Σπύρος Σιδέρης

Αφορά το ποιος θα διαμορφώσει τους όρους της επόμενης ημέρας στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και αν η Δύση θα κινηθεί με τους όρους που επιθυμεί η Μόσχα ή με εκείνους που προωθούν το Κίεβο και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Η ευρωπαϊκή αντεπίθεση

Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία εκτιμούν ότι οι εξελίξεις στο πεδίο των συγκρούσεων έχουν μεταβάλει τις ισορροπίες και δημιουργούν περιθώριο επαναπροσδιορισμού των όρων μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας.

Σύμφωνα με τη λογική που κυριαρχεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η Ρωσία θα πρέπει να αποδεχθεί κατάπαυση του πυρός στις σημερινές γραμμές του μετώπου, ενώ παράλληλα εξετάζεται η ανάπτυξη δυτικών ειρηνευτικών δυνάμεων στην Ουκρανία ως εγγύηση ασφαλείας.

Ο στόχος είναι σαφής: να πεισθεί ο Ντόναλντ Τραμπ να υιοθετήσει αυτή την προσέγγιση και να χρησιμοποιήσει το πολιτικό του βάρος ώστε να πιέσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν να προσέλθει σε μια νέα διαπραγμάτευση με τη συμμετοχή Ουκρανίας, Ρωσίας, Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πίσω όμως από τη διπλωματική γλώσσα κρύβεται ένας βαθύτερος υπολογισμός. Οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να απομακρύνουν οριστικά την Ουάσιγκτον από τις λογικές που είχαν διαμορφωθεί στην Αλάσκα και να αποκλείσουν το ενδεχόμενο μιας αμερικανικής πίεσης προς το Κίεβο για αποδοχή συμβιβασμών που θεωρούνται ευνοϊκοί για τη Μόσχα.

Ο «ίσκιος της Αλάσκας» εξακολουθεί να πλανάται

Παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει δείξει τελευταία διάθεση να επαναφέρει δημοσίως τις συζητήσεις που είχε με τον Ρώσο πρόεδρο, για το Κρεμλίνο το θέμα παραμένει ανοιχτό.

Στη Μόσχα θεωρούν ότι υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα στη σιωπηρή αδράνεια και στην επίσημη εγκατάλειψη μιας συμφωνημένης γραμμής. Όσο ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αποκηρύσσει ρητά εκείνες τις συνεννοήσεις, η ρωσική ηγεσία μπορεί να ελπίζει ότι η Ουάσιγκτον θα επανέλθει κάποια στιγμή σε αυτές.

Αυτό ακριβώς προσπαθούν να αποτρέψουν οι Ευρωπαίοι.

Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι το επόμενο διάστημα το Κίεβο και οι βασικές ευρωπαϊκές δυνάμεις θα επικεντρώσουν σχεδόν όλες τις προσπάθειές τους στο να μεταβάλουν οριστικά τη στάση του Λευκού Οίκου. Εάν το πετύχουν, η πιθανότητα να βρεθεί η Ουκρανία αντιμέτωπη με ισχυρές αμερικανικές πιέσεις για αποδοχή μιας δυσμενούς συμφωνίας θα περιοριστεί σημαντικά.

Τι φοβάται η Μόσχα

Η εγκατάλειψη του πλαισίου της Αλάσκας δεν αντιμετωπίζεται παντού ως θετική εξέλιξη.

Στη ρωσική πλευρά υπάρχουν ήδη εκτιμήσεις ότι η Μόσχα έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις της και αναμένει πλέον από την Ουάσιγκτον να πράξει το ίδιο. Εάν ο Ντόναλντ Τραμπ αλλάξει επίσημα πορεία, το Κρεμλίνο ενδέχεται να θεωρήσει ότι οι προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί εγκαταλείπονται οριστικά.

Πολλοί αναλυτές συνδέουν τη σημερινή κατάσταση με όσα προηγήθηκαν της ρωσικής εισβολής το 2022. Σύμφωνα με τη ρωσική ερμηνεία, η Μόσχα περίμενε επί χρόνια την εφαρμογή των συμφωνιών του Μινσκ και την άσκηση πίεσης προς το Κίεβο από τους δυτικούς εγγυητές τους. Όταν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κάτι τέτοιο δεν επρόκειτο να συμβεί, οδηγήθηκε σε διαφορετικές επιλογές.

Υπό αυτό το πρίσμα, μια πλήρης εγκατάλειψη των συνεννοήσεων της Αλάσκας θα μπορούσε να ανοίξει έναν νέο κύκλο έντασης και απρόβλεπτων εξελίξεων.

Το μεγάλο ερώτημα

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: είναι διατεθειμένος ο Ντόναλντ Τραμπ να εγκαταλείψει οριστικά τον ρόλο του διαμεσολαβητή και να ταυτιστεί πλήρως με τις θέσεις που προωθούν το Κίεβο και οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες;

Η απάντηση θα καθορίσει όχι μόνο την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά πιθανότατα και το μέλλον των σχέσεων ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία για τα επόμενα χρόνια.

Γι’ αυτό και η μάχη που ξεκινά στο παρασκήνιο της G7 δεν αφορά απλώς μια ακόμη διπλωματική διαπραγμάτευση. Αφορά τη σύγκρουση δύο διαφορετικών αντιλήψεων για το πώς μπορεί να τερματιστεί ο μεγαλύτερος πόλεμος που έχει γνωρίσει η Ευρώπη μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Σπύρος Σιδέρης

Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι μόνο αν ο Σρέντερ μπορεί να λειτουργήσει ως μεσολαβητής, αλλά και αν η Ευρώπη είναι έτοιμη να αποδεχθεί ότι η διπλωματία ίσως χρειαστεί πρόσωπα που δεν θεωρούνται απολύτως ουδέτερα, προκειμένου να ανοίξει ένας δρόμος διαπραγμάτευσης για τον πιο αιματηρό πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας παραμένει εδώ και χρόνια μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής. Η στενή προσωπική σχέση του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά και η παρουσία του σε κορυφαίες ρωσικές ενεργειακές εταιρείες όπως η Gazprom και η Rosneft, δημιούργησαν σοβαρές κατηγορίες περί σύγκρουσης συμφερόντων ακόμη και μέσα στη Γερμανία.

• Ωστόσο, ακριβώς αυτή η σχέση με τη Μόσχα είναι που τον καθιστά σήμερα ιδιαίτερη περίπτωση. Σε αντίθεση με τους περισσότερους δυτικούς ηγέτες, ο Σρέντερ δεν διέκοψε ποτέ πλήρως τους διαύλους επικοινωνίας με το Κρεμλίνο. Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, υποστήριζε σταθερά ότι η Ευρώπη πρέπει να αναζητήσει μια διαπραγματευτική λύση αντί μιας ατέρμονης στρατιωτικής σύγκρουσης.

Η θέση αυτή τον έφερε αντιμέτωπο με σφοδρές επικρίσεις. Πολλοί στη Γερμανία και στην Ανατολική Ευρώπη τον αντιμετωπίζουν ως «εκπρόσωπο των ρωσικών συμφερόντων» μέσα στην Ευρώπη. Παρ’ όλα αυτά, υποστηρικτές της λεγόμενης ρεαλιστικής διπλωματίας θεωρούν ότι σε περιόδους βαθιάς κρίσης οι ανεπίσημοι δίαυλοι επικοινωνίας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αρκετές κρίσεις αποκλιμακώθηκαν μέσω προσωπικοτήτων που λειτουργούσαν παρασκηνιακά, χωρίς να εκπροσωπούν επίσημα κυβερνήσεις. Κάτι αντίστοιχο φαίνεται να εξετάζεται σήμερα και για την ουκρανική κρίση, καθώς η παρατεταμένη στρατιωτική αντιπαράθεση έχει οδηγήσει όλες τις πλευρές σε κατάσταση εξάντλησης.

• Το όνομα του Σρέντερ είχε συνδεθεί και με τις συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης το 2022, όταν είχε διαμορφωθεί ένα ανεπίσημο πλαίσιο πιθανής συμφωνίας ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία. Εκείνο το σχέδιο προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την ουδετερότητα της Ουκρανίας, την εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης στο ΝΑΤΟ, ειδικό καθεστώς για το Ντονμπάς και μακροπρόθεσμες διαπραγματεύσεις για την Κριμαία.

Για τη Μόσχα, αυτές οι ιδέες αποτελούσαν βάση διαπραγμάτευσης. Για το Κίεβο, όμως, θεωρήθηκαν απαράδεκτες παραχωρήσεις που νομιμοποιούσαν την πίεση της Ρωσίας. Η κατάρρευση εκείνων των συνομιλιών εξακολουθεί μέχρι σήμερα να αποτελεί αντικείμενο αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Ρωσία, την Ουκρανία και τις δυτικές κυβερνήσεις, ιδιαίτερα γύρω από το ερώτημα αν υπήρξε πράγματι χαμένη ευκαιρία ειρήνευσης.

Πλέον, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου, η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει ότι καμία πλευρά δεν μπορεί εύκολα να επιβάλει απόλυτη νίκη. Οι απώλειες είναι τεράστιες και για τις δύο πλευρές, ενώ η στρατιωτική πρόοδος παραμένει περιορισμένη παρά το τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές και οικονομικούς πόρους.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Ρωσία έχει καταγράψει μόνο μικρές εδαφικές προωθήσεις τα τελευταία χρόνια, παρά τις συνεχείς επιθετικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η Ουκρανία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δυτική στρατιωτική και οικονομική βοήθεια, ενώ η ανοικοδόμηση της χώρας εκτιμάται ότι θα απαιτήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια την επόμενη δεκαετία.

• Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αρχίζουν να εξετάζουν ξανά το ενδεχόμενο μιας πολιτικής διευθέτησης. Οι συζητήσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας επιστρέφουν στο τραπέζι, μαζί με τα ερωτήματα για τα όρια της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και τις μακροπρόθεσμες σχέσεις της Ευρώπης με τη Ρωσία.

Ο ίδιος ο Πούτιν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι βλέπει θετικά μια πιθανή εμπλοκή του Σρέντερ σε μελλοντικές συνομιλίες. Από την άλλη πλευρά, η γερμανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει με μεγάλη επιφύλαξη κάθε τέτοιο ενδεχόμενο, θεωρώντας ότι η αξιοπιστία του πρώην καγκελάριου έχει πληγεί σοβαρά λόγω των σχέσεών του με τη Μόσχα.

Οι αντιδράσεις απέναντί του παραμένουν έντονες. Η Εσθονία και άλλες χώρες της Βαλτικής τον έχουν κατηγορήσει ότι επιχείρησε να αποδυναμώσει την ευρωπαϊκή πίεση προς τη Ρωσία, ενώ το Κίεβο θεωρεί ότι η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Μόσχα, στην οποία συνέβαλε και ο Σρέντερ μέσω του Nord Stream, ενίσχυσε τη ρωσική αυτοπεποίθηση πριν από τον πόλεμο.

• Παρά τις αντιδράσεις, η βασική ιδέα πίσω από τη συζήτηση για τον Σρέντερ είναι ότι οι μεγάλοι πόλεμοι συνήθως τελειώνουν όχι όταν υπάρχει πλήρης στρατιωτική επικράτηση, αλλά όταν οι αντίπαλοι αντιληφθούν ότι το κόστος της συνέχισης υπερβαίνει τα πιθανά οφέλη. Η ευρωπαϊκή διπλωματία φαίνεται να εισέρχεται σταδιακά σε αυτή τη φάση προβληματισμού, έπειτα από χρόνια στρατιωτικής κλιμάκωσης και αδιεξόδου.

Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ δεν είναι ουδέτερος μεσολαβητής. Ίσως όμως ακριβώς γι’ αυτό να θεωρείται χρήσιμος από τη Μόσχα. Το αν μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό δίαυλο ειρήνης θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τη Ρωσία, αλλά και από το κατά πόσο η Ευρώπη και η Ουκρανία θα αποδεχθούν την ανάγκη για μια δύσκολη, επώδυνη και πολιτικά αμφιλεγόμενη διαπραγμάτευση.

Σπύρος Σιδέρης

η συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ – Βλαντίμιρ Πούτιν, που ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι «ακυρώνεται», διαψεύδεται λίγες ώρες αργότερα από τον Λευκό Οίκο, δημιουργώντας ένα σκηνικό θολό, ασταθές και βαθιά πολιτικό.

Το ουγγρικό «όχι» και η ρητορική του «ειρηνικού ρεαλισμού»

Σύμφωνα με πληροφορίες ευρωπαϊκών πηγών, 26 από τα 27 κράτη-μέλη υπέγραψαν τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη συνέχιση της οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία. Ο μόνος που αρνήθηκε ήταν ο Ούγγρος πρωθυπουργός, επιμένοντας ότι «η Ευρώπη χρειάζεται διάλογο, όχι νέες δεσμεύσεις».

Η στάση αυτή δεν προκάλεσε έκπληξη. Εδώ και μήνες, ο Όρμπαν διαμηνύει ότι η στρατηγική των Βρυξελλών είναι «ούτε ρεαλιστική ούτε οικονομικά βιώσιμη». Σε ομιλία του στη Βουδαπέστη, με αφορμή την επέτειο της εξέγερσης του 1956, υιοθέτησε την πλέον σκληρή ρητορική του έναντι της Ε.Ε.:

«Δεν θα πεθάνουμε για την Ουκρανία, αλλά θα ζήσουμε για την Ουγγαρία. Η Ευρώπη σέρνεται σ’ έναν πόλεμο που δεν είναι δικός της. Εμείς θα μείνουμε η φωνή της ειρήνης».

Ο Όρμπαν κατηγόρησε τις Βρυξέλλες ότι «μετέτρεψαν τον πόλεμο της Ουκρανίας σε δικό τους πόλεμο», δαπανώντας –όπως είπε– πάνω από 185 δισ. ευρώ για μια «ανέφικτη στρατηγική». Και υπενθύμισε ότι, κατά την άποψή του, «αν ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν πρόεδρος, ο πόλεμος αυτός δεν θα είχε ξεκινήσει ποτέ».

Η τοποθέτηση αυτή βρήκε απήχηση στους υποστηρικτές του εντός της χώρας, αλλά δημιούργησε εκνευρισμό στις Βρυξέλλες, όπου η Ουγγαρία θεωρείται πλέον «συστηματικός τροχοπέδης» στην ενιαία γραμμή της Ένωσης έναντι της Μόσχας.

Οι Βέλγοι απέναντι στο «νομικό ρίσκο» των ρωσικών κεφαλαίων

Την ίδια στιγμή, οι βελγικές αρχές μπλόκαραν την πρόταση της Κομισιόν για τη χρήση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας –ύψους περίπου 140 δισ. δολαρίων– ως «εγγύηση» για την παροχή νέων δανείων στην Ουκρανία. Το βελγικό Υπουργείο Οικονομικών δήλωσε ότι «ο τρέχων μηχανισμός δεν προσφέρει επαρκή κάλυψη κινδύνου», ενώ αξιωματούχοι τόνισαν πως «η συλλογική ευθύνη για ενδεχόμενες απώλειες δεν μπορεί να επιμεριστεί άκριτα».

Σύμφωνα με το Reuters, οι ηγέτες της Ε.Ε. ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επεξεργαστεί νέες επιλογές έως τον Δεκέμβριο, καθώς το ζήτημα έχει μετατραπεί σε τεστ συνοχής. Παράλληλα, το Bloomberg σημείωσε ότι η καθυστέρηση οφείλεται στην επιμονή της βελγικής κυβέρνησης να μη φέρει η ίδια «μονομερή νομική ευθύνη» για τη διαχείριση των κεφαλαίων.

Η ένταση μεταξύ Βρυξελλών και Βελγίου είχε ήδη αναδειχθεί σε ρεπορτάζ των Financial Times, που έκαναν λόγο για «αύξηση δυσπιστίας» σχετικά με το κατά πόσο η κατάσχεση ρωσικών αποθεμάτων είναι συμβατή με το διεθνές δίκαιο. Επισήμως, οι Βέλγοι αποδέχονται μόνο τη διατύπωση ότι «τα κεφάλαια θα παραμείνουν παγωμένα έως τη λήξη της σύρραξης». Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η Ε.Ε. δεν διαθέτει ακόμη ούτε το νομικό πλαίσιο ούτε την πολιτική συναίνεση για να προχωρήσει σε ευθεία «χρηματοδότηση μέσω ρωσικών περιουσιακών στοιχείων».

Ο παράγοντας Τραμπ και η «διπλή γραμμή» της Ουάσιγκτον

Ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες διαφωνούν για τα οικονομικά, η άλλη πλευρά του Ατλαντικού έστειλε ένα μήνυμα… αμφίσημο. Την Τετάρτη, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως ακυρώνει τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στη Βουδαπέστη. «Δεν αισθάνθηκα ότι θα καταλήξουμε εκεί που πρέπει. Θα την κάνουμε στο μέλλον», είπε. Μερικές ώρες αργότερα, όμως, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου διέψευσε ότι η συνάντηση «έχει επισήμως ακυρωθεί», λέγοντας ότι «η προετοιμασία συνεχίζεται, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν».

Η ασάφεια αυτή αναζωπύρωσε τα σενάρια για έναν πιθανό νέο κύκλο διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ρωσίας, ιδιαίτερα μετά τις δηλώσεις αξιωματούχων της Ουγγαρίας ότι «ο δρόμος της ειρήνης περνά μέσα από τον διάλογο των υπερδυνάμεων». Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο Όρμπαν είχε αναφέρει στους Ευρωπαίους ομολόγους του πως «δεν έχει νόημα να δεσμευόμαστε τώρα για την Ουκρανία, αν πρόκειται σύντομα να υπάρξει αμερικανορωσική συνάντηση».

Στην Ουάσιγκτον, ωστόσο, η αβεβαιότητα αντικατοπτρίζει μια εσωτερική διάσπαση. Το Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, στοχοποιώντας δύο από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της χώρας, ενώ ταυτόχρονα το πολιτικό επιτελείο του Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο «επαναπροσέγγισης» εφόσον «υπάρχει σοβαρή δέσμευση για ειρήνη».

Ευρώπη σε κόπωση, πολιτική σε μετάβαση

Το σκηνικό που διαμορφώνεται δείχνει μια Ευρώπη εγκλωβισμένη ανάμεσα σε ηθικές δεσμεύσεις και πολιτικό ρεαλισμό, σε μια στιγμή που η χρηματοδότηση της Ουκρανίας θεωρείται διασφαλισμένη μόνον έως τον Απρίλιο του 2026. Με τις Ηνωμένες Πολιτείες να επαναξιολογούν τη στάση τους και την εσωτερική πολιτική αστάθεια να αυξάνεται σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η κόπωση είναι εμφανής.

Η Ουγγαρία εμφανίζεται ως η πιο θορυβώδης φωνή του «ειρηνικού μπλοκ», το Βέλγιο αναδεικνύει τις νομικές και θεσμικές αντιφάσεις της Ε.Ε., ενώ η Ουάσιγκτον παλινδρομεί ανάμεσα στην απομόνωση και την επαναπροσέγγιση. Κοινός παρονομαστής: μια πολιτική Ευρώπη που δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θέλει να συνεχίσει να «πληρώνει τον πόλεμο» ή να αρχίσει να «διαπραγματεύεται την ειρήνη».

Σπύρος Σιδέρης

Το ενδεχόμενο να περάσει ο Ρώσος πρόεδρος από τον ουρανό της Ε.Ε. για να συναντήσει τον Αμερικανό πρόεδρο αποτελεί μια πράξη υψηλού ρίσκου, τόσο πολιτικά όσο και τεχνικά.

Η προοπτική της συνάντησης Πούτιν–Τραμπ στην Ουγγαρία, που σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ μπορεί να πραγματοποιηθεί «εντός των επόμενων δύο εβδομάδων ή λίγο αργότερα», προκαλεί ήδη διπλωματικούς πονοκεφάλους σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον. Ο Βίκτορ Όρμπαν, ενθουσιωδώς, δήλωσε πως η Ουγγαρία είναι «έτοιμη να φιλοξενήσει την ειρήνη», χαρακτηρίζοντας τη συνάντηση «εξαιρετικά καλή είδηση για τους ειρηνόφιλους λαούς του κόσμου». Η επιλογή της Βουδαπέστης, ωστόσο, θεωρείται στη Δύση διπλό πλήγμα: αφενός, συνιστά διπλωματική νίκη για τον Όρμπαν, που ενισχύει το προφίλ του ως “γέφυρα” ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση, αφετέρου, ένα ηχηρό πλήγμα στο κύρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που παραμένει αποκλεισμένη από μια πρωτοβουλία στην ίδια της την αυλή.

Ένα ταξίδι 5.000 χιλιομέτρων

Το ταξίδι του Πούτιν προς τη Βουδαπέστη, αν πραγματοποιηθεί, δεν θα είναι καθόλου απλό. Οι ευρωπαϊκές κυρώσεις μετά την εισβολή στην Ουκρανία απαγορεύουν σε ρωσικά κρατικά αεροσκάφη να πετούν πάνω από το έδαφος της Ε.Ε., γεγονός που υποχρεώνει το προεδρικό αεροσκάφος “Ιλιούσιν Il-96” να ακολουθήσει μια παρακαμπτήρια διαδρομή. Ενώ μια απευθείας πτήση από τη Μόσχα στη Βουδαπέστη διαρκεί λιγότερο από δύο ώρες, η τρέχουσα διαδρομή —μέσω Τουρκίας, Σερβίας και, πιθανώς, Βουλγαρίας— θα μπορούσε να φτάσει τα 5.000 χιλιόμετρα, προσθέτοντας τουλάχιστον τρεις ώρες στο συνολικό χρόνο πτήσης.

Η παράκαμψη αυτή δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους. Η πτήση πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα, όπου παρατηρείται έντονη στρατιωτική κινητικότητα, θεωρείται υψηλού ρίσκου από τις υπηρεσίες ασφαλείας. Επιπλέον, η ανάγκη συντονισμού με τα κέντρα ελέγχου αεροπορικής κυκλοφορίας σε Τουρκία και Σερβία απαιτεί εξαιρετικά ακριβή προγραμματισμό, καθώς οποιαδήποτε καθυστέρηση ή τεχνική βλάβη θα μπορούσε να εξελιχθεί σε διπλωματικό εφιάλτη.

Οι βουλγαρικές αρχές γνωρίζουν καλά τη λεπτότητα του θέματος. Η Σόφια, μέλος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ευρωπαϊκή πειθαρχία και στην πραγματιστική ανάγκη να μη φανεί πως παρεμποδίζει μια ενδεχόμενη ειρηνευτική πρωτοβουλία. Όπως δήλωσε ο Γκεόργκιεφ, «μια συνάντηση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αν ένας από τους δύο δεν μπορεί να φτάσει στον προορισμό του».

Ο “ειρηνοποιός” Όρμπαν και το ευρωπαϊκό ρήγμα

Η επιλογή της Βουδαπέστης ως τόπου συνάντησης δεν είναι τυχαία. Ο Όρμπαν, ο οποίος διατηρεί στενές σχέσεις με τον Πούτιν, έχει επανειλημμένα ζητήσει «ειρηνευτική προσέγγιση» και «τερματισμό της παράλογης κλιμάκωσης» στην Ουκρανία. Για τον ίδιο, η φιλοξενία της συνάντησης αποτελεί διπλωματική δικαίωση και ευκαιρία να προβάλλει την Ουγγαρία ως ουδέτερη πλατφόρμα διαλόγου μέσα σε μια Ε.Ε. που έχει ταυτιστεί πλήρως με το Κίεβο.

Ωστόσο, για τις Βρυξέλλες, η εικόνα δύο ηγετών —του Πούτιν και του Τραμπ— να συναντώνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς καμία θεσμική συμμετοχή ή εποπτεία συνιστά θεσμική ταπείνωση. Δυτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι «η Βουδαπέστη γίνεται το νέο Ελσίνκι», υπενθυμίζοντας τη σύνοδο κορυφής Πούτιν–Τραμπ του 2018 στη Φινλανδία, αλλά με εντελώς διαφορετικό παγκόσμιο σκηνικό.

Οι “τεχνικές” και οι πολιτικές παγίδες

Το ζήτημα του αεροπορικού διαδρόμου έχει μετατραπεί σε σύμβολο της μεταψυχροπολεμικής απομόνωσης της Ρωσίας. Από το 2022, τα ρωσικά κρατικά αεροσκάφη αναγκάζονται να ακολουθούν μαραθώνιες διαδρομές μέσω Κεντρικής Ασίας ή Μέσης Ανατολής. Ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είχε ταξιδέψει πέρυσι για τη σύνοδο των BRICS μέσω Ιράν και Βόρειας Αφρικής —μια παράκαμψη 8.000 χιλιομέτρων που έγινε διεθνές ανέκδοτο.

Αυτή η “πτήση του αποκλεισμού” υπογραμμίζει πώς η γεωπολιτική απομόνωση της Μόσχας επηρεάζει ακόμα και την τεχνική υποδομή της διπλωματίας. Η Βουλγαρία βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο ενός ιδιότυπου διλήμματος: θα τηρήσει πιστά την ευρωπαϊκή γραμμή ή θα επιτρέψει μια πράξη διπλωματικού ρεαλισμού που μπορεί να συμβάλει στην ειρήνη;

Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ανεπισήμως, αναγνωρίζουν πως η πρωτοβουλία Τραμπ για μια συνάντηση με τον Πούτιν «δεν μπορεί να αγνοηθεί». Ακόμη και ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Όλοφ Γκιλ, δήλωσε ότι «αν η συνάντηση συμβάλει σε μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία, θα είναι καλοδεχούμενη». Παρ’ όλα αυτά, υπενθύμισε πως η θέση της Ε.Ε. παραμένει σταθερή: «Η Ρωσία πρέπει να σταματήσει την παράνομη επιθετικότητά της και να αποσυρθεί από το ουκρανικό έδαφος».

Η αβεβαιότητα του ίδιου του ταξιδιού

Πέρα από τη διπλωματική διάσταση, υπάρχουν τεράστια ζητήματα ασφαλείας. Οι ρωσικές υπηρεσίες προστασίας έχουν εκπονήσει εναλλακτικά σενάρια για πιθανές τεχνικές προσγειώσεις στην Τουρκία ή στη Σερβία, ενώ δεν αποκλείεται η συνοδεία στρατιωτικών αεροσκαφών σε τμήματα της διαδρομής. Το Κρεμλίνο αποφεύγει να δώσει λεπτομέρειες, ωστόσο πηγές στη Μόσχα αφήνουν να εννοηθεί ότι «η ασφάλεια του Προέδρου δεν εξαρτάται από πολιτικές ευαισθησίες».

Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και αν η Βουλγαρία παραχωρήσει τελικά τον εναέριο χώρο, η απόφαση πρέπει να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασφάλειας Πτήσεων (EASA) και να μην παραβιάζει ρητές κυρώσεις της Ε.Ε. Σε διαφορετική περίπτωση, η Σόφια κινδυνεύει να βρεθεί σε θεσμική σύγκρουση με τις Βρυξέλλες.

Πολιτικές προεκτάσεις

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η συνάντηση με τον Πούτιν συνιστά ένα μεγάλο στοίχημα. Η εικόνα του ως “ειρηνοποιού” που μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία αποτελεί πολιτικό μήνυμα προς τους Αμερικανούς και όχι μόνο. Για τον Πούτιν, αντίθετα, η συνάντηση είναι διεθνής ανάσα νομιμοποίησης, μια ευκαιρία να επανεμφανιστεί στη σκηνή της Δύσης χωρίς τον ρόλο του παρία.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι η Βουδαπέστη θα γίνει σκηνή πολιτικής χειραγώγησης, όπου ο Όρμπαν θα εκμεταλλευτεί το γεγονός για να παρουσιάσει τον εαυτό του ως μεσολαβητή των υπερδυνάμεων και να επιβάλει έναν “ουγγρικό ρεαλισμό” στην ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.

Ένα ραντεβού που μπορεί να αλλάξει τους κανόνες

Παρά τις αντιδράσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφεύγει να απορρίψει ρητά τη συνάντηση. «Οποιοδήποτε βήμα προς μια δίκαιη ειρήνη είναι ευπρόσδεκτο», δήλωσε ο Όλοφ Γκιλ, τονίζοντας ωστόσο ότι «ο δρόμος για την ειρήνη δεν μπορεί να περάσει μέσα από παραβίαση των κυρώσεων».

Αν το ταξίδι πραγματοποιηθεί, θα είναι το πρώτο του Πούτιν σε χώρα της Ε.Ε. μετά την έκδοση του εντάλματος σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Η Ουγγαρία, αν και μέλος του ΔΠΔ, έχει ήδη δηλώσει πως δεν θα εκτελέσει το ένταλμα, επικαλούμενη «νομικά κενά» στο εσωτερικό της νομοθεσίας.

Στο μεταξύ, η αβεβαιότητα παραμένει. Ούτε το Κρεμλίνο ούτε το επιτελείο Τραμπ έχουν ανακοινώσει ημερομηνία. Οι διπλωματικοί αγωγοί παραμένουν ανοιχτοί, ενώ οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν σενάρια για τη διαδρομή, τις άδειες υπερπτήσης και την ενδεχόμενη συνοδεία του ρωσικού προεδρικού αεροσκάφους.

Αν η συνάντηση γίνει πράξη, θα σηματοδοτήσει μια θεαματική μετατόπιση στο γεωπολιτικό σκηνικό — και ίσως την επιστροφή της Ρωσίας στον ευρωπαϊκό διάλογο μέσα από τις πύλες μιας Ουγγαρίας που παίζει, για άλλη μια φορά, το ρόλο του ανυπότακτου μεσολαβητή.

Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ, αναφερόμενος στην τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Πούτιν μετά τις κρίσιμες συναντήσεις, μίλησε απλώς για «εξέταση της δυνατότητας αναβάθμισης του επιπέδου των εκπροσώπων» των δύο πλευρών, χωρίς αναφορά σε ηγέτες. Σε αντίστοιχο πνεύμα, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε σε χθεσινή συνέντευξή του ότι η Μόσχα δεν απορρίπτει καμία μορφή συνομιλιών, είτε αυτές είναι διμερείς ή τριμερείς, τονίζοντας πάντως πως «επαφές ανώτατου επιπέδου απαιτούν ιδιαίτερη προετοιμασία».

Kremlin plays down Zelensky talks as Trump warns Putin may not want to make deal https://t.co/7hCpAzH0aR

— BBC News (World) (@BBCWorld) August 20, 2025

Όπως επισημαίνει το αμερικανικό δίκτυο, αυτό στη γλώσσα του Κρεμλίνου σημαίνει ότι η ρωσική πλευρά απέχει πολύ από το να συμφωνήσει σε μια τέτοια προοπτική, κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη.

Ο Πούτιν ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο αναγνωρίζοντας μονομερώς ένα κομμάτι ουκρανικής γης (τις αποκαλούμενες «Λαϊκές Δημοκρατίες» Ντονέτσκ και Λουχάνσκ) ως ανεξάρτητο. Έχει υποστηρίξει πολλές φορές στο παρελθόν ότι η Ουκρανία αποτελεί «αναπόσπαστο μέρος της (ρωσικής) ιστορίας, κουλτούρας και πνευματικού χώρου», και ότι ο διαχωρισμός της από τη Ρωσία ήταν ιστορικό λάθος.

Αν λοιπόν πραγματοποιούνταν αυτή η συνάντηση, όπως επισημαίνει στο CNN η Ορύσια Λούτσεβιτς, διευθύντρια του προγράμματος Ρωσίας και Ευρασίας της δεξαμενής σκέψης Chatham House – ο Πούτιν «θα έπρεπε να αποδεχθεί την αποτυχία που συνιστά για τον ίδιο το να κάθεται στο ίδιο τραπέζι με έναν πρόεδρο που θεωρεί γελοίο, από μια χώρα που δεν υπάρχει».

Η εξέλιξη αυτή θα σηματοδοτούσε επίσης, όπως υποστηρίζει η ειδικός, μια τεράστια μεταστροφή στο αφήγημα του Κρεμλίνου, που θα ήταν δύσκολο να εξηγηθεί στον ρωσικό λαό. «Ο (Πούτιν) έχει υποβάλει σε τόσο εκτεταμένη πλύση εγκεφάλου τους Ρώσους μέσω της κρατικής τηλεόρασης ότι ο Ζελένσκι είναι ναζί, ότι το Κίεβο είναι μαριονέτα της Δύσης… ότι ο Ζελένσκι είναι παράνομος, επομένως γιατί ξαφνικά συνομιλεί μαζί του;»

Το Κρεμλίνο αμφισβητεί συστηματικά τη νομιμότητα του Ουκρανού ηγέτη, εστιάζοντας στην αναβολή των εκλογών στην Ουκρανία – που δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν όσο βρίσκεται σε ισχύ ο στρατιωτικός νόμος. Στο τελευταίο «ειρηνευτικό» μνημόνιό της, η ρωσική πλευρά απαιτεί από την Ουκρανία να διεξαγάγει εκλογές πριν από οποιαδήποτε τελική ειρηνευτική συμφωνία. Ο Πούτιν και άλλοι Ρώσοι αξιωματούχοι σπάνια αναφέρονται στον Ζελένσκι ονομαστικά, προτιμώντας τον απαξιωτικό όρο «καθεστώς του Κιέβου».

Και ας μην ξεχνάμε ότι ήταν ο Ζελένσκι που ταξίδεψε στην Τουρκία για τις πρώτες απευθείας συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών στα μέσα Μαΐου, ενώ ο Πούτιν έστειλε αντιπροσωπεία με επικεφαλής έναν συγγραφέα ιστορικών εγχειριδίων.

Η Τατιάνα Στανόβαγια, ανώτερη συνεργάτις του Carnegie Russia Eurasia Center και ιδρύτρια του R.Politik, υποστηρίζει ότι, παρόλο που ο Πούτιν δεν θεωρεί κρίσιμη μια συνάντηση με τον Ζελένσκι σε έναν πόλεμο που για τον ίδιο αφορά περισσότερο την αντιπαράθεση με τη Δύση παρά με την Ουκρανία, θα μπορούσε ωστόσο να τη δεχθεί αν πίστευε ότι θα είχε επιτυχία.

«Τα βασικά αιτήματα της Ρωσίας πρέπει να τεθούν στο τραπέζι και ο Ζελένσκι πρέπει να είναι διατεθειμένος να τα συζητήσει», δήλωσε στο CNN την Τρίτη. Μέχρι στιγμής ο Ζελένσκι απορρίπτει αυτά τα αιτήματα, που περιλαμβάνουν την παραχώρηση εδαφών τα οποία εξακολουθεί να ελέγχει το Κίεβο. Όμως ο Πούτιν, όπως είπε, θεωρεί τον Τραμπ «κλειδί» για να αλλάξει αυτό.

«Ο Τραμπ θεωρείται “διευκολυντής” του ρωσικού οράματος για τη διευθέτηση και γι’ αυτόν τον λόγο οι ΗΠΑ υποτίθεται ότι θα συνεργαστούν με το Κίεβο ώστε να το πιέσουν να γίνει πιο ευέλικτο, πιο ανοιχτό στις ρωσικές απαιτήσεις».

Η Στανόβαγια πιστεύει ότι η Ρωσία μπορεί να προσπαθήσει να κρατήσει τις ΗΠΑ στο πλευρό της κάνοντας αυτό που πρότεινε ο Ουσακόφ, δηλαδή μια νέα σειρά συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη, αλλά με αντιπροσωπεία υψηλότερου επιπέδου, ίσως με τον ίδιο τον Ουσακόφ και τον υπουργό Εξωτερικών Λαβρόφ. Όμως ο Πούτιν δεν θα ρισκάρει να πέσει σε ενέδρα, συναντώντας πρόσωπο με πρόσωπο τον Ζελένσκι, μόνο και μόνο για να ακούσει όλα τα αιτήματά του να απορρίπτονται.

Το βράδυ της Δευτέρας, μετά τις πολύωρες συναντήσεις στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι «ξεκίνησε τις διευθετήσεις για μια συνάντηση… μεταξύ του Προέδρου Πούτιν και του Προέδρου Ζελένσκι». Μέχρι το επόμενο πρωί, μιλώντας στην πρωινή εκπομπή του Fox News, έδειχνε να έχει συνειδητοποιήσει ότι αυτό δεν ήταν δεδομένο. «Κάπως το κανόνισα με τον Πούτιν και τον Ζελένσκι, αλλά ξέρετε, αυτοί είναι που λαμβάνουν τις αποφάσεις. Εμείς είμαστε 7.000 μίλια μακριά», είπε.

Two summits later, Trump still faces tough obstacles in quest for peace in Ukraine https://t.co/Y71zUWeRbP

— BBC News (World) (@BBCWorld) August 19, 2025

Ο Πούτιν δεν έχει κανέναν λόγο να συναινέσει σε αυτό το στάδιο. Χωρίς να έχει κάνει καμία παραχώρηση, έχει ανταμειφθεί με μια μεγάλη σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα, με την απόσυρση της απαίτησης Τραμπ για κατάπαυση του πυρός πριν από τις ειρηνευτικές συνομιλίες, και με την κατάρρευση όλων των τελεσιγράφων για περαιτέρω κυρώσεις. Αν και είχε μειώσει κάπως την ένταση των νυχτερινών επιθέσεων με drones σε ουκρανικές πόλεις στις αρχές Αυγούστου, τις ενέτεινε ξανά το βράδυ της Δευτέρας, εκτοξεύοντας 270 drones και 10 πυραύλους. Μπορεί η πίεση του Τραμπ στον Ζελένσκι να μην έχει επιφέρει ακόμη τα αποτελέσματα που επιζητά η Μόσχα, όμως υπάρχει πάντα η στρατιωτική ισχύς ως εναλλακτική.

Το μοναδικό πράγμα που δεν μπορεί να προβλέψει η Μόσχα σε αυτό το στάδιο είναι ποιον θα κατηγορήσει ο Τραμπ όταν «ναυαγήσει» και αυτή η τελευταία προσπάθεια ειρήνευσης…

«Είχα πολύ καλές συζητήσεις με τον (Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ) Πούτιν και δεν είχα τόσο καλές συζητήσεις με την Ουκρανία. Δεν έχουν κανένα διαπραγματευτικό χαρτί στα χέρια τους, αλλά παίζουν σκληρά», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος από τον Λευκό Οίκο, προσθέτοντας: «Δεν πρόκειται να το αφήσουμε αυτό να συνεχιστεί».

Νωρίτερα είπε σε ραδιοφωνική του συνέντευξη στο Fox Radio ότι η παρουσία του Ουκρανού ομολόγου του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας «δεν είναι πολύ σημαντική». «Είναι σε συναντήσεις για τρία χρόνια και δεν έχει γίνει τίποτα», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος. «Δεν νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να συμμετάσχει σε συναντήσεις», πρόσθεσε.

«Σήμερα το πρωί, μαχητές μπήκαν στον κήπο της οικίας του Ιταλού πρέσβη. Έφυγαν μετά από λίγο και πήραν μαζί τους μόνον δυο αυτοκίνητα. Πάνω από δεκαπέντε Ιταλοί κατάφεραν να περάσουν τα σύνορα με τον Λίβανο και χθες άλλοι δυο τα σύνορα με την Ιορδανία. Στην παρούσα φάση, εκείνοι που βρίσκονται στα σπίτια τους στη Δαμασκό δεν διατρέχουν κίνδυνο», δήλωσε ο Ταγιάνι.

Seguo con preoccupata attenzione l'evoluzione della situazione in https://t.co/uITO29q5ko contatto costante con la nostra ambasciata a Damasco e con Palazzo Chigi.Alle 1030 ho convocato riunione di emergenza alla Farnesina.

— Antonio Tajani (@Antonio_Tajani) December 8, 2024

Αναφερόμενος στο γενικότερο πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται οι εξελίξεις στη Συρία, ο επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας πρόσθεσε:

«Η μεταβίβαση της εξουσίας πραγματοποιήθηκε χωρίς ιδιαίτερη βία, εκτός από τις μάχες των περασμένων ημερών. Η επιτάχυνση των εξελίξεων οφείλεται στο ότι η Χεζμπολάχ έχασε τη μάχη στον Λίβανο, αποδυναμώθηκε έντονα και δεν ήταν σε θέση να υπερασπίσει, πλέον, τον ‘Ασαντ. Η ίδια η Ρωσία δεν ήταν σε θέση να τον υπερασπίσει, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Πρόκειται για πολιτική ήττα για τη Ρωσία, η οποία κινδυνεύει να χάσει την πρόσβαση στη Μεσόγειο. Συμφέρον μας, είναι να επιτευχθεί σταθερότητα, διότι όσο πιο ήρεμη είναι η κατάσταση στην περιοχή της Μεσογείου, τόσο μπορούμε να ενισχύσουμε τις εξαγωγές μας.

Ως χώρα, άλλωστε, εργαζόμαστε για την ειρήνη, με συμμετοχή σε στρατιωτικές αποστολές. Είχα αναλυτική τηλεφωνική συνομιλία με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών και του ζήτησα να παρέμβει για να εγγυηθεί την ασφάλεια της πρεσβείας μας, των μειονοτήτων και ιδίως των χριστιανών. Μου είπε πως θεωρεί σημαντική την ιταλική παρουσία στη Δαμασκό με την πρεσβεία της χώρας μας η οποία, στη νέα αυτή φάση, παραμένει ανοικτή. Οι Τούρκοι βλέπουν θετικά την παρουσία μας και είναι εκείνοι οι οποίοι στήριξαν περισσότερο τις δυνάμεις που τάχθηκαν κατά του ‘Ασαντ».

Η συνέντευξη μεταδόθηκε σήμερα, όμως είχε μαγνητοσκοπηθεί πριν από τη συνάντηση που είχε το Σάββατο στο Παρίσι ο Τραμπ με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Yesterday, I visited President @EmmanuelMacron at the Élysée Palace and had a good meeting with President @realDonaldTrump.

We discussed important issues on the battlefield and in the global situation, from our frontlines to North Korea. I stated that we need a just and enduring…

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) December 8, 2024

«Ναι, πιθανότατα, ασφαλώς», απάντησε ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ στην ερώτηση αν το Κίεβο θα έπρεπε να προετοιμαστεί για τη μείωση της αμερικανικής βοήθειας μετά τις 20 Ιανουαρίου. Αμέσως μετά, ο Τραμπ επανέλαβε ότι θα προσπαθήσει να βάλει τέλος στον πόλεμο με τη Ρωσία.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε το Σάββατο νόμο με βάση τον οποίο θα διαγραφούν τα χρέη των νεοσύλλεκτων που εντάσσονται στον στρατό για να πολεμήσουν στην Ουκρανία.

Ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων ανέφεραν ότι ο νόμος προβλέπει τη διαγραφή έως και 10 εκατομμυρίων ρουβλίων (περίπου 92.000 ευρώ) ληξιπρόθεσμων οφειλών για όσους υπογράφουν συμβόλαια με το υπουργείο Άμυνας για να πολεμήσουν στην Ουκρανία για τουλάχιστον ένα χρόνο, αρχής γενομένης από την 1η Δεκεμβρίου.

Ο νόμος ισχύει για όλους τους πιθανούς νεοσύλλεκτους εναντίον των οποίων έχουν κινηθεί διαδικασίες είσπραξης οφειλών πριν από την 1η Δεκεμβρίου.

Η Ρωσία προσπαθεί να στρατολογήσει περισσότερους άνδρες, προσφέροντας ολοένα και μεγαλύτερες αμοιβές, σε ορισμένες περιπτώσεις πολλαπλάσιες του μέσου μισθού, σε όσους είναι πρόθυμοι να πολεμήσουν στην Ουκρανία.

Η τακτική επέτρεψε στον στρατό να αυξήσει το ανθρώπινο δυναμικό του στην περιοχή των συγκρούσεων, αποφεύγοντας παράλληλα άλλον έναν γύρο γενικής επιστράτευσης, κάτι που προκάλεσε μαζική έξοδο από τη Ρωσία τον Σεπτέμβριο του 2022.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Στόχος του εχθρού ήταν οι ενεργειακές υποδομές σε όλη την Ουκρανία. Δυστυχώς υπάρχουν ζημιές από τα πλήγματα και τα συντρίμμια», έγραψε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Από την πλευρά του ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα έκανε λόγο για «μια από τις μεγαλύτερες» αεροπορικές επιδρομές που έχει εξαπολύσει η Ρωσία εναντίον της χώρας του.

«Η Ρωσία εξαπέλυσε μια από τις μεγαλύτερες αεροπορικές επιδρομές της: drones και πύραυλοι εναντίον ειρηνικών χωριών, κοιμισμένων αμάχων, ζωτικής σημασίας υποδομών», κατήγγειλε.

Ο Σίμπιχα εκτίμησε εξάλλου ότι αυτές οι επιθέσεις αποτελούν «την πραγματική απάντηση» του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στους ηγέτες που «του τηλεφώνησαν ή τον επισκέφθηκαν» τον τελευταίο καιρό.

Πρόκειται για μια έμμεση αναφορά του Ουκρανού υπουργού στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχε την Παρασκευή ο Πούτιν με τον Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς –την πρώτη από τον Δεκέμβριο του 2022– και τη συμμετοχή πολλών παγκόσμιων ηγετών, και κυρίως του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σε σύνοδο της ομάδας Brics που διοργανώθηκε πριν λίγες ημέρες στη Ρωσία.

Η μεγαλύτερη ιδιωτική εταιρεία παροχής ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας, η DTEK, ανακοίνωσε ότι από τις ρωσικές αεροπορικές επιδρομές προκλήθηκαν «σοβαρές ζημιές» σε εξοπλισμό θερμοηλεκτρικών σταθμών της.

Σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η DTEK επεσήμανε ότι οι εργαζόμενοι της εταιρείας αποκαθιστούν τις ζημιές, αλλά δεν διευκρίνισε ποιοι ακριβώς σταθμοί επλήγησαν.

Παράλληλα πρόσθεσε ότι πραγματοποιούνται «έκτακτες διακοπές της ηλεκτροδότησης» στην περιοχή του Κιέβου και σε δύο ακόμη ανατολικές επαρχίες της Ουκρανίας.

«Έκτακτες διακοπές ηλεκτροδότησης στο Κίεβο, στην περιφέρεια του Κιέβου, στην επαρχία Ντονέτσκ, στην επαρχία Ντνιπροπετρόφσκ», ανέφερε στο Telegram.

Σύμφωνα με τον δήμαρχο της Οδησσού, η ηλεκτροδότηση έχει διακοπεί σε και κάποιες συνοικίες της πόλης- λιμάνι, στη νότια Ουκρανία.

«Ζωτικής σημασίας υποδομές» ή «ενεργειακές» υποδομές επλήγησαν από τις ρωσικές επιθέσεις στις επαρχίες Βινίτσια, Ρίβνε, Βολχίνιε και Ζαπορίζια, επεσήμαναν οι τοπικές αρχές.

Προς το παρόν είναι δύσκολο να εκτιμηθεί το εύρος των ζημιών.

Η DTEK διευκρίνισε ότι αυτή είναι η όγδοη μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον των σταθμών της παραγωγής ενέργειας φέτος.

Λίγο νωρίτερα ο Ουκρανός υπουργός Ενέργειας Χερμάν Χαλουστσένκο είχε γράψει στο Telegram ότι «βρίσκεται σε εξέλιξη μαζική επίθεση εναντίον του συστήματος ενέργειας» και ότι οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις έχουν βάλει στο στόχαστρο «εγκαταστάσεις παραγωγής και μετάδοσης ηλεκτρισμού σ’ όλη την Ουκρανία».

Νεκροί σε Μικολάιφ και Ντνιπροπετρόφσκ

Στη Μικολάιφ, στη νότια Ουκρανία, δύο γυναίκες σκοτώθηκαν και ακόμη έξι άνθρωποι, ανάμεσά τους δύο παιδιά, τραυματίστηκαν από ρωσική επίθεση με drones, δήλωσε ο κυβερνήτης της Βιτάλι Κιμ.

Σύμφωνα με τον Κιμ, από τη ρωσική επίθεση υπέστησαν ζημιές σπίτια και πολυώροφα κτήρια, ένα εμπορικό κέντρο και πολλά οχήματα, ενώ τόνισε ότι επλήγη και υποδομή.

Εξάλλου δύο εργαζόμενοι σκοτώθηκαν και τρεις ακόμη τραυματίστηκαν από ρωσικό πλήγμα σε σιδηροδρομικό σταθμό στην επαρχία Ντνιπροπετρόφσκ, ανακοίνωσε η εταιρεία διαχείρισης σιδηροδρόμων.

Ο δήμαρχος Κιέβου Βιτάλι Κλίτσκο από την πλευρά του έκανε λόγο για έναν τραυματία από πτώση θραύσματος drone σε κατοικία.

Στη Ζαπορίζια δύο άνθρωποι τραυματίστηκαν, όπως δήλωσε ο περιφερειακός κυβερνήτης Ιβάν Φεντόροφ και ένας άνθρωπος τραυματίστηκε στη Ντνίπρο, σύμφωνα με τον Σέρχιι Λισάκ, τον κυβερνήτη της περιφέρειας όπου ανήκει η πόλη αυτή.

Οι ουκρανικές αρχές και μέσα ενημέρωσης ανέφεραν πως ακούστηκαν εκρήξεις σε διάφορες περιοχές, από τον νότο, στη Ζαπορίζια, στην Οδησσό και στη Μικολάιφ, ως τον βορρά, στην Τσερνίχιβ.

Η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις της με πυραύλους και drones και έχει καταστρέψει τις μισές ικανότητες παραγωγής ενέργειας της Ουκρανίας, σύμφωνα με τον Ζελένσκι.

Το Κίεβο καλεί τους Δυτικούς συμμάχους του να το βοηθήσουν να αποκαταστήσει το δίκτυο ηλεκτροδότησης, ένα σχέδιο που απαιτεί μεγάλες επενδύσεις, και να του προσφέρουν περισσότερα μέσα αντιαεροπορικής άμυνας για να μπορεί να αντιμετωπίζει τους ρωσικούς βομβαρδισμούς.

Στην Ουκρανία σημειώνονται εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, γεγονός που κάνει να διαφαίνεται ένας δύσκολος χειμώνας.