Σπύρος Σιδέρης

Η εξέλιξη επιβεβαιώνει την κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Μόσχα, με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ να ανακοινώνει παράλληλα νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, επικαλούμενο «την έλλειψη σοβαρής δέσμευσης για ειρηνευτική διαδικασία στην Ουκρανία». Ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ επιβάλλουν περιορισμούς στις δύο μεγαλύτερες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες, τη Rosneft και τη Lukoil, «οι οποίες χρηματοδοτούν τη μηχανή πολέμου του Κρεμλίνου».

Από το αδιέξοδο στη ματαίωση

Η ακύρωση της συνάντησης δεν ήρθε ως έκπληξη για τους διπλωματικούς παρατηρητές. Όπως ανέφερε πρόσφατα το Reuters, οι προπαρασκευαστικές επαφές σκοντάφτουν εδώ και εβδομάδες στην αμετακίνητη ρωσική θέση. Η Μόσχα φέρεται να έχει επαναλάβει σε κλειστό υπόμνημα προς τις ΗΠΑ πως προϋπόθεση για συμφωνία ειρήνης παραμένει η εμπέδωση ρωσικού ελέγχου σε όλο το Ντονμπάς, με έμφαση στην περιοχή του Ντονέτσκ.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντίμιτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε ότι «οι όροι για την ειρήνη δεν έχουν αλλάξει», προσθέτοντας όμως πως «κανείς δεν θέλει να σπαταλήσει χρόνο χωρίς ουσία».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι δεν θα προχωρούσε σε μια «άκαρπη» συνάντηση, καθώς δεν είχε διαμορφωθεί κοινό πλαίσιο για το μέλλον του Ντονμπάς ή για μια βιώσιμη κατάπαυση του πυρός.

Πού διαφωνούν Ουάσιγκτον και Μόσχα

Οι δύο πλευρές συνεχίζουν να διαφωνούν στον πυρήνα: η Ρωσία ζητά οριστική ρύθμιση του Ντονμπάς πριν από την εκεχειρία, ενώ οι ΗΠΑ προτείνουν πρώτα πάγωμα των εχθροπραξιών και στη συνέχεια πολιτική συζήτηση.

Σύμφωνα με δυτικές πηγές, ο Τραμπ είχε κατά καιρούς επιδείξει ευελιξία, προσπαθώντας να πείσει τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να δεχθεί έναν «οδικό χάρτη» που θα περιόριζε προσωρινά τις ουκρανικές θέσεις στην ανατολική γραμμή. Όμως ο Ουκρανός πρόεδρος, με στήριξη από το Λονδίνο και τις Βρυξέλλες, αρνήθηκε κατηγορηματικά, φοβούμενος πολιτικό κόστος και στρατιωτική παγίδα.

Η Μόσχα, με τη σειρά της, υποστηρίζει ότι αν τα ζητήματα κυριαρχίας δεν επιλυθούν προτού ανακοινωθεί η εκεχειρία, το Κίεβο δεν θα έχει κανένα κίνητρο να προβεί σε περαιτέρω παραχωρήσεις. Το διπλωματικό αδιέξοδο αυτό φάνηκε να κορυφώνεται τις τελευταίες ημέρες, οδηγώντας τελικά στην απόφαση του Τραμπ να «παγώσει» τη διαδικασία.

Η Βουδαπέστη εκτός παιχνιδιού — αλλά όχι εκτός πλάνου

Η Ουγγαρία είχε αναλάβει τον ρόλο της ουδέτερης πλατφόρμας συνάντησης. Ο Βίκτορ Όρμπαν είχε δηλώσει επανειλημμένα ότι η Βουδαπέστη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «γέφυρα ειρήνης» ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία, ενώ ο Πέτερ Σιγιάρτο βρισκόταν ήδη σε επαφές στην Ουάσιγκτον για τις τεχνικές λεπτομέρειες. Μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, η κυβέρνηση της Ουγγαρίας εξέφρασε «λύπη, αλλά και κατανόηση» για την απόφαση, υπογραμμίζοντας ότι «η ανάγκη διαλόγου παραμένει αμετάβλητη».

Για το Κρεμλίνο, η επιλογή ενός ευρωπαϊκού —αλλά φιλικού— εδάφους όπως η Βουδαπέστη αποτελούσε πολιτική εγγύηση ουδετερότητας. Για τον Λευκό Οίκο, αντίθετα, το ενδεχόμενο να παρουσιαστεί μια αποτυχημένη συνάντηση χωρίς αποτέλεσμα, ενείχε υψηλό ρίσκο.

Νέος γύρος κυρώσεων και στρατηγικών μηνυμάτων

Η απόφαση ακύρωσης συνοδεύτηκε από νέο πακέτο αμερικανικών κυρώσεων — ένα σαφές μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται να χαλαρώσει την πίεση. Η στόχευση των ενεργειακών κολοσσών Rosneft και Lukoil θεωρείται η πιο επιθετική οικονομική κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στη Μόσχα μέχρι σήμερα. «Οι εταιρείες αυτές τροφοδοτούν τη μηχανή πολέμου του Κρεμλίνου και θα λογοδοτήσουν», είπε ο Μπέσεντ, προσθέτοντας ότι «η Ρωσία δείχνει μηδενική δέσμευση στην ειρήνη».

Η απάντηση δεν άργησε να έρθει. Το Κρεμλίνο, μέσω Πεσκόφ, κατήγγειλε τις κυρώσεις ως «απόπειρα υπονόμευσης των διαύλων διαλόγου» και ανακοίνωσε ότι θα λάβει «συμμετρικά οικονομικά και στρατηγικά μέτρα».

Πυρηνικές σκιές και διπλωματικά μηνύματα

Την ώρα που το διπλωματικό θερμόμετρο πέφτει, το στρατιωτικό ανεβαίνει. Η Ρωσία πραγματοποίησε πυρηνικής τυπολογίας ασκήσεις με εκτοξεύσεις διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων από σιλό και υποβρύχια, αλλά και πυραύλων κρουζ από στρατηγική αεροπορία — άσκηση που επιθεώρησε προσωπικά ο Πούτιν. Το μήνυμα ήταν σαφές: η Μόσχα παραμένει στρατιωτικά έτοιμη και διατηρεί το δικαίωμα «αντίδρασης σε κάθε μορφή πίεσης».

Η επίδειξη συνέπεσε με τη νατοϊκή άσκηση Steadfast Noon, η οποία διεξάγεται πάνω από τη Βόρεια Θάλασσα, με συμμετοχή 2.000 στρατιωτών και 70 αεροσκαφών. Η συγχρονισμένη παρουσίαση ισχύος δείχνει ότι οι δύο υπερδυνάμεις χρησιμοποιούν το πεδίο των εξοπλισμών ως πολιτικό μήνυμα, τη στιγμή που η διπλωματία έχει κολλήσει.

Από τη «συνάντηση κορυφής» στη «διπλωματία της υπομονής»

Η ματαίωση της συνάντησης Πούτιν–Τραμπ στη Βουδαπέστη δεν κλείνει το κεφάλαιο, αλλά αλλάζει το περιεχόμενό του. Ο Τραμπ διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο «νέας ευκαιρίας στο μέλλον», ενώ το Κρεμλίνο επιμένει ότι «η προετοιμασία πρέπει να συνεχιστεί». Για την ώρα, ωστόσο, το βάρος μεταφέρεται στην επόμενη φάση πίεσης και ανταλλαγής συμβολικών κινήσεων — από τις οικονομικές κυρώσεις έως τις πυρηνικές επιδείξεις.

Η Βουδαπέστη, που μέχρι πριν λίγες ημέρες παρουσιαζόταν ως πλατφόρμα ειρήνης, κινδυνεύει τώρα να γίνει σύμβολο χαμένης ευκαιρίας. Αν υπάρξει επανεκκίνηση, αυτή θα στηριχθεί όχι σε ρητορική, αλλά σε πραγματικά ανταλλάγματα.

Μέχρι τότε, η ήπειρος παραμένει εγκλωβισμένη ανάμεσα σε παγωμένες γραμμές επαφής και θερμές ζώνες επιρροής, με την ειρήνη να μοιάζει ξανά αναβλητέα υπόθεση.

Σπύρος Σιδέρης

Το ενδεχόμενο να περάσει ο Ρώσος πρόεδρος από τον ουρανό της Ε.Ε. για να συναντήσει τον Αμερικανό πρόεδρο αποτελεί μια πράξη υψηλού ρίσκου, τόσο πολιτικά όσο και τεχνικά.

Η προοπτική της συνάντησης Πούτιν–Τραμπ στην Ουγγαρία, που σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ μπορεί να πραγματοποιηθεί «εντός των επόμενων δύο εβδομάδων ή λίγο αργότερα», προκαλεί ήδη διπλωματικούς πονοκεφάλους σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον. Ο Βίκτορ Όρμπαν, ενθουσιωδώς, δήλωσε πως η Ουγγαρία είναι «έτοιμη να φιλοξενήσει την ειρήνη», χαρακτηρίζοντας τη συνάντηση «εξαιρετικά καλή είδηση για τους ειρηνόφιλους λαούς του κόσμου». Η επιλογή της Βουδαπέστης, ωστόσο, θεωρείται στη Δύση διπλό πλήγμα: αφενός, συνιστά διπλωματική νίκη για τον Όρμπαν, που ενισχύει το προφίλ του ως “γέφυρα” ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση, αφετέρου, ένα ηχηρό πλήγμα στο κύρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που παραμένει αποκλεισμένη από μια πρωτοβουλία στην ίδια της την αυλή.

Ένα ταξίδι 5.000 χιλιομέτρων

Το ταξίδι του Πούτιν προς τη Βουδαπέστη, αν πραγματοποιηθεί, δεν θα είναι καθόλου απλό. Οι ευρωπαϊκές κυρώσεις μετά την εισβολή στην Ουκρανία απαγορεύουν σε ρωσικά κρατικά αεροσκάφη να πετούν πάνω από το έδαφος της Ε.Ε., γεγονός που υποχρεώνει το προεδρικό αεροσκάφος “Ιλιούσιν Il-96” να ακολουθήσει μια παρακαμπτήρια διαδρομή. Ενώ μια απευθείας πτήση από τη Μόσχα στη Βουδαπέστη διαρκεί λιγότερο από δύο ώρες, η τρέχουσα διαδρομή —μέσω Τουρκίας, Σερβίας και, πιθανώς, Βουλγαρίας— θα μπορούσε να φτάσει τα 5.000 χιλιόμετρα, προσθέτοντας τουλάχιστον τρεις ώρες στο συνολικό χρόνο πτήσης.

Η παράκαμψη αυτή δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους. Η πτήση πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα, όπου παρατηρείται έντονη στρατιωτική κινητικότητα, θεωρείται υψηλού ρίσκου από τις υπηρεσίες ασφαλείας. Επιπλέον, η ανάγκη συντονισμού με τα κέντρα ελέγχου αεροπορικής κυκλοφορίας σε Τουρκία και Σερβία απαιτεί εξαιρετικά ακριβή προγραμματισμό, καθώς οποιαδήποτε καθυστέρηση ή τεχνική βλάβη θα μπορούσε να εξελιχθεί σε διπλωματικό εφιάλτη.

Οι βουλγαρικές αρχές γνωρίζουν καλά τη λεπτότητα του θέματος. Η Σόφια, μέλος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ευρωπαϊκή πειθαρχία και στην πραγματιστική ανάγκη να μη φανεί πως παρεμποδίζει μια ενδεχόμενη ειρηνευτική πρωτοβουλία. Όπως δήλωσε ο Γκεόργκιεφ, «μια συνάντηση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αν ένας από τους δύο δεν μπορεί να φτάσει στον προορισμό του».

Ο “ειρηνοποιός” Όρμπαν και το ευρωπαϊκό ρήγμα

Η επιλογή της Βουδαπέστης ως τόπου συνάντησης δεν είναι τυχαία. Ο Όρμπαν, ο οποίος διατηρεί στενές σχέσεις με τον Πούτιν, έχει επανειλημμένα ζητήσει «ειρηνευτική προσέγγιση» και «τερματισμό της παράλογης κλιμάκωσης» στην Ουκρανία. Για τον ίδιο, η φιλοξενία της συνάντησης αποτελεί διπλωματική δικαίωση και ευκαιρία να προβάλλει την Ουγγαρία ως ουδέτερη πλατφόρμα διαλόγου μέσα σε μια Ε.Ε. που έχει ταυτιστεί πλήρως με το Κίεβο.

Ωστόσο, για τις Βρυξέλλες, η εικόνα δύο ηγετών —του Πούτιν και του Τραμπ— να συναντώνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς καμία θεσμική συμμετοχή ή εποπτεία συνιστά θεσμική ταπείνωση. Δυτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι «η Βουδαπέστη γίνεται το νέο Ελσίνκι», υπενθυμίζοντας τη σύνοδο κορυφής Πούτιν–Τραμπ του 2018 στη Φινλανδία, αλλά με εντελώς διαφορετικό παγκόσμιο σκηνικό.

Οι “τεχνικές” και οι πολιτικές παγίδες

Το ζήτημα του αεροπορικού διαδρόμου έχει μετατραπεί σε σύμβολο της μεταψυχροπολεμικής απομόνωσης της Ρωσίας. Από το 2022, τα ρωσικά κρατικά αεροσκάφη αναγκάζονται να ακολουθούν μαραθώνιες διαδρομές μέσω Κεντρικής Ασίας ή Μέσης Ανατολής. Ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είχε ταξιδέψει πέρυσι για τη σύνοδο των BRICS μέσω Ιράν και Βόρειας Αφρικής —μια παράκαμψη 8.000 χιλιομέτρων που έγινε διεθνές ανέκδοτο.

Αυτή η “πτήση του αποκλεισμού” υπογραμμίζει πώς η γεωπολιτική απομόνωση της Μόσχας επηρεάζει ακόμα και την τεχνική υποδομή της διπλωματίας. Η Βουλγαρία βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο ενός ιδιότυπου διλήμματος: θα τηρήσει πιστά την ευρωπαϊκή γραμμή ή θα επιτρέψει μια πράξη διπλωματικού ρεαλισμού που μπορεί να συμβάλει στην ειρήνη;

Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ανεπισήμως, αναγνωρίζουν πως η πρωτοβουλία Τραμπ για μια συνάντηση με τον Πούτιν «δεν μπορεί να αγνοηθεί». Ακόμη και ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Όλοφ Γκιλ, δήλωσε ότι «αν η συνάντηση συμβάλει σε μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία, θα είναι καλοδεχούμενη». Παρ’ όλα αυτά, υπενθύμισε πως η θέση της Ε.Ε. παραμένει σταθερή: «Η Ρωσία πρέπει να σταματήσει την παράνομη επιθετικότητά της και να αποσυρθεί από το ουκρανικό έδαφος».

Η αβεβαιότητα του ίδιου του ταξιδιού

Πέρα από τη διπλωματική διάσταση, υπάρχουν τεράστια ζητήματα ασφαλείας. Οι ρωσικές υπηρεσίες προστασίας έχουν εκπονήσει εναλλακτικά σενάρια για πιθανές τεχνικές προσγειώσεις στην Τουρκία ή στη Σερβία, ενώ δεν αποκλείεται η συνοδεία στρατιωτικών αεροσκαφών σε τμήματα της διαδρομής. Το Κρεμλίνο αποφεύγει να δώσει λεπτομέρειες, ωστόσο πηγές στη Μόσχα αφήνουν να εννοηθεί ότι «η ασφάλεια του Προέδρου δεν εξαρτάται από πολιτικές ευαισθησίες».

Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και αν η Βουλγαρία παραχωρήσει τελικά τον εναέριο χώρο, η απόφαση πρέπει να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασφάλειας Πτήσεων (EASA) και να μην παραβιάζει ρητές κυρώσεις της Ε.Ε. Σε διαφορετική περίπτωση, η Σόφια κινδυνεύει να βρεθεί σε θεσμική σύγκρουση με τις Βρυξέλλες.

Πολιτικές προεκτάσεις

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η συνάντηση με τον Πούτιν συνιστά ένα μεγάλο στοίχημα. Η εικόνα του ως “ειρηνοποιού” που μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία αποτελεί πολιτικό μήνυμα προς τους Αμερικανούς και όχι μόνο. Για τον Πούτιν, αντίθετα, η συνάντηση είναι διεθνής ανάσα νομιμοποίησης, μια ευκαιρία να επανεμφανιστεί στη σκηνή της Δύσης χωρίς τον ρόλο του παρία.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι η Βουδαπέστη θα γίνει σκηνή πολιτικής χειραγώγησης, όπου ο Όρμπαν θα εκμεταλλευτεί το γεγονός για να παρουσιάσει τον εαυτό του ως μεσολαβητή των υπερδυνάμεων και να επιβάλει έναν “ουγγρικό ρεαλισμό” στην ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.

Ένα ραντεβού που μπορεί να αλλάξει τους κανόνες

Παρά τις αντιδράσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφεύγει να απορρίψει ρητά τη συνάντηση. «Οποιοδήποτε βήμα προς μια δίκαιη ειρήνη είναι ευπρόσδεκτο», δήλωσε ο Όλοφ Γκιλ, τονίζοντας ωστόσο ότι «ο δρόμος για την ειρήνη δεν μπορεί να περάσει μέσα από παραβίαση των κυρώσεων».

Αν το ταξίδι πραγματοποιηθεί, θα είναι το πρώτο του Πούτιν σε χώρα της Ε.Ε. μετά την έκδοση του εντάλματος σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Η Ουγγαρία, αν και μέλος του ΔΠΔ, έχει ήδη δηλώσει πως δεν θα εκτελέσει το ένταλμα, επικαλούμενη «νομικά κενά» στο εσωτερικό της νομοθεσίας.

Στο μεταξύ, η αβεβαιότητα παραμένει. Ούτε το Κρεμλίνο ούτε το επιτελείο Τραμπ έχουν ανακοινώσει ημερομηνία. Οι διπλωματικοί αγωγοί παραμένουν ανοιχτοί, ενώ οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν σενάρια για τη διαδρομή, τις άδειες υπερπτήσης και την ενδεχόμενη συνοδεία του ρωσικού προεδρικού αεροσκάφους.

Αν η συνάντηση γίνει πράξη, θα σηματοδοτήσει μια θεαματική μετατόπιση στο γεωπολιτικό σκηνικό — και ίσως την επιστροφή της Ρωσίας στον ευρωπαϊκό διάλογο μέσα από τις πύλες μιας Ουγγαρίας που παίζει, για άλλη μια φορά, το ρόλο του ανυπότακτου μεσολαβητή.

Συγκεκριμένα, η Λέβιτ, σε ανάρτησή της, του απάντησε «η μάνα σου», δικαιολογώντας την απάντησή της ως σχόλιο κατά ενός «αριστερού που επιτίθεται συνεχώς στον Τραμπ».

For context, S.V. Dáte of the Huffington Post is not a journalist interested in the facts. He is a left-wing hack who has consistently attacked President Trump for years and constantly bombards my phone with Democrat talking points.

Just take a look at @svdate’s feed, it reads… https://t.co/NxWn2mdUsa pic.twitter.com/v7owI5N4us

— Karoline Leavitt (@PressSec) October 20, 2025

Ο δημοσιογράφος ρώτησε αν «έχει επίγνωση ο (Αμερικανός) πρόεδρος της σημασίας της Βουδαπέστης» και συνέχισε: «Το 1994, η Ρωσία υποσχέθηκε, στη Βουδαπέστη, να μην εισβάλει στην Ουκρανία αν αυτή παραιτηθεί από τα πυρηνικά όπλα που κληρονόμησε μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης», ενώ μετά την -άνευ προηγουμένου- απάντηση της εκπρόσωπου του Λευκού Οίκου, η ιστοσελίδα τη ρώτησε αν βρήκε την απάντησή της αστεία.

«Μου φαίνεται αστείο που εσύ θεωρείς τον εαυτό σου δημοσιογράφο. Είσαι ακροαριστερός τύπος που κανείς δεν παίρνει στα σοβαρά, ούτε οι συνάδελφοί σου στα μέσα ενημέρωσης, απλώς δεν σου το λένε κατάμουτρα. Σταμάτα να μου στέλνεις μηνύματα με τις ανειλικρινείς, προκατειλημμένες και ανόητες ερωτήσεις», έγραψε η Λέβιτ.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου μοιράστηκε στιγμιότυπα οθόνης με τα μηνύματα μεταξύ αυτής και του δημοσιογράφου, αναφέροντας: «Ο SV Dáte της Huffington Post δεν είναι δημοσιογράφος που ενδιαφέρεται για τα γεγονότα. Είναι ένας αριστερός hacker που επιτίθεται σταθερά στον Πρόεδρο Τραμπ εδώ και χρόνια και βομβαρδίζει συνεχώς το τηλέφωνό μου με επιχειρήματα των Δημοκρατικών. Απλά ρίξτε μια ματιά στο feed του @svdate, το οποίο μοιάζει με προσωπικό ημερολόγιο κατά του Τραμπ».

«Οι ακτιβιστές που μεταμφιέζονται σε δημοσιογράφους κάνουν κακό στο επάγγελμα», πρόσθεσε.

Ο διευθυντής επικοινωνίας του Λευκού Οίκου Στίβεν Τσέουνγκ, σε σχόλιό του επανέλαβε την απάντηση της Λέβιτ, ενώ, από την άλλη πλευρά, η απάντησή της αναρτήθηκε σε κείμενο στην ιστοσελίδα.

Σπύρος Σιδέρης

Η εξαγγελία, μάλιστα, μιας προσεχούς συνάντησης Τραμπ–Πούτιν στη Βουδαπέστη, υπό την αιγίδα του Βίκτορ Όρμπαν, δίνει σαφή πολιτική διάσταση σε μια πρωτοβουλία που θυμίζει περισσότερο «παράλληλη διπλωματία» παρά κλασική ειρηνευτική διαδικασία.

Η συνομιλία που άλλαξε τον τόνο της Ουάσιγκτον

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου, η τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών διήρκεσε πάνω από δύο ώρες και χαρακτηρίστηκε «πολύ καλή και παραγωγική».

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε στην πλατφόρμα TruthSocial ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν τον συνεχάρη για την «επίτευξη ειρήνης στη Μέση Ανατολή» και ότι η επιτυχία αυτή μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για την αναζήτηση τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία. Ανακοίνωσε επίσης πως την επόμενη εβδομάδα θα πραγματοποιηθεί συνάντηση υψηλόβαθμων συμβούλων Ρωσίας–ΗΠΑ, με επικεφαλής από αμερικανικής πλευράς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, και ότι στη συνέχεια ο ίδιος θα συναντηθεί με τον Πούτιν στη Βουδαπέστη.

Κατά τον Τραμπ, η συζήτηση άγγιξε και ζητήματα μεταπολεμικού εμπορίου και ανθρωπιστικών πρωτοβουλιών. Δεν έγινε σαφής αναφορά στο ενδεχόμενο παράδοσης πυραύλων Tόμαχοκ στην Ουκρανία —ένα θέμα που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Μόσχα. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «το σημερινό τηλεφώνημα έφερε μεγάλη πρόοδο», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η διαμεσολάβησή του στο ουκρανικό θα αποτελέσει το επόμενο μεγάλο βήμα.

Το ταξίδι Ζελένσκι και οι πρώτες αντιδράσεις

Την ώρα της ανάρτησης του Αμερικανού προέδρου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε ήδη φτάσει στην Ουάσιγκτον. Σε βίντεο στο Telegram, γνωστοποίησε συναντήσεις με εταιρείες αμυντικής βιομηχανίας και ενεργειακούς ομίλους, ενώ για αύριο προανήγγειλε το τετ-α-τετ με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο.

Σχολιάζοντας αιχμηρά το τηλεφώνημα Τραμπ–Πούτιν, σημείωσε ότι «η Μόσχα έσπευσε να μιλήσει για ειρήνη μόλις άκουσε τη λέξη Tόμαχοκ», προσθέτοντας: «Ο Πούτιν δεν είναι πιο θαρραλέος από τη Χαμάς ή οποιονδήποτε τρομοκράτη —η γλώσσα της ισχύος θα λειτουργήσει και απέναντι στη Ρωσία».

Αναλυτές στο Κίεβο εκτιμούν πως η ουκρανική ηγεσία βλέπει με καχυποψία τη νέα αμερικανορωσική προσέγγιση, θεωρώντας ότι μπορεί να αναστείλει ή να καθυστερήσει τις υποσχόμενες στρατιωτικές ενισχύσεις. Στη Μόσχα, αντιθέτως, η επικοινωνία παρουσιάστηκε ως «έναρξη ρεαλιστικού διαλόγου».

Το «μήνυμα» πίσω από τον θετικό τόνο

Σύμφωνα με ρωσικές αναλύσεις, ο θετικός τόνος του Τραμπ δεν συνεπάγεται αυτομάτως μετακίνηση της Ουάσιγκτον προς συμφωνία, αλλά ενδέχεται να λειτουργεί ως στρατηγικός ελιγμός. Η δημόσια αναφορά του στην «πρόοδο» μπορεί να στοχεύει στο να απενεργοποιήσει προσωρινά το ζήτημα των Tομαχόκ, αποτρέποντας μια νέα φάση κλιμάκωσης.

Το σενάριο αυτό υποστηρίζεται και από ευρωπαϊκές διπλωματικές εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις οποίες η εξαγγελία της επικείμενης συνάντησης Τραμπ–Πούτιν στη Βουδαπέστη αποσκοπεί στο να αναβαθμίσει τον ρόλο του Βίκτορ Όρμπαν και να ενισχύσει το κύρος της λεγόμενης «ευρωπαϊκής ειρηνικής πτέρυγας», η οποία διαφοροποιείται από τους «σκληρούς» του ΝΑΤΟ.

Το Reuters και ο φόβος «αμερικανικής υποχώρησης»

Η ανάλυση του Reuters μετά το τηλεφώνημα ήταν αποκαλυπτική: η εξέλιξη ήρθε τη στιγμή που ο Ζελένσκι κατευθυνόταν προς τον Λευκό Οίκο για να διεκδικήσει περισσότερη στρατιωτική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένων επιθετικών πυραύλων μεγάλης εμβέλειας. Ο συμφιλιωτικός τόνος του Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έθεσε εν αμφιβόλω την άμεση υλοποίηση τέτοιων σχεδίων και να ενίσχυσε τους φόβους περί πιθανής παραχώρησης των ΗΠΑ προς τη Μόσχα.

Η εκτίμηση αυτή ενισχύει την εικόνα ότι ο Τραμπ επιδιώκει αναπροσανατολισμό της αμερικανικής στρατηγικής: όχι απόσυρση στήριξης προς την Ουκρανία, αλλά επαναπροσδιορισμό των όρων της. Πίσω από τη ρητορική περί «ειρήνης» μπορεί να βρίσκεται η προσπάθεια αποτροπής μιας πυρηνικής απειλής που η Ρωσία αφήνει επανειλημμένα να αιωρείται.

Το σενάριο της Βουδαπέστης

Η ανακοίνωση της συνάντησης Τραμπ–Πούτιν στη Βουδαπέστη προκάλεσε συγκρατημένη έκπληξη στα διπλωματικά επιτελεία. Η επιλογή του τόπου —μια πρωτεύουσα με βαρύνουσα σημειολογία, όπου παραπέμπει και το Μνημόνιο της Βουδαπέστης (1994) για την αποπυρηνικοποίηση της Ουκρανίας— δίνει συμβολικό βάρος στο εγχείρημα.

Αναλυτές της ρωσικής εφημερίδας Kommersant θεωρούν ότι η συνάντηση μπορεί να εξελιχθεί σε συμβολική ανταλλαγή προθέσεων, όχι αναγκαστικά σε διαπραγμάτευση ειρήνης. Άλλοι σχολιαστές, τόσο στη Μόσχα όσο και στη Βουδαπέστη, βλέπουν πιθανό σημείο καμπής, ιδίως αν συνδυαστεί με ανακοίνωση προσωρινής κατάπαυσης του πυρός ή με την έναρξη συνομιλιών για εγγυήσεις ασφάλειας και εδαφικές ρυθμίσεις.

Οι αμερικανικοί υπολογισμοί

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η στάση του Ντόναλντ Τραμπ πυροδοτεί έντονη πολιτική αντιπαράθεση. Δημοκρατικοί γερουσιαστές τον κατηγορούν ότι «νομιμοποιεί τον Πούτιν» και «διαβρώνει τη δυτική ενότητα». Από την άλλη, οι υποστηρικτές του αντιτείνουν ότι επιδιώκει «πραγματιστική ειρήνη» και ότι ο διάλογος με τη Ρωσία είναι η μόνη ρεαλιστική διέξοδος από έναν πόλεμο με τεράστιο οικονομικό και πολιτικό κόστος.

Ανεξάρτητοι αναλυτές στην Ουάσιγκτον εκτιμούν πως ο Τραμπ επιχειρεί να επανεντάξει τη Ρωσία σε ένα νέο πλαίσιο διεθνών ισορροπιών, προωθώντας μια δική του διπλωματική “Συμφωνία του Αιώνα”: αποκλιμάκωση σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, με αντάλλαγμα εμπορικά και ενεργειακά ανοίγματα.

Το κρίσιμο τετ-α-τετ Τραμπ–Ζελένσκι

Το σημερινό ραντεβού του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα αποσαφηνίσει εάν ο Λευκός Οίκος προτίθεται να συνεχίσει την στρατιωτική ενίσχυση ή να στραφεί προς μια μεταβατική πολιτική λύση. Σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις, η ουκρανική αποστολή επιδιώκει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για πυραύλους Tόμαχοκ και νέα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, που θεωρούνται κρίσιμα για την επόμενη φάση των επιχειρήσεων.

Ωστόσο, το κλίμα μετά την επικοινωνία Τραμπ–Πούτιν δεν είναι ευνοϊκό. Το Reuters, όπως και αναλυτές από το Atlantic Council, προειδοποιούν ότι μια πιθανή αναστολή αποστολών όπλων θα αποδυναμώσει την Ουκρανία στο πεδίο και θα προσφέρει στη Ρωσία στρατηγικό πλεονέκτημα ενόψει χειμώνα.

Υπολογισμένο ρίσκο με αβέβαιο ορίζοντα

Η τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ–Πούτιν και η προαναγγελθείσα συνάντηση στη Βουδαπέστη δεν συνιστούν κατ’ ανάγκη ειρήνη· πιθανότερα αποτελούν μια παύση κινήσεων και ένα τεστ προθέσεων πριν από τη νέα φάση.

Το αν πρόκειται για διπλωματική τακτική του Τραμπ ή για αρχή ευρύτερης επαναπροσέγγισης, θα κριθεί από το σημερινό τετ-α-τετ με τον Ζελένσκι και από τα έμπρακτα επόμενα βήματα.

Σε κάθε περίπτωση, το τρίγωνο Ουάσιγκτον–Μόσχα–Κίεβο εισέρχεται σε νέα φάση ρευστότητας, όπου το μήνυμα «ειρήνη με προϋποθέσεις» μπορεί να σημαίνει πολύ περισσότερα από μια προσωρινή ανακωχή.

Αναφερόμενος στη χθεσινή συνάντησή του με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν και της σημερινής του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Χακάν Φιντάν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η κανονικότητα πρέπει να είναι το ζητούμενο στις σχέσεις όλων των γειτονικών χωρών και πως το ραντεβού των δύο ΥΠΕΞ επιβεβαίωσε το καλό κλίμα που υπάρχει με την Τουρκία, αλλά πως δεν έχε καθοριστεί ακόμη το πλαίσιο συζήτησης για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

«Η κανονικότητα πρέπει να είναι το ζητούμενο στις σχέσεις μεταξύ γειτόνων. Πάντα ανταλλάσσουμε μια ευγενική κουβέντα με τον κ. Ερντογάν. Είδα τις δηλώσεις και του κ. Γεραπετρίτη και του κ. Φιντάν και επιβεβαιώνουν το καλό κλίμα στο οποίο μπορούμε να οικοδομήσουμε αλλά όχι το κοινό πλαίσιο για τη μια και μόνη διαφορά μας για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Και μόνο ότι καταγράφηκε η πρόοδος που έχει φέρει κοντά τους δυο λαούς, όπως η βίζα και η συνεργασία στο μεταναστευτικό, είναι βήματα προς την σωστή κατεύθυνση.

Σε όσους ανησυχούν να πως ότι η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη συζήτηση με ισχυρές θέσεις. Συνομιλούμε και θα συνομιλούμε κι ακόμη κι αν δεν βρούμε πλαίσιο για την επίλυση της μιας και μόνης διαφοράς μα οφείλουμε να διατηρήσουμε τα ήρεμα νερά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.

Για την έκθεση Ντράγκι, δήλωσε ότι «είχαμε την ευκαιρία να κάνουμε αναλυτική συζήτηση με τον κ. Ντράγκι, πρέπει να περάσουμε από τα λόγια στις πράξεις. Η Ευρώπη σήμερα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα στην αγορά ενέργειας, για να μπορέσει να λειτουργεί προς όφελος όλων των καταναλωτών, χρειαζόμαστε διασυνδέσεις, πρέπει να δούμε ξανά τους τρόπους τιμολόγησης του ηλεκτρικού ρεύματος.

Για τη νίκη Τραμπ στις ΗΠΑ και την επόμενη μέρα των ευρωατλαντικών σχέσεων, ο πρωθυπουργός είπε:

 «Πιστεύω στη μεγάλη σημασία των ευρωατλαντικών σχέσεων που έχουν γαλουχηθεί εδώ και δεκαετίες. Θα βρούμε τρόπο και με τον νέο πρόεδρο να τις ενισχύσουμε περισσότερο, αναλαμβάνοντας ο καθένας το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί. Όταν ο Τραμπ έθεσε πολλά ευρωπαϊκά κράτη προ των ευθυνών τους για το γεγονός ότι δεν δαπανούσαν ούτε το 2% για τις αμυντικές δαπάνες, είχε δίκιο επί της αρχής. Υπάρχουν ζητήματα που θα απασχολήσουν τις ευρωατλαντικές σχέσεις-αν θα μπούμε σε εμπορικό πόλεμο, εύχομαι πως όχι-ελπίζω να υπάρξει αποκλιμάκωση στη ρητορική για επιβολή δασμών. Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις είναι εξαρετικά ισχυρές, με στρατηγικό περιεχόμενο, θωρακισμένες από την αμυντική συμφωνία που υπογράψαμε. Θέσεις που επιβεβαιώθηκαν όταν κλήθηκα στο Κογκρέσο, η πρόσκληση ήρθε και από τα δύο κόμματα. Θα έχω την ευκαιρία να συνομιλήσω με Τραμπ τις επόμενες μέρες. Είμαι από τους παλαιότερους ηγέτες στο Συμβούλιο, οπότε είχα ευκαιρία να συνεργαστώ μαζί του στην πρώτη του θητεία».

Αν και οι φετινές πλημμύρες από τον Δούναβη δεν προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές στη Βουδαπέστη, ειδικοί προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να προκαλεί συχνότερα πλημμυρικά φαινόμενα.

URGENT:–🚨The capital of Hungary, Budapest, was flooded – the Danube has overflowed its banks – Hungary Today
Local residents report that the water has reached the parliament building.#Hungary #Flooding #Budapest pic.twitter.com/8fU1cX0dz8

— EUROPE CENTRAL (@europecentrral) December 28, 2023

«Εάν παρατηρήσουμε τη γενικότερη εικόνα, μπορούμε να δούμε ότι ο χειμερινός υετός αυξάνεται και με την άνοδο της θερμοκρασίας θα καταγράφονται λιγότερες χιονοπτώσεις κι επιπλέον τα χιόνια ενδέχεται να λιώνουν νωρίτερα», δήλωσε η ερευνήτρια Άννα Κις, η οποία εργάζεται στο σχέδιο για την κλιματική αλλαγή “ 1.5 degrees”.

«Συνεπώς, μπορούμε να υποθέσουμε πως στο μέλλον οι πλημμύρες που θα προκαλεί η τήξη του χιονιού κι οι οποίες συνηθιζόταν να λαμβάνουν χώρα την Άνοιξη θα μπορούσαν να συμβούν νωρίτερα, πιθανόν κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών».

Η αρχή διαχείρισης νερού επισήμανε πως η τελευταία φορά που η στάθμη του Δούναβη ξεπέρασε τα 6 μέτρα τον μήνα Δεκέμβριο ήταν το 1987, όμως τότε δεν είχαν πλημμυρίσει τα αναχώματα.

«Καταγράφηκε μεγάλη ποσότητα βροχής στους παραποτάμους του Δούναβη και τα χιόνια έλιωσαν λόγω του ήπιου και υγρού καιρού, επομένως οι πλημμύρες ήρθαν νωρίτερα», τονίζεται, προσθέτοντας πως δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο οι πλημμύρες να επαναληφθούν την Άνοιξη.

Danube water level continues to rise in Budapest, roadway along both river banks completely submerged. Should peak around Sunday this weekend.

🙏🏼🌍🕊️ pic.twitter.com/vXp7svtDBB

— Tibor M. Kalman (@kalmantibs) December 27, 2023

Κόσμος στη Βουδαπέστη έκανε περίπατο κατά μήκος του ποταμού σε μια ηλιόλουστη ημέρα, απολαμβάνοντας το σπάνιο θέαμα των κυμάτων να χτυπούν τα αναχώματα, κάτω από το κτίριο του κοινοβουλίου.

«Θυμάμαι μεγάλες πλημμύρες, όχι όμως τον Δεκέμβριο. Τον Δεκέμβριο, ο Δούναβης συνήθιζε να παγώνει. Θυμάμαι φορές, όταν ήμουν πολύ νέος, που έπρεπε να σπάσουμε με εκρηκτικά τον πάγο που είχε συγκεντρωθεί γύρω από την Αλυσιδωτή Γέφυρα», περιέγραψε ο ένας πολίτης, ο Μίκλος, ο οποίος δεν θέλησε να δώσει το επίθετό του.

Μάλιστα, δεν υπήρξε καν μέριμνα ώστε να μεταφερθούν σε κάποιο ξενοδοχείο, με αποτέλεσμα να είναι εγκλωβισμένοι μέσα στο αεροδρόμιο, καθώς, όπως λένε οι ταξιδιώτες, εάν βγουν έξω είναι αμφίβολο αν θα μπορέσουν να ξαναμπούν.

Λίγο μετά τη 1 σήμερα το μεσημέρι, δίπλα στους εγκλωβισμένους βρέθηκε ο Έλληνας πρέσβης στην ουγγρική πρωτεύουσα, ο οποίος συζήτησε μαζί τους το μέγα πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί.

Σύμφωνα με πληροφορίες, αρχικά υπήρχε δέσμευση από την αεροπορική εταιρεία ότι η πτήση για Αθήνα θα αναχωρούσε στις 13:40, αλλά ούτε αυτό κατέστη δυνατό!

Οργισμένοι οι ταξιδιώτες

«Δεν έχουμε καμία ενημέρωση από την εταιρεία, ήμασταν παρατημένοι. Ούτε ένα κομμάτι ψωμί δεν μας έδωσαν για να φάμε, μείναμε νηστικοί όλο το βράδυ», ανέφερε ένας νεαρός που μίλησε στον ΣΚΑΪ.

«Είμαστε εγκλωβισμένοι. Όλες οι πτήσεις, ακόμη και με τη συγκεκριμένη εταιρεία, έχουν φύγει, αλλά εμείς μένουμε εδώ. Μας είπαν ότι πιθανώς να φύγουμε σήμερα το μεσημέρι στις 14:00, αλλά αυτό μας είπαν και στη 01:00 τα ξημερώματα και στις 03:00», είπαν στην τηλεόραση του Alpha δύο κοπέλες που περιμένουν να αναχωρήσουν.

«Νερό μάς έφεραν ύστερα από τέσσερις-πέντε ώρες. Μιλήσαμε με το προξενείο και περιμένουμε τον πρέσβη μαζί με ένα κλιμάκιο να έλθουν εδώ, ώστε να κοιτάξουν αν μπορέσουν να διαλευκάνουν την υπόθεση», συνέχισε.

Επιβάτης που είναι ανάμεσα σε αυτούς που περιμένουν είπε στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ ότι η πτήση επρόκειτο να αναχωρήσει στις 18:25 το απόγευμα του Σαββάτου.

Όπως ενημερώθηκαν, η πτήση έχει ακυρωθεί. «Μας έχουν αφήσει νηστικούς», κατήγγειλε.

Η Άννα Ντουντουνάκη τερμάτισε σε 57.37 δευτερόλεπτα, «συντρίβοντας» το πανελλήνιο ρεκόρ που είχε η ίδια με 57.77 δευτερόλεπτα. Πλέον η ελληνιδα κολυμβήτρια μετά από αυτήν την επιτυχία έχει βάλει ως μεγάλο στόχο άλλη μια διάκριση, αυτή τη φορά στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΑΣΘ, Γιώργο Σκόδρα “αυτό οφείλεται σε ένα πρόβλημα το οποίο υπήρξε στο συγκεκριμένο λογισμικό το οποίο το διαχειρίζονται δύο εταιρείες όλο κι όλο παγκοσμίως, εκ των οποίων μάλιστα, η μία έχει κλείσει. Το πρόβλημα παρουσιάστηκε σε 116 από τα μισθωμένα λεωφορεία. Στα 106 το λύσαμε και μέσα στις επόμενες μέρες θα λυθεί και για τα υπόλοιπα. Έχω ζητήσει, έως τότε, σε αυτά τα δέκα λεωφορεία να μην λειτουργούν οι φωτεινές πινακίδες που δείχνουν τα δρομολόγια, κάποιοι όμως, δεν το τήρησαν αυτό” σχολίασε….