Όπως υπενθύμισε άλλωστε, επίθεση είχαν δεχτεί ξανά στη Μαύρη Θάλασσα ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια τον Ιανουάριο, ενώ επίθεση είχε δεχτεί τάνκερ στα νοτιοδυτικά της Κρήτης τοn Δεκέμβριο του 2025.

Ο υπουργός Εξωτερικών αποδοκίμασε τις συγκεκριμένες ενέργειες και ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει συντονισμένη δράση για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας που γίνεται με καθόλα νόμιμο τρόπο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Για το ζήτημα ενημέρωσε άλλωστε και τον Ουκρανό ομόλογό του.

Ο κ Γεραπετρίτης τόνισε ότι η Ελλάδα είναι υπέρ της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της ελεύθερης διακίνησης όλων των πλοίων στην ευρύτερη περιοχή. Σημείωσε επίσης τη θέση της Ελλάδας υπέρ του διεθνούς δικαίου, της προστασίας των αμάχων και της διπλωματικής επίλυσης των συγκρούσεων.

Αναλυτικά η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών

«Συνέρχεται σήμερα το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων εν μέσω μιας κλιμακούμενης κρίσης στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα τάχθηκε επί της αρχής υπέρ της καθολικής εφαρμογής του διεθνούς δικαίου, του σεβασμού των δικαιωμάτων των αμάχων και, βεβαίως, της επιστροφής στη διπλωματία αντί του πολέμου.

Ιδιαίτερα, σε ό,τι αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της ελεύθερης διακίνησης όλων των πλοίων στην ευρύτερη περιοχή και καλούμε το Ιράν να σεβαστεί τους κανόνες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Ήδη στην ευρύτερη περιοχή λειτουργεί η επιχείρηση “Aspides”, στην οποία συμμετέχουν δύο μόνο κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ελλάδα στέκεται αλληλέγγυα στις χώρες οι οποίες πλήττονται, στις χώρες του Κόλπου, και παρέχει ανοιχτή συνδρομή στην Κύπρο. Δεν είναι στην πρόθεση της Ελλάδας να εμπλακεί στον πόλεμο. Ιδιαίτερα σε σχέση με την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, θα ήθελα να επισημάνω το πόσο κρίσιμο είναι, όχι μόνο για τη τις τιμές του του πετρελαίου, αλλά και για το σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας, να παραμείνουν ελεύθερες οι θάλασσες.

Θα θέσω υπόψη των Ευρωπαίων συναδέλφων μου το ζήτημα της επίθεσης σε βάρος ελληνικού πλοίου στα διεθνή ύδατα της Μαύρης Θάλασσας. Είναι προφανές ότι για το ζήτημα αυτό πρέπει να υπάρξει απόλυτη καταδίκη και λογοδοσία. Είναι αυτονόητο ότι στις στιγμές αυτές, που είναι εξαιρετικά κρίσιμες και οι συνέπειες μπορεί να είναι εξαιρετικά σημαντικές, όχι μόνο γεωπολιτικά, αλλά και οικονομικά και περιβαλλοντικά για τη Μεσόγειο, η Ευρώπη θα πρέπει να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και να αναλάβει τον ηγετικό της ρόλο».

Επίσης επαναβεβαίωσε την αλληλεγγύη στην Κύπρο ενώ αναφέρθηκε και στη συνεργασία με τις επιτόπιες Αρχές για τον ασφαλή επαναπατρισμό των Ευρωπαίων πολιτών.

Ο κ. Γεραπετρίτης εξέφρασε επίσης τη στήριξή του στην επικράτηση της διπλωματίας έναντι του πολέμου καθώς και στην ανάγκη σεβασμού στο Διεθνές Δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την προστασία των αμάχων και στην προστασία θαλάσσιας ασφάλειας.

Ο Υπουργός Εξωτερικών ενημερώθηκε για την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση που επικρατεί στο πεδίο. Η σύσκεψη επικεντρώθηκε σε θέματα που αφορούν στην ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών, τη διαμονή τους και τη διαχείριση των αιτημάτων επαναπατρισμού, τα οποία υποβάλλονται, μέσω σχετικής πλατφόρμας που έχει ενεργοποιηθεί για κάθε Αρχή.

Ο Υπουργός Εξωτερικών έδωσε οδηγίες για την άμεση και ασφαλή επιστροφή όσων πολιτών το επιθυμούν μόλις αποκατασταθεί η εναέρια κυκλοφορία. Ζήτησε, τέλος, να βρίσκονται οι Διπλωματικές Αποστολές μας σε πλήρη επαγρύπνηση και σε διαρκή επικοινωνία με τους Έλληνες της περιοχής.

Πρόκειται για τη δεύτερη επίσκεψη του κ. Γεραπετρίτη στο αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών κατά τη δεύτερη θητεία του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, καθώς αντίστοιχη συνάντηση είχε πραγματοποιηθεί πριν από έναν χρόνο- τον Φεβρουάριο του 2025- γεγονός που αποτυπώνει τη συστηματική και στενή συνεργασία των δύο πλευρών, καθώς και τη στρατηγική συνέχεια των διμερών σχέσεων.

Στην ατζέντα των συνομιλιών αναμένεται να κυριαρχήσουν όλα τα διμερή ζητήματα, η περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας ΗΠΑ–Ελλάδας σε σειρά από τομείς, η ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας και οι ευρύτερες διεθνείς εξελίξεις, με έμφαση στο Ιράν, την Ουκρανία και τη Λωρίδα της Γάζας. Παράλληλα, αναμένεται να συζητηθούν οι προετοιμασίες για τον επόμενο γύρο του στρατηγικού διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών, ο οποίος προγραμματίζεται για τους επόμενους μήνες.

Στην Ουάσιγκτον βρίσκεται, και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος μεταξύ άλλων, συμμετέχει σήμερα στη Διατλαντική Σύνοδο για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου, που πραγματοποιείται στο Ινστιτούτο Ειρήνης Ντόναλντ Τραμπ.

Η σύνοδος λαμβάνει χώρα παρουσία των Αμερικανών υπουργών Ενέργειας Κρις Ράις και Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ, καθώς και του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας του Λευκού Οίκου, επιβεβαιώνοντας τη βαρύτητα που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία και στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο.

Ο κ. Παπασταύρου λίγο μετά την άφιξη του στην αμερικανική πρωτεύουσα μίλησε στην εκδήλωση «10 χρόνια συνεργασίας ΗΠΑ–ΕΕ στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αέριου», υπογραμμίζοντας ότι η ενέργεια αποτελεί πυλώνα ασφάλειας και στρατηγικής σύγκλισης μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ.

Ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι σήμερα σχεδόν το 60% των ευρωπαϊκών εισαγωγών LNG προέρχεται από τις ΗΠΑ, καθιστώντας την Ευρωπαϊκή Ενωση τον μεγαλύτερο παγκόσμιο προορισμό αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη διατήρησης της ευρωπαϊκής στρατηγικής απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, προειδοποιώντας ότι δεν θα πρέπει να επιτραπεί η έμμεση επανείσοδός του στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω εναλλακτικών διαδρομών.

Οπως σημείωσε, Ευρωπαϊκή Ενωση και Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να συνεργαστούν στενά, ώστε να αποτραπούν κινήσεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη συλλογική ενεργειακή στρατηγική και να αντιμετωπίσουν από κοινού και αποτελεσματικά τις εναλλακτικές διαδρομές του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας.

Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον Κάθετο Διάδρομο, υπογραμμίζοντας ότι «αποτελεί στρατηγικό έργο, όχι μόνο εμπορικά, αλλά και γεωπολιτικά, καθώς συνδέει χώρες όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Μολδαβία και η Ουκρανία. Η επέκτασή του μπορεί να περιλαμβάνει και την Ουγγαρία, τη Σλοβακία ή ακόμη και χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, όπως η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία. Ο διάδρομος αυτός δεν αφορά μόνο την ενέργεια, αποτελεί αρτηρία ειρήνης και ευημερίας, συμβάλλοντας στην περιφερειακή σταθερότητα και έχοντας τη δυνατότητα να αποτρέψει συγκρούσεις περισσότερο από ό,τι άλλοι μηχανισμοί ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ».

Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε, επίσης, ότι «στην πρόσφατη μηνιαία δημοπρασία, το 98% της διαθέσιμης δυναμικότητας της διαδρομής Route 1 καλύφθηκε, γεγονός που καταδεικνύει την αυξανόμενη δυναμική και αξία του Κάθετου Διαδρόμου».

Στην Ουάσιγκτον βρίσκεται επίσης η Πρέσβης των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία είχε σειρά σημαντικών επαφών στον Λευκό Οίκο και στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής είχε συνάντηση με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο επίσκεψής του στην Ελλάδα, ένα ενδεχόμενο το οποίο ο Πρόεδρος φέρεται να βλέπει θετικά. Επιπλέον, η κ. Γκίλφοϊλ πραγματοποίησε συνάντηση με τον Μάρκο Ρούμπιο στο Υπουργείο Εξωτερικών, στο πλαίσιο των θεσμικών διπλωματικών διαβουλεύσεων.

Με πληροφορίες από Καθημερινή

Μετά το πέρας της συνάντησης, περί ώρα 11:45 π.μ., οι Υπουργοί Εξωτερικών θα προβούν σε κοινές δηλώσεις προς τον Τύπο.

Αμφότερες πλευρές αναφέρθηκαν στις ιστορικές σχέσεις Ελλάδας-Λιβύης και τόνισαν ότι η άμεση γειτνίαση των δύο χωρών καθιστά αναγκαία τη συνέχιση διεξαγωγής ειλικρινούς διαλόγου και τη συνεργασία σε σειρά θεμάτων.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στην ουσιαστική συμβολή της Ελλάδας, ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στην οριστική επίλυση του Λιβυκού, μέσω της διεξαγωγής ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις, για την ανάδειξη μιας αντιπροσωπευτικής κυβέρνησης.

Επανέλαβε τη θέση της Ελλάδας αναφορικά με το ανυπόστατο, άκυρο και παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, σημειώνοντας ότι πρόκειται για θέση και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αναφέρθηκε στα βήματα που έχουν γίνει μετά τις επισκέψεις του στην Βεγγάζη και την Τρίπολη, οι οποίες δημιούργησαν μια θετική δυναμική στις σχέσεις Ελλάδας – Λιβύης:

1.Την εκπαίδευση στελεχών της λιβυκής ακτοφυλακής και την πρόθεση της Ελλάδας για υποδοχή νέων το επόμενο διάστημα. Επεσήμανε τη σημασία ελέγχου των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη προς την Ελλάδα και τόνισε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μην παγιωθεί μια νέα μεταναστευτική οδός.

2.Την έναρξη απευθείας αεροπορικής γραμμής με τη Λιβύη, σημειώνοντας τα ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα που αναμένεται να έχει για την ενίσχυση του τουρισμού, της επιχειρηματικής κινητικότητας και των επαφών μεταξύ των δύο λαών.

3.Την οργάνωση επιχειρηματικής αποστολής στη Βεγγάζη αρχές του 2026 και την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα του εμπορίου και επενδύσεων και της ενέργειας.

Αμφότερες οι πλευρές, τέλος, συμφώνησαν να διατηρήσουν έναν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας και εξέφρασαν την κοινή βούλησή τους για διατήρηση στενούς συνεργασίας, ώστε να καταστεί η Μεσόγειος μια θάλασσα σταθερότητας και ευημερίας.

Ανδρέας Μαραθιάς

Στη συζήτηση λοιπόν του νομοσχεδίου για τη  “Σύσταση Γραφείου Ελληνικής Προεδρίας” ο υπουργός Εξωτερικών καμία ξεκαθάρισε κατηγορηματικά πως «δεν υπάρχει καμία περίπτωση” αποστολής ελληνικών στρατευμάτων στην Ουκρανία, απαντώντας στον πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκο Βελόπουλο, ο οποίος στην ομιλία του τόνισε “Είμαστε αντίθετοι στη λογική Δένδια να φέρνει φέρετρα Ελλήνων  απο την Ουκρανία με ευρωπαϊκή σημαία. Πείτε το στο ελληνικό λαό, θα στείλουμε στρατιώτες στην Ουκρανία;”.

Παράλληλα ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς Αλέξης Χαρίτσης άσκησε σφοδρή κριτική στον Νίκο Δένδια, κατηγορώντας τον ότι σκορπίζει τον φόβο στην ελληνική κοινωνία, ενώ σχολίασε τη δήλωση του λέγοντας ότι “Ο Έλληνας  υπουργός Άμυνας λέει στην κοινωνία ετοιμαστείτε να θρήνησε τα παιδιά σας αυτό λέει».

Από την πλευρά του ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε πάντως ότι  ζούμε  σε έναν κόσμο που καθίσταται γεωπολιτικά απρόβλεπτος και πρέπει να είμαστε περισσότερο έτοιμοι για όλα για όλα τα ενδεχόμενα, συνιστώντας παράλληλα επαγρύπνηση. “Αυτή είναι η άσκηση εξωτερικής πολιτικής.  Είναι εντελώς αδύνατο να κάνουμε μακροσκοπική διερεύνηση και εκείνο που είναι υποχρέωση απέναντι στην πατρίδα, είναι να είμαστε έτοιμοι για όλα σενάρια κι αυτό πράττει κυβέρνηση” τόνισε.

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εξωτερικών “Σύσταση Γραφείου Ελληνικής Προεδρίας” ψηφίστηκε με  ευρεία πλειοψηφία από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ,  καταψήφισαν ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ και η Ελληνική Λύση, ενώ “παρών” δήλωσαν η Νέα Αριστερά, η Νίκη και η Πλεύση Ελευθερίας.

Ο κ. Γεραπετρίτης μίλησε για ένα νομοσχέδιο οργανωτικού και όχι πολιτικού χαρακτήρα για τον καλύτερο προγραμματισμό της Ελληνικής Προεδρίας στην ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, σημειώνοντας ότι η χάραξη της πολιτικής ανήκει στο Υπουργείο Εξωτερικών.

Ανέφερε ακόμη ότι η οργάνωση γίνεται στα πρότυπα των “επιτυχημένων σχετικώς” προεδριών του 2003 (σ.σ. επί πρωθυπουργίας Κ. Σημίτη) και 2014 (σ.σ. επί πρωθυπουργίας Α. Σαμαρά), αποφεύγοντας  να ωστόσο να πει το όνομα του πρώην πρωθυπουργού και nyn ανεξάρτητου βουλευτή, αλλά το όνομα του τότε  αντιπροέδρου και υπουργού Εξωτερικών Ευάγγελου Βενιζέλου.

«Είχαμε μία ιδιαίτερη παραγωγική συζήτηση για τις εξελίξεις στην Ουκρανία , τη Μέση Ανατολή και ανά τον κόσμο», ήταν τα πρώτα λόγια του κ. Γεραπετρίτη, ενώ σε ότι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία ανέφερε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει τον αγώνα του ουκρανικού λαού για την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητάς του και να συνδράμει στην ανοικοδόμηση και την ανάπτυξη της χώρας.

«Η χώρα μας θα συνεχίσει να στηρίζει κάθε ειρηνευτική πρωτοβουλία η οποία επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου και για να είναι βιώσιμη η ειρήνη αυτή θα πρέπει η Ουκρανία να είναι μέρος της λύσης και να έχει ουσιαστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις όπως και η ΕΕ η οποία πάντοτε θα πρέπει να βρίσκεται στο πλευρό της Ουκρανίας και θα μεριμνήσουμε με κάθε τρόπο να συμβαίνει αυτό», τόνισε χαρακτηριστικά.

Σε ό,τι αφορά τη Γάζα ο Έλληνας ΥΠΕΞ δήλωσε ότι είναι μείζονος σημασίας να διασφαλιστεί η εφαρμογή των συμφωνηθέντων, η διατήρηση της εκεχειρίας, η ανθρωπιστική βοήθεια, η οποία θα πρέπει να ρεύσει απρόσκοπτα στον άμαχο πληθυσμό.

«Προβλέπουμε να έχουμε την άμεση επανεργοποίση της ευρωπαϊκής αποστολής EU BAM προς διευκόλυνση της διέλευσης ατόμων και της διοχέτευσης ανθρωπιστικής προστασίας. Η Ελλάδα γεωγραφικά εγγύς στη Μέση Ανατολή και έντιμος συνομιλητής και φίλος όλων των μερών είναι ενεργώς παρούσα για το σήμερα και το αύριο της Γάζας , για την ειρήνη και την ευημερία στην περιοχή .

«Παραμένουμε προσηλωμένοι στη λύση των δύο κρατών στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ ως τη μόνη βάση για το διαχρονικό αίτημα των Παλαιστινίων για ανεξάρτητο κράτος και του Ισραήλ για ασφάλεια στην περιοχή. Θεωρούμε δε, τη θεσμική και οικονομική στήριξη της Παλαιστινιακής Αρχής αναγκαία, όπως επίσης στηρίζουμε την επιστροφή της στη Γάζα το ταχύτερο δυνατό», δήλωσε ο κ. Γεραπετρίτης.

«Η Ευρώπη να έχει τα μάτια της ανοιχτά και στην ευρύτερη γειτονιά»

«Πέρα όμως από τους δύο μεγάλες συρράξεις στην περιοχή μας, η Ευρώπη συζητήσαμε οφείλει να παρακολουθεί τα λοιπά μέτωπα της ευρύτερης γειτονιάς μας όπου υπάρχουν κρίσεις. Σχετικά με την Αφρική, όπου ένοπλες συρράξεις και κρίσεις μαίνονται σε πολλές χώρες, η Ένωση οφείλει να λάβει άμεσα δράση. Για να επανακάμψει η ειρήνη, να προληφθούν περαιτέρω ανθρωπιστικές κρίσεις στην ευρύτερη περιοχή και να ελεγχθούν τυχόν μαζικές μεταναστευτικές ροές. Ως μεσογειακή χώρα και χώρα πρώτης υποδοχής, η Ελλάδα έχει άμεσο και ενεργό ενδιαφέρον», ανέφερε ο υπουργός.

«Σχετικά με τη Συρία, οφείλουμε να εμείνουμε στην αυτονόητη απαίτηση για μια συμπεριληπτική πολιτική μετάβαση, η οποία θα εξασφαλίζει την εκπροσώπηση όλων των εθνοτικών και θρησκευτικών κοινοτήτων της χώρας, χωρίς αποκλεισμούς, αλλά και την ανάγκη για λογοδοσία όλων των υπευθύνων για τις βιαιότητες κατά Χριστιανών, Δρούζων και Αλεβιτών.

Σχετικά με τα Δυτικά Βαλκάνια, ιστορικό πεδίο ανάπτυξη εθνικισμών και συρράξεων, οφείλουμε να δώσουμε ως Ευρώπη ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα Ευρωπαϊκής προοπτικής και να επισπεύσουμε την ενταξιακή πορεία όπου υφίσταται ωριμότητα.

Βεβαίως αυτό δεν μπορεί να γίνει χωρίς ευθυγράμμιση με τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, όπως σωστά το έθεσε η Ύπατη Εκπρόσωπος χθες με αφορμή το Διευρυνσιακό Πακέτο 2025.

Κάθε υποψήφια χώρα οφείλει πλήρη σεβασμό στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, στο Διεθνές Δίκαιο, τις αρχές της δημοκρατίας και το κράτος δικαίου, την τήρηση των σχέσεων καλής γειτονίας», δήλωσε συγκεκριμένα.

«Απαιτείται δράση και όχι μόνο αντίδραση»

«Το όραμα της στρατηγικής αυτονομίας Ένωσης αλλά και τα εθνικά συμφέροντα των κρατών μελών καλούν για μια ισχυρή Ευρώπη, χωρίς έξωθεν εξαρτήσεις. Η κοινή εξωτερική πολιτική και η αμυντική θωράκιση της Ευρώπης, είναι ζητήματα υπαρξιακά που δεν χωρούν καθυστερήσεις αλλά ούτε και εκπτώσεις. Η Ελλάδα θα παραμείνει αταλάντευτη στη θέση αυτή. Απώτερος στόχος είναι η γεωπολιτική ένωση, η οποία θα προωθεί και θα προασπίζει την ελευθερία, τη δημοκρατία και τη βασισμένη στη διεθνή έννομη τάξη γεωπολιτική πραγματικότητα βασισμένη σε κανόνες», κατέληξε στην ομιλία του ο κ. Γεραπετρίτης.

Κάλας: «Η βελτίωση των σχέσεων Ελλάδας Τουρκίας αποτελεί καλή είδηση»

«Η στήριξή σας προς την Ουκρανία εκτιμάται ιδιαιτέρως. Η Ελλάδα προσφέρει μέσα, στρατιωτική στήριξη, οικονομική βοήθεια», δήλωσε η κ. Κάλας και συνέχισε:

«Έχουμε το πακέτο των 19 κυρώσεων που υιοθετήθηκε την περασμένη εβδομάδα. Μόνο από αυτά καταλαβαίνει η Ρωσία. Αλλά βλέπουμε ότι η Ρωσία παρακάμπτει τις κυρώσεις ή διαθέτει σκιώδη στόλο. Πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε αυτά. Έχουμε ένα σαφές όραμα όσον αφορά το αμυντικοί σκέλος. Ο οδικός χάρτης θέτει συγκεκριμένους στόχους απτούς στόχους με απώτερη ημερομηνία το 2030. Θα πρέπει να κάνουμε περισσότερα. Συζητήσαμε περί Τουρκίας. Η βελτίωση των σχέσεων Ελλάδας Τουρκίας αποτελεί καλή είδηση. Η οριοθέτηση και ο σεβασμός για το διεθνές δίκαιο χρειάζονται. Όσον αφορά την Κύπρο η συζήτηση έγινε περί προτεραιοτήτων. Συζητήσαμε για τις προοπτικές που υπάρχουν ώστε να ξεκινήσουν επισήμως οι διαπραγματεύσεις»

Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι δεν νοείται σήμερα η οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων δια της βίας, και επισήμανε ότι σε πολλές περιπτώσεις το Διεθνές Δίκαιο στερείται αυτής της αποτελεσματικότητας που απονέμει η κυριαρχία, που είναι η λογοδοσία και η εφαρμοστικότητα του Δικαίου. «Το Δίκαιο οφείλει να εφαρμόζεται» είπε, και αναφερόμενος στον σημερινό «μεταβαλλόμενο κόσμο» ανέφερε:«Αυτά που βιώνουμε σήμερα νομίζω είναι πραγματικά χωρίς προηγούμενο τόσο στην Ευρώπη, όσο και στον κόσμο. Δεδομένα, τα οποία υφίσταντο επί δεκαετίες, όπως για παράδειγμα ότι η Ευρώπη είναι απροσπέλαστη, είναι θωρακισμένη πλέον έχουν εκλείψει. Στην καρδιά της Ευρώπης υφίσταται ένας μεγάλος πόλεμος, ένας εξαιρετικά αιματηρός πόλεμος, ενώ η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση βάλλεται. Και βάλλεται τόσο εκ των έσω, αλλά βάλλεται και από τους ίδιους τους λαούς, οι οποίοι πλέον αμφισβητούν ανοιχτά την ισχύ, την πειθώ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βασικό επιχείρημα ότι έχει αδυναμία στη λήψη των αποφάσεων. Αλλά, κυρίως, επειδή αδυνατεί να μπορέσει να εισφέρει στην απάμβλυνση των κρίσεων, οι οποίες βρίσκονται γύρω μας. Η βασική αρχή ότι η Ευρώπη είναι θωρακισμένη και ότι δεν νοείται η οποιαδήποτε αλλαγή συνόρων δια της βίας, πλέον αποτελεί παρελθόν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Και μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον υπάρχουν μια σειρά από παράδοξα, τα οποία διαμορφώνουν αν θέλετε και τη νέα αντίληψη περί διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας».

Χαρακτήρισε ως «πραγματικά ισχυρό όπλο» το διεθνές δίκαιο για κράτη που βρίσκονται «σε δύσκολη γειτονιά» και είπε ότι παρά το γεγονός ότι αυτήν τη στιγμή υπάρχει μια μεγαλύτερη από ποτέ επίκληση του Διεθνούς Δικαίου, η διεθνής πολιτική φαίνεται να ρέπει προς μια πολύ πιο συναλλακτική προσέγγιση. «Για να το πω με όρους νομικούς, μια και απευθύνομαι σε ένα ειδικό ακροατήριο, εκείνο, το οποίο θα περίμενε κανείς ακούγοντας το Διεθνές Δίκαιο ως μοχλό για την ειρηνική επίλυση των διαφορών – όπως εξάλλου απαιτεί και ο Καταστατικός Χάρτης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, να έχουμε δηλαδή τον κανόνα και επί τη βάσει του κανόνα να προσπαθούμε να επιλύσουμε τα πραγματικά – εκείνο, το οποίο συμβαίνει είναι ότι έχουμε τη λύση και αναζητούμε μόνο το νομικό θεμέλιο. Το οποίο θα ενδύσει στην πραγματικότητα μια προειλημμένη απόφαση, η οποία είναι και η ωφέλιμη. Μια αμιγώς ωφελιμιστική προσέγγιση, στην οποία το Διεθνές Δίκαιο όχι μόνο υποχωρεί – αυτή θα ήταν η σχετικώς καλύτερη προσέγγιση – αλλά ακόμη-ακόμη αποτελεί και ένα νομιμοποιημένο άλλοθι για να λαμβάνονται αποφάσεις, οι οποίες πλήττουν την πειθώ του Δικαίου. Κυρίως, όμως πλήττουν τους αδύναμους» είπε ο κ.Γεραπετρίτης.

Ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε παράδοξο το ότι ενόσω υπάρχει μια διεθνής αντίληψη ότι η δημοκρατία ανά τον κόσμο ενισχύεται και οι δημοκρατίες πολλαπλασιάζονται – άρα τα αυταρχικά καθεστώτα απομειώνονται – στην πραγματικότητα ισχύει το ακριβώς αντίθετο.

«Οι δημοκρατίες στον κόσμο υποχωρούν, ο αυταρχισμός γίνεται όλο και πιο ορατός. Το δίκαιο του ισχυρού επιβάλλεται και τρέπει τις δημοκρατίες σε de facto αυταρχικά καθεστώτα. Στην καταμέτρηση του Democracy Index του Economist για το 2024 κατεγράφησαν 74 δημοκρατίες – και 74 είναι οι πλήρεις δημοκρατίες, αλλά και δημοκρατίες οι οποίες είναι ελλειμματικές -, ενώ μη χαρακτηριζόμενες δημοκρατίες έχουμε σε 93 κράτη. Μπορείτε να φανταστείτε πού θα ήταν αυτός ο δείκτης εάν η αναφορά γινόταν όχι στη δημοκρατία, που είναι ένα πολύ περισσότερο διαδικαστικό φαινόμενο του κόσμου μας, αλλά στο κράτος δικαίου, το οποίο έχει και πολύ ουσιαστικές διαδρομές να ανατρέξει» είπε.

Τρεις κίνδυνοι για την Ευρώπη

Ο κ.Γεραπετρίτης εξέφρασε τους φόβους του για τρία πράγματα. Πρώτον, μήπως η Ευρώπη, αλλά και το διεθνές σύστημα έχει την τύχη της αρχαίας Αθήνας, το «σύνδρομο της Αθήνας». Όπως είπε «η Αθήνα, ήταν ένα πολύ πιο ισχυρό πολίτευμα από όλες τις απόψεις σε σχέση με την Σπάρτη. Κατέπεσε όμως γιατί; Διότι υπέκυψε στον λαϊκισμό των δημαγωγών, όπως τον παρουσίασε ο Θουκυδίδης. Κι επειδή σήμερα ο λαϊκισμός είναι το έσχατο μέσο που χρησιμοποιείται από εκείνους που βρίσκονται εν αδίκω ή εκείνους, οι οποίοι επιθυμούν να έχουν αθέμιτη πρόσβαση στην εξουσία, ο μεγάλος κίνδυνος βρίσκεται πάντοτε μέσα μας. Και για την Ευρώπη ο κίνδυνος αυτός είναι πρωτίστως εντός».

Ο δεύτερος κίνδυνος είναι -όπως είπε- ο κίνδυνος της πτώσης τύπου «Μακεδονικής Αυτοκρατορίας», δηλαδή η έλλειψη ηγεσίας ή η έλλειψη ανθεκτικών θεσμών.

«Δυστυχώς παρατηρούμε σήμερα την έλλειψη ανθεκτικών θεσμών, την υποχώρηση γενικώς των θεσμών, όπως επίσης και την έλλειψη ηγεσίας αρκετές φορές στα διεθνή fora. Για να μπορέσει να επιβιώσει η ειρήνη και η ευημερία απαιτούνται θεσμοί. Όπου υπάρχουν κενά θεσμικά είναι βέβαιο ότι αυτά θα καλυφθούν από εκείνους που επιβουλεύονται τη λειτουργία τους. Θα πρέπει λοιπόν όλοι να μην είμαστε επιλήσμονες της σημασίας που έχει να χτίσουμε ανθεκτικούς θεσμούς» είπε.

Ο τρίτος κίνδυνος σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη είναι η πτώση «του αρχαίου καθεστώτος το οποίο στην πραγματικότητα κατέπεσε από αντίπαλες ιδεολογίες».

Όπως είπε ο Υπ.Εξ. «οι ιδεολογίες, οι οποίες εμφανίζονται και στην πραγματικότητα μεταδίδονται με αστραπιαία ταχύτητα παντού, μπορούν να λειτουργήσουν ως ψυχολογικός μοχλός για την απομείωση της αξίας των θεσμών. Η ιδεολογική αυτή μάχη μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλα προβλήματα εκείνους, οι οποίοι στηρίζονται στις αξίες».

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε επίσης ότι η χώρα μας σήμερα έχει διπλωματικό κεφάλαιο διότι στηρίζεται σε αρχές και κανόνες και όχι στη συναλλαγή.

«Να μπορεί να συνομιλεί με όλους, ακόμη και όταν αυτοί μεταξύ τους δεν μπορούν να συνομιλήσουν. Η Ελλάδα είναι στρατηγικός συνομιλητής του Ισραήλ, όταν ταυτοχρόνως μιλούμε σε άριστο επίπεδο με όλο τον αραβικό κόσμο και με την Παλαιστινιακή Αρχή. Είμαστε προνομιακός συνομιλητής της Παλαιστινιακής Αρχής. Λίγες ώρες μετά τη Διάσκεψη για την Ειρήνη στη Γάζα, στο Sharm El-Sheikh της Αιγύπτου, είχα την ευκαιρία να υποδεχθώ την Παλαιστίνια υπουργό Εξωτερικών σε ένα πολύ υψηλό συμβολισμό. Η Ελλάδα ενώνει τον Βορρά και τον Νότο, την Ανατολή και τη Δύση. Αυτή είναι η παρουσία μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Θέσαμε μια σειρά από προτεραιότητες, οι οποίες προτεραιότητες συνδέονται με την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Κάτι που δυστυχώς ο σύγχρονος κόσμος το έχει ξεχάσει και αμελήσει. Για την προστασία των παιδιών σε ένοπλες συρράξεις, την προστασία των γυναικών και τη θαλάσσια ασφάλεια» τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών.

Τόνισε ακόμη ότι οι ίδιος αισθάνεται υπερήφανος γιατί σήμερα η Ελλάδα έχει θέσει επιχειρήματα, τα οποία δεν είχε ποτέ όπως «ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός με τα απώτατα όρια της δικής μας δυνητικής υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, δεν υπήρχε και σήμερα είναι ευρωπαϊκό κεκτημένο. Τα θαλάσσια πάρκα, τα οποία εκτείνονται σε περιοχές κυριαρχίας της χώρας, είναι σημαντικά, διότι εξουδετερώνουν επιχειρήματα, τα οποία υπάρχουν δεκαετίες εναντίον της Ελλάδας».

Προσέθεσε ότι το γεγονός ότι αμερικανικοί κολοσσοί έρχονται και επενδύουν και συμμετέχουν στα προγράμματα της Ελλάδας για έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων είναι στην πραγματικότητα η απτή αποτύπωση ότι αναγνωρίζονται κυριαρχικά δικαιώματα.

«Όλα αυτά είναι πρωτοβουλίες, όπως πρωτοβουλία είναι και η πρόταση που έθεσε ο πρωθυπουργός για τη σύγκληση μιας διεθνούς διάσκεψης της Ανατολικής Μεσογείου με όλες τις όμορες θαλάσσιες χώρες, μας καθιστά στην πραγματικότητα επισπεύδοντες, μας φέρνει στο προσκήνιο, μας καθιστά ιδιοκτήτες των πολιτικών για εμάς. Και το λέω αυτό εντίμως. Δεν υπάρχει λογική της αντίδρασης, υπάρχει η λογική της δράσης. Μόνο έτσι κερδίζεις σε αυτόν τον πολύπλοκο κόσμο», κατέληξε ο κ. Γεραπετρίτης.

Δυτικά Βαλκάνια

Αναφερόμενος στα Δυτικά Βαλκάνια έκανε λόγο για εθνικισμό που διαχρονικά υφίσταται σε αυτή την περιοχή, και τώρα αναπτερώνεται.

«Δεν υπάρχει μεγαλύτερη απειλή από έναν λανθάνοντα εθνικισμό που βγαίνει στην επιφάνεια σε ένα ναρκοθετημένο περιβάλλον. Γι’ αυτό τον λόγο τα Δυτικά Βαλκάνια θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ύψιστη προτεραιότητα. Ο δρόμος είναι ένας, προς την ευρωπαϊκή οικογένεια» είπε.