«Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο τελευταίος ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης, έφυγε από τη ζωή σε μία χώρα και μια ήπειρο πολύ διαφορετικές από αυτές της δικής του εποχής. Προσπάθησε να αλλάξει ένα σύστημα που είχε ξεπεράσει τα όριά του, διαλυόμενο από τις αδυναμίες του» έγραψε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, συνοδεύοντας το σχόλιό του με μια παλιά φωτογραφία του με τον τελευταίο ηγέτη της ΕΣΣΔ.

«Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εκφράζει τα βαθιά του συλλυπητήρια μετά τον θάνατο του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, πρόκειται να στείλει το πρωί συλλυπητήριο τηλεγράφημα στην οικογένεια και στους οικείους του» του πρώην ηγέτη της ΕΣΣΔ, ανέφερε ο Ντμίτρι Πεσκόφ, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.

• Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν απέτισε με τη σειρά του φόρο τιμής στον τελευταίο ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης χαρακτηρίζοντας τον «σπάνιο ηγέτη».

«Ως ηγέτης της ΕΣΣΔ, συνεργάστηκε με τον (αμερικανό τότε) πρόεδρο (Ρόναλντ) Ρέιγκαν για να μειωθούν τα πυρηνικά οπλοστάσια των δύο χωρών μας, προς μεγάλη ανακούφιση των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που προσεύχονταν να τερματιστεί η κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών. Έπειτα από δεκαετίες βάρβαρης πολιτικής καταστολής, υιοθέτησε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις», ανέφερε ο κ. Μπάιντεν.

“Επρόκειτο για ενέργειες ενός «σπάνιου ηγέτη», που είχε «τη φαντασία να δει ότι ένα άλλο μέλλον ήταν εφικτό και το θάρρος να διακινδυνεύσει όλη του την καριέρα για να το επιτύχει. Το αποτέλεσμα ήταν ένας ασφαλέστερος κόσμος και μεγαλύτερη ελευθερία για εκατομμύρια ανθρώπους», πρόσθεσε.

Το Ίδρυμα Ρέιγκαν από την πλευρά του ανέφερε μέσω Twitter πως «θρηνεί την απώλεια» του ηγέτη που «ήταν κάποτε πολιτικός αντίπαλος του Ρόναλντ Ρέιγκαν και κατέληξε να γίνει φίλος του».

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για έναν πολιτικό «άξιο εμπιστοσύνης και σεβασμού».

Ο τελευταίος ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης (1985-1991) «διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο για να τερματιστεί ο ψυχρός πόλεμος και να πέσει το σιδηρούν παραπέτασμα. Άνοιξε τον δρόμο για μια ελεύθερη Ευρώπη. Είναι μια κληρονομιά που δεν θα ξεχάσουμε. Αναπαύσου εν ειρήνη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ», ανέφερε η επικεφαλής της Κομισιόν, πρώην υπουργός Άμυνας της Γερμανίας, μέσω Twitter.

Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών τέλος εξέφρασε τη «βαθιά θλίψη» του αποτίνοντας φόρο τιμής στον «απαράμιλλο ηγέτη» που «άλλαξε τον ρου της ιστορίας».

• «Έκανε περισσότερα από οποιονδήποτε για να έρθει με ειρηνικό τρόπο το τέλος του ψυχρού πολέμου», σημείωσε ο Αντόνιο Γκουτέρες σε δελτίο Τύπου που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του, κρίνοντας πως «ο κόσμος έχασε έναν τεράστιο παγκόσμιο ηγέτη, δεσμευμένο στην πολυμερή συνεργασία, ακούραστο υπερασπιστή της ειρήνης».

Ο τελευταίος ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης που πάλεψε αλλά δεν απέτρεψε την κατάρρευσή της
Ο Γκορμπατσόφ, διετέλεσε ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης από το 1985 μέχρι το 1991. Το 1990 πήρε το Βραβείο Νόμπελ ειρήνης.

Οι σημαντικότεροι σταθμοί στην πορεία του

Έχοντας μικτή ρωσική και ουκρανική καταγωγή, ο Γκορμπατσόφ γεννήθηκε στο Πριβόλνογιε του Κράι Σταυρούπολης σε μια φτωχή οικογένεια αγροτών, στις 2 Μαρτίου του 1931. Μεγαλώνοντας στην εποχή του Ιωσήφ Στάλιν, στα νιάτα του δούλευε σε θεριζοαλωνιστικές μηχανές σε συλλογικό αγρόκτημα πριν από την ένταξή του στο Κομμουνιστικό Κόμμα.

Ενώ σπούδαζε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας, παντρεύτηκε τη συμφοιτήτριά του Ράισα Τιταρένκο το 1953, πριν πάρει το πτυχίο του το 1955. Μετακόμισε στη Σταυρούπολη, όπου εργάστηκε για την τοπική Κομσομόλ και έγινε ένθερμος υποστηρικτής της αποσταλινοποίησης, που προωθούσε ο Νικίτα Χρουστσόφ. Διορίστηκε Γραμματέας της Περιφερειακής Επιτροπής της Σταυρούπολης το 1970, όπου επέβλεψε την κατασκευή του Μεγάλου Καναλιού της Σταυρούπολης. Το 1974 μετακόμισε στη Μόσχα για να γίνει ο Πρώτος Γραμματέας του Ανωτάτου Σοβιέτ και το 1979 έγινε υποψήφιο μέλος του πολιτικού γραφείου του κόμματος.

Μέσα σε τρία χρόνια από το θάνατο του Σοβιετικού ηγέτη Λεονίντ Μπρέζνιεφ και μετά τα σύντομα καθεστώτα των Γιούρι Αντρόποφ και Κονσταντίν Τσερνιένκο, το πολιτικό γραφείο εξέλεξε τον Γκορμπατσόφ ως Γενικό Γραμματέα, ντε φάκτο επικεφαλής της κυβέρνησης το 1985 μέχρι το 1991.

• Όταν έγινε γενικός γραμματέας του Σοβιετικού Κομμουνιστικό Κόμματος το 1985, σε ηλικία μόλις 54 ετών, είχε βάλει στόχο να εισάγει περιορισμένες πολιτικές και οικονομικές ελευθερίες, αλλά οι μεταρρυθμίσεις του ξέφυγαν από τον έλεγχο.

Εφάρμοσε σειρά οικονομικών και κοινωνικών μεταρρυθμίσεων που έλαβαν χώρα στη Σοβιετική Ένωση από τον Απρίλιο του 1985 μέχρι το Δεκέμβριο του 1991, γνωστές ως “περεστρόικα” ενώ εισήγαγε την πολιτική της «γκλάσνοστ», για τον ανοικτό διάλογο με στόχο την επίλυση προβλημάτων, που επέτρεψε την κριτική στο κόμμα και στο κράτος, ωστόσο ενθάρρυνε τους εθνικιστές που άρχισαν να πιέζουν για ανεξαρτησία στις δημοκρατίες της Βαλτικής (Λετονία, Λιθουανία, Εσθονία) και αλλού.

Πολλοί Ρώσοι δεν συγχώρησαν ποτέ στον Γκορμπατσόφ την αναταραχή που προκάλεσαν οι μεταρρυθμίσεις του, θεωρώντας πως η επακόλουθη υποβάθμιση του βιοτικού τους επιπέδου ήταν ένα «πολύ υψηλό τίμημα» που κλήθηκαν να πληρώσουν για τον φερόμενο ως «εκδημοκρατισμό».

Παρέμεινε ο τελευταίος ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι την πτώση της, μετά από μια περίοδο διαδηλώσεων που τροφοδότησαν φιλοδοξίες για αυτονομία στις 15 δημοκρατίες της, η οποία διαλύθηκε τα επόμενα δύο χρόνια με χαοτικό τρόπο.

Ο Γκορμπατσόφ πάλεψε μάταια για να αποτρέψει την κατάρρευση της ΕΣΣΔ.

Ο Γκορμπατσόφ αναφερόμενος στις παγκόσμιες απειλές (πανδημία, φτώχεια, έλλειψη νερού, υπερθέρμανση και άλλα), πρότεινε να αλλάξει ριζικά η αντίληψη που υπάρχει για την ασφάλεια, η οποία μέχρι σήμερα ανάγεται στην στρατιωτική αντίληψη. Σύμφωνα με τον ίδιο, όλες οι προσπάθειες που καταβάλλονται για την ασφάλεια του κόσμου είναι καταδικασμένες να αποτύχουν, αν οι κυβερνήσεις των χωρών συνεχίσουν περαιτέρω «να πετούν γιγαντιαία ποσά στον ανταγωνισμό των εξοπλισμών, πρωτίστως στα πυρηνικά όπλα.

«Οι οπαδοί της πυρηνικής αναχαίτισης ισχυρίζονται ότι (τα πυρηνικά όπλα) αποτελούν εγγύηση για την ειρήνη και την ασφάλεια, σ’ αυτό απαντώ και λέω πως είναι ένας επικίνδυνος μύθος ότι τα πυρηνικά έσωσαν τον κόσμο», υπογράμμισε ο Γκορμπατσόφ, υπενθυμίζοντας ότι τα πυρηνικά όπλα υπήρξαν η αιτία της κρίσης στη Καραϊβική το 1962.

Ο Γκορμπατσόφ στο μήνυμά του εξέφρασε την πεποίθηση ότι είναι «αναγκαία η αποστρατιωτικοποίηση της παγκόσμιας πολιτικής, των διεθνών σχέσεων, της πολιτικής σκέψης, η απαλλαγή τους από την δαμόκλειο πυρηνική σπάθη».

Εκτός των άλλων ο Γκορμπατσόφ εξέφρασε την ελπίδα ότι θα προκύψουν «πραγματικά αποτελέσματα» από τις συνομιλίες που είχαν οι πρόεδροι της Ρωσίας και των ΗΠΑ στην Γενεύη όπου συζήτησαν και το θέμα των πυρηνικών εξοπλισμών.

Ο Γκορμπατσόφ απηύθυνε την έκκληση στον χαιρετισμό του προς στα μέλη της διάσκεψης της Παγκόσμιας συμμαχίας ηγετών για την πυρηνική ασφάλεια και έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά, που πραγματοποιείται στο Καζακστάν με πρωτοβουλία του προέδρου του Νουσουρλτάν Ναζαρμπάγεφ.

Με την βοήθεια του Reuters σας παρουσιάζουμε φωτογραφίες από επτά ιστορικές χειραψίες που έγιναν στον κόσμο.

1985: Ρόναλντ Ρήγκαν και Μιχαήλ Γκορπατσώφ

Αυτή η χειραψία έγινε στην πρώτη συνάντηση που είχαν ο Αμερικανός Πρόεδρος Ρόναλντ Ρήγκαν και ο ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, στις 19 Νοεμβρίου του 1985. Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στην Γενεύη για πρώτη φορά για συνομιλίες σε διεθνές διπλωματικό επίπεδο για τις διεθνείς σχέσεις και τον οπλισμό.

1986: Ανδρέας Παπανδρέου και Τουργκούτ Οζάλ

Πριν από αυτή την χειραψία οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας ήταν αρκετά τεταμένες. Προηγήθηκε η τουρκική εισβολή στην Κύπρο καθώς και άλλες διενέξης των δύο χωρών ενώ οι εντάσεις δεν έλειπαν ποτέ από το Αιγαίο αλλά και τα χερσαία σύνορα τους. Οι δύο πρωθυπουργοί συναντήθηκαν σε Ευρωπαϊκό Συμπόσιο στις 2 Φεβρουαρίου του 1986, σηματοδοτώντας μια νέα αρχή στις σχέσεις των δύο χωρών, που δεν θα κρατούσε όμως για πολύ.

1993: Γιτζάκ Ράμπιν και Γιασέρ Αραφάτ

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Γιτζάκ Ράμπιν και ο Παλαιστίνιος ηγέτης Γιάσερ Αραφάτ ανταλλάσσουν ιστορική χειραψία παρουσία του προέδρου Κλίντον στις 13 Σεπτεμβρίου του 1993, στον Λευκό Οίκο στην Ουάσιγκτον.

1994: Νέλσον Μαντέλα και Φρεντερίκ Ντε Κλερκ

Μετά από 46 χρόνια απαρτχάιντ, ο Νέλσον Μαντέλα εξελέγη ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της Νοτίου Αφρικής. Μια απρόθυμη θα έλεγε κανείς χειραψία κατέγραψε ο φωτογραφικός φακός στις 10 Μαΐου 1994, όταν Νέλσον Μαντέλα αναλάμβανε την ηγεσία της χώρα από τον τελευταίο λευκό πρόεδρο της Νοτίου Αφρικής Φρεντερίκ Ντε Κλερκ.

2012: Βασίλισσα Ελισάβετ και Μάρτιν Μακγκίνες

Ήταν μια σύγκρουση ή διαμάχη που κόστισε χιλιάδες ζωές, μεταξύ αυτών και του ξαδέλφου της Βασίλισσας. Έτσι όταν η Βασίλισσα βρέθηκε στο Μπέλφαστ στις 27 Ιουνίου 2012, η χειραψία της με τον Μάρτιν Μακγκίνες, Πρώτος Υπουργός της Βορείου Ιρλανδίας, και πρώην ηγέτης του Ιρλανδικό Δημοκρατικού Στρατου (IRA), ήταν μια πραγματικά ιστορική και σημαντική στιγμή.

2016: Ραούλ Κάστρο και Μπάρακ Ομπάμα

Για χρόνια ΗΠΑ και Κούβα ήταν εχθροί. Όμως ο Μπάρακ Ομπάμα φρόντισε να αλλάξει αρκετά τις σχέσεις των δύο χωρών. Για πρώτη φορά ο Μπάρακ Ομπάμα και ο Κουβανός πρόεδρος Ραούλ Κάστρο, αδελφός του Φιντέλ, αντάλλαξαν χειραψία στην κηδεία του Νέλσον Μαντέλα. Από τότε οι δύο τους συναντήθηκαν αρκετές φορές και πάντοτε οι χειραψίες τους ήταν αρκετά θερμές. Μιά από αυτές έγινε στις 22 Μαρτίου 2016 στην Αβάνα.

2017: Ντόναλντ Τραμπ και Εμανουέλ Μακρόν

Ο Ντόναλτ Τραμπ λατρεύει τις χειραψίες, εκτός αν είναι η Άγκελα Μέρκελ. Μάλιστα αρκετές φορές αναγκάζει τους ηγέτες σε μια μακροσκελή χειραψία. Κάτι τέτοιο έγινε και στις 25 Μαϊου 2017 στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλες όπου δεν έλεγε με τίποτα να αφήσει το χέρι του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.

Πηγή: euronews.gr