Επισήμανε ότι εδώ και 80 χρόνια έχει συμβάλει στην αποτροπή ενός τρίτου παγκόσμιου πολέμου. Υπογράμμισε ότι το διεθνές σύστημα βασίζεται σε κανόνες που «απαγορεύουν την απειλή ή τη χρήση βίας» και δεσμεύουν όλα τα κράτη «μεγάλου και μικρού μεγέθους, στους ίδιους κανόνες».

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι «σε όλο τον κόσμο, το κράτος δικαίου αντικαθίσταται από τον νόμο της ζούγκλας», καταγγέλλοντας «κατάφωρες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου» από τη Γάζα έως την Ουκρανία και πέραν αυτών.

Όπως ανέφερε, το κράτος δικαίου αντιμετωπίζεται «ως μενού à la carte», με κράτη να ενεργούν «ατιμώρητα μέσω της παράνομης χρήσης βίας, της στοχοποίησης πολιτικών υποδομών, παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της άρνησης παροχής σωτήριας ανθρωπιστικής βοήθειας».

Ο ΓΓ κάλεσε τα κράτη να τηρούν τις δεσμεύσεις τους, τονίζοντας ότι «οι σκοποί και οι αρχές του Καταστατικού Χάρτη δεν είναι προαιρετικοί», και ότι η διεθνής ασφάλεια απαιτεί εμπιστοσύνη και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.

Παράλληλα, υπογράμμισε τον κεντρικό ρόλο του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο «υπερασπίζεται τη Χάρτα και είναι το όργανο με δεσμευτική εξουσία για όλα τα κράτη», επισημαίνοντας ότι «η μεταρρύθμιση είναι απαραίτητη» για την ενίσχυση της εκπροσώπησης και της αποτελεσματικότητάς του.

Τόνισε πως ένα στρατιωτικό πλήγμα στον πυρηνικό σταθμό θα ισοδυναμούσε με «αυτοκτονία» και επανέλαβε την έκκλησή του για την απομάκρυνση όλων των στρατιωτικών δυνάμεων που βρίσκονται στο σημείο. «Οι εγκαταστάσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο οποιασδήποτε στρατιωτικής επιχείρησης», τόνισε ο Γκουτέρες και απηύθυνε έκκληση για μια συμφωνία που θα παρέχει «εγγυήσεις για την ασφάλεια της περιοχής», αναφέρει το ΑΠΕ.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε ότι συμφώνησε με τις παραμέτρους μιας πιθανής αποστολής κλιμακίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας στη Ζαπορίζια, τονίζοντας ότι η Ρωσία πρέπει να σταματήσει τις επιθέσεις της στην περιοχή και να αποσύρει αμέσως τα στρατεύματά της από τον πυρηνικό σταθμό.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιβεβαίωσε την υποστήριξη της χώρας του στην Ουκρανία και εξέφρασε ανησυχία για τον κίνδυνο ενός «νέου Τσερνόμπιλ» αναφερόμενος στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια. «Συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας για την εξεύρεση λύσης. Ήμασταν και εξακολουθούμε να είμαστε στο πλευρό των ουκρανών φίλων μας», είπε ο Ερντογάν προτού υπογραμμίσει ότι δεν επιθυμεί ένα «νέο Τσερνόμπιλ».

Αναφερόμενος στην επανέναρξη των εξαγωγών σιτηρών από τα ουκρανικά λιμάνια, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε Μόσχα και Κίεβο να επιδείξουν «πνεύμα συμβιβασμού» και να διασφαλίσουν την επιτυχή εφαρμογή της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στην Κωνσταντινούπολη. «Από την πρώτη ημέρα, όλες οι πλευρές εργάστηκαν επαγγελματικά και με καλή πίστη» για την επανέναρξη των εξαγωγών σιτηρών, είπε ο Γκουτέρες και συνέχισε «Απευθύνω έκκληση να συνεχιστεί αυτό και να ξεπεράσουν όλα τα εμπόδια με πνεύμα συμβιβασμού ώστε να διευθετηθούν οριστικά όλες οι δυσκολίες».

Η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου και, λίγο αργότερα, ο ισχυρός άνδρας του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Πούτιν είχε εγείρει το ενδεχόμενο πυρηνικής επίθεσης. Λόγω των εχθροπραξιών έχει εξάλλου ενταθεί η ανησυχία για την ασφάλεια των πυρηνικών σταθμών της Ουκρανίας.

Χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν το «Πάρκο της Ειρήνης» στη Χιροσίμα για να τιμήσουν τη μνήμη των περίπου 140.000 θυμάτων του βομβαρδισμού, λίγο πριν από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν μόλις η δεύτερη φορά που ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ έδωσε το παρών στις επετειακές εκδηλώσεις.

«Τα πυρηνικά όπλα είναι ανοησίες. Δεν εγγυώνται καμία ασφάλεια, μόνο τον θάνατο και την καταστροφή», τόνισε ο Γκουτέρες. «Ύστερα από τρία τέταρτα του αιώνα, πρέπει να αναρωτηθούμε τι μάθαμε από το μανιτάρι που υψώθηκε στον ουρανό αυτής της πόλης το 1945», συμπλήρωσε.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες απέφυγε να κάνει ευθεία αναφορά στη Ρωσία, η οποία χαρακτηρίζει «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» την εισβολή στην Ουκρανία.

Ο δήμαρχος της Χιροσίμα, ο Καζούμι Ματσούι, ο οποίος φέτος δεν προσκάλεσε στην εκδήλωση τον ρώσο πρεσβευτή στην Ιαπωνία, ήταν πιο δηκτικός στην ομιλία του και επέκρινε την στρατιωτική επίθεση στην Ουκρανία.

«Με την εισβολή στην Ουκρανία, ο ρώσος πρόεδρος, ο οποίος εξελέγη για να προστατεύει τις ζωές και τις περιουσίες των πολιτών του, τα χρησιμοποιεί ως εργαλεία πολέμου, αφαιρώντας ζωές και τα προς το ζην άμαχων πολιτών σε μια άλλη χώρα», δήλωσε ο Ματσούι.

«Σε όλον τον κόσμο, η αντίληψη πως η ειρήνη εξαρτάται από την πυρηνική αποτροπή αποκτά δυναμική», συμπλήρωσε.

«Αυτά τα λάθη προδίδουν την αποφασιστικότητα της ανθρωπότητας – που γεννήθηκε από την εμπειρία μας στον πόλεμο – να φτιάξει έναν ειρηνικό κόσμο, απαλλαγμένο από πυρηνικά όπλα», είπε ο δήμαρχος της Χιροσίμα και πρόσθεσε πως «η εγκατάλειψη του ιδεώδους της ειρήνης, που συντηρείται χωρίς στρατιωτική βία, απειλεί την ίδια την επιβίωση της ανθρώπινης φυλής».

Ήταν 8:15 το πρωί της 6ης Αυγούστου 1945, όταν το αμερικανικό βομβαρδιστικό B-29 «Enola Gay» έριξε τη βόμβα «Little Boy» (Αγοράκι) και ισοπέδωσε τη Χιροσίμα που είχε τότε πληθυσμό περίπου 350.000 κατοίκους. Χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν αργότερα από τα τραύματα και από ασθένειες που σχετίζονται με τη ραδιενέργεια.

Σήμερα, όταν το ρολόι έδειξε 08:15 ήχησε η «Καμπάνα της Ειρήνης» και το πλήθος – μεταξύ αυτών ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Φούμιο Κισίντα, με καταγωγή από τη Χιροσίμα – τήρησε ενός λεπτού σιγή και μόνο τα τζιτζίκια ακούγονταν.

«Στην αρχή του έτους, τα πέντε κράτη που διαθέτουν πυρηνικά όπλα εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση ότι “ Ένας πυρηνικός πόλεμος δεν έχει νικητές και δεν πρέπει ποτέ να ξεκινήσει”. Γιατί δεν προσπαθούν να εκπληρώσουν τις υποσχέσεις τους; Γιατί ορισμένοι έστω υπαινίσσονται τη χρήση πυρηνικών όπλων;», δήλωσε εμφατικά ο δήμαρχος της Χιροσίμα.

Την Πέμπτη, ο ρώσος πρεσβευτής στην Ιαπωνία Μιχαήλ Γκαλούζιν κατέθεσε λουλούδια στο μνημείο της Χιροσίμα και διαβεβαίωσε τους δημοσιογράφους ότι η χώρα του δεν θα χρησιμοποιήσει ποτέ πυρηνικά όπλα.

Ο ιάπωνας πρωθυπουργός Φούμιο Κισίντα, ο οποίος έχει επιλέξει τη Χιροσίμα για να φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής της G7 την επόμενη χρονιά, κάλεσε τον κόσμο να εγκαταλείψει τα πυρηνικά όπλα.

Προ ημερών, έγινε ο πρώτος ηγέτης της Ιαπωνίας που συμμετείχε στη διάσκεψη για την αναθεώρηση της συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων (NPT). «Θα συνεχίσουμε (τις προσπάθειες) με στόχο τον πυρηνικό αφοπλισμό, ακόμη και στο σημερινό σκληρό για την ασφάλεια περιβάλλον», είπε ο Κισίντα.

Τον βομβαρδισμό της Χιροσίμα ακολούθησε η ρίψη ατομικής βόμβας στο Ναγκασάκι στις 9 Αυγούστου 1945, με απολογισμό περισσότερους από 75.000 νεκρούς. Η Ιαπωνία συνθηκολόγησε ύστερα από έξι ημέρες, γεγονός που οδήγησε στη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.