Ο Νταλάρας, το ρεμπέτικο και η Γερμανία

Η Γερμανία είναι βασικός σταθμός στις περιοδείες του Γιώργου Νταλάρα, και μάλιστα με θεματική ενότητα τα ρεμπέτικα τραγούδια. Οι αίθουσες κλασικής μουσικής γεμίζουν με ρεμπέτικο ήχο και κάποιες φορές με το συρτάκι των θεατών στο άκουσμα της «Φραγκοσυριανής».

«Νιώθω πολύ οικεία και σε αυτό βοηθά το ελληνικό στοιχείο. Όλα αυτά τα χρόνια έχω αποκτήσει πολλούς καλούς φίλους σε αρκετές πόλεις στη Γερμανία. Οπότε είναι πάντα μεγάλη ευχαρίστηση να ερχόμαστε και να παίζουμε τα τραγούδια μας. Και θα ήθελα να μεταφέρω κι ένα μήνυμα στους συμπατριώτες μας, που ξέρω πως θα το κατανοήσουν. Όσο κι αν κάποιες φορές πικραινόμαστε από τη χώρα μας, σας παρακαλώ πολύ να μην την ξεχνάτε και να συνεχίζετε να τη στηρίζετε!», λέει σε μία αποκλειστική συνέντευξη στην Deutsche Welle ο Γιώργος Νταλάρας.

Πώς είναι να τραγουδά στο εξωτερικό σε ελληνικό και ξένο κοινό; Καταλαβαίνουν οι ξένοι τα ρεμπέτικα ή μήπως χρειάζονται τη βοήθεια… της τεχνητής νοημοσύνης; «Είναι πολλά τα χρόνια που οι συναυλίες μας στο εξωτερικό είναι σχεδόν ισάριθμες με αυτές στην Ελλάδα. Έχει λοιπόν κατακτηθεί, με κόπο και πολλή δουλειά, μία σχέση πολύ ξεχωριστή με τους ξένους ακροατές. Έχουμε παίξει αρκετές φορές τα ρεμπέτικα στην Ευρώπη και στην Αμερική και ο ενθουσιασμός είναι συγκινητικός. Δεν χωρά καμία τεχνητή νοημοσύνη στο συναίσθημα των ανθρώπων… Βοηθάνε πολύ όμως και οι Έλληνες ακροατές που ξέρουν τα τραγούδια. Αρκετές φορές έχω „πιάσει” από τη σκηνή τους Έλληνες να εξηγούν στους ξένους φίλους τους τα λόγια. Είναι ωραία αυτή η αλληλεπίδραση, δεν νομίζετε;», επισημαίνει ο Έλληνας τραγουδιστής.

«H Ευρώπη έχει μείνει πίσω πολιτικά»

«Οι κοινωνίες μας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη έχουν υποστεί σαρωτικά χτυπήματα. Η Ευρώπη έχει μείνει πίσω πολιτικά, σε μία οπισθοδρόμηση άνευ προηγουμένου. Φοβικά σύνδρομα, διχασμός, συντηρητισμός και άκρατος φιλελευθερισμός όξυναν τον φθόνο, την ανισότητα και την αδικία. Όλα αυτά έχουν ως συνέπεια ακραία συμπτώματα και ολέθρια αποτελέσματα», τονίζει ο Γιώργος Νταλάρας. Στις περιοδείες του, λέει πως συναντά συχνά Έλληνες μετανάστες, που αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια μετά την ελληνική οικονομική κρίση: «Οι νέοι μας βιώνουν έναν αλλιώτικο πόλεμο, αυτόν της αδικίας, της ανέχειας, της αμφιβολίας, της αποξένωσης. Λένε πως τους πρόσφυγες τους δημιουργούν οι πόλεμοι και τους μετανάστες η οικονομική εξαθλίωση. Η ανάγκη καλύτερου μέλλοντος όμως είναι κοινή», λέει χαρακτηριστικά.

Αναπολεί τις εποχές που οι κοινωνίες λειτουργούσαν με αλληλεγγύη, η οποία σταδιακά χάνεται, όπως λέει, επειδή χάνεται η ελπίδα, η ψυχραιμία και η συγκατάβαση. «Όσο δεν υπάρχουν πολιτικές ικανές να δώσουν λύσεις στα αιτήματα των σύγχρονων κοινωνιών, τόσο θα διογκώνονται τα προβλήματα και θα μιλάμε για συντηρητική στροφή στην Ευρώπη. Οι λαοπλάνοι και οι δημαγωγοί θα κερδίζουν το παιχνίδι των εντυπώσεων. Μόνο που με τις εντυπώσεις δεν κερδίζεται η ουσία της ύπαρξης και της εξέλιξης των κοινωνιών μας».

«Το ρεμπέτικο είναι η παράδοσή μας, η εθνική μας μουσική»

Το ρεμπέτικο στην αρχή ήταν παρεξηγημένο αλλά και κυνηγημένο από τις διάφορες εξουσίες – υπήρχε απαγόρευση και λογοκρισία. Η ιστορία του ρεμπέτικου «βασάνισε» τον Γιώργο Νταλάρα από παιδί και αργότερα ως μουσικό. «Δεν ήμουν ούτε 20 χρονών όταν ηχογραφήσαμε τα τραγούδια που μου εμπιστεύτηκε ο Απόστολος Καλδάρας. Το “Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι” ήταν στον δίσκο με τα τραγούδια του Απόστολου. Μετά, ο δίσκος “50 χρόνια ρεμπέτικο τραγούδι”, ένα από τα μεγάλα μου όνειρα. Ευτυχώς ο κόσμος και ειδικά οι νέοι τότε ανταποκρίθηκαν ανέλπιστα συγκινητικά! Και είχα βεβαίως στο μυαλό μου από την αρχή να ηχογραφήσω τα λογοκριμένα, απαγορευμένα τραγούδια. Εκείνα τα τραγούδια που θύμιζαν ή έξυναν πληγές», τονίζει ο Γ. Νταλάρας στην DW.

Πλέον το ρεμπέτικο έχει βρει την αξία του και πολλά νέα παιδιά ασχολήθηκαν με το ρεμπέτικο, έκαναν διασκευές, συνέχισαν να γράφουν πιο «σύγχρονο» στίχο, αλλά πατώντας στους δρόμους του ρεμπέτικου. «Είναι διαρκής η γοητεία του και νομίζω πως σε όλες τις γενιές θα υπάρχουν οι ταλαντούχοι μουσικοί που δεν θα πάψουν να τα παίζουν αλλά και να πειραματίζονται με αυτά», αναφέρει ο Γιώργος Νταλάρας.

Είναι το ρεμπέτικο μουσειακό είδος; «Όχι! Όχι! Καθόλου μουσειακό είδος! Αντίθετα, είναι το πιο ζωντανό είδος της μουσικής μας. Το ρεμπέτικο διαμόρφωσε το ελληνικό τραγούδι, ενέπνευσε τις νεότερες γενιές δημιουργών. Να σας θυμίσω πως ο Μίκης Θεοδωράκης έχει δηλώσει μαθητής του Τσιτσάνη και ήταν πολύ περήφανος για τις επιρροές του από το ρεμπέτικο. Πρόκειται για την παράδοσή μας, την εθνική μας μουσική, μια μουσική που μιλά βαθιά στην ψυχή των ανθρώπων. Γιατί με αυτά τα τραγούδια αναδείχθηκαν πολλά θέματα που απασχολούσαν την κοινωνία και τους ανθρώπους: ο πόλεμος, η φτώχεια, η ανισότητα, η εργασία, ο πόνος των προσφύγων, η αδικία, η απελπισία, η αγάπη. Υπάρχει μία σπουδαία παρακαταθήκη και μία σύνδεση με τις τωρινές δύσκολες συνθήκες. Με τον τρόπο του συμπαραστέκεται απόλυτα και με ήθος».

Παρηγοριά κι ελπίδα μέσα από το τραγούδι

«Το καλό τραγούδι σίγουρα δεν είναι εκτόνωση, είναι παρηγοριά κι ελπίδα. Δεν τραγουδάμε για να ξεχαστούμε, αλλά για να θυμόμαστε, να παίρνουμε θάρρος και να συνεχίζουμε. Όσον αφορά στους νέους και τη σχέση τους με το τραγούδι, είμαι αισιόδοξος, πιστεύω στο ταλέντο τους και στην προσπάθεια να μην σπάσει η αλυσίδα που συνδέει τους νέους μουσικούς με τους καταξιωμένους μουσικούς μας», λέει ο Γιώργος Νταλάρας στην DW. Έχει όμως ο ίδιος κάποιο αγαπημένο ρεμπέτικο τραγούδι; «Όλα τα ρεμπέτικα τραγούδια είναι ξεχωριστά κι ανήκουν σε όλες τις εποχές και σε όλο τον κόσμο. Και κυρίως το τραγούδι του Τσιτσάνη, το “Μην απελπίζεσαι – Κάνε λιγάκι υπομονή”».

Πηγή: DW

Μεταξύ άλλων η Βάσια Τριφύλλη ανέφερε σχετικά με όσα είπε ο Γιώργος Νταλάρας στους δημοσιογράφους: «Τα Mέσα δεν μου έχουν φερθεί καλά. Το παράπονο που έχω είναι ότι δεν με ξαναφωνάξανε. Θα ήθελα να επιστρέψω τηλεοπτικά. Δεν είχα κόντρα με τον Ανδρέα Μικρούτσικο. Δεν χορταίνω να τον βλέπω, είναι εξαιρετικός. Πήγε στην Κατερίνα Καινούργιου και δεν του πρότειναν μία δική του εκπομπή. Είναι αξιοπρεπέστατη, αλλά ο Μικρούτσικος είναι άλλης ποσοστιαίας μονάδας άτομο».

Σχετικά με τον Γιώργο Κιμούλη και τον Πέτρο Φιλιππίδη είπε: «Λείπει ο Γιώργος Κιμούλης και ο Πέτρος Φιλιππίδης τηλεοπτικά. Εγώ είμαι με αυτούς, όχι για τη συμπεριφορά τους, αλλά για το ταλέντο τους δεν το διαπραγματεύομαι. Είναι αμβροσία για εμένα η επιστροφή τους».

Ακόμα, μιλώντας για τον Γιώργο Νταλάρα και το πρόσφατο ξέσπασμά του κατά των δημοσιογράφων η Βάσια Τριφύλλη τόνισε ότι: «Πολύ ντρέπομαι. Ζητώ συγγνώμη εκ μέρους του, είναι της γενιάς μου άνθρωπος. Αν τον είχα απέναντί μου θα τον έ…ζα πατόκορφα. «Θα σας έβλεπαν οι γονείς σας και θα ντρεπόντουσαν». Τι θα ντρεπόντουσαν ρε Γιώργο; Για ποιο πράγμα».

Έπειτα ακολούθησε μια αποκάλυψη που δεν ήξερε κανείς:

«Εκτός όμως από τον Γιώργο, έχω και μια αδερφή, τη Σόνια, από τον τρίτο γάμο του πατέρα μου Λουκά η οποία διαμένει στο Βέλγιο. Μάλιστα, με φιλοξένησε τον προηγούμενο χρόνο και έχουμε μια άριστη σχέση».

Όπως αναφέρει η Ελένη, ο Γιώργος δεν έχει σχέσεις με τη Σόνια. Μάλιστα είπε χαρακτηριστικά: «Ο Γιώργος γνωρίζει την ύπαρξη της αλλά όταν εκείνη θέλησε να τον συναντήσει, αυτός δεν δέχθηκε».

Το τραγούδι «Κι αν έσβησε σαν ίσκιος…» αποτελεί το δεύτερο single – προάγγελο του ολοκληρωμένου album του Νίκου Γρηγοριάδη, που θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες ψηφιακά από τη Formiggart. Έχει προηγηθεί το τραγούδι «Ο Βασιλιάς της λύπης» με ερμηνευτές τους Γιώργο Νταλάρα και Μίλτο Πασχαλίδη.

Το ποίημα αυτό είχε αρχικά τίτλο «Τραγούδι» και αφιέρωση στην αδερφή του ποιητή. Περιέχει τα δυο συστατικά της ποίησης του Καρυωτάκη, τους δύο αντίθετους πόλους στην ψυχή: το Σκοτάδι και το Φως. Από τη μια υπάρχει το ανεκπλήρωτο, το ανέφικτο, η λύπη κι από την άλλη η λαχτάρα για τη ζωή,μτον απέραντο ουρανό και τη θάλασσα. Η μελοποίησή του Νίκου Γρηγοριάδη αναδεικνύει περισσότερο το φως και τη λαχτάρα για τη ζωή.

Ερμηνεύοντας το τραγούδι «Του κάτω κόσμου τα πουλιά (Φαρμακωμένος ο καιρός παραμονεύει)» ο Γιώργος Νταλάρας επέλεξε να μεταφέρει το δικό του μήνυμα ότι «όλοι οι άνθρωποι έχουν ίσες ελευθερίες, ίσα δικαιώματα στη ζωή και στην αξιοπρέπεια. Δικαιώματα αναφαίρετα και αδιαπραγμάτευτα. Δημοκρατία και Δικαιοσύνη οφείλουν, να είναι παρούσες κάθε φορά που καταπατούνται».  

Ο Σπύρος Μπιμπίλας, ηθοποιός και πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, σε διαδικτυακό του μήνυμα αναφέρει ότι «κανένας δεν έχει δικαίωμα να αφαιρεί την ζωή ενός άλλου ανθρώπου που είναι το πολυτιμότερο αγαθό για τον καθένα μας. Έχοντας εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη, ευελπιστούμε στην πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης της δολοφονίας του Ζακ και στην απόδοση ευθυνών. Η ελληνική κοινωνία οφείλει να πάψει να είναι ρατσιστική και ομοφοβική. Ελπίζουμε σε έναν καλύτερο κόσμο!»

«Ο Ζακ, παιδί φευγάτο. Μια ζωή δικιά του. Αυτονομημένος. Ποιητής. Αρθρογράφος. Ακτιβιστής. Μάχη για το AIDS, για τα δικαιώματα, για τη σεξουαλικότητα, πολιτευτής. Μαχόμενη ψυχή της κοινότητας των ανθρώπων που διαλέγουν τη σεξουαλικότητά τους. Εθελοντής για τους οροθετικούς. Εκτεθειμένος στα γούστα του, στα ρούχα του, στην επιλογή του. Ψευδώνυμο Zackie Oh. Σε “ατυχές συμβάν”, σ’ ένα κοσμηματοπωλείο ποδοπατήθηκε από τους συμπατριώτες του. 21.9.2018. Στη Γλάδστωνος. Ποδοπατήθηκε πάνω σε σπασμένα γυαλιά μέχρι που παρέδωσε, ενώ ένα άλλο τμήμα της κοινωνίας έκανε χάζι από το απέναντι πεζοδρόμιο, ακίνητο, χωρίς κανένας να παρέμβει, συναινώντας σιωπηλά στην ανθρωποθυσία» σημειώνει, μεταξύ άλλων, ο Σταμάτης Κραουνάκης.

Το επόμενο διάστημα για τον ίδιο σκοπό θα διοργανωθεί συναυλία αλλά και θα δημοσιοποιηθούν περισσότερα βίντεο, με την συμμετοχή: Θόδωρος Γρηγοριάδης, Φοίβος Δεληβοριάς, Ματούλα Ζαμάνη, Ελένη Καρακάση, Γιάννης Κότσιρας, Δημήτρης Μητσοτάκης, Αναστασία Μουτσάτσου, Λάκης Παπαδόπουλος, Χάρης Τζωρτζάκης, Τάνια Τσανακλίδου, Idra Kayne και Magic De Spell.

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από την ομάδα ΛΟΑΤΚΙ του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, υπό τον συντονισμό του δημοσιογράφου Αντώνη Μποσκοΐτη και την σκηνοθετική επιμέλεια του Νίκου Σούλη.

«Γιατί είναι χρέος όλης της κοινωνίας να υπερασπίζεται τις επιλογές, το δίκαιο και την προσωπικότητα του κάθε πλάσματος στον πλανήτη. Γιατί είναι χρέος όλων μας η προστασία της ελευθερίας, της αγάπης, της επιλογής, της ίδιας της ζωής. Γιατί είναι καιρός πια η κοινωνία να αλλάξει προς το φως και το δίκαιο» όπως αναφέρει στο μήνυμά της η Ναταλία Ρασούλη.

Συγκεκριμένα, ο Γιώργος Νταλάρας έγραψε:

«”Δεν θα σας επιτρέψω να με ξανακάνετε αυτό που ήμουν”. Αυτά τα λόγια του Βασίλη Δημάκη ξεκλειδώνουν για δεύτερη φορά την ψυχή μου και με κάνουν να θέλω να σταθώ δίπλα του ανεπιφύλακτα. Ήταν πριν δυο χρόνια όταν μάθαμε για τη μεγάλη υπέρβαση που έκανε αυτό το παιδί. Τελείωσε με άριστα το νυχτερινό σχολείο και μπήκε δεύτερος στο Πανεπιστήμιο, κατά τη διάρκεια της κράτησής του. Και τώρα ο κρατούμενος φοιτητής Βασίλης Δημάκης – αδικημένος βάναυσα από το σωφρονιστικό σύστημα – συνεχίζει την απεργία πείνας…

Αυτή η εξέλιξη μας δημιουργεί μεγάλη ανησυχία και μεγάλη έκπληξη. Η πρόφαση του κορωνοϊού, όπως δείχνουν τα γεγονότα, είναι τουλάχιστον αστεία. Δεν μπορεί μια ευνομούμενη και δημοκρατική Πολιτεία να τιμωρεί έναν άνθρωπο που έδειξε έμπρακτα τη μέγιστη μεταμέλεια μέσω της μόρφωσης, της παιδείας και της κοινωνικής του συμπεριφοράς. Ειδικά όταν εκπροσώπησε τους συγκρατούμενούς του στο αίτημα για κανόνες υγιεινής στους χώρους κράτησης. Δεν μπορεί μια ευνομούμενη και δημοκρατική Πολιτεία να εκδικείται έναν άνθρωπο που υποδειγματικά εκτίει την ποινή του και το μόνο ”λάθος” του είναι πως διεκδίκησε το ίσο δικαίωμα στην εκπαίδευση κατά τη διάρκεια της κράτησής του.

Είναι πολύ νωπές οι μνήμες των δύο μαρτύρων μουσικών του Grup Yorum στη γειτονική χώρα, που πάλευαν για την ελευθερία της έκφρασης. Και σκεφτόμαστε πως δεν μπορεί να συμβαίνει αυτό στο Βασίλη Δημάκη. Δεν μπορεί να συμβαίνει αυτό σε μια δημοκρατική χώρα! Είναι πολύ παρήγορο αυτό που παρακολουθώ στο διαδίκτυο. Ένα τεράστιο κύμα συμπαράστασης, κυρίως από νέους ανθρώπους.

Και η δική μας γενιά όμως, άνθρωποι που ζήσαμε στην πλειοψηφία μας την αδικία της στέρησης της μόρφωσης λόγω κοινωνικών και πολιτικών συγκυριών, μαζί με τους νέους δεν θα το αφήσουμε έτσι. Είμαστε δίπλα στο Βασίλη Δημάκη, χωρίς προφάσεις και δικαιολογίες. Απαιτούμε από την Πολιτεία να τον ακούσει! Γιατί η αξία της ανθρώπινης ζωής είναι ”ακριβή”».