«Πιστεύω ότι είναι δίκαιο να πούμε ότι, συνολικά, δεν έχουμε σημειώσει την πρόοδο που θα θέλαμε, αλλά βλέπουμε νέα δυναμική. Ασφαλώς, κάθε χώρα είναι διαφορετική και κάθε περίπτωση είναι μοναδική, αλλά θα ήθελα πολύ να ακούσω τις απόψεις σας για το πώς προχωράει η διαδικασία και τι μπορούμε να κάνουμε για να συμβάλλουμε εποικοδομητικά και να βοηθήσουμε» είπε ο πρωθυπουργός.

 «Δύο από τις υποψήφιες χώρες είναι άμεσοι γείτονές μας, ενώ με όλες διατηρούμε πολύ στενούς δεσμούς. Για τον λόγο αυτό έχουμε έντονο ενδιαφέρον να ενσωματώσουμε τα Δυτικά Βαλκάνια στην Ευρώπη. Και είμαι βέβαιος ότι, όσον αφορά στο ζήτημα αυτό, οι προτεραιότητές μας συμπίπτουν απόλυτα» προσέθεσε.

 «Όταν μιλώ για τη διαδικασία της διεύρυνσης, η Ελλάδα αποτελεί έναν πολύ σημαντικό εταίρο, ειδικά αν δούμε μπροστά, στο επόμενο έτος, κατά το δεύτερο εξάμηνο του οποίου θα έχετε την προεδρία. Πραγματικά, βασίζομαι πάνω σας. Δεν μπορούμε να επιτύχουμε στη διαδικασία της διεύρυνσης χωρίς την προεδρία» τόνισε η Ευρωπαία επίτροπος.

 Κατά την έναρξη της συνάντησης, ο πρωθυπουργός και η επίτροπος είχαν τον ακόλουθο διάλογο:

 Κυριάκος Μητσοτάκης: Με χαροποιεί πάντα να σας συναντώ. Η επίσκεψή σας λαμβάνει χώρα σε μια πολύ ενδιαφέρουσα στιγμή. Όσον αφορά την ατζέντα της διεύρυνσης, κυρίως για τα Δυτικά Βαλκάνια, είμαστε ένθερμοι υποστηρικτές της εδώ και πολλά χρόνια.

  Πιστεύω ότι είναι δίκαιο να πούμε ότι, συνολικά, δεν έχουμε σημειώσει την πρόοδο που θα θέλαμε, αλλά βλέπουμε νέα δυναμική. Ασφαλώς, κάθε χώρα είναι διαφορετική και κάθε περίπτωση είναι μοναδική, αλλά θα ήθελα πολύ να ακούσω τις απόψεις σας για το πώς προχωράει η διαδικασία και τι μπορούμε να κάνουμε για να συμβάλλουμε εποικοδομητικά και να βοηθήσουμε.

  Δύο από τις υποψήφιες χώρες είναι άμεσοι γείτονές μας, ενώ με όλες διατηρούμε πολύ στενούς δεσμούς. Για τον λόγο αυτό έχουμε έντονο ενδιαφέρον να ενσωματώσουμε τα Δυτικά Βαλκάνια στην Ευρώπη. Και είμαι βέβαιος ότι, όσον αφορά στο ζήτημα αυτό, οι προτεραιότητές μας συμπίπτουν απόλυτα.

 Marta Kos: Ναι, πράγματι. Σας ευχαριστώ, κ. πρωθυπουργέ, για την ευκαιρία να συναντηθούμε πριν επισκεφθώ τους Δελφούς. Όντως, παρατηρείται κινητικότητα όσον αφορά την ενταξιακή διαδικασία και έχουμε κάποια πολύ καλά νέα τις τελευταίες ημέρες. Χθες, μετά από σχεδόν 17 χρόνια, για πρώτη φορά, συστάθηκε η ομάδα εργασίας για τη συνθήκη προσχώρησης του Μαυροβουνίου. Αυτό είναι μόνο το πρώτο βήμα, αλλά δείχνει τη δέσμευση των κρατών μελών και, φυσικά, του Μαυροβουνίου, καθώς και της ευρωπαϊκής επιτροπής.

Και όταν μιλώ για τη διαδικασία της διεύρυνσης, η Ελλάδα αποτελεί έναν πολύ σημαντικό εταίρο, ειδικά αν δούμε μπροστά, στο επόμενο έτος, κατά το δεύτερο εξάμηνο του οποίου θα έχετε την προεδρία. Πραγματικά, βασίζομαι πάνω σας. Δεν μπορούμε να επιτύχουμε στη διαδικασία της διεύρυνσης χωρίς την προεδρία. Θα είναι πολλή δουλειά και για εσάς, Αλεξάνδρα, και για όλους. Γιατί βρίσκεστε σε κεντρική θέση, συνορεύετε με πολλές υποψήφιες χώρες, και πάντα συμμετείχατε και δώσατε μια νέα ώθηση μέσω της ατζέντας της Θεσσαλονίκης, το 2003.

«Όπως βλέπετε, δεν βρίσκομαι στο νοσοκομείο, αλλά στην παραλία. Δεν έχω νιώσει ποτέ καλύτερα. Αυτή είναι μια μέρα που περίμενα εδώ και πολύ καιρό, από τότε που διορίστηκα πρωθυπουργός, και σήμερα τη θεωρώ τη συμβολή μου σε μια ευρύτερη συναίνεση», δήλωσε ο Βίσκοβιτς, απευθυνόμενος σε συνέντευξη Τύπου στη Μπάνια Λούκα τη Δευτέρα.

Σύμφωνα με βαλκανικά μέσα ενημέρωσης και το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων, εξηγώντας τους λόγους πίσω από την παραίτησή του και τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης, είπε ότι «ήταν συνταγματική υποχρέωση, καθώς η κυβέρνησή του είχε κακή τύχη από την αρχή της θητείας της».

«Δύο υπουργοί παραιτήθηκαν για ηθικούς λόγους αμέσως μετά τις εκλογές για την Εθνοσυνέλευση. Αργότερα, είχαμε έναν άλλο υπουργό που διορίστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο», δήλωσε ο Βίσκοβιτς.

Η παραίτηση του Βίσκοβιτς έρχεται λίγο μετά από δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης που υπέδειξαν ότι ενδέχεται να το πράξει.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Βίσκοβιτς δεχόταν μεγάλη πίεση από ένα μέρος της ηγεσίας του κόμματος SNSD και τον ηγέτη του Μίλοραντ Ντόντικ , ο οποίος σχεδίαζε να ανασχηματίσει την κυβέρνηση ένα χρόνο πριν από τις εκλογές και αφότου η εποπτική αρχή εκλογών σε επίπεδο κρατιδίου τον καθαίρεσε από το αξίωμά της βάσει δικαστικής απόφασης.

Ο πολιτικός της αντιπολίτευσης Νεμπόισα Βουκάνοβιτς δήλωσε ότι ο Βίσκοβιτς προσπάθησε να αντισταθεί στην πίεση, αλλά η θέση του έχει αποδυναμωθεί λόγω των δικαστικών δικών στις οποίες είχε εκτεθεί τους τελευταίους μήνες.

«Θέλω να πιστεύω ότι η κυβέρνηση της Σερβίας θα υιοθετήσει την σχετική απόφαση», δήλωσε ο Βούτσιτς στην τελετή προαγωγής των νεότερων αξιωματικών των Σερβικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Η στρατιωτική θητεία θα διαρκεί 75 ημέρες, ανέφερε ο Βούτσιτς επισημαίνοντας ότι η υποχρεωτική θητεία θα διασφαλίσει την άμυνα της χώρας.

🇷🇸 Serbian President Aleksandar Vucic said on Saturday he had approved the reinstatement of compulsory military service.
Compulsory service would last 75 days, he told cadets being promoted at the ceremony to the rank of first officer.https://t.co/mTa740FAKA

— AFP News Agency (@AFP) September 14, 2024

«Όλοι καταλαβαίνετε πόσο χρειαζόμαστε έναν ισχυρό στρατό, πόσα περισσότερα όπλα θα πρέπει να αγοράζουμε, να παράγουμε, να δημιουργούμε. Δεν έχουμε πρόθεση να επιτεθούμε σε κανέναν, δεν θα το κάνουμε αυτό. Επιθυμία μας είναι να αποτρέψουμε όλους αυτούς οι οποίοι, χωρίς καθόλου φόβο, μας απειλούν καθημερινά», πρόσθεσε χωρίς να διευκρινίσει ποιος απειλεί τη Σερβία.

Ο πρωθυπουργός Μίλος Βούτσεβιτς δήλωσε ότι η κυβέρνηση του θα καταθέσει πολύ σύντομα στη Βουλή νομοσχέδιο για την επιστροφή της στρατιωτικής θητείας.

Ο Βούτσεβιτς εκτίμησε ότι μέσα στο 2025 θα έχουν ολοκληρωθεί όλες οι εργασίες για την δημιουργία των υποδομών που θα υποδεχτούν την πρώτη σειρά στρατεύσιμων πολιτών.

President #AleksandarVucic approves initiative to reintroduce mandatory military service in #Serbia https://t.co/YP2n3ojuwx

— N1english (@N1info) September 14, 2024

Η στρατιωτική θητεία καταργήθηκε στην Σερβία το 2011 και έκτοτε στις ένοπλες δυνάμεις υπηρετούσαν επαγγελματίες στρατιώτες.

Σημειώνεται ότι η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία θα αρχίσει να εφαρμόζεται και στην Κροατία από την 1η Ιανουαρίου του 2025.

«Είκοσι ένα χρόνια μετά την υιοθέτηση της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης σχετικά με την ευρωπαϊκή ενταξιακή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, η Ελλάδα βρίσκεται και πάλι στην αιχμή και την πρωτοπορία αυτής της μεγάλης προσπάθειας» ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών. Υπογράμμισε δε, ότι «αυτός ο δρόμος θα πρέπει να βασίζεται στην πιστή τήρηση του ευρωπαϊκού κεκτημένου, στη δημοκρατία, στο κράτος δικαίου, βεβαίως στα δικαιώματα των μειονοτήτων και στην πιστή εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμφωνιών».

Ο κ. Γεραπετρίτης έθεσε, όπως είπε, τα παραπάνω ζητήματα στη σημερινή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ομάδας «Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ» και των υπουργών Εξωτερικών των έξι εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων, που διεξήχθη στο μοναστήρι του Göttweig, στο κρατίδιο της Κάτω Αυστρίας. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε ακριβώς είκοσι ένα χρόνια μετά την 21η Ιουνίου 2003 που η ΕΕ, με τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης, επιβεβαίωνε την απερίφραστη υποστήριξή της προς την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.

«Η Ελλάδα», σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών, «θα εξακολουθεί να βρίσκεται στον πυρήνα των κρατών, των φίλων των Δυτικών Βαλκανίων για να προωθήσουμε μία Ευρώπη, η οποία θα είναι μεγάλη, θα είναι ισχυρή και θα περιλαμβάνει όλα τα κράτη της ευρύτερης γειτονιάς μας για την πρόοδο, για την ειρήνη, για την ευημερία».

Στο βιβλίο «Αναστοχασμός για το Μέλλον της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. 11 Υπουργοί Εξωτερικών Αναλύουν και Προτείνουν» από τις εκδόσεις Ευρασία, συγγράφουν ο Νίκος Κοτζιάς, ο Ντιτμίρ Μπουσάτι, ο Ιγκόρ Κρναντάκ από τη Βοσνία Ερζεγοβίνη, ο Ίβιτσα Ντάτσιτς από τη Σερβία, ο Νίκολα Ντιμιτρόφ από τη Βόρεια Μακεδονία, ο Ιωάννης Κασουλίδης από την Κύπρο, ο Μίροσλαβ Λάιτσακ από τη Σλοβακία, ο Ιγκόρ Λούκσιτς από το Μαυροβούνιο, ο Τεοντόρ Μελεσκάνου από τη Ρουμανία, η Βέσνα Πούσιτς από την Κροατία και ο Σαμέχ Σούκρι από την Αίγυπτο. Την τεκμηρίωση του τόμου έκανε ο δημοσιογράφος Σπύρος Σιδέρης.

Όπως σημειώνεται στο δελτίο Tύπου της εκδήλωσης, ο πόλεμος στην Ουκρανία ξανάφερε στην ευρωπαϊκή ατζέντα το ζήτημα της Διεύρυνσης. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης και 16ης Δεκεμβρίου 2023, το θέμα αυτό θα έχει κεντρική θέση: προβλέπεται να ληφθεί απόφαση για έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία και τη Μολδαβία, αλλά και να συζητηθούν σημαντικές προτάσεις για την επιτάχυνση της διαδικασίας ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων.

Στο πλαίσιο αυτό, η συζήτηση στρογγυλής τράπεζας που συνδιοργανώνει το Πάντειο Πανεπιστήμιο με το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ) στις 7 Δεκεμβρίου και ώρα 18.00 (αίθουσα Σάκη Καράγιωργα 2) για το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων αποκτά μια ιδιαίτερη επικαιρότητα.

Η συζήτηση οργανώνεται με αφορμή την έκδοση του τόμου με κείμενα Υπουργών Εξωτερικών της περιοχής αλλά και διεθνών προσωπικοτήτων με ενασχόληση στα βαλκανικά ζητήματα τον οποίον επιμελήθηκαν ο Νίκος Κοτζιάς και ο Dmitar Bushati (εκδόσεις Ευρασία, 2023). Συμμετέχουν οι δυο επιμελητές του τόμου, πρώην Υπουργοί Εξωτερικών της Ελλάδας και της Αλβανίας αντίστοιχα, καθώς και ο Nikola Dimitrov, πρώην ΥΠΕΞ της Βόρειας Μακεδονίας και Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, καθώς και η Vesna Pusic, πρώην ΥΠΕΞ και Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης της Κροατίας.

Η ανταλλαγή απόψεων θα επικεντρωθεί τόσο στην σημερινή κατάσταση, όσο και στις προοπτικές και το ευρωπαϊκό μέλλον της περιοχής.

Η συζήτηση θα συντονιστεί από την Μαριλένα Κοππά, Καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Η Πρύτανις του Παντείου Πανεπιστημίου, Καθηγήτρια Χριστίνα Κουλούρη θα απευθύνει χαιρετισμό.

Η εκδήλωση εντάσσεται στις δράσεις εξωστρέφειας του Πανεπιστημίου αλλά και συμβολής του σε ένα γόνιμο διάλογο για το μέλλον της χώρας και της ευρύτερης περιοχής.

Ωστόσο, από το απόγευμα του Σαββάτου ένα ψυχρό μέτωπο που έρχεται από τα βορειοδυτικά Βαλκάνια θα προκαλέσει μεταβολή του καιρού με ενίσχυση των ανέμων, καθώς επίσης με φαινόμενα και πτώση θερμοκρασίας από την Κυριακή.

Από το απόγευμα του Σαββάτου το #ψυχρό_μέτωπο που έρχεται από τα Βορειοδυτικά θα προκαλέσει τοπικές βροχές και καταιγίδες και θα ενισχύσει τους ανέμους Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει πτώση η οποία θα γίνει περισσότερο αισθητή από την Κυριακή@News247gr pic.twitter.com/ok2bCjdCbh

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) August 3, 2023

Τα φαινόμενα την Κυριακή δεν θα κρατήσουν πολύ και μόνο στην κεντρική και την ανατολική Μακεδονία θα έχουμε σποραδικές βροχές και καταιγίδες και γρήγορη βελτίωση.

Στις υπόλοιπες περιοχές θα επικρατήσει γενικά αίθριος καιρός, με ανέμους από δυτικές διευθύνσεις 4 με 6 και στα νότια πελάγη πρόσκαιρα έως 7 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα επανέλθει σε κανονικές για την εποχή τιμές την ερχόμενη εβδομάδα , όπου το μελτέμι θα κάνει αισθητή την παρουσία του στο Αιγαίο με εντάσεις έως και τα 7 μποφόρ.

Από το απόγευμα του Σαββάτου το #ψυχρό_μέτωπο που έρχεται από τα Βορειοδυτικά θα προκαλέσει τοπικές βροχές και καταιγίδες και θα ενισχύσει τους ανέμους Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει πτώση η οποία θα γίνει περισσότερο αισθητή από την Κυριακή@News247gr pic.twitter.com/ok2bCjdCbh

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) August 3, 2023

Από την ερχόμενη Τρίτη έως και περίπου και τον Δεκαπενταύγουστο την ευεργετική επίδραση του μελτεμιού στις ανατολικές περιοχές , όπου αφήνει μια αισθητή μπλε λωρίδα δροσιάς.

Βέβαια στη δυτική Ελλάδα το μελτέμι τοπικά προκαλεί καταβατικούς ΒΑ ανέμους και η θερμοκρασία ανεβαίνει. Πάντως ακόμη και εκεί δεν προβλέπονται ιδιαίτερες ζέστες μέχρι τα μέσα του μήνα.

Όπως φαίνεται στο μετεώγραμμα της Αθήνας, η θερμοκρασία σε γενικές γραμμές δεν διαφαίνεται να απέχει από τις κανονικές τιμές για την εποχή μέχρι τον Δεκαπενταύγουστο, παρουσιάζοντας αργότερα μια μικρή ανοδική τάση.

Βασιζόμενοι στο δίκτυο EURACTIV, εξετάσαμε το τι σημαίνει ο πόλεμος στην Ουκρανία για τα Δυτικά Βαλκάνια και πώς η στάση της Σερβίας θα μπορούσε να επηρεάσει την ευθραυστότητα της περιφερειακής ειρήνης.

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 και τις αρχές της δεκαετίας του ’60, η Αλβανία έχει μια κάπως ψυχρή σχέση με τη Ρωσία, μετά τη διακοπή των σχέσεων κατά τη διάρκεια του κομμουνιστικού καθεστώτος, και η ρωσική πρεσβεία στα Τίρανα περιορίζει τις δραστηριότητές της στην εκπαίδευση και τις πολιτιστικές ανταλλαγές.

Στις αρχές Φεβρουαρίου, μια επιστολή από το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας με μια σειρά από αιτήματα ασφαλείας προκάλεσε αναστάτωση στο κοινοβούλιο, όταν ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος Σαλί Μπερίσα αποκάλεσε τη Ρωσία «δύναμη του κακού» και την κατηγόρησε ότι προσπαθεί να καταστρέψει το ΝΑΤΟ.

Είπε επίσης ότι η επιστολή «αποτελεί απειλή για κάθε Αλβανό» και ότι θα πρέπει να σηματοδοτήσει το τέλος κάθε συνεργασίας με τη Σερβία.

Η Αλβανία είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα στην ΕΕ και είναι σταθερά φιλοευρωπαϊκή όσον αφορά στη Συμμαχία. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ από το 2009, ανακοίνωσε πρόσφατα ότι σχεδιάζει να κατασκευάσει μια αεροπορική βάση του ΝΑΤΟ στο νότο και ότι το βόρειο αεροδρόμιο του Κουκές είναι «πιστοποιημένο από το ΝΑΤΟ».

Πριν από αυτή την εβδομάδα, δεν υπήρχε μεγάλη ανησυχία ότι η Αλβανία θα μπορούσε να παρασυρθεί στο χάος. Αλλά οι κατηγορίες του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ το άλλαξαν αυτό, όταν κατηγόρησε την Αλβανία, μαζί με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κοσσυφοπέδιο, ότι έστειλαν μισθοφόρους να πολεμήσουν στην Ουκρανία.

Ο συνεργάτης της EURACTIV στα Τίρανα, Exit, ρώτησε τη ρωσική πρεσβεία στα Τίρανα σε ποια βάση έγιναν οι ισχυρισμοί. Εκείνοι απάντησαν δείχνοντας τα κρατικά μέσα ενημέρωσης TASS που ισχυρίζονταν ότι η CIA και η MI6 πλήρωναν μισθοφόρους 3.000 δολάρια το μήνα για «εθελοντές».

Η κυβέρνηση διέψευσε γρήγορα τους ισχυρισμούς και οι τοπικοί αναλυτές αποδοκίμασαν τους ισχυρισμούς ότι οι Αλβανοί θα μπορούσαν να «πουληθούν».

Επιπλέον, εκφράστηκαν ανησυχίες ότι η Ρωσία φαινόταν να στοχεύει την παραπληροφόρησή της εναντίον των μοναδικών χωρών με μουσουλμανική πλειοψηφία στην περιοχή, γεγονός που οδήγησε σε φόβους ότι οι μακροχρόνιες εθνοτικές εντάσεις θα υποδαυλιστούν και θα γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης για άλλη μια φορά.

Μετά την εισβολή, ηγέτες από κάθε πλευρά του πολιτικού φάσματος, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου, καταδίκασαν τη Ρωσία και δεσμεύτηκαν για αλληλεγγύη με την Ουκρανία, το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη. Στην Αλβανία δεν υπάρχουν ανοιχτά φιλορωσικές πολιτικές ομάδες.

Προς το παρόν, ο κύριος φόβος είναι ότι ως σύμμαχος των ΗΠΑ, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ σε στρατηγική θέση, που βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο της Μόσχας, η Αλβανία θα μπορούσε να παρασυρθεί σε μια περιφερειακή ή διεθνή σύγκρουση στην οποία δεν έχει την πολυτέλεια να συμμετέχει.

Το βράδυ της Πέμπτης, Αλβανοί και ξένοι κάτοικοι συγκεντρώθηκαν έξω από τη ρωσική πρεσβεία στα Τίρανα για να διαμαρτυρηθούν ειρηνικά κατά της ρωσικής εισβολής.

Το Κοσσυφοπέδιο σε επισφαλή θέση

Στο Κοσσυφοπέδιο, οι εντάσεις είναι λίγο υψηλότερες σχετικά με το τι θα μπορούσε να σημαίνει η εισβολή στην Ουκρανία. Ο λόγος είναι η εγγύτητά του και η επί δεκαετίες σύγκρουση με τη φιλορωσική Σερβία.

Η Σερβία δεν αναγνωρίζει το Κοσσυφοπέδιο ως ανεξάρτητη χώρα και υπάρχουν ανησυχίες ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα στη Σερβία να εισβάλει στις βόρειες περιοχές της χώρας, που κατοικούνται κυρίως από Σέρβους.

Ωστόσο, το σενάριο αυτό «εξατμίστηκε» τη Δευτέρα, όταν ο Πούτιν ανακοίνωσε τη μονομερή αναγνώριση των αποσχισθέντων περιοχών του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ. Η Σερβία, η οποία επί μακρόν υπολόγιζε στην υποστήριξη της Ρωσίας στην περιοχή και στο ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου, βρίσκεται τώρα σε πολύ δύσκολη θέση.

Αυτό που έκανε η Ρωσία στην Ουκρανία, δίνει δύναμη στο Κόσοβο να συνεχίσει να απαιτεί την αναγνώρισή του. Ταυτόχρονα, η Σερβία δεν μπορεί πλέον να υπολογίζει στη Ρωσία για να υποστηρίξει την άρνηση της κυριαρχίας του Κοσσυφοπεδίου.

Αν η Μόσχα επιχειρούσε έστω και να υποστηρίξει το Βελιγράδι σε αυτή την κατάσταση, θα γινόταν αντικείμενο τεράστιας γελοιοποίησης και δεν θα είχε κανένα διπλωματικό επιχείρημα για να σταθεί.

Το πρόβλημα παραμένει, ωστόσο, οι ισχυρισμοί ότι το Κοσσυφοπέδιο έχει στείλει μισθοφόρους στην Ουκρανία, οι οποίοι θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως πρόσχημα για στρατιωτική δράση από τη Σερβία ή τη Ρωσία, σε ένα χειρότερο σενάριο.

Το Κοσσυφοπέδιο παραμένει σταθερά υπέρ της Ουκρανίας και έχει δεσμευτεί για πλήρη αλληλεγγύη προς το Κίεβο. Η πρόεδρος Βιόσα Οσμάνι δήλωσε ότι συνεργάζεται με τους συμμάχους για να αποτρέψει οποιαδήποτε αποσταθεροποίηση στην περιοχή, μετά από συνάντηση με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Πρίστινα Τζεφ Χόβενιερ.

Όπως και η Αλβανία, το Κοσσυφοπέδιο είναι σταθερά υπέρ της ΕΕ, υπέρ των ΗΠΑ και οφείλει πολλά στο ΝΑΤΟ, το οποίο το έσωσε από την ανελέητη σερβική επίθεση και τη γενοκτονία κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας.

Το μόνο πραγματικό φιλορωσικό συναίσθημα προέρχεται από τα εθνικά σερβικά και φιλοσερβικά κόμματα, τα οποία de facto υποστηρίζουν το καθεστώς της Μόσχας. Έχουν μικρή δύναμη και δεν θα επηρεάσουν τις πολιτικές αποφάσεις ή τις αποφάσεις ασφαλείας στη χώρα.

Το νεότερο περιφερειακό μέλος του ΝΑΤΟ

Στα Σκόπια, η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ότι είναι έτοιμη να υποδεχτεί Ουκρανούς πρόσφυγες, αν χρειαστεί. Η ανακοίνωση αυτή έγινε αρκετές ημέρες πριν από την εισβολή της Ρωσίας.

Η Βόρεια Μακεδονία είναι συνολικά στο πλευρό της Ουκρανίας. Οι αρχές έχουν ξεκαθαρίσει ότι καταδικάζουν τις ενέργειες της Ρωσίας και ότι αν το ΝΑΤΟ αποφασίσει, θα εμπλακούν σε στρατιωτική σύγκρουση.

Το Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε επίσης ότι εξετάζεται η συμμετοχή σε πιθανή αποστολή του ΝΑΤΟ. Επιπλέον, την Πέμπτη, ο πρόεδρος Στέβο Πενταρόφσκι καταδίκασε έντονα την εισβολή της Ρωσίας.

«Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αποτελεί επίθεση κατά της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Ουκρανίας, σοβαρή παραβίαση των βασικών αρχών του διεθνούς δικαίου, πλήγμα στη δημοκρατική τάξη και απειλή για τη σταθερότητα της Ευρώπης», δήλωσε ο ίδιος.

Αυτό που παρουσιάζει ενδιαφέρον στην πολιτική της Βόρειας Μακεδονίας είναι η προβληματική στάση του κόμματος της αντιπολίτευσης, VMRO-DPMNE και του ηγέτη του Χριστιάν Μίτσκοσκι. Το κόμμα ήταν προηγουμένως φιλοευρωπαϊκό και φιλοΝΑΤΟϊκό, αλλά έχει μετατοπιστεί προς τα φιλορωσικά, φιλοσερβικά και αντιδυτικά.

Ο Μίτσκοσκι βλέπει τον εαυτό του ως το νέο πρωθυπουργό, αλλά αυτό θα απαιτήσει να αποφασίσει ποια πλευρά θα υποστηρίξει. Ενώ μπορεί να είναι κάπως αντι-ΝΑΤΟϊκός, αν ποτέ γίνει πρωθυπουργός, θα πρέπει οπωσδήποτε να δείξει το αληθινό του πρόσωπο στις συναντήσεις του ΝΑΤΟ και στην Ευρώπη, για το θέμα αυτό.

Επιπλέον, την Πέμπτη, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, με τον οποίο βρίσκεται κοντά, ανακοίνωσε ότι ενώ υποστηρίζει την Ουκρανία, δεν θέλει να εμπλακεί στη σύγκρουση.

Ξεκάθαρη η θέση της Κροατίας

Ακόμα και ο πρόεδρος της Κροατίας Ζόραν Μιλάνοβιτς, ο οποίος ως γνωστόν πρόσφατα προσέβαλε την Ουκρανία, καταδίκασε σκληρά τη ρωσική επιθετικότητα. Η κυβέρνηση στο Ζάγκρεμπ, όπως ήταν αναμενόμενο, βρίσκεται στο πλευρό της Ουκρανίας και όπως και στην Αλβανία, πραγματοποιήθηκαν μικρές διαμαρτυρίες μπροστά από τη ρωσική πρεσβεία.

Η Κροατία δεν είναι τόσο αγαπητή στη Ρωσία, μεταξύ άλλων, λόγω της εγγύτητας της Μόσχας και του Βελιγραδίου. Όμως, στο δεξιό και ριζοσπαστικό τμήμα του πολιτικού φάσματος, ορισμένες ομάδες έχουν επαινέσει τον Πούτιν για το γεγονός ότι είναι «σκληρός τύπος».

Την Πέμπτη, ένα από τα πρώην φιλο-Ορμπάν και φιλο-Πούτιν μέλη του Sabor ξεκίνησε ένα ψήφισμα υποστήριξης της Ουκρανίας. Όπως και πολλοί πολιτικοί, έτσι και η κοινή γνώμη, η οποία έχει ακόμη νωπές μνήμες από τη σερβική επίθεση στην Κροατία, είναι σταθερά με την πλευρά της Ουκρανίας.

Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη περιμένει το Βελιγράδι

Οι σερβικές πολιτικές δυνάμεις παραμένουν σιωπηλές, περιμένοντας κατευθυντήριες γραμμές από το Βελιγράδι, το οποίο μέχρι στιγμής έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό σιωπηλό. Οι Βόσνιοι βρίσκονται στο πλευρό της Ουκρανίας, γεγονός που προκύπτει από τις ενέργειες των Ρώσων πρεσβευτών στο Σεράγεβο, οι οποίοι υποστηρίζουν σθεναρά τους Σέρβους στη Β-Ε.

Η δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (EUFOR) θα διπλασιάσει σχεδόν το στρατιωτικό προσωπικό της στη χώρα λόγω του κινδύνου αστάθειας μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Σχεδόν 500 νέοι υπάλληλοι θα αναπτυχθούν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη τις επόμενες δύο εβδομάδες από την Αυστρία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία. Θα προστεθούν στο σημερινό προσωπικό των 600 EUFOR.

«Η επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας διεθνώς μπορεί να φέρει την αστάθεια και στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη […] Αποστολή τους θα είναι να επιδείξουν την αποφασιστικότητα της ΕΕ να διατηρήσει τη σταθερότητα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Πρόκειται για ένα συνετό και αναλογικό μέτρο που αντανακλά την απερίφραστη δέσμευση της ΕΕ και της EUFOR στην εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης», δήλωσε η EUFOR.

Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη βρίσκεται εδώ και χρόνια υπό την απειλή διάλυσης της σερβικής οντότητας. Ο Σέρβος ηγέτης της Βοσνίας Μίλοραντ Ντόντικ επιθυμεί τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους, με την υποστήριξη της Σερβίας και της Ρωσίας.

Οι Κροάτες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, ιδίως ο Ντράγκαν Τσόβιτς, ηγέτης του HDZ BiH, δεν έχουν ακόμη αντιδράσει επίσημα. Βασιζόμενος στην υποστήριξη των Σέρβων στις ιδέες του για τη μεταρρύθμιση του εκλογικού νόμου, περιμένει τη θέση του Μίλοραντ Ντόντικ, του Σέρβου μέλους της τριμερούς προεδρίας. Ο Ντόντικ, με τη σειρά του, περιμένει τον πρόεδρο της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Πολιτική κρίση στην Ποντγκόριτσα

Στην Ποντγκόριτσα, ακόμη και ο πρωθυπουργός Ζντράβκο Κριβόκαπιτς κάλεσε τη Ρωσία να επιστρέψει στη διπλωματία και εξελέγη στη λίστα του φιλοσερβικού κόμματος Δημοκρατικό Μέτωπο (DF). Το Υπουργείο Εξωτερικών και ο Πρόεδρος Μίλο Τζουκάνοβιτς εν τω μεταξύ, καταδίκασαν τη ρωσική επιθετικότητα.

Ωστόσο, το Μαυροβούνιο βρίσκεται εν μέσω πολιτικής κρίσης και η κατάσταση απέχει πολύ από το να είναι σταθερή. Αν και φιλοευρωπαίοι σε πολλά σημεία, ορισμένοι ηγέτες θα είναι προσεκτικοί για να μην ταράξουν τα νερά.

Ιστορικά, οι δεσμοί μεταξύ της Ρωσίας και του Μαυροβουνίου ήταν ισχυροί και το 1905, η Ποντγκόριτσα κήρυξε πόλεμο στο Τόκιο κατά τη διάρκεια του πολέμου Ρωσίας-Ιαπωνίας.

Κατά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, αποκαλύφθηκε ότι η Ποντγκόριτσα δεν έκανε ποτέ ειρηνευτική συμφωνία με την Ιαπωνία. Οι προσπάθειες της Ρωσίας να παρέμβει στα εσωτερικά ζητήματα του Μαυροβουνίου και να εμποδίσει την ένταξή του στο ΝΑΤΟ ήταν κάπως μάταιες και πάνω από το ήμισυ του πληθυσμού είναι εναντίον της Ρωσίας.

Όπως και με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, όλα εξαρτώνται από το τι έχει να πει το Βελιγράδι.

Πηγή: euractiv.gr