Σε δηλώσεις τους σύμφωνα με το Onlarissa αγρότες και κτηνοτρόφοι εκφράζουν την αγανάκτιση τους τονίζοντας: «Μας άφησαν χωρίς πρόβατα και περιουσία, μας άφησαν στους δρόμους, να σταματήσει η κοροϊδία. Η αγανάκτηση όλου του κτηνοτροφικού κόσμου πλέον βρίσκεται στα όριά της.

Τα προβλήματα είναι πολλά, η κακή διαχείριση της ευλογιάς με τα θανατωθέντα ζώα, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η προκλητική εξεταστική που παρακολουθούμε και εμείς, το ότι δεν πήραμε ούτε τα 2 και 3 χιλιάδες ευρώ.

Απαιτούμε λύσεις, ο ίδιος ο πρωθυπουργός να έρθει στο θεσσαλικό κάμπο να δώσει λύσεις. Χωρίς την κτηνοτροφία δεν υπάρχει πρωτογενής τομέας, να το καταλάβουν και οι καταστηματάρχες, θα κλείσουν τα μαγαζιά και θα πεινάσουμε όλοι μαζί».

«Ζούμε έναν εξαφανισμό, οι ενισχύσεις πετσοκομμένες στους κτηνοτρόφους, να πάρουν μέτρα αλλιώς ήρθαμε για να μείνουμε, δεν θα φύγουμε…», σημείωσε άλλος κτηνοτρόφος.

Αμέσως μετά οι κτηνοτρόφοι κατευθύνθηκαν προς τον κόμβο της Νίκαιας προκειμένου να ενωθούν και να συμπαρασταθούν στους αγρότες στο εκεί μπλόκο.

Νίκος Γιαννόπουλος

Είναι, όμως, σαφές ότι και στο γάλα οι Ελληνες καταναλωτές πληρώνουν το γάλα σε υψηλές τιμές που δεν υπάρχουν στην υπόλοιπη Ευρώπη, γεγονός αν μην τι άλλο προβληματικό (και το οποίο δεν εντοπιζόταν τις προηγούμενες δεκαετίες).

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, η μέση λιανική τιμή του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος κυμαίνεται γύρω στο 1,25 – 1,55 ευρώ ανά λίτρο το 2024-2025, με αυξήσεις έως 16% σε σχέση με το 2023. 

Παράλληλα, το αιγοπρόβειο γάλα έχει υψηλότερη τιμή, στα 1,38 – 1,50 ευρώ το κιλό. Και όλα αυτά την ώρα που η τιμή παραγωγής δεν ξεπερνά (μέσα στο 2025) τα 55 λεπτά το λίτρο. Από τον παραγωγό δηλαδή μέχρι το ράφι το προϊόν “τσιμπά” μέχρι και ένα ευρώ για να διαμορφωθεί η τελική τιμή του!

Κατά τη σεζόν 2024-2025 η Ελλάδα συγκαταλεγόταν στις πιο ακριβές χώρες σε ότι αφορά τη λιανική τιμή του γάλατος.  Στη Γαλλία, τεράστια χώρα με πολύ μεγάλη παραγωγή γάλατος, η αντίστοιχη τιμή δεν ξεπερνά τα 1,08 ευρώ το λίτρο. Η ίδια ακριβώς τιμή ισχύει και για τη Γερμανία, μία εξίσου μεγάλη αγορά.

Ακόμα όμως και αν μιλήσουμε για μικρότερες αγορές, όπως η Ισπανία, θα διαπιστώσουμε ότι οι τιμές είναι χαμηλότερες από τις αντίστοιχες ελληνικές. Στη χώρα της Ιβηρικής το ένα λίτρο γάλατος φτάνει να πωλείται 1,15 ευρώ ενώ στην Ιταλία η τιμή ανεβαίνει μέχρι το 1,25. Ακόμα και αυτά τα επίπεδα όμως υπολείπονται της χώρας μας.

Αν αναζητήσει κανείς τις αιτίες της διαφοράς των τιμών, θα πρέπει να σταθεί σε μερικούς αποφασιστικούς παράγοντες. Ενας από αυτούς είναι το κόστος της παραγωγής και των ζωοτροφών. Αυτό είναι υψηλότερο κατά περίπου 20-30% στην Ελλάδα σε σχέση με τη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη, λόγω περιορισμένης εγχώριας παραγωγής και εισαγωγών.

Ο αριθμός των κτηνοτρόφων επίσης παίζει κομβικό ρόλο. Οι κτηνοτρόφοι στην Ελλάδα μειώνονται σταθερά από χρονιά σε χρονιά γεγονός που προκαλεί πτώση στην αλλά και πληθωριστικές πιέσεις.

Με στοιχεία του 2023 γίνεται ξεκάθαρο ότι την τελευταία 10ετία ο αριθμός των παραγωγών αγελαδινού γάλακτος μειώθηκε κατά 1,351 παραγωγούς.

Από την άλλη πλευρά, ο πληθυσμός των αγελάδων για την παραγωγή γάλακτος στην Ελλάδα μειώνεται την τελευταία 10ετία, και αναμεσά στο 2013 και 2022 μειώθηκε κατά 49 χιλ. κεφάλια.

Ειδικότερα το 2022 μειώθηκε ο αριθμός των αγελάδων για παραγωγή γάλακτος κατά 10 χιλ. κεφάλια ή κατά 12%, ενώ αντίθετα αυξήθηκε ο αριθμός αγελάδων π,χ. για την παραγωγή κρέατος κ.α. κατά 25 χιλ. κεφάλια σε σχέση με το 2021 ή κατά 20%.

Κανείς, βέβαια, δεν θα πρέπει να αγνοήσει την καρτελοποίηση της ελληνικής αγοράς τροφίμων.

Ιδού δύο πολύ χρήσιμα στοιχεία τα οποία πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη:

11 μεγάλα σούπερ μάρκετ ελέγχουν πάνω από 95% του λιανικού εμπορίου γάλακτος.

Καταγράφεται επίσης απουσία ισχυρού ανταγωνισμού και ικανότητας πίεσης των τιμών σε προϊόντα εκτός από αυτά που συμπεριλαμβάνονται στο Καλάθι του Νοικοκυριού.

Με αυτά τα δεδομένα η Επιτροπή Ανταγωνισμού, ήδη από τον Φεβρουάριο του 2023, είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ ασκούν σημαντική επιρροή στη διαμόρφωση των τιμών και στην επιλογή προϊόντων, δημιουργώντας καταστάσεις που μπορούν να θεωρηθούν περιοριστικές για τον υγιή ανταγωνισμό.

Φαίνεται ότι από τον Φεβρουάριο του 2023 μέχρι και σήμερα, 2,5 χρόνια μετά, ελάχιστα πράγματα άλλαξαν.

Το γεγονός ότι η μουσική ηρεμεί τα ζώα είναι γνωστό. Ακόμη και φίδια στέκονται αλλά και πάπιες και χήνες ακολουθούν τον ρυθμό της μουσικής.

Τώρα μία μουσικός η Φλάβια Φάας, σύμφωνα με το agrarheute, πότε με το πληκτρολόγιο, πότε με κιθάρα ή ακορντεόν προσεγγίζει τις αγελάδες που φαίνεται να τιμούν το πρόγραμμά της.

«Γνωρίζουμε ότι στις αγελάδες αρέσει η μουσική, αλλά η έρευνα πάνω σε αυτό το θέμα έχει επικεντρωθεί κυρίως στην τόνωση της παραγωγής γάλακτος. Ο μηρυκασμός αυξάνεται και το άγχος μειώνεται. Θεωρώ ενδιαφέρον να μελετήσω τι αρέσει στις αγελάδες και τι τις κάνει ν΄ αγχώνονται», λέει η ίδια.

Η θετική επίδραση στην απόδοση γάλακτος δεν είναι κάτι καινούργιο. Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ ανακάλυψαν πριν από περισσότερα από 20 χρόνια πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι η μουσική στις αγελάδες.

Οι αργοί ήχοι του “Pastorale” του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν αύξησαν την απόδοση γάλακτος μιας αγελάδας κατά 3%, λένε επιστήμονες. Μέχρι τότε η αγελάδα Χολστάιν μπορούσε να έχει παραγωγή 24 λίτρων γάλακτος την ημέρα.

Παρόλα αυτά μουσικές, με πιο ταχύ ρυθμό μειώνουν την απόδοση γάλακτος τουλάχιστον κατά μισό λίτρο. Πιο αργά τραγούδια όπως το “Bridge over Troubled Water” των Simon & Garfunkel αύξησαν την απόδοση γάλακτος κατά περίπου το ένα δέκατο του λίτρου.

Μια άλλη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Πρετόρια (Νότια Αφρική) διαπίστωσε επίσης ένα αποτέλεσμα.

Οι ερευνητές εκεί χώρισαν εννέα αγελάδες Χολστάιν σε τρεις ομάδες: αυτές με μουσική όλο το εικοσιτετράωρο, χωρίς μουσική και μόνο μουσική κατά τη διάρκεια του αρμέγματος. Στο τέλος της μελέτης, η ομάδα με συνεχή μουσική είχε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα στρες και παρήγαγε έως και δύο λίτρα περισσότερο γάλα ανά άρμεγμα!

Χθες το κλιμάκιο του ΥΠΑΑΤ με επικεφαλής τον ΓΓ Γιώργο Στρατάκο πραγματοποίησε συσκέψεις σε Κομοτηνή και Αλεξανδρούπολη 

Σήμερα, με τη συμμετοχή του υφυπουργού Χρήστου Κέλλα, αντίστοιχες συσκέψεις έγιναν στην Ξάνθη και Καβάλα.

Αύριο θα γίνουν στις Σέρρες και στη Θεσσαλία.

Γίνεται προσπάθεια να αξιοποιηθεί στο έπακρο το 10ήμερο της εφαρμογής των μέτρων απαγόρευσης μετακίνησης αιγοπροβάτων. Η επιτυχία της προσπάθειας περιορισμού και εκρίζωσης της ευλογιάς θα κριθεί από την πιστή εφαρμογή ή όχι των μέτρων βιοασφάλειας παντού. 

Στην προσπάθεια που κάνουν τα κλιμάκια του ΥΠΑΑΤ, τα οποία πλαισιώνονται από κτηνιάτρους όλων των εποπτευομένων φορέων αλλά και των Περιφερειών, συνδράμουν η ΕΛ.ΑΣ. και στα λιμάνια της Αλεξανδρούπολης και Καβάλας και το Λιμενικό. 

Επίσης ο ΓΓ του ΥΠΑΑΤ Γιώργος Στρατάκος βρίσκεται σε συνεννόηση με τους υπευθύνους της Εγνατίας για να τοποθετηθούν απολυμαντικά σημεία στα διόδια. 

Παράλληλα εκδίδεται άμεσα προκήρυξη πρόσληψης  κτηνιάτρων εκτός ΑΣΕΠ από την Περιφέρεια ΑΜΘ.

Μέχρι σήμερα τα κρούσματα σε όλη τη χώρα είναι 110

Έχουν θανατωθεί 24.000 ζώα

Η υγειονομική ταφή των ζώων γίνεται τηρώντας όλα τα πρωτόκολλα αναφέρει ο ευρωπαϊκός κανονισμός

Χρήσιμα στοιχεία για την ευλογιά των προβάτων

1: Ευλογιά των προβάτων

• Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τη δημόσια υγεία, καθώς δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.
• Τα προληπτικά μέτρα έχουν στόχο την αποφυγή διασποράς από ζώο σε ζώο και την εκρίζωση της νόσου.
• Τα μέτρα εφαρμόζονται και στις αίγες, καθώς αποτελούν φορείς μετάδοσης.

2: Ερωτήματα των καταναλωτών

Α. Είναι ασφαλές το γάλα;

• Ναι, το γάλα είναι ασφαλές για ανθρώπινη κατανάλωση μετά από θερμική επεξεργασία υψηλής παστερίωσης.

Β. Είναι ασφαλές το κρέας;

• Το κρέας μπορεί να καταναλωθεί κανονικά.

3: Συμπτώματα που παρουσιάζουν τα ζώα

• Δερματικές αλλοιώσεις: Κηλίδες και βλατίδες στο κεφάλι και στα άτριχα μέρη, που εξελίσσονται σε εφελκίδες.
• Άλλα συμπτώματα: Πυρετός, διόγκωση λεμφαδένων, μείωση γαλακτοπαραγωγής, ανορεξία, κατάπτωση, επιπεφυκίτιδα, ρινίτιδα, βλεννοπυώδες ρινικό έκκριμα, σιελόρροια, πνευμονία.

Σε υποψία νόσησης:

• Ενημερώστε άμεσα τις κτηνιατρικές υπηρεσίες.
• Απομονώστε το άρρωστο ζώο και περιορίστε το κοπάδι.

4: Διαχείριση της νόσου

• Ακολουθούμε το Ευρωπαϊκό σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την εκρίζωση της νόσου:
  • Θανάτωση και υγειονομική ταφή των ζώων στη μολυσμένη εκμετάλλευση.
  • Οριοθέτηση ζωνών προστασίας 3 χλμ και επιτήρησης 10 χλμ γύρω από τη μολυσμένη εκτροφή.
  • Διεξαγωγή επιδημιολογικής έρευνας.
  • Καταβολή ενισχυμένης αποζημίωσης στους κτηνοτρόφους.

Σύμφωνα με έρευνα σύγκρισης τιμών που διενήργησε η Επιτροπή Ανταγωνισμού τον περασμένο Νοέμβριο, για τα βρεφικά γάλατα για μωρά έως 6 μηνών οι τιμές στην Ελλάδα είναι από  144%  έως 171% πάνω από τη χαμηλότερη τιμή που εντοπίζεται στο Βέλγιο και την Ολλανδία.

• Την αύξηση στο «χρυσό» βρεφικό γάλα, επιβεβαίωσε και ο υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας, λέγοντας πως η τιμή του είναι ακριβότερη από 30 % ως 213%.

Σύμφωνα με την τηλεόραση του Mega, βρεφικό γάλα επώνυμης μάρκας, στην Ελλάδα αποκλίνει από 167% έως 213% από την χαμηλότερη τιμή που εντοπίζεται σε Φινλανδία και Σουηδία.

Οι τιμές στο βρεφικό γάλα

Εταιρεία 1:

1ο: βρεφικό γάλα σε σκόνη για 0-6 μηνών 800 γρ. -> 32,80€

Εταιρεία 2:

2ο βρεφικό γάλα σε σκόνη για 0-6 μηνών 800 γρ. -> 29,17€

3ο βρεφικό γάλα σε σκόνη για 6-12 μηνών 800 γρ. -> 23,43€

Αγελαδινό γάλα: Στα ύψη η τιμή του

α’ εξάμηνο 2022: 1,39€/ λίτρο

α’ εξάμηνο 2023: 1,57€/λίτρο

Το γάλα στο ψυγείο του σούπερ μάρκετ

(1 λίτρο)

• Πρόβειο ελαφρύ ή πλήρες: 3,50€ – 3,70€
• Κατσικίσιο (χωρίς λακτόζη): 3,44€ -3,60€
• Κατσικίσιο πλήρες: 3€ – 3,20€
• Φρέσκο αγελαδινό Πλήρες ή ελαφρύ: 1€ (ιδιωτ. ετικ.) – 2,28€
• Βιολογικό αγελαδινό γάλα πλήρες ή ελαφρύ: 1,80€ (ιδιωτ. ετικ.) – 2,60€
• Βιολογικό παιδικό κατσικίσιο: 3,35€ – 3,50€

Βαρύ πρόστιμο για αθέμιτη κερδοφορία ύψους 610.190 € σε εταιρεία για παράβαση αθέμιτης κερδοφορίας σε 54 κωδικούς

Πόσο αυξήθηκε η τιμή στο γάλα

Όπως προκύπτει από έρευνα που πραγματοποίησε η Επιτροπή Ανταγωνισμού (ΕΑ) στη διαμόρφωση της τιμής, η «μερίδα του λέοντος» αφορά την τιμή του παραγωγού, ενώ ακολουθούν ποσοστά που σχετίζονται με μεταποίηση, λιανική, ΦΠΑ, συλλογή και διανομή.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Ελεύθερου Τύπου», το πρώτο εξάμηνο του 2023 η τιμή του αγελαδινού γάλακτος διαμορφώθηκε στο 1,57 ευρώ/λίτρο από 1,39 ευρώ/λίτρο το αντίστοιχο περυσινό διάστημα και 1,34 ευρώ/λίτρο το 2020. Από τον Φεβρουάριο του 2022 έως τον Ιανουάριου του 2023 η μέση σταθμισμένη τιμή έχει αυξηθεί κατά 20% από 1,04 ευρώ/λίτρο σε 1,25 ευρώ/λίτρο.

Στο πλαίσιο της έρευνας που πραγματοποίησε η ΕΑ, την περίοδο 2020-2022 καθώς και το α’ εξάμηνο του 2022 και το α΄ εξάμηνο του 2023, παρατηρήθηκαν μεταβολές τόσο στην διάρθρωση της μέσης τιμής του φρέσκου αγελαδινού γάλακτος όσο και στα ποσοστά κάθε σταδίου επί της τιμής στην αλυσίδα αξίας του.

Συμπερασματικά και συγκρίνοντας το 2020 με το α΄ εξάμηνο του 2023, ως προς τη διαμόρφωση της τελικής τιμής φρέσκου αγελαδινού γάλακτος, αυτό που παρατηρείται στην αλυσίδα αξίας είναι μία σχετική μείωση του ποσοστού που αντιστοιχεί στο περιθώριο μεταποίησης (-2%) και λιανικής (-3,7%) κατά περίπου 5,7% συνολικά και αύξηση του ποσοστού του παραγωγού κατά 5,1% και του μεταφορικού κόστους (συλλογή και διανομή) κατά 2%.

Η αυξημένη συμμετοχή ποσοστού του παραγωγού στη διαμόρφωση της τελικής τιμής του αγελαδινού γάλακτος μεταξύ 2020 και το α΄ εξαμήνου 2023 εξηγείται -τουλάχιστον εν μέρει- από τη σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής, πρωτίστως του κόστους ζωοτροφών και δευτερεύοντος από την αύξηση της ενέργειας και του εργατικού κόστους.

Σημειώνεται ότι τα στοιχεία για την έρευνα που πραγματοποίησε η Επιτροπή Ανταγωνισμού ελήφθησαν από τέσσερις μεταποιητές εταιρείες και πέντε σούπερ μάρκετ για την τελική τιμή πώλησης φρέσκου αγελαδινού γάλακτος από τη βάση δεδομένων που διατηρεί η ΕΑ από το 2020 από την πλατφόρμα του e-katanalotis και για την τιμή παραγωγού αγελαδινού γάλακτος από το ΕΛΓΟ Δήμητρα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής», το ακριβότερο βρεφικό γάλα στην Ευρώπη πωλείται στη χώρα μας. Οι Έλληνες γονείς καλούνται να πληρώσουν έως και τρεις φορές περισσότερα συγκριτικά με άλλες ευρωπαΐκές χώρες όπως η Βουλγαρία, η Φινλανδία και η Σουηδία. Το παραπάνω προκύπτει από την έρευνα που πραγματοποίησε τον περασμένο Νοέμβριο η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι οι τιμές στην Ελλάδα είναι αρκετά υψηλότερες από τις τιμές στην Ευρώπη και στα 10 διαφορετικά προΐόντα γάλακτος πρώτης (0-6 μηνών) και δεύτερης (6-12) βρεφικής ηλικίας. Τα στοιχεία είναι εξόχως ανησυχητικά διότι δείχνουν πως η ανατροφή ενός παιδιού στην Ελλάδα από την πρώτη ημέρα της γέννησής του μοιάζει με πολυτέλεια. Το τι συμβαίνει στην εν λόγω αγορά είναι κάτι παραπάνω από σημαντικό αν αναλογιστεί κανείς ότι μέχρι την ηλικία των 6 μηνών το γάλα αποτελεί τη βασική τροφή για τα βρέφη.

Σύμφωνα, πάντα με το δημοσίευμα, η απόκλιση από τη χαμηλότερη τιμή στην Ευρώπη είναι στην καλύτερη περίπτωση 32%. Μεταξύ των 15 χωρών για τις οποίες υπάρχουν τιμές για τον εν λόγω προϊόν, οι χαμηλότερες εντοπίζονται στις κάθε άλλο παρά φτωχές Σουηδία και Φινλανδία. Η τιμή ανά 100γρ προϊόντος στην Ελλάδα ήταν 3,29 έως 3,48 ευρώ, έναντι τιμών 1,23 έως 1,78 στην Φινλανδία και 1,11 έως 1,12 ευρώ στη Σουηδία. Αυτό σημαίνει ότι η συσκευασία των 800γρ. στην Ελλάδα πωλείται προς 26,34 ενώ στη Φινλανδία μόλις 9,48 ευρώ. Σε άλλες χώρες με υψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα όπως η Γαλλία το εν λόγω γάλα πωλείται από 1,13 έως 2,18 ευρώ ανά 100γρ προϊόντος. Στην Ισπανία και την Πορτογαλία το εν λόγω γάλα πωλείται επίσης αρκετά ακριβά όμως η απόκλιση από τη φθηνότερη χώρα είναι μέχρι 144% και αυτή αφορά τιμή διάθεσης σε φαρμακείο.

Παράλληλα σημείωσε ότι η τιμή γάλακτος στο ράφι είναι κατά 400% πιο ακριβή.

Υπενθυμίζεται ότι πριν λίγες μέρες σε ανακοίνωσή της η Ένωση Φυλής Χολστάιν που εκπροσωπεί το 30% των Ελλήνων παραγωγών έκρουσε καμπανάκι κινδύνου καθώς σε ασφυξία βρίσκονται οι αγελαδοτρόφοι αφενός λόγω των κοστολογίων παραγωγής κι αφετέρου, λόγω της πίεσης από τις γαλακτοβιομηχανίες για μειώσεις στις τιμές προμήθειας γάλακτος.

“Οι τιμές στα βασικά είδη των ζωοτροφών (ενσίρωμα, καλαμπόκι, σιτηρά), τουλάχιστον μέχρι το Σεπτέμβριο του 2023, δεν πρόκειται να μειωθούν για τους παραγωγούς, διότι οι προμήθειες έγιναν όλο αυτό το διάστημα στις ιδιαίτερα υψηλές τιμές που υπάρχουν σήμερα”, ανέφερε συγκεκριμένα σε ανακοίνωσή της η Ένωση Φυλής Χολστάιν, οργάνωσης που εκπροσωπεί το 30% των Ελλήνων παραγωγών. Όπως μάλιστα σημείωσε εσχάτως καταγράφεται μια πίεση από τις τις γαλακτοβιομηχανίες για μείωση των τιμών του γάλακτος.

“Είναι γεγονός βέβαια ότι ενώ οι αυξήσεις των τιμών σε βασικούς τομείς της παραγωγής (ενέργεια, φάρμακα, απολυμαντικά, ζωοτροφές κτλ.) έγιναν σε συντομότατο χρονικό διάστημα, και μάλιστα είχαν αρχίσει αρκετά πριν από την έναρξη του Ουκρανικού προβλήματος, η αύξηση της τιμής έγινε βασανιστικά αργά, μέχρι να φτάσει στα επίπεδα, που ήταν μέχρι και τον Δεκέμβρη. Επίπεδα δηλαδή που επέτρεπαν την επιβίωση των μονάδων, όσων φυσικά άντεξαν όλον αυτό τον Γολγοθά και κατάφεραν να κρατηθούν στην αγορά” αναφέρει η Ένωση που τονίζει ότι, “χωρίς αποκλιμάκωση βέβαια στις υψηλές τιμές κόστους για την παραγωγή, οι οποίες ήρθαν για να μείνουν απ’ ό,τι φαίνεται, αρχίζει μία μείωση τιμών η οποία πολύ φοβούμαστε μην οδηγήσει πάλι στο γνωστό “ζούμε – πεθαίνουμε”.