Πρόκειται για μια κίνηση που αναβιώνει τη χρήση του Κέντρου Υποδοχής Ναυτικών (Migrant Operations Center) στον ναύσταθμο του Γκουαντάναμο, ο οποίος είχε χρησιμοποιηθεί κυρίως τις δεκαετίες του 1990 και 2000 για την κράτηση μεταναστών — κυρίως Κουβανών και Αϊτινών — που επιχειρούσαν να φτάσουν στις ΗΠΑ διά θαλάσσης. Αν επιβεβαιωθεί, η πολιτική αυτή θα σηματοδοτήσει δραματική αλλαγή στη μεταναστευτική διαχείριση, ενόψει πιθανής νέας θητείας του Τραμπ.

Αυτό θα είναι μια δραματική αύξηση από τους περίπου 500 μετανάστες που κρατούνται για μικρά χρονικά διαστήματα στη βάση από τον Φεβρουάριο και ένα σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση ενός σχεδίου που ανακοίνωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον Ιανουάριο για τη χρήση της εγκατάστασης για την κράτηση έως και 30.000 μεταναστών.

Οι μεταφορές στο Γκουαντάναμο θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ήδη από την Τετάρτη, σύμφωνα με το POLITICO. Η προσδοκία είναι ότι οι κρατούμενοι θα παραμείνουν προσωρινά στις εγκαταστάσεις πριν απελαθούν στις χώρες προέλευσής τους.

Ο επίσημος λόγος για τις μεταγωγές είναι να απελευθερωθεί χώρος για κλίνες σε εγκαταστάσεις κράτησης στο εγχώριο αμερικανικό έδαφος, αλλά η χρήση της διαβόητης εγκατάστασης, η οποία εδώ και καιρό φιλοξενεί υπόπτους για τρομοκρατία, θα έστελνε επίσης ένα ακόμη μήνυμα με στόχο την αποτροπή της παράνομης μετανάστευσης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα σχέδια φτιάχτηκαν μόλις τις τελευταίες ημέρες και θα μπορούσαν ακόμη να αλλάξουν, αναφέρει το Politico. Αλλά το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας δεν μπορεί να ενημερώσει εκ των προτέρων τις χώρες των ατόμων που επηρεάζονται, σύμφωνα με τα έγγραφα που είδε το POLITICO.

Εκπρόσωποι του DHS και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν ανταποκρίθηκαν σε αίτημα για σχολιασμό.

Τρεις χιλιάδες συλλήψεις παράτυπων μεταναστών την ημέρα ζητά η κυβέρνηση

Τα σχέδια αυτά συμβαίνουν ενώ ο Λευκός Οίκος πιέζει τη Διεύθυνση Μετανάστευσης και Τελωνείων για ακόμα υψηλότερο αριθμό συλλήψεων, με τον ανώτερο σύμβουλο πολιτικής Stephen Miller να ζητά 3.000 συλλήψεις την ημέρα. Οι χώροι στέγασης διαθέσιμοι στην υπηρεσία έχουν μειωθεί αρκετά, και ζητά περαιτέρω χρηματοδότηση από το Κογκρέσο για την πρόσληψη περισσότερων πρακτόρων και την επέκταση της εγχώριας χωρητικότητας κράτησης.

Περίπου 800 Ευρωπαίοι – μεταξύ των οποίων ένας Αυστριακός, 100 Ρουμάνοι και 170 Ρώσοι – εξετάζονται για τις μεταφορές, σύμφωνα με ένα από τα έγγραφα. Αυτό το στοιχείο του σχεδίου έχει θορυβήσει ορισμένους Αμερικανούς διπλωμάτες, οι οποίοι σημειώνουν ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ που είναι συνεργάσιμοι στο να παίρνουν πίσω τους απελαθέντες και ότι δεν υπάρχει λόγος να στέλνονται οι άνθρωποι στο Γκουαντάναμο.

Αποστολή η «τρομοκράτηση και αναστάτωση»

Αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που συναλλάσσονται με την Ευρώπη προσπαθούν να πείσουν το υπουργείο Εσωτερικών να εγκαταλείψει το σχέδιο.

«Το μήνυμα είναι να σοκάρει και να τρομοκρατήσει τους ανθρώπους, να αναστατώσει τους ανθρώπους», δήλωσε ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που γνωρίζει την κατάσταση για το σχέδιο του Γκουαντάναμο. «Αλλά είμαστε σύμμαχοι». Το πρόσωπο αυτό έμεινε ανώνυμο επειδή δεν είχε την εξουσιοδότηση να μιλήσει στα μέσα ενημέρωσης.

Το σχέδιο έρχεται επίσης εν μέσω εντεινόμενων νομικών προσπαθειών να εμποδίσει την κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει συνολικά το Γκουαντάναμο για τη φιλοξενία μεταναστών κρατουμένων. Μια ομοσπονδιακή ομαδική αγωγή που εκκρεμεί στην Ουάσινγκτον αναφέρει ότι υπάρχουν περίπου 70 κρατούμενοι μετανάστες που κρατούνται σήμερα εκεί και αντιμετωπίζουν «τιμωρητικές» συνθήκες, όπως ανεπαρκές φαγητό, εβδομαδιαίες αλλαγές ρούχων και προσβολή από τρωκτικά.

Σε συνέντευξή της στον Guardian, η παρατηρητής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα κατά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν την ευθύνη αποκατάστασης των ζημιών που προκάλεσαν στους μουσουλμάνους – θύματα των βασανιστηρίων τους. Τόσο εντός του στρατοπέδου κράτησης στην Κούβα, όσο και στις άλλες χώρες όπου απελάθηκαν οι πρώην κρατούμενοι, η ιατρική περίθαλψη υπήρξε ανεπαρκής, για την αντιμετώπιση πολλαπλών προβλημάτων, όπως οι τραυματικές εγκεφαλικές κακώσεις, οι μόνιμες αναπηρίες, οι διαταραχές ύπνου, τα flashbacks και η μη θεραπευμένη διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD).

Τα βασανιστήρια αποσκοπούν στο να καταστήσουν αβοήθητα και ανίσχυρα τα θύματα

«Είναι όλοι επιζώντες βασανιστηρίων, ενός μοναδικού εγκλήματος σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, και χρειάζονται επειγόντως περίθαλψη», λέει η ίδια. «Τα βασανιστήρια διαλύουν έναν άνθρωπο, αποσκοπούν στο να τον καταστήσουν αβοήθητο και ανίσχυρο, ώστε ψυχολογικά να πάψει να λειτουργεί. Στις συζητήσεις μου, τόσο με νυν όσο και με πρώην κρατούμενους, παρατήρησα τις βλάβες που προκαλούν», συμπλήρωσε.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, η Ni Aolain κατάφερε να έχει, για πρώτη φορά, πρόσβαση στο κέντρο κράτησης, όπου, ακόμη και σήμερα, κρατούνται 30 άνδρες. Στην έκθεση αναφορικά με την τετραήμερη επίσκεψή της, διαπίστωσε ότι, η μη παροχή εξειδικευμένης φροντίδας, στοχευμένης στην αποκατάσταση των μακροχρόνιων επιπτώσεων των βασανιστηρίων, είχε σωρευτικό αποτέλεσμα που ισοδυναμούσε με «σκληρή, απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση», κατά παράβαση των υποχρεώσεων της κυβέρνησης των ΗΠΑ βάσει διεθνών συμβάσεων. «Χωρίς εξαίρεση, κάθε ένας που συνάντησα παρουσιάζει, είτε ιατρικές παθήσεις που σχετίζονται με τη σωματική ζημιά που υπέστησαν από τα βασανιστήρια, είτε βαθιά ψυχολογική δυσφορία, όπως άγχος, κατάθλιψη, ακραίο τραύμα και αυτοκτονικό ιδεασμό», υπογράμμισε η Ni Aolain στον Guardian.

Τα πιο ακραία περιστατικά σημειώθηκαν πριν από 20 χρόνια, κατά τη διάρκεια του προγράμματος βασανιστηρίων της CIA μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Θύματα υπήρξαν μουσουλμάνοι ύποπτοι για τρομοκρατία. Τουλάχιστον 119 άνδρες υπέστησαν βασανιστήρια κατ’ ευφημισμόν γνωστά ως «ενισχυμένες τεχνικές ανάκρισης». Σύμφωνα με την ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ, παρά το πέρασμα του χρόνου, οι σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις εξακολουθούν να υφίστανται.

Κατοικούν σε σώματα που έχουν υποστεί βαθιά βλάβη

«Για αυτούς τους άνδρες, η διαχωριστική γραμμή μεταξύ παρελθόντος και παρόντος είναι εξαιρετικά λεπτή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι ανύπαρκτη: κατοικούν σε σώματα που έχουν υποστεί βαθιά βλάβη από τα βασανιστήρια», εξηγεί. Καθηγήτρια νομικής στα πανεπιστήμια της Μινεσότα και Queens στο Μπέλφαστ, η Ni Aolain εξήγησε ότι, παραδόξως, οι ΗΠΑ είναι, παγκοσμίως, πρωτοπόρος στην επινόηση θεραπείας για τους επιζώντες βασανιστηρίων. Ο αμερικανικός στρατός καθώς και ακαδημαϊκά κέντρα που εργάζονται με αιτούντες άσυλο από όλο τον κόσμο, έχουν προ πολλού προχωρήσει στην επιστημονική κατανόηση του τρόπου με τον οποίο μπορούν να βοηθηθούν τα θύματα για την αντιμετώπιση των βασανιστηρίων. Οι γνώσεις που απέκτησε η χώρα, ωστόσο, δεν εφαρμόστηκαν σε όσους υπέστησαν βασανιστήρια από τις δικές της Αρχές.

«Οι ΗΠΑ διαθέτουν κάποιες από τις καλύτερες εγκαταστάσεις και δυνατότητες θεραπείας από βασανιστήρια στον κόσμο. Μάλιστα, εξάγουν την τεχνογνωσία τους σε άλλες χώρες. Δυστυχώς, δεν έχει εφαρμοστεί στους κρατούμενους του Γκουαντάναμο, ενώ ούτε ένας άνθρωπος που έχει αποφυλακιστεί από το κέντρο κράτησης δεν είχε επαρκή αποκατάσταση», τονίζει η εισηγήτρια του ΟΗΕ, σύμφωνα με την οποία βασικό αίτημα είναι οι κρατούμενοι να περιθάλπονται από ανεξάρτητο ιατρικό προσωπικό. Επί του παρόντος, εξετάζονται από στρατιωτικούς γιατρούς που φορούν στολή – γεγονός από μόνο του σκανδαλώδες. «Η στολή για αυτούς τους κρατούμενους από μόνη της συνδέεται με βαθιά έλλειψη εμπιστοσύνης αλλά και ιστορικό κατάχρησης της ιατρικής περίθαλψης. Κάποιος που έχει υποστεί βασανιστήρια μπορεί να χάσει την εμπιστοσύνη του σε ολόκληρο το σύστημα», εξηγεί. Το πρόγραμμα βασανιστηρίων της CIA δημιουργήθηκε το 2002 από δύο ψυχολόγους, τον James Mitchell και τον Bruce Jessen. Αυτοί, σε μεγάλο βαθμό, βάσισαν το σχέδιό τους, σε πειράματα σε σκύλους οι οποίοι ανέπτυξαν «μαθημένη αδυναμία» όταν υπέστησαν ηλεκτροσόκ.

Η παρατηρήτρια του Οργανισμού είχε τη δυνατότητα να επισκεφθεί κρατούμενους όλων των κατηγοριών, συμπεριλαμβανομένης της ομάδας των πέντε λεγόμενων «υψηλής σημασίας» ατόμων, που κατηγορούνται για τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Στην έκθεσή της δεν κατονομάζει αυτούς που συνάντησε, ούτε δίνει λεπτομέρειες για την κατάστασή τους, για λόγους προστασίας της ιδιωτικότητάς τους.

Κάποιοι από τους κρατούμενους του Γκουαντάναμο, ωστόσο, έχουν μιλήσει δημοσίως για τα μακροχρόνια προβλήματα που έχουν προκληθεί από τα βασανιστήρια. Ένας από τους κρατούμενους «υψηλής σημασίας», ο Ammar al Baluchi, μέσω του δικηγόρου του αποκάλυψε ότι πάσχει από τραυματική εγκεφαλική βλάβη η οποία και τού προκλήθηκε αφότου υπέστη «walling» – επαναλαμβανόμενο χτύπημα του κεφαλιού του σε τοίχο.

Μεταξύ των συμπτωμάτων του περιλαμβάνονται η ζάλη, η δυσκολία στη σκέψη αλλά και στην εκτέλεση απλών εργασιών. Με την πάροδο του χρόνου, οι βλάβες αναμένεται να επιδεινωθούν, σύμφωνα με τον δικηγόρο του. Ο τελευταίος πρόσθεσε ότι, ο πελάτης του, επιπλέον, δεν είναι σε θέση να κοιμηθεί για περισσότερες από δύο ώρες τη φορά αφού, ως τεχνική βασανιστηρίων, έχει υποστεί και τη στέρηση ύπνου.

Προδοσία στη μνήμη των θυμάτων

Σύμφωνα με την ερευνήτρια του ΟΗΕ, η παροχή βοήθειας στα θύματα βασανιστηρίων των ΗΠΑ, προκειμένου να ξεπεράσουν τις παθήσεις τους, αποτελεί χρέος από κάθε άποψη. Είναι σωστό για τα ίδια τα άτομα – θύματα βασανιστηρίων που έχουν αφεθεί, επί χρόνια, να υποφέρουν μόνα τους. Αλλά και για τις ΗΠΑ η θέση των οποίων, ως ηγέτης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλο τον κόσμο, έχει πληγεί από το πρόγραμμα έκδοσης αλλά και από την ύπαρξη καθαυτή του Γκουαντάναμο που, όπως σημειώνει η Ni Aolain, λειτουργεί ως σύμβολο των βασανιστηρίων. Είναι σωστό, όμως, και για τις οικογένειες των 2.977 ανθρώπων που δολοφονήθηκαν στις 11/9, προς τις οποίες η νομικός υποστηρίζει ότι έχει μία «βαθιά και προσωπική δέσμευση». Η Ni Aolain υπογραμμίζει ότι, ένας από τους πυλώνες της εντολής που έχει λάβει από τον ΟΗΕ είναι, οι οικογένειες των θυμάτων της τρομοκρατίας, να έχουν το δικαίωμα σε επανόρθωση και λογοδοσία για τη δολοφονία των αγαπημένων τους προσώπων.

Τα βασανιστήρια, σύμφωνα με την ίδια, στερούν από τις οικογένειες των θυμάτων αυτό το δικαίωμα. Εγκρίνοντας την εφαρμογή τους, η κυβέρνηση των ΗΠΑ ουσιαστικά εξασφάλισε ότι, οι οικογένειες, δεν θα είχαν ποτέ την ευκαιρία οι υπεύθυνοι να καθίσουν στο εδώλιο, καθώς οι υποθέσεις για την 11η Σεπτεμβρίου έχουν μπλέξει σε νομικά κωλύματα σχετικά με τα αποδεικτικά στοιχεία που αποκτήθηκαν υπό εξαναγκασμό.

Οι υπερασπιστές του αμερικανικού προγράμματος βασανιστηρίων, συχνά, έχουν δικαιολογήσει τις πρακτικές τους επικαλούμενοι τα θύματα. Η Ni Aolain δηλώνει ότι ισχύει το αντίθετο – πρόκειται για προδοσία στη μνήμη των θυμάτων. «Τα θύματα της τρομοκρατίας έχασαν το δικαίωμά τους στην αποκατάσταση της μνήμης των αγαπημένων τους προσώπων την 11η Σεπτεμβρίου. Αυτό θα το εξασφάλιζε μόνο μία δίκη. Αυτό που ακολούθησε δεν ήταν απλώς επιβλαβές για τη μνήμη των νεκρών, ήταν βαθιά επιζήμιο για τις ίδιες τις οικογένειες που έμειναν πίσω», καταλήγει.

Ο Σαϊφουλάχ Παράτσα, ένας επιχειρηματίας από το Καράτσι, συνελήφθη στην Ταϊλάνδη τον Ιούλιο του 2003 και μεταφέρθηκε αρχικά στην αμερικανική στρατιωτική βάση του Μπάγκραμ, στο Αφγανιστάν και στη συνέχεια, τον επόμενο χρόνο, στη φυλακή του Γκουαντάναμο, στην Κούβα.

«Χαιρόμαστε που ένας Πακιστανός πολίτης, κρατούμενος στο εξωτερικό, επανενώθηκε με την οικογένειά του» ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν στην ανακοίνωσή του.

Στα 75 του, ο Παράτσα ήταν ο γηραιότερος κρατούμενος στο Γκουαντάναμο, σύμφωνα με την οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Reprieve που ασχολήθηκε με την περίπτωσή του. Δεν του ασκήθηκε ποτέ δίωξη από τις αμερικανικές αρχές.

Το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ επιβεβαίωσε τον επαναπατρισμό του Παράτσα αναφέροντας ότι δεν ήταν πλέον αναγκαία η κράτησή του για να προστατευθεί η χώρα από μια «σημαντική απειλή» για την ασφάλειά της. Στη φυλακή του Γκουαντάναμο, παραμένουν σήμερα 35 κρατούμενοι.

Η φυλακή, που δημιουργήθηκε για να στεγάσει ξένους υπόπτους μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσινγκτον, έφθασε να συμβολίσει τις υπερβολές των ΗΠΑ στον “πόλεμο κατά της τρομοκρατίας” λόγω των σκληρών ανακριτικών μεθόδων που, σύμφωνα με επικριτές, ισοδυναμούν με βασανιστήρια.

Ενώ ο Ρεπουμπλικανός πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε κρατήσει ανοικτή τη φυλακή στη διάρκεια των τεσσάρων χρόνων της παραμονής του στον Λευκό Οίκο, ο Δημοκρατικός Μπάιντεν έχει υποσχεθεί να την κλείσει.

Ο Αμπντούλ Λατίφ Νασίρ, ένας 56χρονος Μαροκινός, επαναπατρίστηκε στο Μαρόκο. Η σύσταση για αποφυλάκισή του είχε γίνει το 2016.

“Η κυβέρνηση (Μπάιντεν) είναι αφιερωμέη στην εξακολούθηση μιας συνειδητής και διεξοδικής διαδικασίας επικεντρωμένης στην υπεύθυνη μείωση του πληθυσμού των κρατουμένων στις εγκαταστάσεις του Γκουαντάναμο ενόσω θα διασφαλίζει παράλληλα την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους”, ανέφερε σε μια δήλωση ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Νεντ Πράις.

Ο γενικός εισαγγελέας του Μαρόκου ανέφερε σε μια δήλωση πως ο Νάσερ θα ερευνηθεί για φερόμενη εμπλοκή σε τρομοκρατικές ενέργειες και μια αστυνομική πηγή δήλωση ότι κρατείται στην Καζαμπλάνκα.

Τουλάχιστον 12 Μαροκινοί κρατούνταν στο Γκουαντάναμο και όσοι έχουν επαναπατριστεί αποτελούν αντικείμενο ερευνών και δίκης. Ένας από αυτούς, ο Ιμπραχίμ Μπεντσεκρούν, φυλακίστηκε για έξι χρόνια μετά τον επαναπατρισμό του το 2005 και πέθανε το 2014 στη Συρία όπου ταξίδεψε προκειμένου να ενταχθεί σε μια οργάνωση μαχητών.

Οι περισσότεροι από τους κρατούμενους που έχουν μείνει στη Γκουντάναμο κρατούνται για σχεδόν δύο δεκαετίες χωρίς να τους έχουν απαγγελθεί κατηγορίες ή να έχουν περάσει από δίκη.

Ο πληθυσμός της φυλακής, που άνοιξε υπό τον πρόεδρο Τζορτζ Γ. Μπους, έφθασε τους περίπου 800 κρατούμενους προτού αρχίσει να συρρικνώνεται. Ο πρώην Δημοκρατικός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα μείωσε περαιτέρω τον αριθμό, αλλά η προσπάθειά του να κλείσει τη φυλακή παρεμποδίστηκε κυρίως από τη ρεπουμπλικανική αντιπολίτευση στο Κογκρέσο.

«Αυτό ασφαλώς είναι ο στόχος μας, αυτή είναι η πρόθεσή μας», απάντησε η Ψάκι όταν ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο για το χρονοδιάγραμμα του κλεισίματος της φυλακής.