Σπύρος Σιδέρης

Επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας, ο υπουργός Άμυνας Ρουστέμ Ουμέροφ δήλωσε ότι στο τραπέζι τέθηκαν «ζητήματα ασφαλείας και ανθρωπιστικά», προσθέτοντας ότι το Κίεβο σκοπεύει να προτείνει μία νέα ενεργειακή εκεχειρία ή «ένα νέο ενεργειακό μορατόριουμ». Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τις τελευταίες εβδομάδες οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές έχουν ενταθεί, με αμοιβαίες κατηγορίες για πλήγματα σε σταθμούς παραγωγής και δίκτυα μεταφοράς.

Από ρωσικής πλευράς, το Κρεμλίνο διαμήνυσε μέσω του εκπροσώπου του, Ντμίτρι Πεσκόφ, ότι δεν θα υπάρξουν δηλώσεις μετά την πρώτη ημέρα, καθώς οι συνομιλίες θα συνεχιστούν. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η Μόσχα έθεσε ευρύτερη ατζέντα, η οποία περιλαμβάνει εδαφικά, στρατιωτικά, πολιτικά και οικονομικά ζητήματα, καθώς και «όλες τις πτυχές της ασφάλειας». Η φράση αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι το Κρεμλίνο επιδιώκει μια συνολική διευθέτηση και όχι απλώς μια μερική κατάπαυση του πυρός.

• Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος την παραμονή των συνομιλιών κάλεσε την Ουκρανία να καθίσει «γρήγορα» στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Καλύτερα να καθίσει γρήγορα στο τραπέζι. Αυτό είναι όλο που έχω να πω», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπονοώντας ότι –κατά την αμερικανική εκτίμηση– το Κίεβο καθυστερεί τη διαδικασία. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ προτρέπει δημόσια τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να επιταχύνει τη σύναψη ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ δυτικά μέσα μεταδίδουν ότι το αμερικανικό πλαίσιο προβλέπει αποχώρηση ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές της Ντονέτσκ.

Ο Ζελένσκι, σε δηλώσεις του, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συζήτησης για απόσυρση από τη Ντονέτσκ, υπό την προϋπόθεση όμως ότι η Ρωσία θα αποσύρει τις δυνάμεις της σε «ισοδύναμη απόσταση». Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε το Axios, αμερικανοί μεσολαβητές πρότειναν η περιοχή να μετατραπεί σε αποστρατιωτικοποιημένη «ελεύθερη οικονομική ζώνη», χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί ποιος θα ασκεί την κυριαρχία. Ο Ουκρανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα τεθεί σε δημοψήφισμα, επισημαίνοντας ότι μια απλή αποχώρηση από το Ντονμπάς δύσκολα θα εγκριθεί από την κοινωνία. «Συναισθηματικά, οι άνθρωποι δεν θα το συγχωρήσουν ποτέ», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι το κόστος νομιμοποίησης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό.

• Παράλληλα, ο Ζελένσκι φέρεται να έδωσε εντολή για οργάνωση προσωπικής συνάντησης με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Γενεύη, θεωρώντας ότι μόνο σε ανώτατο επίπεδο μπορεί να υπάρξει πραγματική πρόοδος στα εδαφικά ζητήματα. Η ρωσική πλευρά δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα ένα τέτοιο ενδεχόμενο, κρατώντας –τουλάχιστον δημόσια– χαμηλούς τόνους.

Στο εσωτερικό της ουκρανικής αντιπροσωπείας, ωστόσο, καταγράφονται διαφοροποιήσεις. Δυτικά δημοσιεύματα κάνουν λόγο για δύο «γραμμές»: η μία, στην οποία φέρεται να συγκαταλέγεται ο επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης Κίριλο Μπουντάνοφ, εμφανίζεται πιο δεκτική σε ταχεία συμφωνία υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, φοβούμενη ότι το «παράθυρο ευκαιρίας» μπορεί να κλείσει. Η άλλη, που συνδέεται με τον πρώην επικεφαλής του γραφείου της προεδρίας Αντρέι Γερμάκ, εμφανίζεται πιο επιφυλακτική απέναντι σε σημαντικές παραχωρήσεις. Ο ίδιος ο Ζελένσκι φέρεται να ισορροπεί μεταξύ των δύο τάσεων, διατηρώντας παράλληλα τις δικές του προτεραιότητες και «κόκκινες γραμμές».

• Το κλίμα περιπλέκεται από την ενεργοποίηση του Ουκρανικού Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (ΝΑΒU) να κινείται κατά προσώπων που συνδέονται με το προεδρικό περιβάλλον. Η προφυλάκιση του πρώην υπουργού Ενέργειας Γκέρμαν Γκαλουστσένκο με δυνατότητα εγγύησης ύψους 200 εκατομμυρίων γρίβνα ερμηνεύεται από ορισμένους ως εσωτερική πίεση που ενδέχεται να συνδέεται –έμμεσα ή άμεσα– με τις εξελίξεις στο διαπραγματευτικό πεδίο.

Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον συνεχίζει την παροχή όπλων –με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση– και πληροφοριών προς το Κίεβο, γεγονός που υποδηλώνει ότι, παρά τις δημόσιες παραινέσεις, οι ΗΠΑ δεν έχουν ασκήσει ακόμη ανοιχτή και ασφυκτική πίεση. Ο Ζελένσκι, πάντως, εξέφρασε δυσαρέσκεια για το ότι οι δημόσιες εκκλήσεις για υποχωρήσεις απευθύνονται κυρίως προς την Ουκρανία και όχι προς τη Ρωσία, υπονοώντας ότι ενδεχομένως είναι ευκολότερο για την Ουάσιγκτον να πιέζει έναν μικρότερο σύμμαχο, παρά μια πολύ μεγαλύτερη δύναμη όπως η Ρωσία.

Στο στρατιωτικό επίπεδο, οι συνομιλίες χαρακτηρίστηκαν «τεταμένες», σύμφωνα με ρωσικές πηγές, ενώ παράλληλα διεξήχθησαν και διμερείς επαφές ΗΠΑ–Ρωσίας. Η παρουσία ευρωπαϊκών χωρών, έστω και στο παρασκήνιο, καταδεικνύει την προσπάθεια της ΕΕ να διασφαλίσει ρόλο στη διαδικασία, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει εξασφαλιστεί θεσμική συμμετοχή — κάτι που ενδέχεται να επηρεάσει και την «επόμενη μέρα» μιας πιθανής συμφωνίας, ειδικά στο σκέλος των εγγυήσεων ασφαλείας και της χρηματοδότησης.

• Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν οι λεγόμενοι «όροι του Άνκορατζ» –ένα πλαίσιο που, κατά ορισμένες διαρροές, προβλέπει αποχώρηση από τη Ντονέτσκ με αντάλλαγμα ευρύτερη κατάπαυση του πυρός– παραμένουν στο τραπέζι και, κυρίως, πόσο αποφασισμένος είναι ο Τραμπ να πιέσει για την εφαρμογή τους.

Με τις συνομιλίες να συνεχίζονται, οι πιθανότητες για ουσιαστική πρόοδο εκτιμώνται ως «50-50» από πηγές κοντά στην ουκρανική ομάδα. Σε κάθε περίπτωση, η Γενεύη δεν αποτελεί το τέλος της διαδρομής, αλλά την αρχή μιας ακόμη δύσκολης φάσης, όπου η διπλωματία, η εσωτερική πολιτική ισορροπία και η στρατιωτική πραγματικότητα θα δοκιμαστούν ταυτόχρονα — και όπου η παραμικρή μετατόπιση στο επίπεδο των ηγετών μπορεί να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού.

Διπλωματία ή «άλλα μέσα»

Σε συνέντευξή του στο Fox News και τη δημοσιογράφο Μάρθα ΜακΚάλουμ την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026, ο Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει «πολλές επιλογές» για τη διαχείριση της κρίσης. «Ο πρόεδρος των ΗΠΑ προσπαθεί πολύ να βρει μια λύση εδώ, είτε μέσω της διπλωματικής οδού είτε μέσω άλλης επιλογής. Αυτό σημαίνει ότι οι Ιρανοί δεν μπορούν να έχουν πυρηνικά όπλα», τόνισε χαρακτηριστικά. Ο Βανς υποστήριξε ότι ενώ οι συνομιλίες πήγαν καλά, οι Ιρανοί διαπραγματευτές «δεν είναι ακόμη πρόθυμοι να αναγνωρίσουν» ορισμένες από τις κόκκινες γραμμές του Τραμπ, οι οποίες αφορούν την πλήρη διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου και την ένταξη του πυραυλικού προγράμματος στην ατζέντα.

VP VANCE on negotiations with Iran: "One thing about the negotiation I will say this morning is, in some ways it went well. They agreed to meet afterwards, but in other ways it was very clear that the president has set some red lines that the Iranians are not yet willing to… pic.twitter.com/AbgH9t3lY0

— Fox News (@FoxNews) February 17, 2026

Συμφωνία επί «αρχών» αλλά με σοβαρά εμπόδια

Από την πλευρά του, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, έκανε λόγο για «σημαντική πρόοδο», σημειώνοντας ότι οι δύο πλευρές κατέληξαν σε μια γενική συμφωνία επί ορισμένων «κατευθυντήριων αρχών». Ωστόσο, ο Αραγτσί εξαπέλυσε σκληρή κριτική στην Ουάσινγκτον, χαρακτηρίζοντας τη μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία το 2018 ως «σαφή παραβίαση διεθνούς συμφωνίας» που επέβαλε «αδικαιολόγητες οικονομικές και ανθρωπιστικές συνέπειες» στον ιρανικό λαό. Παράλληλα, κάλεσε τις ΗΠΑ να σταματήσουν τις απειλές χρήσης βίας, καταγγέλλοντας τη συμμετοχή τους στις ισραηλινές επιθέσεις κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων τον περασμένο Ιούνιο.

WATCH: @VP details what’s at stake for future generations in high stakes talks with Iran pic.twitter.com/03hBwmSaJq

— The Story (@TheStoryFNC) February 17, 2026

Προετοιμασία για τη Γενεύη και το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων

Η επικοινωνία των δύο υπουργών πραγματοποιήθηκε με το βλέμμα στις αυριανές συνομιλίες στη Γενεύη, αλλά και στο επερχόμενο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης την επόμενη εβδομάδα. Σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση από το Υπουργείο Εξωτερικών, ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε την αμέριστη αλληλεγγύη της Ελλάδας προς τον ουκρανικό λαό και υπογράμμισε τη συνεπή υποστήριξη της χώρας μας στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου. Η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει ενεργό ρόλο στις διεργασίες για την ειρήνευση, στηρίζοντας την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της Ουκρανίας στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

«Έχουμε καταγράψει 613 φόνους, σε σημεία του GHF και κοντά σε ανθρωπιστικά κομβόι -αυτός είναι αριθμός έως τις 27 Ιουνίου. Έκτοτε…έχουν υπάρξει περαιτέρω περιστατικά», δήλωσε σε δημοσιογράφους στη Γενεύη η Ραβίνα Σαμντασανί, εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Σπύρος Σιδέρης

Αν η τουρκική πλευρά συνεχίσει να προωθεί τη λύση δύο κρατών και η ελληνοκυπριακή ηγεσία επιμένει σε διαπραγμάτευση εντός του Πλαισίου Γκουτέρες, η άτυπη διάσκεψη πιθανότατα θα καταλήξει σε άλλο ένα αδιέξοδο. 

Η στάση της Τουρκίας: Κλειδί για την επιτυχία 

Η Τουρκία, ως η κύρια δύναμη πίσω από την τουρκοκυπριακή πλευρά, κατέχει το κλειδί για την πρόοδο των συνομιλιών. Ο Χακάν Φιντάν, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, και ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, Ερσίν Τατάρ, θα είναι οι κύριοι πρωταγωνιστές στη Γενεύη.

Η στάση τους κατά τη διάρκεια της άτυπης συνάντησης θα αποκαλύψει τις πραγματικές προθέσεις της Άγκυρας. Εάν ο Τατάρ επιμείνει στην ακραία του ρητορική για μια λύση δύο κρατών και ο Φιντάν δείξει διαλλακτικότητα, τότε η συνάντηση μπορεί να αποτελέσει βήμα προς την επανέναρξη του διαλόγου.

Ωστόσο, εάν και οι δύο πλευρές επιμείνουν στις ακραίες θέσεις τους, η προσπάθεια του Γκουτέρες θα καταλήξει σε αδιέξοδο. 

Ο ρόλος του διεθνούς παράγοντα 

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών έχει αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή σε μια εξαιρετικά περίπλοκη κατάσταση. Ωστόσο, η επιτυχία της προσπάθειάς του εξαρτάται από την ικανότητα του διεθνούς παράγοντα να ασκήσει πίεση στην Τουρκία για να δεχτεί μια λύση που θα είναι αποδεκτή και από τις δύο κοινότητες.

Η παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη συνάντηση είναι καλοδεχούμενη, αλλά δεν είναι σαφές κατά πόσο μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη συμφωνίας.  

Όμως η προσέγγιση της ΕΕ στην Τουρκία, για τη συμμετοχή της στα μελλοντικά αμυντικά σχέδια των Βρυξελλών για την ασφάλεια της Ευρώπης έχει προκαλέσει τις αντιδράσεις της Λευκωσίας, ενώ η Ελλάδα σιωπά προς το παρόν, χωρίς να παίρνει θέση επί του θέματος.

Αυτή η εξέλιξη έχει προκαλέσει προβληματισμό στην Κυπριακή πλευρά που αναζητά την εξεύρεση λύσεων σε περίπτωση που η Άγκυρα αναλάβει, με το αζημίωτο, την εμπλοκή της στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. 

Οι προκλήσεις και οι αμφιβολίες 

Η συνάντηση της Γενεύης γίνεται σε μια περίοδο που ο διεθνής παράγοντας είναι απασχολημένος με άλλες κρίσεις, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή και οι εμπορικοί πόλεμοι μεταξύ των ΗΠΑ, της Κίνας και άλλων χωρών. Αυτές οι εξελίξεις δυσχεραίνουν την προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού, καθώς η προσοχή και οι πόροι του διεθνούς παράγοντα είναι κατανεμημένοι σε πολλά μέτωπα. 

Επιπλέον, η αλλαγή στη στάση των ΗΠΑ υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία φαίνεται να στρέφεται προς την Τουρκία και όχι προς την Ελλάδα και την Κύπρο, δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες. Το ότι μια μέρα πριν την άτυπη συνάντηση στη Γενεύη ο Ερντογάν είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ, χωρίς να υπάρχει αναφορά για το Κυπριακό, κάνει ακόμα πιο δύσκολα τα πράγματα για το ρόλο των ΗΠΑ στη διευθέτηση της λύσης του Κυπριακού.  

Η έλλειψη διεθνούς πίεσης στην Τουρκία και η απουσία νέων προτάσεων από τον Γκουτέρες , τουλάχιστον με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, μειώνουν τις πιθανότητες επιτυχίας της συνάντησης. 

Η θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς 

Η ελληνοκυπριακή πλευρά, με επικεφαλής τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να συζητήσει τα έξι σημεία του Πλαισίου Γκουτέρες, αλλά επιμένει στη λύση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας.

Ωστόσο, η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν πρέπει να ελπίζει σε μια γρήγορη λύση, καθώς οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές.

Η υφιστάμενη κατάσταση παράγει τετελεσμένα που δυσχεραίνουν τη θέση της Κύπρου, και η έλλειψη προετοιμασίας για ένα Plan B μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική. 

Μια προσπάθεια που αξίζει, αλλά με επιφυλάξεις 

Η άτυπη συνάντηση στη Γενεύη είναι μια ακόμη προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού, αλλά γίνεται σε λάθος χρόνο και με δυσμενή δεδομένα. Η επιτυχία της εξαρτάται από τη στάση της Τουρκίας, την ικανότητα του διεθνούς παράγοντα να ασκήσει πίεση και την ύπαρξη νέων προτάσεων που θα μπορούσαν να ωθήσουν τη διαδικασία προς τα εμπρός.  

Ενώ η προσπάθεια του Προέδρου Χριστοδουλίδη είναι καλοδεχούμενη, οι ελπίδες για μια ουσιαστική πρόοδο παραμένουν περιορισμένες. Μακάρι αυτές οι εκτιμήσεις να είναι λανθασμένες και η συνάντηση να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης για μια νέα εποχή στον Κυπριακό διάλογο. Ωστόσο, η πραγματικότητα μας υπενθυμίζει ότι η διαδικασία αυτή θα είναι μακρά και δύσκολη. 

Το Κυπριακό παραμένει εγκλωβισμένο μεταξύ πολιτικών σκοπιμοτήτων και διεθνών συγκυριών. Εάν δεν υπάρξει πραγματική πολιτική βούληση για λύση, τότε η Γενεύη θα προστεθεί απλώς στη μακρά λίστα των αποτυχημένων προσπαθειών, ενώ η διαίρεση της Κύπρου θα εδραιώνεται ολοένα και περισσότερο ως η νέα πραγματικότητα.