Όπως ανέφερε το Politico, ο υπουργός Εσωτερικών του Βελγίου, Μπερνάρ Κεντέν, επικαλέστηκε τη σύλληψη για να υπερασπιστεί την απόφαση της κυβέρνησης να αναπτύξει κοινές περιπολίες ασφαλείας σε σιδηροδρομικούς σταθμούς και σταθμούς του μετρό στις Βρυξέλλες.

«Ευχαριστώ τις υπηρεσίες για την άμεση και αποφασιστική δράση τους», έγραψε ο Κεντέν στην πλατφόρμα X. «Αυτό αποδεικνύει ότι η ενίσχυση των περιπολιών σε σιδηροδρομικούς σταθμούς και μετρό με τη συνδρομή του στρατού μας είναι κρίσιμη και πρέπει να συνεχιστεί, ή ακόμη και να επεκταθεί».

Ο ύποπτος είχε φτάσει πρόσφατα με τρένο από τη Γαλλία. Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, δεν κρατούσε το όπλο εμφανώς μέσα στον σταθμό. Οι ερευνητές επιχειρούν ακόμη να εξακριβώσουν για ποιο λόγο το μετέφερε.

Ο Gare du Midi, ο βασικός διεθνής σιδηροδρομικός κόμβος του Βελγίου, αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια προβλήματα εγκληματικότητας και ανασφάλειας. Περίπου 3.500 αδικήματα καταγράφονταν εκεί ετησίως την περίοδο 2018-2022, αριθμός περίπου αντίστοιχος με το σύνολο των περιστατικών σε σταθμούς 13 μεγάλων πόλεων της Φλάνδρας. Κλοπές, εκβιασμοί και αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά συγκαταλέγονταν στα συχνότερα περιστατικά.

Η σύλληψη σημειώνεται έπειτα από νέο κύμα ένοπλης βίας στα νότια των Βρυξελλών. Στα τέλη Αυγούστου καταγράφηκαν αρκετοί πυροβολισμοί στη γειτονική περιοχή Σεν-Ζιλ, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν άνθρωποι, ενώ η αστυνομία προχώρησε σε συλλήψεις υπόπτων και κατάσχεση στρατιωτικού τύπου οπλισμού.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι εργάτες εγκλωβίστηκαν σε ασανσέρ την ώρα που η φωτιά εξαπλωνόταν μέσω του φρεατίου του ανελκυστήρα στο συγκρότημα Oxy, το οποίο βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της βελγικής πρωτεύουσας.

«Έχουν βρεθεί έξι πτώματα», δήλωσε το απόγευμα εκπρόσωπος του δημάρχου στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP). «Οι έρευνες στο κτίριο συνεχίζονται, αλλά φαίνεται πως μάλλον δεν υπάρχουν άλλα θύματα», συμπλήρωσε.

«Θα ελέγξουμε τον δεύτερο ανελκυστήρα, ελπίζουμε να μη βρεθεί κανένας εκεί», δήλωσε η Βαλεντίνα Μαρόκι, εκπρόσωπος της Επιθεώρησης Εργασίας.

Το χρονικό της μοιραίας πυρκαγιάς

Πολλοί από τους εργαζόμενους παγιδεύτηκαν μέσα σε ένα ασανσέρ καθώς η φωτιά εξαπλωνόταν στο φρεάτιο του ανελκυστήρα, σύμφωνα με τις αρχικές αναφορές.

Όπως μετέδωσε η βελγική LaLibre, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν είχαν καταφέρει να απεγκλωβίσουν αυτούς τους εργαζομένους μέχρι το μεσημέρι, είδαν όμως πτώματα μέσα στον θάλαμο του ανελκυστήρα: «Βρήκαμε πτώματα, αλλά δεν μπορούμε να πούμε πόσα… σίγουρα δύο, ίσως τρία».

Οι πυροσβέστες κλήθηκαν λίγο πριν από τις 8.00 το πρωί για πυρκαγιά που ξέσπασε στον δεύτερο όροφο του κτιρίου, γνωστού στις Βρυξέλλες ως Πύργος Οξί, στο κέντρο της πόλης. Απροσδιόριστη παραμένει η αιτία της πυρκαγιάς.

Η φωτιά εξαπλώθηκε στον πρώτο όροφο και στο υπόγειο μέσω ενός φρεατίου ανελκυστήρα, όπως δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ένας εκπρόσωπος της πυροσβεστικής υπηρεσίας. Η φωτιά σβήστηκε νωρίς το μεσημέρι, κλήθηκαν όμως υπηρεσίες πολιτικής προστασίας για να βοηθήσουν στη διάσωση των παγιδευμένων εργαζομένων.

Πολλοί εργαζόμενοι παγιδεύτηκαν μέσα σε ένα ασανσέρ καθώς η πυρκαγιά εξαπλωνόταν στο φρεάτιο του ανελκυστήρα στο κτίριο στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με τις αρχικές αναφορές.

Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν είχαν καταφέρει να απεγκλωβίσουν αυτούς τους εργαζομένους μέχρι το μεσημέρι, αλλά είδαν πτώματα μέσα στον θάλαμο του ανελκυστήρα, δήλωσε ο επιθεωρητής εργασίας των Βρυξελλών, Μπρεχτ Σπεϊμπράκ, μιλώντας σε μέσα ενημέρωσης.«Βρήκαμε πτώματα, αλλά δεν μπορούμε να πούμε πόσα… σίγουρα δύο, ίσως τρία», είπε.

Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν έχει ακόμη γίνει γνωστός. 

JUST IN: Multiple people dead, 6 missing, after a fire erupted at the OXY building in Brussels, Belgium; some victims found inside an elevator. pic.twitter.com/qha9vTTtyQ

— Scope Report (@ScopeReport_) July 14, 2026

Οι πυροσβέστες κλήθηκαν λίγο πριν από τις 8:00 το πρωί για πυρκαγιά που ξέσπασε στον δεύτερο όροφο του κτιρίου, γνωστού στις Βρυξέλλες ως Πύργος Οξί, στο κέντρο της πόλης. Απροσδιόριστη παραμένει η αιτία της πυρκαγιάς.

Η φωτιά εξαπλώθηκε στον πρώτο όροφο και στο υπόγειο μέσω ενός φρεατίου ανελκυστήρα, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ένας εκπρόσωπος της πυροσβεστικής υπηρεσίας.

Η φωτιά σβήστηκε νωρίς το μεσημέρι, αλλά κλήθηκαν υπηρεσίες πολιτικής προστασίας για να βοηθήσουν στη διάσωση των παγιδευμένων εργαζομένων.

«Δεν είναι ακόμη προσβάσιμοι όλοι οι όροφοι», τόνισε στο AFP ένας εκπρόσωπος του δημάρχου, ο Φιλίπ Κλοζέ.

Ο υπουργός Εσωτερικών του Βελγίου Μπερνάρ Κουιντίν δήλωσε «σκοραρισμένος» από την τραγωδία. «Οι σκέψεις είναι με τα θύματα, τις οικογένειές τους και όσους εξακολουθούν να περιμένουν απαντήσεις. Ένα τεράστιο ευχαριστώ στους πυροσβέστες μας και σε όλες τις υπηρεσίες που παραμένουν κινητοποιημένες», έγραψε σε ανάρτησή του σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Έχει ξεκινήσει έρευνα από την Επιθεώρηση Εργασίας, το τμήμα της εισαγγελίας που είναι υπεύθυνο για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με την εργατική νομοθεσία και τα κοινωνικά δικαιώματα.

Αιτία της έντασης στάθηκαν οι μυστικές διπλωματικές επαφές που είχε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, με τη Μόσχα. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο προθάλαμος του Κόστα ήρθε σε επικοινωνία με Ρώσους αξιωματούχους δύο φορές τις τελευταίες εβδομάδες. Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε την οργή πολλών ηγετών, οι οποίοι ενημερώθηκαν για το παρασκήνιο από τα ΜΜΕ.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή σε αυτές τις διαπραγματεύσεις» δήλωσε κοφτά ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μιχάλ, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Οι εισηγήσεις ότι χρειάζονται εναλλακτικά κανάλια ή κρυφές διπλωματικές οδοί είναι λανθασμένες… Η ιστορία προσφέρει μια σαφή προειδοποίηση για τις προσπάθειες επιδίωξης εναλλακτικών διαπραγματευτικών πλαισίων με δικτάτορες».

Η δίωρη παράταση της κεκλεισμένων των θυρών συζήτησης, όπου απαγορεύτηκαν ακόμα και τα κινητά τηλέφωνα, ανέδειξε δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά, Γαλλία και Γερμανία ξεκαθάρισαν ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Η θέση τους είναι σαφής: όταν έρθει η ώρα, τα ηνία πρέπει να αναλάβει η ισχυρή τριάδα των «E3» (Γαλλία, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία). Από την άλλη, μια μεγάλη ομάδα χωρών στήριξε τον Κόστα, θεωρώντας ότι η ΕΕ πρέπει να έχει θεσμικό ρόλο.

«Το πρώτο ερώτημα είναι αν ο Πούτιν θέλει να διαπραγματευτεί. Μέχρι τότε… κανένας άλλος εκτός από τον Κόστα δεν μπορεί να εκπροσωπεί την Ευρωπαϊκή Ένωση» τόνισε ο Βέλγος πρωθυπουργός, Μπαρτ Ντε Βέβερ, συμπληρώνοντας: «Αν δείξει προθυμία για διαπραγμάτευση, τότε πιστεύω ότι θα πρέπει να αποφασίσουμε ξανά πώς θα προχωρήσουμε».

Το διπλωματικό θρίλερ περιπλέκεται καθώς η Ιταλία και η Πολωνία νιώθουν παραγκωνισμένες από τις διεργασίες της τριάδας. Παράλληλα, διπλωμάτης μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας χαρακτήρισε τη στάση του Κόστα «άκρως αντιεπαγγελματική» επειδή απέκρυψε τις επαφές του με τη Ρωσία.

Από την πλευρά του, το περιβάλλον του Κόστα αμύνθηκε, τονίζοντας ότι οι κλήσεις «είχαν τον απλό στόχο της δημιουργίας ενός διαύλου επικοινωνίας ώστε, όταν έρθει η στιγμή, να υπάρχει ένα διπλωματικό κανάλι με τη Ρωσία για την υπεράσπιση των συμφερόντων της ΕΕ» και διευκρίνισε ότι έγιναν μετά από σχετικό αίτημα του Ζελένσκι, σύμφωνα με το Politico.

Η αγωνία στην Ευρώπη κορυφώνεται, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφει ξανά την προσοχή του στην Ουκρανία, με το μεγάλο ερώτημα να παραμένει: ποιος θα μιλήσει τελικά εξ ονόματος της Ευρώπης;

Απόστολος Χονδρόπουλος

Η συζήτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αποτελεί εκ των βασικών θεμάτων στην ατζέντα της συνεδρίασης, η οποία περιλαμβάνει επίσης τις  παγκόσμιες μακροοικονομικές ισορροπίες, την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, τη μετανάστευση, αλλά και τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία και στην Μέση Ανατολή, εν μέσω των ελπίδων για τερματισμό των εχθροπραξιών που δημιουργεί η υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Η συζήτηση των 27 ηγετών για το νέο Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η οποία δρομολογήθηκε στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Απριλίου στην Λευκωσία και βρίσκεται επί της ουσίας στην αφετηρία της, θα συνεχιστεί στη βάση, πλέον και του διαπραγματευτικού πλαισίου με αριθμητικά στοιχεία που παρουσίασε προ ημερών η κυπριακή Προεδρία. Με αυτό σηματοδότησε την έναρξη μίας πιο ουσιαστικής πολιτικής συζήτησης που έχει ως επιδίωξη να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επίτευξη της πολιτικής συμφωνίας ως το τέλος του 2027. 

Οι περικοπές που προβλέπει η κυπριακή πρόταση δεν επηρεάζουν ιδιαίτερα την πολιτική συνοχής και την ΚΑΠ, η εξίσωση που καλούνται ωστόσο να επιλύσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες μέσα από συζητήσεις και διαπραγματεύσεις τους επόμενους μήνες είναι δύσκολη.

Και τούτο διότι αφορά στην εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ των νέων ιδίων πόρων που απαιτούνται για να αντιστοιχηθούν οι φιλοδοξίες της ΕΕ μπροστά σε νέες προκλήσεις όπως η στρατηγική αυτονομία, η κοινή άμυνα, η κλιματική κρίση, στα αναγκαία μέσα για την υλοποίησή τους και στην δημοσιονομική υπευθυνότητα, από την άλλη πλευρά. Και αυτό μέσα σε ένα περιβάλλον όπου οι «φειδωλοί» της ΕΕ επιδιώκουν μεγαλύτερες περικοπές.

Φιλόδοξοι στόχοι, πιο φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός

Ο κ. Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφές πως οι φιλοδοξίες της ΕΕ αυτή την στιγμή ξεπερνούν τους πόρους που η ΕΕ είναι διατεθειμένη να διαθέσει για να μπορέσει να τις εκπληρώσει και έχει ταχθεί υπέρ μίας πιο φιλόδοξης προσέγγισης των θεμάτων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Όπως λένε χαρακτηριστικά στο Μέγαρο Μαξίμου, “οι φιλόδοξοι στόχοι της Ε.Ε. πρέπει να ευθυγραμμίζονται με ένα φιλόδοξο σε μέγεθος ευρωπαϊκό προϋπολογισμό”, τα έσοδα του οποίου-υπάρχοντες αλλά και νέοι ίδιοι πόροι- πρέπει επίσης να υπηρετούν τις αυξημένες στρατηγικές και επενδυτικές προτεραιότητες της Ε.Ε.

Κοινός ευρωπαϊκός δανεισμός για επενδύσεις στην άμυνα 

Κυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν ότι  με βάση την θετική εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης, ο κ. Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα υποστηρίξει την θέση για  κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένου κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού, για την χρηματοδότηση επενδύσεων σε κοινά ευρωπαϊκά αγαθά, όπως η ενέργεια και η άμυνα.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν αφενός την προτεραιότητα της προστασίας των πόρων για τη Συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, αφετέρου όμως και την διασφάλιση ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας δεν θα καταλήξει σε μεγαλύτερες αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη και τις περιφέρειες της Ε.Ε. 

Η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα

Όσον αφορά την συζήτηση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, ο κ. Μητσοτάκης θα αναδείξει τις ελληνικές θέσεις για την αναγκαιότητα επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, για εμβάθυνση της Κοινής Αγοράς και για γρήγορη πρόοδο προς την κατεύθυνση της ολοκλήρωσης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Όπως εξηγούν άλλωστε στο Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς να υποτιμάται ο ρόλος και άλλων παραγόντων, όπως βιομηχανικές επιδοτήσεις που οδηγούν σε τεχνητά χαμηλότερες τιμές, το  βασικό πρόβλημα όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, είναι οι αδυναμίες της ίδιας της Ευρώπης, στις οποίες συγκαταλέγεται το μεγάλο κόστος ενέργειας, τα εμπόδια στη λειτουργία της Κοινής Αγοράς, και ο χρηματοοικονομικός κερματισμός της ευρωπαϊκής ηπείρου. 

Αναφορικά με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η χώρα μας καλωσορίζει τις τελευταίες εξελίξεις και επιμένει, όπως έχει τονίσει ο πρωθυπουργός, στη σημασία της  επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και  άμεσης αποκατάστασης της ελευθερίας της ναυσιπλοϊας. 

Ομιλία για την Εθνική κοινωνική συμφωνία 

Πριν την έναρξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο κ. Μητσοτάκης θα λάβει μέρος, νωρίς το απόγευμα, στην Σύνοδο των ηγετών του ΕΛΚ.  Νωρίτερα,  θα είναι κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση με τίτλο  «Η Εθνική κοινωνική συμφωνία της Ελλάδας: Ένα ευρωπαϊκό μοντέλο για τον κοινωνικό διάλογο».

Κυβερνητικά στελέχη σημειώνουν πως η συγκεκριμένη εκδήλωση αναδεικνύει το ελληνικό παράδειγμα ως παράδειγμα προς μίμηση και ως πρότυπο κοινωνικού διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν επίσης η υπουργός Εργασίας, Ν. Κεραμέως, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρ. Μινζάτου, αρμόδια για ζητήματα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και Δεξιοτήτων, Ποιοτικών Θέσεων Εργασίας και Ετοιμότητας και ο Σ. Μπόλαντ, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

Η εκδήλωση αναδεικνύει το ελληνικό παράδειγμα ως παράδειγμα προς μίμηση και ως πρότυπο κοινωνικού διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε αυτή εκτός από τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα μιλήσουν επίσης η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Roxana Minzatu, αρμόδια για ζητήματα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και Δεξιοτήτων, Ποιοτικών Θέσεων Εργασίας και Ετοιμότητας και ο Seamus Boland, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

Συγκεκριμένα, αύριο, Πέμπτη 18 Ιουνίου στις 11.00 τοπική ώρα, ο Πρωθυπουργός θα μιλήσει σε εκδήλωση με τίτλο «Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία της Ελλάδας: Ένα Ευρωπαϊκό μοντέλο για τον κοινωνικό διάλογο».

Καθώς η πίεση αυξάνεται, ο Μερτς φαίνεται να στρέφεται ολοένα και περισσότερο σε εξωτερικούς παράγοντες για να εξηγήσει την αδυναμία ανάκαμψης: από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή μέχρι τη γραφειοκρατία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως σημειώνει το Politico.

Πόλεμος, ενέργεια και αιχμές προς τις ΗΠΑ

Σε μια ασυνήθιστη παρέμβαση, μιλώντας σε μαθητές σε σχολείο της γενέτειράς του, ο Μερτς επέκρινε ανοιχτά τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών στον πόλεμο με το Ιράν, συνδέοντας ευθέως τη σύγκρουση με την επιδείνωση της κατάστασης της γερμανικής οικονομίας.

«Μας κοστίζει πολλά χρήματα – πολλά χρήματα των φορολογουμένων – και μας κοστίζει σε οικονομική ισχύ», τόνισε ο Μερτς προσθέτοντας ότι «αυτός ο πόλεμος κατά του Ιράν έχει άμεσο αντίκτυπο στην οικονομική μας επίδοση και γι’ αυτό πρέπει να τερματιστεί το συντομότερο δυνατό».

Οι δηλώσεις του Γερμανού καγκελάριου προκάλεσαν την αντίδραση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ,  ο οποίος απάντησε με έντονο ύφος αφήνοντας αιχμές για τη στάση του Βερολίνου: «Είναι εντάξει με το να αποκτήσει το καθεστώς της Τεχεράνης πυρηνικά όπλα. Δεν ξέρει για τι μιλάει! Δεν είναι περίεργο που η Γερμανία τα πηγαίνει τόσο άσχημα, οικονομικά και αλλιώς», ανέφερε ο ίδιος.

Παρά την ένταση πίσω από την επιλογή του Μερτς να βάλει στο σταυρόνημά του τις ΗΠΑ φαίνεται να κρύβεται ένας πολιτικός υπολογισμός, καθώς τόσο ο πόλεμος με το Ιράν όσο και ο Τραμπ είναι αντιδημοφιλείς στη γερμανική κοινή γνώμη.

Στο στόχαστρο του Μερτς και οι Βρυξέλλες

Παράλληλα, ο Γερμανός καγκελάριος στρέφει τα βέλη του και προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατηγορώντας την για υπερβολική ρύθμιση που πλήττει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Ειδική αναφορά έχει κάνει ο Μερτς στους κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη, ζητώντας μεγαλύτερη ευελιξία για τη βιομηχανία.

Η πίεση προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν για μείωση της γραφειοκρατίας και περικοπές στον προϋπολογισμό εντάσσεται στην ίδια στρατηγική, εκτιμά το Politico.

«Μόνο ως ισχυρό οικονομικό κέντρο μπορούμε να είμαστε ισχυρός διεθνής παίκτης», σημείωσε στο μέσο ο ευρωβουλευτής της συντηρητικής παράταξης Στέφαν Μπέργκερ, προσθέτοντας ότι «σε αυτή την κατάσταση έχει νόημα να εξετάσουμε τους κανονισμούς των Βρυξελλών και να περιορίσουμε την περιττή γραφειοκρατία ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να επικεντρωθούν περισσότερο στην παραγωγή και λιγότερο στη χαρτούρα».

Δημοσκοπική κατάρρευση και άνοδος της ακροδεξιάς

Η πολιτική φθορά του Μερτς αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις δημοσκοπήσεις. Για πρώτη φορά, κατατάσσεται τελευταίος σε δημοτικότητα μεταξύ των κορυφαίων πολιτικών της χώρας, ενώ η ικανοποίηση των πολιτών από την κυβέρνηση βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Την ίδια στιγμή, η ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) ενισχύεται σημαντικά, εκμεταλλευόμενη τη δυσαρέσκεια για την πορεία της οικονομίας και το υψηλό κόστος ενέργειας, φτάνοντας να αποτελεί την πιο δημοφιλή πολιτική δύναμη σε ορισμένες μετρήσεις.

Περιορισμένες επιλογές και δύσκολες αποφάσεις για τον Μερτς

Το βασικό πρόβλημα για τον Μερτς είναι ότι οι επιλογές του στο εσωτερικό είναι περιορισμένες. Η εξαρτημένη από τις εξαγωγές γερμανική οικονομία, επηρεάζεται έντονα από διεθνείς κρίσεις, όπως οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, αλλά και οι εμπορικές εντάσεις.

Η προσπάθεια τόνωσης της οικονομίας μέσω μαζικών δαπανών για υποδομές και άμυνα δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Μεγάλο μέρος των πόρων κατευθύνθηκε τελικά στην κάλυψη δημοσιονομικών κενών, ενώ οι αμυντικές δαπάνες δεν έχουν την ίδια αναπτυξιακή επίδραση.

Παράλληλα, η κυβέρνηση αναγκάζεται να προχωρήσει σε περικοπές για να καλύψει δημοσιονομικό έλλειμμα δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.

Μεταρρυθμίσεις που καθυστερούν

Το βλέμμα στρέφεται πλέον στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες όμως καθυστερούν λόγω πολιτικών διαφωνιών εντός της κυβερνητικής συμμαχίας του Μερτς με τους Σοσιαλδημοκράτες. Ζητήματα όπως η μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας, οι αλλαγές στη φορολογία και το συνταξιοδοτικό προκαλούν έντονες αντιπαραθέσεις.

«Θα μπλοκάρω κάθε προσπάθεια υπονόμευσης των δικαιωμάτων των εργαζομένων», ξεκαθάρισε η ηγετική μορφή των Σοσιαλδημοκρατών, Μπέρμπελ Μπας, αναδεικνύοντας τις εσωτερικές εντάσεις στον κυβερνητικό συνασπισμό.

Η κατάσταση, σύμφωνα με το Politico, θυμίζει την πτώση της προηγούμενης κυβέρνησης του Όλαφ Σολτς το 2024, που κατέρρευσε λόγω παρόμοιων διαφωνιών για τις δαπάνες.

«Η αιτία βρίσκεται σε εμάς»

Παρά τις προσπάθειες του Μερτς να αποδώσει ευθύνες στο εξωτερικό, αρκετοί εκπρόσωποι της γερμανικής βιομηχανίας επισημαίνουν ότι τα προβλήματα είναι κυρίως εγχώρια.

«Δεν είμαστε πλέον ανταγωνιστικοί ως επιχειρηματική τοποθεσία», τόνισε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Γερμανικών Βιομηχανιών, Πέτερ Λάιμπλινγκερ, συμπληρώνοντας ότι «οι γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως ο πόλεμος με το Ιράν, δεν προκάλεσαν τα προβλήματα της οικονομίας,  απλώς τα επιδείνωσαν». Και κατέληξε με νόημα: «Σε εμάς έγκειται η αιτία».

Η επισήμανση αυτή συνοψίζει το βασικό δίλημμα για την κυβέρνηση Μερτς: αν θα συνεχίσει να αναζητά εξηγήσεις εκτός συνόρων ή αν θα προχωρήσει στις δύσκολες, αλλά αναγκαίες, μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό.

Η βασική προτεραιότητα για τη νέα κυβέρνηση μετά τη νίκη στις εκλογές της Κυριακής είναι η απελευθέρωση των 18 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει λόγω της οπισθοδρόμησης στη δημοκρατία επί Όρμπαν. Επιδιώκει επίσης πρόσβαση σε περίπου 16 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών αμυντικών δανείων και την άρση του προστίμου του 1 εκατ. ευρώ ημερησίως που επιβλήθηκε για παραβίαση της μεταναστευτικής νομοθεσίας.

Ωστόσο, οι Βρυξέλλες δεν πρόκειται να παραχωρήσουν αυτά τα οφέλη σε έναν νέο ηγέτη χωρίς αποδείξεις μεταρρυθμιστικής βούλησης. Ο Μάγιαρ καλείται να υλοποιήσει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για να αποδείξει πως πράγματι προτίθεται να μεταρρυθμίσει το αυταρχικό κράτος που κληρονομεί, ενώ παράλληλα η ΕΕ θέτει τα δικά της πολιτικά προαπαιτούμενα.

Κομβικές προϋποθέσεις για τα ευρωπαϊκά κονδύλια

Για τις Βρυξέλλες, κύριο ζητούμενο αποτελεί ο τερματισμός του ουγγρικού βέτο στο κρίσιμο δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, καθώς και η στήριξη ενός νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί επίσης να σταματήσει η ουγγρική αντίσταση στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία.

Και οι δύο πλευρές δείχνουν διατεθειμένες να κινηθούν γρήγορα. Για τον Μάγκιαρ ο χρόνος πιέζει, καθώς αν δεν εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου ως τον Αύγουστο, κινδυνεύει να χαθούν σημαντικά ευρωπαϊκά κονδύλια.

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να φέρουμε αυτά τα χρήματα στην πατρίδα το συντομότερο δυνατό», δήλωσε ο Μάγιαρ τη Δευτέρα.

Δεσμεύθηκε ότι θα συμφωνήσει σε πακέτο μεταρρυθμίσεων με τη φον ντερ Λάιεν κατά τη συνομιλία τους, δίνοντας έμφαση σε μέτρα κατά της διαφθοράς — όπως η ένταξη στο ευρωπαϊκό γραφείο εισαγγελέα — αλλά και στη διασφάλιση ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και προστασίας ελευθεριών στον Τύπο και την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε αισιοδοξία για μια νέα αρχή: «Θα ξεκινήσουμε να συνεργαζόμαστε με τη νέα κυβέρνηση το συντομότερο… ώστε να σημειώσουμε γρήγορη και αναγκαία πρόοδο προς όφελος του ουγγρικού λαού».

Αντίδραση Ευρωπαίων αξιωματούχων και επόμενα βήματα

Η Σουηδή υπουργός ΕΕ Τζέσικα Ρόζενκραντς συμφώνησε πως το διπλωματικό κλίμα είναι πλέον ευνοϊκό: «Το γεγονός ότι ο Πέτερ Μάγιαρ δηλώνει τόσο ξεκάθαρα πως θέλει να ξαναχτίσει εμπιστοσύνη με την ΕΕ είναι από μόνο του σημαντικό».

«Αυτό δημιουργεί καλές προϋποθέσεις και αυξάνει τις προσδοκίες για πιο εύκολη συνεργασία με την Ουγγαρία», πρόσθεσε.

Την πρώτη του ημέρα ως επικείμενος πρωθυπουργός, ο Μάγιαρ ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «συμβιβασμούς» σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θέλει «να διευκολύνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων» στους κόλπους της ΕΕ.

Σε τρίωρη συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, υπαινίχθηκε πως δεν θα εμποδίσει το δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, σημειώνοντας ότι η Βουδαπέστη είχε ήδη συμφωνήσει στη χρηματοδότηση αυτή τον Δεκέμβριο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τώρα «θέλει να παραμείνει συνεπής» στη δέσμευσή της.

Τόνισε επίσης πως διαθέτει κρίσιμη πλειοψηφία δύο τρίτων στο ουγγρικό κοινοβούλιο, που θα του επιτρέψει να προωθήσει βαθιές δικαστικές μεταρρυθμίσεις σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ ώστε να αποδεσμευτούν τα κονδύλια. Υπογράμμισε την πρόθεσή του να κρατήσει αποστάσεις από τη Μόσχα, ενώ αν και αντιτίθεται στην ταχεία ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, δήλωσε πως η κυβέρνησή του θα «βοηθήσει όσες χώρες είναι έτοιμες για ένταξη αντί να τις αφήνει στην αναμονή».

Ωστόσο, σημείωσε πως η Ουγγαρία εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για αγορά ρωσικού πετρελαίου, αν και αποδέχεται ότι οι κυρώσεις θα παραμείνουν όσο διαρκεί ο πόλεμος στην Ουκρανία. Δεν διευκρίνισε αν θα στηρίξει το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας.

Το ουκρανικό ζήτημα και το παράδειγμα της Πολωνίας

Το θέμα της Ουκρανίας είναι ευαίσθητο για τον Μάγιαρ λόγω της διάχυτης αντι-ουκρανικής στάσης στην ουγγρική κοινωνία, αλλά οι διπλωμάτες πιστεύουν ότι μπορεί να επιτευχθεί συμβιβασμός.

«Το κόμμα Τίσα δήλωσε ότι δεν θέλει fast track. Και η Σουηδία θέλει αξιοκρατική διαδικασία», ανέφερε η Ρόζενκραντς. «Η Ουκρανία έχει κάνει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις — τώρα ήρθε η ώρα να ανοίξει επίσημα το πρώτο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων».

Σημαντικό είναι επίσης ότι η πρώτη επίσκεψη του Μάγκιαρ στο εξωτερικό θα είναι στην Πολωνία, χώρα με πρόσφατη εμπειρία στην απελευθέρωση ευρωπαϊκών πόρων.

Θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος «θα είναι έτοιμος να τον βοηθήσει, εξηγώντας όλες τις λεπτομέρειες» σύμφωνα με τον επικεφαλής του κόμματος Πολιτική Συμμαχία Πολιτών στο Ευρωκοινοβούλιο, Αντρέι Χαλίνσκι.

Μετά τη νίκη Τουσκ στις εκλογές του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο 2024 ξεπάγωσε πάνω από 100 δισ. ευρώ που είχαν μπλοκαριστεί λόγω ζητημάτων κράτους δικαίου, αφού υποβλήθηκε σχέδιο δικαστικών μεταρρυθμίσεων και ελήφθησαν πρώτα μέτρα αποκατάστασης εμπιστοσύνης.

Διδάγματα από την Πολωνική εμπειρία και οι επόμενες κινήσεις

Στην περίπτωση της Πολωνίας όμως, ο υπερσυντηρητικός πρόεδρος Καρόλ Ναβρότσκι μπλόκαρε τελικά τις μεταρρυθμίσεις που υποσχέθηκε ο Τουσκ, προκαλώντας επικρίσεις ότι τα κονδύλια εκταμιεύθηκαν μόνο βάσει υποσχέσεων αλλαγής.

Αυτό έκανε την Κομισιόν πιο επιφυλακτική ως προς την πρόωρη εκταμίευση κονδυλίων χωρίς πραγματική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και καθιστά απίθανη μια πρώιμη πληρωμή προς τον Μάγκιαρ.

Ωστόσο, χάρη στη δική του υπερπλειοψηφία, ο Μάγκιαρ δύσκολα θα αντιμετωπίσει προβλήματα ανάλογα με αυτά του Τουσκ από πλευράς Προεδρίας — μπορεί άμεσα να περάσει μέτρα κατά βούληση.

«Έχουμε υπερπλειοψηφία στη βουλή — αυτό μας δίνει δύναμη να αλλάξουμε κρατικούς θεσμούς κι αυτό σκοπεύουμε να κάνουμε», δήλωσε ο Μάγκιαρ.

Ζήτησε μάλιστα από τον πρόεδρο της χώρας να επισπεύσει την έναρξη εργασιών του νέου κοινοβουλίου στις 5 Μαΐου, αντί για τις 12 Μαΐου όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί, ώστε να καταθέσει άμεσα πακέτο μέτρων που απαιτούνται από τις Βρυξέλλες.

Άρθρο 7 και νέοι σταθμοί στις διαπραγματεύσεις

Η υπερπλειοψηφία αυτή αναμένεται να επιτρέψει γρήγορες κινήσεις. «Μπορεί να κάνει τα πάντα — γνωρίζει τι πρέπει να γίνει. Η Κομισιόν έχει τα κριτήριά της· πρέπει απλώς να παρουσιάσει ένα σχέδιο: έτσι θα το κάνω και σε αυτό το χρονοδιάγραμμα», δήλωσε στο Politico η αρμόδια εισηγήτρια του Ευρωκοινοβουλίου για το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία, Τίνεκε Στρικ.

Η Ουγγαρία βρίσκεται επίσης υπό διαδικασία Άρθρου 7 των Συνθηκών ΕΕ — πρώτο βήμα προς αναστολή δικαιώματος ψήφου λόγω παραβάσεων κράτους δικαίου. Η επόμενη ακρόαση μεταξύ των υπουργών των υπόλοιπων 26 χωρών είναι προγραμματισμένη για τα τέλη Μαΐου.

“Θα ήταν ιδανική στιγμή τότε για συνάντηση με τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να συζητήσει τι χρειάζεται και πώς βλέπει τις εξελίξεις”, κατέληξε η Στρικ.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να τονίσει ότι η Ευρώπη πρέπει να στηριχτεί στα διδάγματα από την ενεργειακή κρίση του 2022 που ακολούθησε την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αποφεύγοντας επί της ουσίας καθυστερήσεις που υπήρξαν τότε στις αντιδράσεις της.

Η προσοχή της Αθήνας είναι στραμμένη και στις δημοσιονομικές ευελιξίες που θα τεθούν επί τάπητος. Στον απόηχο της συζήτησης που έχει ανοίξει και για ενδεχόμενη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα,  ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκος Πιερρακάκης– που ως Πρόεδρος του Eurogroup θα είναι και αυτός στις Βρυξέλλες για να ενημερώσει το Ευρωπαϊκό συμβούλιο- υπογράμμισε και από την δική του πλευρά ότι είναι σε συνάρτηση με τις δημοσιονομικές ευελιξίες που θα αποφασιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η θέση που έχει διατυπώσει ο Έλληνας πρωθυπουργός αφορά σε μία περιορισμένη ρήτρα διαφυγής για τους φόρους αυτούς ώστε να μην επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό.

Πριν αναχωρήσει για τις Βρυξέλλες ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε μέσω της συνέντευξης στην ομογενειακή εφημερίδα της Αυστραλίας “Νέος Κόσμος”, στις αυξήσεις που σημειώνονται ήδη στις τιμές των καυσίμων και διαμήνυσε πως “είναι πάρα πολύ σημαντικό, όχι μόνο ως χώρα αλλά και ως Ευρώπη, να οικοδομήσουμε εκείνα τα «αναχώματα» ώστε σε μια εποχή που οι κοινωνίες μας ούτως ή αλλιώς δοκιμάζονται, να μην επιβαρυνθούν και από πρόσθετες αυξήσεις, είτε μιλάμε για το ηλεκτρικό ρεύμα είτε μιλάμε για τα καύσιμα”.

Ένα στοιχείο που θα επισημάνει και στην Σύνοδο είναι ότι σήμερα η κρίση εκκινεί από υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ρύπων και ως εκ τούτου οι όποιες προτάσεις δεν πρέπει να προσθέτουν επιπλέον βάρος.

Αναφορικά με τις πολεμικές εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να επισημάνει ότι στόχος της ΕΕ πρέπει να είναι η επίτευξη διπλωματικής λύσης με το Ιράν, η οποία θα αντιμετωπίζει όλες τις πτυχές με βασική αυτή του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Κυβερνητικές πηγές επαναλαμβάνουν πως η Ελλάδα δεν εμπλέκεται στις πολεμικές επιχειρήσεις και δεν προτίθεται να εμπλακεί σε πιθανή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, κάτι που θυμίζουν ότι ξεκαθάρισε και ο κ. Μητσοτάκης με αφορμή την συζήτηση περί ενδεχόμενης επέκτασης της εντολής της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες», η οποία είναι γεωγραφικά προσδιορισμένη στην Ερυθρά Θάλασσα.

Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να επισημάνει και την αμυντική στήριξη που παρείχε η Ελλάδα στην Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία ακολούθησαν και άλλα κράτη- μέλη, διαμορφώνοντας ένα σκηνικό  επίδειξης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην πράξη και μάλιστα χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7, κάτι που δημιουργεί ένα προηγούμενο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον εντεινόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι δικαιώνεται και η σταθερή θέση που εκφράζει ο κ. Μητσοτάκης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι η αμυντική στρατηγική της ΕΕ πρέπει να έχει προσέγγιση 360 μοιρών, να είναι δηλαδή έτοιμη να αντιμετωπίσει τις απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα της ΕΕ. 

Όπως επισημαίνουν συνεργάτες του, η ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπως απέδειξε το παράδειγμα της Κύπρου, κράτους μέλους της ΕΕ που αντιμετωπίζει απειλές ασφαλείας.

Στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα βρεθούν επίσης τα ζητήματα της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η κατάσταση στην Ουκρανία και το μεταναστευτικό.