Η κυβέρνηση του απερχόμενου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν συναίνεσε σε συμφωνία που προβλέπει τη χορήγηση δανείου προς την Ουκρανία, με στόχο την κάλυψη τόσο των αμυντικών αναγκών της απέναντι στη Ρωσία όσο και τη λειτουργία του κράτους.

Παράλληλα, οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών ενέκριναν νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με στόχο τη μείωση των εσόδων της από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Το πακέτο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον αποκλεισμό επιπλέον τραπεζών από το διεθνές σύστημα πληρωμών και νέους περιορισμούς στο εμπόριο. Οι αποφάσεις αυτές είχαν επίσης «μπλοκαριστεί» από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.

Οι τελικές εγκρίσεις αναμένεται να δοθούν μέσω γραπτής διαδικασίας, εκτός απροόπτου. Καθοριστικό ρόλο στην άρση του αδιεξόδου έπαιξε η επανέναρξη λειτουργίας του αγωγού «Druzhba pipeline», μέσω του οποίου ρωσικό πετρέλαιο μεταφέρεται μέσω ουκρανικού εδάφους προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Η ουκρανική πλευρά επέτρεψε την επαναλειτουργία του αγωγού, προκειμένου να αρθεί το βέτο της Βουδαπέστης.

Ο Όρμπαν είχε κατηγορήσει την Ουκρανία ότι μπλοκάρει πολιτικά τις ροές πετρελαίου, κάτι που το Κίεβο απέρριψε, υποστηρίζοντας ότι οι διακοπές οφείλονταν σε ζημιές από ρωσικές επιθέσεις.

Πώς θα δοθεί το πακέτο των 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία

Από το συνολικό πακέτο των 90 δισ. ευρώ, περίπου 60 δισ. θα κατευθυνθούν σε δαπάνες που σχετίζονται με την άμυνα. Το μισό ποσό αναμένεται να εκταμιευτεί εντός του 2026, ενώ το υπόλοιπο θα ακολουθήσει το επόμενο έτος.

Το σχέδιο προβλέπει ότι η χρηματοδότηση θα αντληθεί από τις αγορές με ευνοϊκούς όρους και ότι η Ουκρανία θα υποχρεωθεί να αποπληρώσει το δάνειο μόνο εφόσον η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις μετά το τέλος του πολέμου. Σε διαφορετική περίπτωση, θα αξιοποιηθούν τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην ΕΕ.

Το νέο πακέτο κυρώσεων περιλαμβάνει απαγόρευση συμμετοχής ευρωπαϊκών εταιρειών στην αποκατάσταση ρωσικών διυλιστηρίων που έχουν πληγεί από ουκρανικές επιθέσεις, καθώς και περιορισμούς σε συναλλαγές με λιμάνια και τερματικούς σταθμούς LNG.

Επιπλέον, επεκτείνονται οι απαγορεύσεις εισαγωγών σε μέταλλα, χημικά και κρίσιμες πρώτες ύλες, με στόχο τη μείωση των εσόδων της Ρωσίας κατά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Δεν επετεύχθη, ωστόσο, πλήρης συμφωνία για καθολική απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών που σχετίζονται με τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, λόγω αντιδράσεων χωρών όπως η Ελλάδα, που ανησυχούν για την ανταγωνιστικότητα των ναυτιλιακών τους εταιρειών.

Το ζήτημα που, σύμφωνα με πληροφορίες, έφτασε και στο Μαξίμου, διευθετήθηκε τελικά αφού η ελληνική πλευρά δεσμεύθηκε ότι η προσφυγή στο αζερικό αέριο θα είναι η έσχατη λύση, στην οποία θα καταφεύγει προκειμένου να υλοποιείται απρόσκοπτα η συμφωνία που έχει υπογράψει η Atlantic-See LNG Trade με τη Naftogaz για παραδόσεις αμερικανικού LNG το διάστημα Δεκεμβρίου 2025 – Μαρτίου 2026, αλλά και αυτές που θα ακολουθήσουν στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου συμβολαίου που η ελληνική εταιρεία έχει υπογράψει με την αμερικανική Venture Global.

Στην περίπτωση που, για παράδειγμα, ένα φορτίο αμερικανικού LNG που η Atlantic-See LNG Trade έχει προγραμματίσει για την αγορά της Ουκρανίας καθυστερήσει για οποιονδήποτε λόγο –κάτι που δεν μπορεί να αποκλειστεί– ή σε περίπτωση που για τεχνικούς λόγους το φορτίο δεν προλάβει να αεριοποιηθεί, θα πρέπει η ελληνική εταιρεία για να ανταποκριθεί στις συμβατικές υποχρεώσεις της με τη Νaftogaz να αντικαταστήσει αυτές τις ποσότητες από το «καλάθι» αερίου που διαθέτει η ΔΕΠΑ, το οποίο περιλαμβάνει και αζερικό.

Το ζήτημα ωστόσο που τέθηκε ως προς την προέλευση του αερίου που θα φτάνει στην Ουκρανία, εγείρει ερωτήματα για τη στάση των ΗΠΑ σε σχέση με το νέο διασυνοριακό προϊόν «Route 3» που σχεδιάζουν οι διαχειριστές συστημάτων Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας, μαζί με τον ICGB, τον ανεξάρτητο διαχειριστή του διασυνδετηρίου αγωγού Ελλάδας – Βουλγαρίας. Το «Route 3» περιλαμβάνει παραδόσεις στην Ουκρανία μέσω του Κάθετου Διαδρόμου αζερικού αερίου από το σημείο διασύνδεσης του ICGB με τον αγωγό Tap. Aπό το σημείο αυτό προμηθεύεται και η Βουλγαρία ποσότητες 1 δισ. κ.μ. αζερικού αερίου που έρχεται στην Ελλάδα μέσω του Tap. Αντίστοιχη ποσότητα έχει δεσμεύσει η ΔΕΠΑ και 8 δισ. κ.μ. αζερικού αερίου καταλήγουν μέσω της Ελλάδας στην Ιταλία.

Το αέριο του Tap, αγωγού που κατασκευάστηκε στο πλαίσιο της διαφοροποίησης πηγών της Ε.Ε. από τη Ρωσία, αποτελεί σήμερα μια σημαντική πηγή τροφοδοσίας για την Ελλάδα, αλλά και για την Ευρώπη, η οποία προσδοκά και στον διπλασιασμό της δυναμικότητας του αγωγού.

Στην προσπάθεια ωστόσο πλήρους απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο, στο μικροσκόπιο πέραν του αγωγού Turkstream, που μπορεί να αποτελεί γέφυρα για την είσοδο ρωσικού αερίου μέσω της Τουρκίας στην Ευρώπη, φαίνεται να μπαίνει και ο αγωγός Tap αφού το Αζερμπαϊτζάν εισάγει ρωσικό αέριο, αν και σε μειωμένες ποσότητες μετά το 2023. Απέναντι σε αυτές τις υποψίες που έχουν εκφραστεί από κάποια κράτη-μέλη, τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. απαντούν ότι ακόμη και εάν το Αζερμπαϊτζάν εισάγει ρωσικό αέριο, ο αγωγός όπου διέρχεται το αζερικό αέριο για να φτάσει στην Ευρώπη δεν είναι συνδεδεμένος με το τοπικό δίκτυο και τεχνικά δεν μπορεί να γίνει ανάμειξη. Το Μπακού, από την πλευρά του, συνδέει τις ρωσικές εισαγωγές αερίου με τις ανάγκες της εσωτερικής αγοράς, χωρίς τις οποίες θα υπήρχαν ελλείμματα, προκειμένου να διατηρηθούν οι εξαγωγικές ροές προς την Ευρώπη.

Με πληροφορίες από Καθημερινή

Σύμφωνα με το πρακτορείο TASS, η ουγγρική κυβέρνηση φέρεται αποφασισμένη να μπλοκάρει οποιεσδήποτε αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποσκοπούν στην κλιμάκωση της ένοπλης σύγκρουσης στην Ουκρανία και στην εμπλοκή ευρωπαϊκών χωρών σ’ αυτήν, όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ουγγαρίας, Πέτερ Σιγιάρτο.

«Εάν οι Βρυξέλλες μας ωθήσουν προς τον πόλεμο, θα ασκήσουμε το δικαίωμα αρνησικυρίας μας κατά των αποφάσεών τους, ακόμη και αν χρειαστεί να δράσουμε μόνοι μας εναντίον όλων των άλλων 26 [χωρών της ΕΕ]», δήλωσε ο Ούγγρος ανώτατος διπλωμάτης σε αντιπολεμική συγκέντρωση στο Γκιόρ, στα βορειοδυτικά της χώρας.

«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στην Ουγγαρία και τους Ούγγρους να εισέλθουν στον πόλεμο. Πρέπει να προστατεύσουμε την Ουγγαρία και τους Ούγγρους πολίτες απ’ αυτόν», τόνισε.

Ωστόσο, η Ελλάδα απείλησε αιφνιδιαστικά να μπλοκάρει την έγκριση, επειδή το κείμενο –που είχε διαρρεύσει νωρίτερα– «χαιρετίζει» τη διεθνή συμφωνία-πλαίσιο για μηδενικές εκπομπές στη ναυτιλία που επιτεύχθηκε τον Απρίλιο και την οποία η Αθήνα είχε αρνηθεί να υπογράψει. Τρεις διπλωμάτες επιβεβαίωσαν το αδιέξοδο, με έναν εξ αυτών να δηλώνει πως η Ελλάδα «κρατά όμηρο» τη συμφωνία.

Στην Ελλάδα, όπου ο ναυτιλιακός κλάδος έχει μεγάλη επιρροή, η αντίσταση στη συμφωνία αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα. Η συμφωνία-πλαίσιο για το Net Zero εγκρίθηκε τον περασμένο Απρίλιο, αλλά δεν υιοθετήθηκε από τα μέλη του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), μετά από παρέμβαση των ΗΠΑ.

Πάγωμα συμφωνίας και διαφωνίες για τα καύσιμα

Σύμφωνα με πηγή στην Αθήνα, η αναφορά στη συμφωνία στο κείμενο της ΕΕ για την COP30 θεωρείται «άσχετη», καθώς το Net Zero Framework πάγωσε την περασμένη εβδομάδα και το σχετικό σημείο πρέπει πλέον να «επανεξεταστεί».

Δεν έχει ακόμη βρεθεί συμβιβαστική λύση – κάθε αλλαγή θα πρέπει να εγκριθεί από την Αθήνα, όπως τόνισε ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Μετά από πιέσεις των Αμερικανών, τα μέλη του IMO δεν κατάφεραν να εγκρίνουν μια φιλόδοξη συμφωνία που προωθούσε τα πράσινα καύσιμα υδρογόνου (όπως πράσινη αμμωνία και μεθανόλη) έναντι του LNG.

Η ΕΕ ψήφισε κατά της αναβολής της συμφωνίας, φέρνοντας τις Βρυξέλλες σε αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον. Αντίθετα, η Ελλάδα και η Κύπρος επέλεξαν την αποχή κατά τη σχετική ψηφοφορία.

Στο κείμενο που συνέταξαν τα δέκα μη μόνιμα μέλη του 15μελούς Συμβουλίου Ασφαλείας υπογραμμιζόταν η απαίτηση για άμεση, αξιοπρεπή και άνευ όρων απελευθέρωση όλων των ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς και άλλες οργανώσεις.

Η πρόταση υπερψηφίστηκε από 14 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Σχεδόν δύο χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου που κήρυξε το Ισραήλ εναντίον της Χαμάς, αυτή ήταν η έκτη φορά που οι ΗΠΑ άσκησαν βέτο σε σχέδιο ψηφίσματος για τη Γάζα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει τη μεταφορά των κυρώσεων – συμπεριλαμβανομένων των 200 δισ. ευρώ σε δεσμευμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία – σε νέα νομική βάση που απαιτεί πλειοψηφία και όχι ομοφωνία, ώστε να παρακαμφθεί το ενδεχόμενο βέτο από την κυβέρνηση Όρμπαν.

Τα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνουν ελέγχους κεφαλαίων, εμπορικούς περιορισμούς όπως δασμούς, καθώς και διμερή εθνικά μέτρα – κυρίως από το Βέλγιο – για παρεμπόδιση της επιστροφής ρωσικών κεφαλαίων. Παράλληλα, δρομολογείται απαγόρευση νέων συμβολαίων ρωσικού φυσικού αερίου και σταδιακή πλήρης κατάργηση της εισαγωγής του έως το 2027.

Αν και η Ουγγαρία έχει μπλοκάρει στο παρελθόν κυρώσεις κατά της Μόσχας, διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι δεν προέβαλε σοβαρές ενστάσεις για το 17ο πακέτο κυρώσεων, το οποίο αφορά εταιρείες – κυρίως από Κίνα και τρίτες χώρες – που βοηθούν τη Ρωσία να παρακάμψει τα μέτρα. Το πακέτο αυτό αναμένεται να εγκριθεί την Τετάρτη.

Τον Ιανουάριο, η ΕΕ είχε ήδη μετατρέψει αντίστοιχα τις κυρώσεις σε εμπορικούς δασμούς σε ρωσικά και λευκορωσικά λιπάσματα, ανοίγοντας τον δρόμο για παρόμοια τακτική.

Ωστόσο, διπλωμάτες προειδοποιούν για νομικές προκλήσεις, ιδίως στην περίπτωση απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου χωρίς νομική κάλυψη κυρώσεων, ζητώντας διαβεβαιώσεις από την Επιτροπή για τη νομική αρτιότητα των προτάσεων.

Το 15μελές συμβούλιο ψήφισε επί του σχεδίου ψηφίσματος που προτάθηκε από τα 10 μη μόνιμα μέλη του σε συνεδρίαση και το οποίο ζητούσε «άμεση, άνευ όρων και μόνιμη κατάπαυση του πυρός» και ζητούσε ξεχωριστά την απελευθέρωση των ομήρων.

#Breaking:
United States vetoed a UN Security Council resolution calling for release of hostages in #Gaza. pic.twitter.com/hk8sGH8Bxs

— Fadi AL-Qadi (@fqadi) November 20, 2024

Μόνο οι ΗΠΑ ψήφισαν κατά, χρησιμοποιώντας το βέτο τους ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου για να εμποδίσουν το ψήφισμα.

Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος ενημέρωσε τους δημοσιογράφους υπό τον όρο της ανωνυμίας, είπε ότι οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν μόνο ένα ψήφισμα που ζητά ρητά την άμεση απελευθέρωση ομήρων ως μέρος της κατάπαυσης του πυρός.

«Όπως έχουμε δηλώσει πολλές φορές στο παρελθόν, απλώς δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε μια άνευ όρων κατάπαυση του πυρός που δεν απαιτεί την άμεση απελευθέρωση των ομήρων», είπε ο αξιωματούχος.

«Μια ψήφος υπέρ αυτού του σχεδίου ψηφίσματος αποτελεί στήριξη στο δικαίωμα των Παλαιστινίων στη ζωή. Αντιθέτως, το να ψηφίζει κανείς κατά υπονοεί την έγκριση της βίας και της συλλογικής τιμωρίας που επιβάλλεται σε βάρος τους», δήλωσε ο πρεσβευτής της Αλγερίας στα Ηνωμένα Έθνη Αμάρ Μπεντζαμά ενώπιον του Συμβουλίου, πριν από την ψηφοφορία.

Η πρέσβειρα των ΗΠΑ στα ΗΕ Λίντα Τόμας Γκρίνφιλντ επισήμανε το Σάββατο ότι οι ΗΠΑ θα ασκήσουν βέτο στο σχέδιο ψηφίσματος λόγω των ανησυχιών ότι θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ, της Αιγύπτου, του Ισραήλ και του Κατάρ, η οποία στοχεύει στο να επιτύχει μια παύση των εχθροπραξιών και την απελευθέρωση των ομήρων που κρατάει η Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.

«Οποιαδήποτε ενέργεια που αυτό το συμβούλιο κάνει αυτή τη στιγμή θα πρέπει να βοηθήσει, όχι να παρακωλύσει αυτές τις ευαίσθητες και συνεχείς διαπραγματεύσεις. Και εμείς πιστεύουμε ότι το σχέδιο ψηφίσματος που βρίσκεται στο τραπέζι τώρα, στην πραγματικότητα, θα έχει αρνητικό αντίκτυπο σε αυτές τις διαπραγματεύσεις», υποστήριξε η Τόμας Γκρίνφιλντ ενώπιον του συμβουλίου ενόψει της ψηφοφορίας.

«Το να ζητάει κανείς μια άμεση, άνευ όρων κατάπαυση του πυρός χωρίς μια συμφωνία που θα απαιτεί από τη Χαμάς να απελευθερώσει τους ομήρους δεν θα οδηγήσει σε μια μόνιμη ειρήνη. Αντιθέτως, θα παρατείνει τον πόλεμο μεταξύ της Χαμάς και του Ισραήλ», τόνισε.

Έκτοτε, οι ΗΠΑ κατέθεσαν ένα άλλο σχέδιο ψηφίσματος υπέρ της εφαρμογής μιας προσωρινής κατάπαυσης του πυρός στον πόλεμο μεταξύ Ισράηλ- Χαμάς και κατά μιας μεγάλης χερσαίας επιχείρησης από τον σύμμαχό της Ισράηλ στη Ράφα, σύμφωνα με το κείμενο που περιήλθε στην κατοχή του πρακτορείου ειδήσεων Reuters.

Το σχέδιο ψηφίσματος που συνέταξε η Αλγερία και στο οποίο άσκησαν βέτο οι ΗΠΑ δεν συνέδεε μια κατάπαυση του πυρός με την απελευθέρωση ομήρων. Ζητούσε ξεχωριστά την εφαρμογή μιας άμεσης κατάπαυσης του πυρός για ανθρωπιστικούς λόγους και την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων των ομήρων.

#BREAKING United States vetoes Security Council draft resolution that would have demanded an immediate humanitarian ceasefire in Gaza, and immediate and unconditional release of all hostages

VOTE
In Favour: 13
Against: 1 (US)
Abstain: 1 (UK) pic.twitter.com/hY0YcJ1JKF

— UN News (@UN_News_Centre) December 8, 2023

«Όλες οι συστάσεις μας αγνοήθηκαν», είπε ο αναπληρωτής εκπρόσωπος των ΗΠΑ λέγοντας ότι το αποτέλεσμα είναι ένα «ψήφισμα χωρίς ισορροπία που έχει πάρει διαζύγιο από την πραγματικότητα».

«Εξακολουθούμε να μην μπορούμε να κατανοήσουμε γιατί οι συντάκτες του ψηφίσματος αρνήθηκαν να συμπεριλάβουν γλώσσα που να καταδικάζει την τρομακτική τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, μια επίθεση που σκότωσε πάνω από 1.200 ανθρώπους, γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένους, ανθρώπους από μια σειρά εθνικοτήτων που κάηκαν ζωντανοί, που πυροβολήθηκαν και υποβλήθηκαν σε αισχρή σεξουαλική βία.

» Είμαστε πολύ απογοητευμένοι που για τα θύματα αυτών των αποτρόπαιων πράξεων, οι συντάκτες του ψηφίσματος δεν προσέφεραν τα συλλυπητήριά τους ή την καταδίκη των δολοφονιών τους. Είναι αδιανόητο. Ούτε υπάρχει καταδίκη της σεξουαλικής βίας που εξαπέλυσε η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου», επισήμανε.

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας πραγματοποίησε τηλεδιάσκεψη με τους διοικητές των μονάδων, παρουσία των αρχηγών των τριών όπλων και αναφερόμενος στη διαδικασία ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, ο Ακάρ δήλωσε ότι η Τουρκία υποστήριζε πάντα την πολιτική ανοικτών θυρών του ΝΑΤΟ και πως δεν είναι εχθρός της Σουηδίας και της Φινλανδίας, ούτε αντιτίθεται στην ένταξη των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ, αλλά πρέπει οι δύο χώρες να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους.

«Όπως (οι δύο χώρες) θέλουν να συνεργαστούν με το ΝΑΤΟ για την αμυντική θωράκιση των χωρών τους, έτσι θέλουμε κι εμείς να συνεργαστούν μαζί μας και να μας υποστηρίξουν στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας. Θέλουν την υποστήριξή μας για την άμυνα και την ασφάλεια των χωρών τους, αλλά απορρίπτουν τα αιτήματά μας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Δεν μπορεί να αγνοούνται όλες αυτές οι άθλιες, επαίσχυντες και απαίσιες ενέργειες εναντίον της Τουρκίας, του προέδρου μας, της σημαίας μας, του Κορανίου και των ιερών αξιών μας και να παραμένουμε σιωπηλοί και αδιάφοροι. Αν συνεχιστεί έτσι, η στάση και η συμπεριφορά μας είναι ξεκάθαρη. Περιμένουμε από τη Σουηδία και τη Φινλανδία να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους, δείχνοντας το συντομότερο δυνατό την ισχύ και τη δύναμη του κράτους τους και να βάλουν τέλος στις απαίσιες και κατάπτυστες ενέργειες. Αν γίνουν αυτά, τότε δεν έχουμε κανένα πρόβλημα» δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Άμυνας.