Αυτό δεν στάθηκε αρκετό, και τα αποτελέσματα των γερμανικών εκλογών το αποδεικνύουν. Παρά το “τείχος προστασίας”, η αποτυχία του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος, ακόμα και η κουλτούρα των συναινέσεων με τις κυβερνήσεις συνεργασίας, η και “μεγάλου συνασπισμού”, θέριεψε τον αντισυστημισμό που βρήκε ως κύριο εκφραστή τους “Εναλλακτικούς” (AfD), ένα κόμμα με ναζιστικό παρελθόν που σήμερα επιλέγεται από τον έναν στους πέντε γερμανούς ψηφοφόρους.

Η κατάρρευση της κυβέρνησης συνεργασίας των Σοσιαλδημοκρατών του Όλαφ Σολτς (SPD), με τους Φιλελεύθερους (FDP) και τους Πράσινους ήρθε να ενισχύσει αυτή την τάση που είχε ήδη αποκτήσει ισχυρά ερείσματα μέσω των τοπικών εκλογών στα ομόσπονδα κρατίδια (ιδιαίτερα, αρχικά, τα λιγότερο αναπτυγμένα της ανατολικής πλευράς της χώρας), και επιβλήθηκε ακόμα περισσότερο στις τελευταίες ευρωεκλογές. Η άνοδος των Χριστιανοδημοκρατών- Χριστιανοκοινωνιστών (CDU/GSU) με νέο ηγέτη τον συντηρητικό Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος έσπασε το “τείχος προστασίας”, όταν πρόσφατα παρουσίασε ένα σκληρό νομοθετικό πλαίσιο για το μεταναστευτικό –σε μία κατεύθυνση που θύμισε την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ– και προσπάθησε να προσεταιριστεί την στήριξη του AfD. Αυτό που εθεωρείτο ταμπού, έπαψε να υφίσταται, αν και, τελικά, η προσέγγιση δεν απέδωσε λόγω των εσωτερικών πολιτικών αντιστάσεων.

Εάν, όμως, το “brandmauer” είναι πιθανό να μην αντέξει στη Γερμανία του “αμαρτωλού” παρελθόντος, πόσο εύκολο είναι να αντέξει αλλού. Η απάντηση έχει ήδη δωθεί από την επικράτηση της ακροδεξιάς σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και από το πρόσφατο παράδειγμα της Αυστρίας.

Η εκκωφαντική σύσταση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέϊ Ντι Βανς από γερμανικό έδαφος (Μόναχο) για άρση της αυτοάμυνας και επαφές των παραδοσιακών κομμάτων με τους ακροδεξιούς εξέπληξε πολλούς γερμανούς πολιτικούς, όμως το κακό είχε ήδη γίνει.

Τα αποτελέσματα των exit polls επιβεβαίωσαν τα παραπάνω: το ακροδεξιό AfD διπλασίασε το ποσοστό του –από το 10,3% στις προηγούμενες εκλογές στο 20%– και γίνεται η πρώτη πολιτική έκφραση του “βαθέος” παρελθόντος της Γερμανίας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο που γνωρίζει τέτοια λαϊκή απήχηση. Το “τείχος προστασίας” γκρεμίζεται, όχι επειδή θα αποκατασταθεί εύκολα η απευθείας συνομιλία μεταξύ των παραδοσιακών κομμάτων με τους “Εναλλακτικούς” αλλά επειδή η όποια κυβέρνηση συνεργασίας προκύψει από τις διαβουλεύσεις που ξεκινά άμεσα ο Φρίντριχ Μερτς δεν θα μπορεί να παραβλέψει την αξιωματική του αντιπολίτευση. Διότι αυτό είναι πλέον οι νεοναζί στη νέα Μπούντεσταγκ, και δικαιούνται να προσδοκούν ότι υπό αυτές τις νέες συνθήκες μπορεί και να κερδίσουν μελλοντικά την εξουσία.

Πολλά θα εξαρτηθούν από τα αντανακλαστικά του γερμανικού πολιτικού συστήματος.

Μία επανάληψη, για παράδειγμα, μοντέλου διακυβέρνησης που απέτυχε στο πρόσφατο παρελθόν, επιδείνωσε την κρίση κοινωνικής συνοχής, αλλά και την κρίση θεσμών, και περιθωριοποίησε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, θα οδηγήσει με μαθηματική βεβαιότητα στην περαιτέρω ενίσχυση της ακροδεξιάς.

Το μεταναστευτικό είναι, αναμφίβολα, ένα σοβαρό ζήτημα, αλλά η οικονομία είναι πιθανότατα ακόμα σοβαρότερο. Εάν, για παράδειγμα, ο νέος καγκελάριος επικεντρωθεί στην μετατροπή της Γερμανίας σε μία “πολεμική μηχανή” που θα σταθεί απέναντι στη Ρωσία, χωρίς τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ και με μοναδικό “αφήγημα” την διόγκωση του αμυντικού προϋπολογισμού, τα κενά που θα δημιουργηθούν στην κοινωνία θα γίνουν τεράστια ρήγματα που θα επιχειρήσει να καλύψει το AfD.

Σε κάθε περίπτωση, η επόμενη μέρα των γερμανικών εκλογών επιβεβαιώνει πως έπεσε ακόμα και το “οχυρό” μιας χώρας που έφερε το στίγμα του ναζισμού. Προστέθηκε στον ευρωπαϊκό χάρτη του υπερδεξιού εξτρεμισμού και εισέρχεται σε μία εσωτερική επώδυνη περιπέτεια. Κι αυτό θα παρασύρει και ολόκληρη την Ευρώπη.

«Νομίζω ότι πρέπει να κοιτάξουμε μπροστά κύριε Πολύζο και όχι προς τα πίσω.
Νομίζω ότι αν αναλωνόμαστε σε ζητήματα τα οποία αφορούν το παρελθόν, χάνουμε τη μάχη για το μέλλον. Και πρέπει να αφιερώσουμε όλες μας τις δυνάμεις σε αυτή την προσπάθεια…», είπε σε μία ήρεμη συζήτηση με τον δημοσιογράφο Σωτήρη Πολύζο στο θεσσαλικό TRT.

Εάν δει κανείς το βίντεο αντιλαμβάνεται πως ο Άκης Σκέρτσος είχε όλο τον χρόνο και την άνεση να απαντήσει τυπικά, ο δημοσιογράφος επανήλθε μάλιστα και του έδωσε την ευκαιρία να εξηγήσει. Έστω να διαβάσει την εθνική θέση που εδώ και δεκαετίες υπερασπίζονται όλες οι κυβερνήσεις (και της Ν.Δ). Η απάντηση ήταν ένα αμήχανο χαμόγελο.

Δικαιούται ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος -και δη σε προεκλογική περίοδο- να μην γνωρίζει την εθνική θέση; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Ακόμα χειρότερα.

Την έχει διατυπώσει ο πρωθυπουργός στη Βουλή, την διατύπωσε πρόσφατα η ΠτΔ Κατερίνα Σακελαροπούλου στην συνάντησή της με τον Όλαφ Σολτς, την έχουν πει οι δύο πρώην πρωθυπουργοί της Ν.Δ Κώστας Καραμανλής και Αντώνης Σαμαράς, την έχει κάνει “φειγ βολάν” ο τέως ΠτΔ Προκόπης Παυλόπουλος στις συναντήσεις του με τον Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγιερ, την έχουν πει όλοι οι πρώην πρωθυπουργοί ακόμα και ενώπιον της Άνγκελα Μέρκελ, την έχουν διατυπώσει σε επίσημα έγγραφα προς την γερμανικοί κυβέρνηση οι πρώην ΥΠΕΞ Νίκος Κοτζιάς, Δημήτρης Αβραμόπουλος, Ευάγγελος Βενιζέλος.

Μπορεί κανείς να αξιολογήσει ποιοί προσπάθησαν ή ποιοί δεν προσπάθησαν επαρκώς, ωστόσο η εθνική θέση είναι γνωστή. Το θέμα είναι νομικά ανοιχτό και απαιτητό.

Είναι ντροπή για τον κ. Σκέρτσο να μην την γνωρίζει και να απαντά με μία αφελή και ρηχή τοποθέτηση. Και για έναν επιπλέον λόγο. Όταν λες “…αν αναλωνόμαστε σε ζητήματα τα οποία αφορούν το παρελθόν, χάνουμε τη μάχη για το μέλλον…”, γαλουχείς υπέρ της “μη ανάλωσης” σε θέματα που υποτίθεται αφορούν το παρελθόν. Μήπως και το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων; Και, τότε, γιατί “αναλώθηκε” το κυβερνών κόμμα στην πολεμική κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών που, εν τέλει, επιχείρησε και σε μεγάλο βαθμό κατόρθωσε να επιλύσει ένα θέμα του…παρελθόντος;

Δεν είναι γκάφα αυτή του κ. Σκέρτσου, είναι ένας αφελής και αμήχανος αναθεωρητισμός ενός πολιτικού που φαίνεται να μην αντιλαμβάνεται το βάρος μιας εθνικής θέσης. Η εκ των υστέρων αναδίπλωσή του σώζει, ίσως, τα προσχήματα, όμως το πολιτικό βάρος του κυβερνητικού εκπροσώπου μετρήθηκε και βρέθηκε λειψό…