«Ο Γενικός Γραμματέας συνεχίζει να τονίζει τη σημασία του πλήρους σεβασμού – από όλους – του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Ανησυχεί βαθιά για το γεγονός ότι οι κανόνες του διεθνούς δικαίου δεν έχουν τηρηθεί», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ, Στεφάν Ντουζαρίκ.

«Αρκεί να κοιτάξει κανείς τη φρίκη που εξελίσσεται στη Γάζα, με ένα επίπεδο θανάτου και καταστροφής άνευ προηγουμένου στην πρόσφατη ιστορία. Ο υποσιτισμός εκτοξεύεται στα ύψη. Ο λιμός χτυπάει την πόρτα όλων», δήλωσε ο Γκουτέρες κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας.

«Και τώρα, εμείς γινόμαστε μάρτυρες της ύστατης πνοής ενός ανθρωπιστικού συστήματος που βασίζεται σε ανθρωπιστικές αρχές», συνέχισε ο ίδιος, χωρίς να αναφέρει το Ανθρωπιστικό Ίδρυμα για τη Γάζα (GHF), που στηρίζουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, με το οποίο ο ΟΗΕ αρνείται να συνεργαστεί και του οποίου οι επιχειρήσεις διανομής βοήθειας έχουν οδηγήσει σε σκηνές χάους και θανάτων στον θύλακα.

Το σύστημα που βασίζεται σε ανθρωπιστικές αξίες «βλέπει να του αρνούνται τις αναγκαίες συνθήκες για τη λειτουργία του. Του αρνούνται τον απαραίτητο χώρο για να δράσει. Του αρνούνται την αναγκαία ασφάλεια για να σώσει ζωές», υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας.

«Καθώς οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις εντείνονται και νέες εντολές εκτοπισμού εκδίδονται στο Ντέιρ αλ Μπάλαχ (κεντρικά), η καταστροφή προστίθεται στην καταστροφή», συμπλήρωσε ο ίδιος.

Από τη Δευτέρα, οι ισραηλινές αρχές επέτρεψαν εκ νέου μια περιορισμένη βοήθεια να εισέλθει στον παλαιστινιακό θύλακα.

«Τις τελευταίες ημέρες, σχεδόν 400 φορτηγά πήραν άδεια να εισέλθουν στη Γάζα από το συνοριακό πέρασμα Κερέμ Σαλόμ. Όμως, το φορτίο από μονάχα 115 φορτηγά μπόρεσε να συλλεχθεί», σημείωσε ο Αντόνιο Γκουτέρες, καταγγέλλοντας «εξωφρενικά εμπόδια», περίπλοκες διαδικασίες στις «ποσοστώσεις» που επιβάλλει το Ισραήλ, που περιορίζουν επίσης το είδος των αγαθών που επιτρέπονται.

Εντούτοις, 160.000 παλέτες με βοήθεια, «αρκετές για τη φόρτωση σχεδόν 9000 φορτηγών» περιμένουν να εισέλθουν στη Γάζα, υπογράμμισε.

Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα έκανε χθες γνωστό πως τα αποθέματά του που περιμένουν εκτός της Γάζας θα επέτρεπαν να τραφεί όλος ο πληθυσμός για δύο μήνες.

«Την ίδια ώρα, η ισραηλινή στρατιωτική επίθεση εντείνεται με αποτρόπαια επίπεδα νεκρών και καταστροφής», είπε ο επικεφαλής του ΟΗΕ, προσθέτοντας πως το 80% του θύλακα είναι πλέον απαγορευμένο για τον πληθυσμό.

«Πέραν του ζητήματος του αριθμού των φορτηγών σε οποιαδήποτε στιγμή, είναι σημαντικό να έχουμε στον νου μας τη συνολική εικόνα. Μια συνολική εικόνα είναι ότι χωρίς μια ταχεία, αξιόπιστη, ασφαλή και διαρκή πρόσβαση βοήθειας, περισσότεροι άνθρωποι θα πεθάνουν και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες για το σύνολο του πληθυσμού θα είναι βαθιές», προειδοποίησε ο ίδιος, απευθύνοντας έκκληση εκ νέου για μια μόνιμη κατάπαυση του πυρός και την απελευθέρωση ομήρων.

«Ανταλλάξαμε απόψεις για τις ανησυχητικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επισημαίνοντας την επείγουσα ανάγκη για εκεχειρία στη Γάζα και άμεση παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας» υπογράμμιζαν, επίσης, κυβερνητικές πηγές.

Τονίστηκε, επίσης, η σημασία της προστασίας όλων των εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων στη Συρία.

Όσον αφορά στη Λιβύη, εκφράστηκε έντονη ανησυχία για την επιδείνωση της κατάστασης.

Σπύρος Σιδέρης

Αν η τουρκική πλευρά συνεχίσει να προωθεί τη λύση δύο κρατών και η ελληνοκυπριακή ηγεσία επιμένει σε διαπραγμάτευση εντός του Πλαισίου Γκουτέρες, η άτυπη διάσκεψη πιθανότατα θα καταλήξει σε άλλο ένα αδιέξοδο. 

Η στάση της Τουρκίας: Κλειδί για την επιτυχία 

Η Τουρκία, ως η κύρια δύναμη πίσω από την τουρκοκυπριακή πλευρά, κατέχει το κλειδί για την πρόοδο των συνομιλιών. Ο Χακάν Φιντάν, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, και ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, Ερσίν Τατάρ, θα είναι οι κύριοι πρωταγωνιστές στη Γενεύη.

Η στάση τους κατά τη διάρκεια της άτυπης συνάντησης θα αποκαλύψει τις πραγματικές προθέσεις της Άγκυρας. Εάν ο Τατάρ επιμείνει στην ακραία του ρητορική για μια λύση δύο κρατών και ο Φιντάν δείξει διαλλακτικότητα, τότε η συνάντηση μπορεί να αποτελέσει βήμα προς την επανέναρξη του διαλόγου.

Ωστόσο, εάν και οι δύο πλευρές επιμείνουν στις ακραίες θέσεις τους, η προσπάθεια του Γκουτέρες θα καταλήξει σε αδιέξοδο. 

Ο ρόλος του διεθνούς παράγοντα 

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών έχει αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή σε μια εξαιρετικά περίπλοκη κατάσταση. Ωστόσο, η επιτυχία της προσπάθειάς του εξαρτάται από την ικανότητα του διεθνούς παράγοντα να ασκήσει πίεση στην Τουρκία για να δεχτεί μια λύση που θα είναι αποδεκτή και από τις δύο κοινότητες.

Η παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη συνάντηση είναι καλοδεχούμενη, αλλά δεν είναι σαφές κατά πόσο μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη συμφωνίας.  

Όμως η προσέγγιση της ΕΕ στην Τουρκία, για τη συμμετοχή της στα μελλοντικά αμυντικά σχέδια των Βρυξελλών για την ασφάλεια της Ευρώπης έχει προκαλέσει τις αντιδράσεις της Λευκωσίας, ενώ η Ελλάδα σιωπά προς το παρόν, χωρίς να παίρνει θέση επί του θέματος.

Αυτή η εξέλιξη έχει προκαλέσει προβληματισμό στην Κυπριακή πλευρά που αναζητά την εξεύρεση λύσεων σε περίπτωση που η Άγκυρα αναλάβει, με το αζημίωτο, την εμπλοκή της στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. 

Οι προκλήσεις και οι αμφιβολίες 

Η συνάντηση της Γενεύης γίνεται σε μια περίοδο που ο διεθνής παράγοντας είναι απασχολημένος με άλλες κρίσεις, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή και οι εμπορικοί πόλεμοι μεταξύ των ΗΠΑ, της Κίνας και άλλων χωρών. Αυτές οι εξελίξεις δυσχεραίνουν την προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού, καθώς η προσοχή και οι πόροι του διεθνούς παράγοντα είναι κατανεμημένοι σε πολλά μέτωπα. 

Επιπλέον, η αλλαγή στη στάση των ΗΠΑ υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία φαίνεται να στρέφεται προς την Τουρκία και όχι προς την Ελλάδα και την Κύπρο, δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες. Το ότι μια μέρα πριν την άτυπη συνάντηση στη Γενεύη ο Ερντογάν είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ, χωρίς να υπάρχει αναφορά για το Κυπριακό, κάνει ακόμα πιο δύσκολα τα πράγματα για το ρόλο των ΗΠΑ στη διευθέτηση της λύσης του Κυπριακού.  

Η έλλειψη διεθνούς πίεσης στην Τουρκία και η απουσία νέων προτάσεων από τον Γκουτέρες , τουλάχιστον με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, μειώνουν τις πιθανότητες επιτυχίας της συνάντησης. 

Η θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς 

Η ελληνοκυπριακή πλευρά, με επικεφαλής τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να συζητήσει τα έξι σημεία του Πλαισίου Γκουτέρες, αλλά επιμένει στη λύση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας.

Ωστόσο, η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν πρέπει να ελπίζει σε μια γρήγορη λύση, καθώς οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές.

Η υφιστάμενη κατάσταση παράγει τετελεσμένα που δυσχεραίνουν τη θέση της Κύπρου, και η έλλειψη προετοιμασίας για ένα Plan B μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική. 

Μια προσπάθεια που αξίζει, αλλά με επιφυλάξεις 

Η άτυπη συνάντηση στη Γενεύη είναι μια ακόμη προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού, αλλά γίνεται σε λάθος χρόνο και με δυσμενή δεδομένα. Η επιτυχία της εξαρτάται από τη στάση της Τουρκίας, την ικανότητα του διεθνούς παράγοντα να ασκήσει πίεση και την ύπαρξη νέων προτάσεων που θα μπορούσαν να ωθήσουν τη διαδικασία προς τα εμπρός.  

Ενώ η προσπάθεια του Προέδρου Χριστοδουλίδη είναι καλοδεχούμενη, οι ελπίδες για μια ουσιαστική πρόοδο παραμένουν περιορισμένες. Μακάρι αυτές οι εκτιμήσεις να είναι λανθασμένες και η συνάντηση να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης για μια νέα εποχή στον Κυπριακό διάλογο. Ωστόσο, η πραγματικότητα μας υπενθυμίζει ότι η διαδικασία αυτή θα είναι μακρά και δύσκολη. 

Το Κυπριακό παραμένει εγκλωβισμένο μεταξύ πολιτικών σκοπιμοτήτων και διεθνών συγκυριών. Εάν δεν υπάρξει πραγματική πολιτική βούληση για λύση, τότε η Γενεύη θα προστεθεί απλώς στη μακρά λίστα των αποτυχημένων προσπαθειών, ενώ η διαίρεση της Κύπρου θα εδραιώνεται ολοένα και περισσότερο ως η νέα πραγματικότητα. 

«Τη Δευτέρα, 24 Φεβρουαρίου, συμπληρώνονται τρία χρόνια από τότε που η Ρωσική Ομοσπονδία ξεκίνησε την ολοκληρωτική εισβολή της στην Ουκρανία, κατά σαφή παράβαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου», δήλωσε ο Αντόνιο Γκουτέρες.

«Σε αυτή την τραγική περίσταση, επιβεβαιώνω την επείγουσα ανάγκη για μια δίκαιη, διαρκή και συνολική ειρήνη, μια ειρήνη που σέβεται πλήρως την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της, σύμφωνα με τον Χάρτη του ΟΗΕ, το διεθνές δίκαιο και τα ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης», κάλεσε.

«Ογδόντα χρόνια μετά το τέλος του Β‘ Παγκοσμίου Πολέμου, ο πόλεμος στην Ουκρανία αντιπροσωπεύει μια σοβαρή απειλή, όχι μόνο για την ειρήνη και την ασφάλεια στην Ευρώπη, αλλά και για τις βασικές και θεμελιώδεις αρχές των Ηνωμένων Εθνών», σημείωσε, χαιρετίζοντας «όλες τις προσπάθειες» για την επίτευξη μιας «δίκαιης και χωρίς αποκλεισμούς» ειρήνης.

Η δήλωσή του γίνεται την ώρα που οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες αυξάνουν την πίεσή τους στο Κίεβο, θέλουν η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας να υπερψηφίσουν αύριο Δευτέρα ένα σύντομο κείμενο που ζητά «ταχύ τερματισμό» της σύγκρουσης στην Ουκρανία, αλλά χωρίς να αναφέρεται η εδαφική ακεραιότητα της χώρας.

Η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι πρέπει, από την πλευρά τους, να υποβάλουν στη Συνέλευση ένα κείμενο που να απαιτεί για άλλη μια φορά την άμεση και άνευ όρων αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων από την Ουκρανία και τον τερματισμό των επιθέσεων της Ρωσίας κατά της χώρας.

“Η Μέση Ανατολή μαστίζεται από πολλές φωτιές, αλλά σήμερα, υπάρχει μια αχτίδα ελπίδας στη Συρία, και αυτή η αχτίδα δεν πρέπει να σβήσει”, δήλωσε πριν από μία συνάντηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ της οποίας θα προεδρεύει ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Άντονι Μπλίνκεν.

Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στη Συρία είναι παραβιάσεις της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας αυτής και “πρέπει να σταματήσουν”, δήλωσε.

“Η κυριαρχία, η εδαφική ενότητα και η ακεραιότητα πρέπει να αποκατασταθούν πλήρως, και όλες οι πράξεις επιθετικότητας πρέπει να τελειώσουν άμεσα”, δήλωσε ο Γκουτέρες στους δημοσιογράφους.

“Επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: Δεν θα πρέπει να υπάρχουν στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή διαχωρισμού εκτός από τις ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ – τελεία. Το Ισραήλ και η Συρία πρέπει να τηρήσουν τους όρους της Συμφωνίας Απεμπλοκής του 1974, η οποία παραμένει πλήρως σε ισχύ”, διευκρίνισε.

Πρόσθεσε ότι ο ΟΗΕ εστιάζει στη διευκόλυνση μιας “συμπεριληπτικής, αξιόπιστης και ειρηνικής” πολιτικής μετάβασης στη Συρία και στην παροχή βοήθειας για την καταπολέμηση μιας από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο.

“Αυτή είναι μια καθοριστική στιγμή – μια στιγμή ελπίδας και ιστορίας, αλλά και μια στιγμή μεγάλης αβεβαιότητας”, τόνισε.

Ορισμένοι παράγοντες μπορεί να προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση για δικούς τους σκοπούς, δήλωσε ο Γκουτέρες.

“Ωστόσο είναι υποχρέωση της διεθνούς κοινότητας να σταθεί στο πλευρό του λαού της Συρίας που έχει υποφέρει τόσο πολύ. Το μέλλον της Συρίας πρέπει να διαμορφωθεί από τον λαό της, για τον λαό της, με την υποστήριξη όλων μας”, πρόσθεσε.

Ο Γκουτέρες όρισε επίσης τη Μεξικανή δικηγόρο Κάρλα Κιντάνα να ηγηθεί του Ανεξάρτητου Ιδρύματος για τους Αγνοουμένους στη Συρία και δήλωσε ότι πρέπει να επιτραπεί στην ομάδα αυτή να εκπληρώσει πλήρως την εντολή της.

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ δημιούργησε τον θεσμό αυτό το 2023 για να ανακαλύψει τι συνέβη στους αγνοουμένους και για να στηρίξει τα θύματα, τους επιζήσαντες και τις οικογένειές τους.

Η Κιντάνα, δικηγόρος που έχει εργαστεί στη Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ηγήθηκε της Εθνικής Επιτροπής Έρευνας του Μεξικού για τους Αγνοουμένους από το 2019 έως το 2023.

Η Διεθνής Επιτροπή για τους Αγνοουμένους στη Χάγη δήλωσε ότι έλαβε στοιχεία που δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχουν έως και 66 – που ακόμη δεν έχουν επαληθευτεί, χώροι μαζικών τάφων στη Συρία. Περισσότεροι από 150.000 άνθρωποι φέρονται ως αγνοούμενοι, σύμφωνα με διεθνείς και συριακούς οργανισμούς, εκ των οποίων ο ΟΗΕ και το Συριακό Δίκτυο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η βάναυση καταστολή ειρηνικών διαδηλωτών υπέρ της δημοκρατίας το 2011 από τον Άσαντ οδήγησε σε εμφύλιο πόλεμο στη Συρία. Εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν τη χώρα και εκατομμύρια άλλοι εκτοπίστηκαν στο εσωτερικό της.

Αυτό ανακοίνωσε ανώτατος αξιωματούχος της ουκρανικής προεδρίας την Παρασκευή (25/10).

«Μετά το Καζάν, ήθελε να έρθει στην Ουκρανία, αλλά ο πρόεδρος δεν δέχθηκε την επίσκεψή του» εξαιτίας του εξευτελισμού του Διεθνούς Δικαίου στο Καζάν, δήλωσε ο ουκρανός αξιωματούχος.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες ταξίδεψε χθες στην Ρωσία για να συναντηθεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο περιθώριο της συνόδου στο Καζάν.

Ο Γκουτέρες συναντήθηκε με τον Πούτιν και του επανέλαβε «την θέση του σύμφωνα με την οποία η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνιστά παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου», αναφέρεται στο κείμενο της ανακοίνωσης που εκδόθηκε από το γραφείο του εκπροσώπου του.

Το Κρεμλίνο δεν έχει μέχρι στιγμής δώσει την δική του εκδοχή για το περιεχόμενο της τετ-α-τετ συζήτησης Γκουτέρες-Πούτιν.

Πριν από την συνάντηση πάντως, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ ζήτησε ενώπιον των συμμετεχόντων της συνόδου του Καζάν «μία δίκαιη ειρήνη» επαναλαμβάνοντας τα λόγια του προέδρου Ζελένσκι και του «σχεδίου νίκης».

Πριν από το τετ-α-τετ του Καζάν, το Κίεβο κατέκρινε την «κακή επιλογή» του Γκουτέρες που «ως μοναδικό αποτέλεσμα έχει την προσβολή του κύρους του ΟΗΕ».

«Προφανώς η λογική του να προκαλέσουν την έκρηξη όλων αυτών των συσκευών είναι να το κάνουν ως ένα προληπτικό πλήγμα πριν από μια ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση», είπε σε δημοσιογράφους.

“Μια μαζική χερσαία επίθεση στη Ράφα θα οδηγούσε σε τεράστια ανθρωπιστική καταστροφή και θα έβαζε τέλος στις προσπάθειές μας να υποστηρίξουμε τους πληθυσμούς καθώς ο λιμός απειλεί“, δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στη διάρκεια επίσκεψης στο Ναϊρόμπι.

Η κατάσταση στην πόλη αυτή της νότιας Λωρίδας της Γάζας είναι “στην κόψη του ξυραφιού”, πρόσθεσε.

“Έχουμε εμπλακεί ενεργά με όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές για την επανάληψη της διέλευσης κρίσιμων προμηθειών –μεταξύ των οποίων καύσιμα για τα οποία υπάρχει τεράστια ανάγκη– μέσω των σημείων διέλευσης της Ράφας και του Κέρεμ Σαλόμ“, είπε ο Γκουτέρες επαναλαμβάνοντας τις εκκλήσεις του για κατάπαυση του πυρός.

Την Τετάρτη ξανάνοιξε το πέρασμα του Κερέμ Σαλόμ, το οποίο είχε κλείσει το Ισραήλ για τρεις ημέρες έπειτα από πυρά ρουκετών της Χαμάς, όμως η προώθηση της βοήθειας παραμένει “εξαιρετικά δύσκολη”, σύμφωνα με το γραφείο της υπηρεσίας ανθρωπιστικών υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνώ (Ocha) στα παλαιστινιακά εδάφη.

Σήμερα το Ισραήλ πολλαπλασίασε τα πλήγματα και τα πυρά πυροβολικού στη Λωρίδα της Γάζας, κυρίως στη Ράφα, μεταδίδουν ανταποκριτές του AFP.

Στη Ράφα, τελευταία πόλη της νότιας Γάζας πριν από τα σύνορα με την Αίγυπτο, που στεγάζει σχεδόν 1,4 εκατ. Παλαιστίνιους, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Χαμάς εμποδίζουν την είσοδο της ανθρωπιστικής βοήθειας και έχουν ήδη ωθήσει 110.00 ανθρώπους να φύγουν, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

Χθες, Πέμπτη, ένας γύρος έμμεσων συνομιλιών με σκοπό την κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και την ισλαμιστική παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς, έπειτα από επτά μήνες πολέμου, ολοκληρώθηκε χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία στο Κάιρο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είχε απειλήσει για πρώτη φορά ότι θα σταματήσει τις παραδόσεις όπλων στο Ισραήλ, του οποίου οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο κύριος στρατιωτικός υποστηρικτής, αν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υλοποιήσει την απειλή του για επίθεση στη Ράφα.