοκρατία, η πρώην υπουργός Θεοδώρα Μπακογιάννη. Από το ΚΙΝΑΛ η τομεάρχης Παιδείας Χαρά Κεφαλίδου, και οι Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος και Χάρης Καστανίδης. Από το ΜΕΡΑ25 οι Κλέων Γρηγοριάδης και Κρίτων Αρσένης.

Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι το Σχολικό Συμβούλιο του Γενικού Λυκείου Νάξου είχε αποφασίσει αρμοδίως -και μάλιστα με μεγάλη πλειοψηφία- να εισηγηθεί στο υπουργείο την προσθήκη της προσωνυμίας «Μανώλης Γλέζος» στο όνομα του Λυκείου.

Εν συνεχεία, τη στήριξή τους στην πρόταση εξέφρασαν πολλοί αιρετοί, εκπρόσωποι θεσμών και προσωπικότητες του νησιού, όπως ο έπαρχος Νάξου, η περιφερειακή διευθύντρια Α/βάθμιας και Β/βάθμιας Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου, ο διευθυντής Β/θμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων, η διοίκηση του 1ου ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Νοτίου Αιγαίου, ο συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου και υπεύθυνος συντονιστής των σχολικών μονάδων Β/βάθμιας εκπαίδευσης Νάξου, η Ομοσπονδία Ναξιακών Συλλόγων, η Ένωση Κυκλαδικού Τύπου, ο πρώην βουλευτής και υφυπουργός Παιδείας Νίκος Λεβογιάννης, ο μητροπολίτης Παροναξίας κ. Καλλίνικος δια εκπροσώπου του και πλήθος προσωπικοτήτων του νησιού, με ενυπόγραφη δήλωσή τους.

Παραφωνία αποτέλεσε μόνο το Δημοτικό Συμβούλιο του νησιού, το οποίο με ισχνή πλειοψηφία εξέφρασε την άποψη ότι «με την προσωνυμία αυτή, θα χρωματιστεί το σχολείο».

Η αντίληψη, τονίζουν οι 10 υπογράφοντες βουλευτές, ότι το όνομα του εθνικού ήρωα Μανώλη Γλέζου μπορεί να προσδώσει αρνητική χροιά σε ένα σχολείο της χώρας μας, έρχεται από το πιο βαθύ και σκοτεινό παρελθόν και είναι πραγματικά πέραν κάθε σοβαρής συζήτησης. Αναφέρουν οι βουλευτές στο κείμενο της ερώτησης:

“Ποιος ήταν και τι πρόσφερε στη χώρα του ο Μανώλης Γλέζος, ο άνθρωπος – σύμβολο της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας, του Αντιφασιστικού Αγώνα, της Κοινωνικής Δικαιοσύνης και των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν χρειάζεται να αναλυθεί σε μια κοινοβουλευτική ερώτηση. Υπενθυμίζεται απλώς η προσφορά του στον τόπο καταγωγής του, τη Νάξο και τις Κυκλάδες: ο Γλέζος υπηρέτησε τους συμπατριώτες του ως αιρετός πρόεδρος του Απειράνθου και αγωνίστηκε για την ίδρυση σχολείων, ιδιαιτέρως στα μικρά Κυκλαδονήσια που δεν διέθεταν (οι μαθητές υποχρεώνονταν να ξεσπιτώνονται ή να ταξιδεύουν καθημερινά με καΐκια), βιβλιοθηκών και άλλων χώρων μόρφωσης για τους νέους.

Και μόνο αυτή η προσφορά του, θα αρκούσε για να τιμηθεί  με την προτεινόμενη προσωνυμία το Γενικό Λύκειο Νάξου, οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί του. Εξάλλου ο ίδιος ο Γλέζος είχε τιμηθεί με την αναγόρευσή του ως επίτιμος διδάκτορας σχεδόν από όλα τα πανεπιστήμια της χώρας μας.

Και καθώς μέχρι τώρα η απόφαση του Σχολικού Συμβουλίου δεν έχει υλοποιηθεί (μάλιστα ο διευθυντής του Λυκείου Μ. Χατζηπέτρος έχει απευθύνει σχετική ανοιχτή επιστολή στον πρωθυπουργό) οι βουλευτές ζητούν από την αρμόδια υπουργό Ν. Κεραμέως να εκδώσει τη σχετική υπουργική απόφαση το ταχύτερο. Άλλωστε, καταλήγουν, κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι μια τέτοια απόφαση μπορεί να καθυστερήσει ή να μην ληφθεί καθόλου”.

Την αντίθεσή της στη σχετική εισήγηση εξέφρασε σύσσωμη η παράταξη του Δημήτρη Λιανού, ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» καθώς και η ανεξάρτητη δημοτική σύμβουλος Βούλα Μαργαρίτη.

Όπως μεταφέρει το naxostimes, ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Φώτης Μαυρομάτης μεταξύ άλλων σημείωσε ότι ο Μανώλης Γλέζος έχει ήδη τιμηθεί από το δημοτικό συμβούλιο με τα όσα αναφέρονται στο ψήφισμα που εκδόθηκε την ημέρα του θανάτου του αλλά και με τη στήριξη της υποψηφιότητας του μεγάλου αγωνιστή για το Νόμπελ Ειρήνης το 2017. Επίσης αναφέρθηκε αναλυτικά στη νομοθεσία σχετικά με την προσθήκη προσωνυμίων σε σχολεία.

Τόνισε ότι οι εισηγήσεις τόσο του Συλλόγου Γονέων του ΓΕΛ Νάξου όσο και της Δευτεροβάθμιας Σχολικής Επιτροπής ήταν αρνητικές στο να προστεθεί στον τίτλο του ΓΕΛ Νάξου η προσωνυμία «Μανώλης Γλέζος σημειώνοντας παράλληλα ότι «δεν θα πρέπει να εγκλωβίσουμε με πολιτικά πρόσωπα το ΓΕΛ».

Από πλευράς του, ο δήμαρχος Δημήτρης Λιανός προσπάθησε να αποφύγει τη συζήτηση για την ονομασία σημειώνοντας, κατά το ίδιο ρεπορτάζ, ότι «σήμερα δεν θα πρέπει το δημοτικό συμβούλιο να λάβει απόφαση για να μπει καμία προσωνυμία»

“Σκέφτηκα πως η επέτειος των 79 χρόνων από το κατέβασμα της σημαίας από το Γλέζο και το Σάντα, στις 30/5/2020 θα ήταν μια ιδανική ημερομηνία για να τιμήσουμε το Γλέζο και να θυμηθούμε και την πράξη τους. Έτσι χτίστηκε στο κεφάλι μου αυτή η συνάντηση που επιθυμώ να εξελιχθεί σε έναν εναλλακτικό Μεγάλο Περίπατο στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, λίγων και καλών, αλλά γιατί όχι πολλών και καλών… Για μένα αυτός ο περίπατος που θα ξεκινήσει στις 20:00 το απόγευμα από την Πλατεία Κουμουνδούρου, όπως πριν από 79 χρόνια ξεκίνησε και η πορεία των Γλέζου και Σάντα, είναι πιο σημαντικός από τους Μεγάλους Περιπάτους που υπόσχονται ανάπτυξη μέσω του Τουρισμού και άρα «καλώς ήρθε το δολάριο», γιατί είναι περίπατος δύσκολος και πιο αξιόλογος, γιατί είναι σε βάθος και όχι πλατσουρίσματα στα ρηχά… Για να το πω με άλλο παράδειγμα, βγαλμένο από την εμπειρία μου στους δρόμους υπεραποστάσεων, είναι σα να συγκρίνουμε τον τερματισμό σε ορεινό αγώνα 100 χιλιομέτρων σε 26 ώρες, με μια προπόνηση σε διάδρομο στο γυμναστήριο… Με έναν τρόπο λοιπόν όλο αυτό είναι σαν με ένα ανεπίσημα επίσημο τρόπο το άλλο Σάββατο παραλάβουμε τη σκυτάλη από το Μανώλη Γλέζο” δήλωσε ο ηθοποιός στο beasty-press.com σχετικά με την πρωτοβουλία αυτή.

Δείτε αναλυτικά την πρόσκληση:

Η Ουτοπία είναι κάτι που σε προχωράει μπροστά, μιας και όσο την πλησιάζεις, τόσο απομακρύνεται. Υπάρχει μια κατηγορία ανθρώπων που έλκονται από την Ουτοπία κι επειδή είναι ανάγκη τους κι όχι μιμητισμός, την κυνηγούν μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής τους. Ίσως ακόμα και την ύστατη στιγμή τους, στην πιο άνιση μάχη απέναντι στο θάνατο, να αντιστέκονται σθεναρά. Είναι επαναστατικές,καλλιτεχνικές, ανεξάρτητες και ελεύθερες φύσεις και ίσως αυτό ακριβώς τρομάζει τους σύγχρονούς τους. Οραματίζονται μια ιδανική κοινωνία χωρίς Πολέμους και φτώχεια, διαφορές και ανισότητες.

Στις 30 προς 31 Μαΐου, 79 χρόνια πριν, δύο νεαροί Έλληνες ρίσκαραν τη ζωή τους για τα πιστεύω και τις αξίες τους και άγγιξαν την Ουτοπία. Ένας από τους δύο, ο Μανώλης Γλέζος, το καλοκαίρι του 2015, στο Σύνταγμα, δε σταμάτησε να το κάνει κι ας κόντευε 93 χρονών. «Έφυγε» πριν λίγες εβδομάδες μέσα στην καραντίνα χωρίς αυτοί που θα ήθελαν να τον «ξεπροβοδίσουν», να μπορέσουν να το κάνουν. Όσο υπάρχουν άνθρωποι όμως, θα συνεχίσουν να υπάρχουν και Γλέζοι και ο ίδιος εκεί που (δεν) υπάρχει, καθόλου δε θα ενδιαφέρεται για επικήδειους και εκδηλώσεις στη μνήμη του, σίγουρα όμως, ακόμα και από την ανυπαρξία, ο πρώτος και τελευταίος Παρτιζάνος θα νοιάζεται για τον αδύναμο.

Θα είμαι κάτω από την Ακρόπολη να συνδεθώ με όσους κάνουν το ίδιο, με αυτούς που συγκινούνται από ανθρώπους σαν το Μανώλη Γλέζο, με αφορμή την πράξη του τότε και το χρωστούμενο τελευταίο αντίο.

«Κι αν πεθάνω, θα σας κυνηγάει η ύπαρξή μου, για να κάνετε αυτό που πρέπει να κάνετε, μη νομίζετε πως θα γλιτώσετε από μένα…»

Μανώλης Γλέζος

Σάββατο 30 Μαΐου στις 20:00

Σημείο συνάντησης Πλατεία Κουμουνδούρου.

Προαιρετικό ένα γαρύφαλλο

Υποχρεωτικές οι αποστάσεις

Αχρείαστες οι συλλογικότητες και οι κομματικές ταυτότητες

Άγης Εμμανουήλ

Ηθοποιός