Με την επίσημη έναρξη της κλινικής δοκιμής PARTNERS, οι γιατροί ξεκινούν για πρώτη φορά τη χορήγηση στοχευμένων αντιικών θεραπειών σε ασθενείς που νοσούν από το σπάνιο και ιδιαίτερα επικίνδυνο στέλεχος Έμπολα που προκαλεί ο ιός Μπουντιμπούγκιο. 

Ρούλα Σκουρογιάννη

Μια πρωτοποριακή «πλατφόρμα» έρευνας απέναντι στους αιμορραγικούς πυρετούς

Η μελέτη PARTNERS (Platform Adaptive Randomised Trial for New and Repurposed Filovirus TreatmentS) είναι σχεδιασμένη ως μια ευέλικτη κλινική δοκιμή πλατφόρμας. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η επιστημονική ομάδα έχει τη δυνατότητα να εντάσσει στην πορεία νέα φάρμακα και θεραπευτικά σχήματα, μόλις αυτά κρίνονται ασφαλή, χωρίς να χρειάζεται να ξεκινά τη διαδικασία από την αρχή.

Στην παρούσα φάση, η δοκιμή εστιάζει στην αξιολόγηση δύο ελπιδοφόρων παραγόντων: του μονοκλωνικού αντισώματος MBP134 και του αντιικού φαρμάκου remdesivir (ρεμδεσιβίρη). Οι ερευνητές θα εξετάσουν τόσο την αποτελεσματικότητά τους ως μεμονωμένες θεραπείες όσο και τη δυναμική του συνδυασμού τους, με βασικό ζητούμενο τη δραστική μείωση της θνητότητας στις πληγείσες περιοχές.

Το θεραπευτικό κενό και η πρόκληση του ιού Μπουντιμπούγκιο

Παρά το γεγονός ότι τα προηγούμενα χρόνια αναπτύχθηκαν επιτυχημένα θεραπευτικά πρωτόκολλα για το κλασικό στέλεχος του ιού Έμπολα (Zaire ebolavirus), ο ιός Μπουντιμπούγκιο (Bundibugyo virus – BVD) παρέμενε μια ασύμμετρη απειλή χωρίς καμία εγκεκριμένη στοχευμένη θεραπεία. Η τρέχουσα έξαρση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό υπογραμμίζει το μέγεθος του προβλήματος, καθώς έχουν ήδη καταγραφεί περισσότερα από 1.400 επιβεβαιωμένα κρούσματα, με περίπου 210 αναρρώσεις και 440 θανάτους.

Τα σκευάσματα που επιλέχθηκαν για τη δοκιμή πέρασαν από το αυστηρό κόσκινο της Τεχνικής Συμβουλευτικής Ομάδας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟY), ο οποίος είναι και ο επίσημος χορηγός της μελέτης. Όλοι οι ασθενείς που συμμετέχουν εθελοντικά στη δοκιμή θα λαμβάνουν ολοκληρωμένη ιατρική φροντίδα και στενή παρακολούθηση για τουλάχιστον 28 ημέρες.

Όταν η κλινική έρευνα ενσωματώνεται στην επείγουσα ανθρωπιστική δράση

Ένα από τα πιο σημαντικά μηνύματα που στέλνει η έναρξη της δοκιμής PARTNERS είναι η ανάγκη να διεξάγεται η επιστημονική έρευνα παράλληλα με την υγειονομική κρίση και όχι κατόπιν εορτής. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η καθηγήτρια Amanda Rojek από το Ινστιτούτο Επιστημών Πανδημίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η προσέγγιση αυτή επιτρέπει τη συλλογή κρίσιμων δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, μεταφράζοντας την επιστημονική γνώση σε άμεση βελτίωση της φροντίδας των ασθενών μέσα σε λίγους μήνες αντί για χρόνια.

Από την πλευρά του, ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus, εξήρε την ταχύτητα με την οποία οργανώθηκε το δίκτυο, τονίζοντας ότι, αν και πολλοί οργανισμοί καταφέρνουν να κρατήσουν στη ζωή ασθενείς με υποστηρικτική φροντίδα, η προσθήκη ασφαλών και αποτελεσματικών αντιικών εργαλείων θα σώσει πολλαπλάσιες ζωές.

Μια παγκόσμια συμμαχία επιστήμης και πεδίου

Το φιλόδοξο αυτό εγχείρημα συντονίζεται από μια ισχυρή κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχουν το Εθνικό Ινστιτούτο Βιοϊατρικής Έρευνας (INRB) του Κονγκό, το Ινστιτούτο Τροπικής Ιατρικής του Βελγίου και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, με την αμέριστη στήριξη του Αφρικανικού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (Africa CDC).

Στο πεδίο της μάχης, η δοκιμή υλοποιείται σε άμεση συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας της χώρας, τη διεθνή ανθρωπιστική οργάνωση ALIMA και τις εξειδικευμένες ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα (MSF). Όπως εξήγησε ο Υπουργός Υγείας του Κονγκό, Δρ Samuel Roger Kamba, η μελέτη αυτή δεν προσφέρει απλώς μια άμεση διέξοδο για τους ασθενείς και τις οικογενειές τους σήμερα, αλλά αποτελεί μια πολύτιμη επένδυση για την παγκόσμια ετοιμότητα απέναντι σε μελλοντικές επιδημίες Έμπολα και Μάρμπουργκ, καθώς η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί αδιάλειπτα σε πολλαπλές υγειονομικές εστίες.

Αν και ο ΠΟΥ διευκρίνισε ότι η παρούσα επιδημιολογική εικόνα δεν δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό μιας παγκόσμιας πανδημίας, ο κίνδυνος περιφερειακής διασποράς στα κράτη που συνορεύουν με τη ΛΔΚ κρίνεται εξαιρετικά υψηλός, προκαλώντας έντονη κινητοποίηση στους διακρατικούς οργανισμούς υγείας.

Το χρονικό της έξαρσης και τα γεωγραφικά δεδομένα

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο ΟΗΕ, στην ανατολική επαρχία Ιτούρι της ΛΔΚ έχουν καταγραφεί:

• 80 ύποπτοι θάνατοι
• 8 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα
• 246 ύποπτα κρούσματα

Η διασπορά εντοπίζεται ήδη σε τρεις κρίσιμες υγειονομικές ζώνες (Μπούνια, Ρουαμπάρα και Μμονγκμπβάλου). Παράλληλα, η κατάσταση περιπλέκεται γεωπολιτικά, καθώς το αντάρτικο κίνημα M23 ανακοίνωσε τον εντοπισμό επιβεβαιωμένου κρούσματος στην πόλη Γκόμα, έναν κομβικό εμπορικό και πληθυσμιακό σταθμό στο ανατολικό Κονγκό.

Γεωπολιτικές προεκτάσεις: Έκθεση Αμερικανών πολιτών και διπλωματική κινητοποίηση

Η κρίση λαμβάνει διεθνείς διαστάσεις μετά από πληροφορίες που μετέδωσε το CBS News, σύμφωνα με τις οποίες τουλάχιστον έξι Αμερικανοί υπήκοοι (μέλη διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων) έχουν εκτεθεί στον ιό, με τις τρεις περιπτώσεις να αξιολογούνται ως υψηλού κινδύνου. Το δίκτυο STAT News ανέφερε μάλιστα ότι ένας εξ αυτών εμφανίζει ήδη συμπτώματα συμβατά με τη νόσο.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ οργανώνει επιχείρηση αεροδιακομιδής και απομάκρυνσης των συγκεκριμένων ατόμων, με πιθανό προορισμό αμερικανική στρατιωτική βάση στη Γερμανία.

Αν και ο Σατίς Πιλάι, επικεφαλής της διαχείρισης του περιστατικού Έμπολα στα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), απέφυγε να επιβεβαιώσει την εθνικότητα των ασθενών, δήλωσε πως ο κίνδυνος για το έδαφος των ΗΠΑ παραμένει χαμηλός. Ωστόσο, το CDC ενεργοποίησε ήδη το Κέντρο Επιχειρήσεων Έκτακτης Ανάγκης, ενισχύοντας το μόνιμο προσωπικό του σε Κονγκό και Ουγκάντα. Παράλληλα, η Πρεσβεία των ΗΠΑ στη ΛΔΚ εξέδωσε αυστηρή ταξιδιωτική οδηγία για την επαρχία Ιτούρι, προειδοποιώντας για την αδυναμία παροχής προξενικής ή ιατρικής βοήθειας στην περιοχή.

Το επιστημονικό αδιέξοδο: Η απειλή του στελέχους Bundibugyo

Αυτή αποτελεί τη 17η έξαρση του ιού στη ΛΔΚ από το 1976, όταν ο ιός ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά κοντά στον ποταμό Έμπολα. Ωστόσο, η παρούσα επιδημία χαρακτηρίζεται από τους επιστήμονες ως «εξαιρετική» και ιδιαίτερα επικίνδυνη για την παγκόσμια ασφάλεια υγείας.

Σε αντίθεση με το συχνότερο στέλεχος Zaire, για το οποίο η επιστήμη έχει αναπτύξει αποτελεσματικά εμβόλια (όπως το Ervebo) και μονοκλωνικά αντισώματα, για το στέλεχος Bundibugyo δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες. Η έλλειψη θεραπευτικών εργαλείων, σε συνδυασμό με το υψηλό ποσοστό θετικότητας των πρώτων δειγμάτων, δημιουργεί φόβους ότι η πραγματική διασπορά είναι πολύ μεγαλύτερη από την επίσημα καταγεγραμμένη.

Υγειονομικά πρωτόκολλα και η πολιτική των «ανοιχτών συνόρων»

Η διασυνοριακή κυκλοφορία έχει ήδη επιβεβαιωθεί, καθώς στην πρωτεύουσα της Ουγκάντα, την Καμπάλα, εντοπίστηκαν δύο εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα από ταξιδιώτες προερχόμενους από τη ΛΔΚ (ο ένας εκ των οποίων κατέληξε). Στον αντίποδα, ένα ύποπτο κρούσμα στην πρωτεύουσα Κινσάσα βγήκε αρνητικό σε δευτερογενή έλεγχο.

Ο ΠΟΥ εξέδωσε σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για την πολιτική υγείας των κρατών:

• Καραντίνα 21 ημερών: Απόλυτος περιορισμός μετακινήσεων για όσους εκτέθηκαν στον ιό.
• Απομόνωση και Ιχνηλάτηση: Άμεση απομόνωση των νοσούντων και καθημερινός έλεγχος των επαφών τους.
• Υγειονομικός έλεγχος στα σύνορα (Screening): Ενεργοποίηση των εθνικών μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων και έλεγχοι στις κύριες οδικές αρτηρίες.

Η ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και οικονομίας: Ο ΠΟΥ απευθύνει ισχυρή σύσταση προς τις κυβερνήσεις να μην προχωρήσουν σε μονομερές κλείσιμο συνόρων ή εμπορικούς αποκλεισμούς. Η ιστορία των υγειονομικών κρίσεων δείχνει ότι οι καθολικές απαγορεύσεις οδηγούν σε ανεξέλεγκτα, παράνομα συνοριακά περάσματα, καθιστώντας την επιδημιολογική επιτήρηση αδύνατη.

Κλινική εικόνα και μηχανισμός μετάδοσης

Καθώς τα πυκνά τροπικά δάση του Κονγκό αποτελούν τη μόνιμη φυσική δεξαμενή του ιού, ο Γενικός Διευθυντής του Africa CDC, Ζαν Κασέγια, έχει ήδη εκκινήσει τις διαδικασίες για την πιθανή κήρυξη της έξαρσης ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ηπειρωτική ασφάλεια της Αφρικής».

Ο ιός προκαλεί οξύ αιμορραγικό πυρετό και παρουσιάζει υψηλά ποσοστά θνητότητας.

Συμπτωματολογία:

• Αιφνίδια έναρξη υψηλού πυρετού
• Έντονες μυαλγίες και αρθραλγίες
• Γαστρεντερικές διαταραχές (εμετοί, διάρροιες)
• Σε προχωρημένο στάδιο, εσωτερική και εξωτερική αιμορραγία

Τρόπος Διασποράς: Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται μέσω της άμεσης επαφής (μέσω σπασμένου δέρματος ή βλεννογόνων) με το αίμα, τις εκκρίσεις ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ανθρώπων ή ζώων (όπως νυχτερίδες των φρούτων και πίθηκοι). Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο κίνδυνος για το υγειονομικό προσωπικό, καθώς και κατά τη διάρκεια παραδοσιακών τελετών ταφής, όπου οι παρευρισκόμενοι έρχονται σε άμεση επαφή με τη σορό των θυμάτων.

Αξιωματούχοι ανθρωπιστικών οργανώσεων προειδοποιούν ότι κρίσιμα αποθέματα για την καταπολέμηση της χολέρας παραμένουν εγκλωβισμένα, εγείροντας έντονες ανησυχίες για την ετοιμότητα των τοπικών συστημάτων υγείας ενόψει της περιόδου των βροχών. Τα αποθέματα αυτά, που προορίζονταν για χώρες υψηλού κινδύνου όπως το Τσαντ και το Σουδάν, αποτελούν τη βασική γραμμή άμυνας για τον περιορισμό μελλοντικών εστιών αυτής της ταχύτατα μεταδιδόμενης και δυνητικά θανατηφόρας νόσου. 

Ρούλα Σκουρογιάννη

Το εφοδιαστικό χάος στο Ντουμπάι και το κόστος της καθυστέρησης

Τόσο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας όσο και η Διεθνής Ομοσπονδία Συλλόγων του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου επιβεβαιώνουν ότι σημαντικό μέρος των προμηθειών τους για την Αφρική παραμένει καθηλωμένο σε αποθήκες στο Ντουμπάι. Στην προσπάθειά τους να παρακάμψουν το πρόβλημα, οι οργανώσεις εξετάζουν είτε την αεροπορική μεταφορά των υλικών με κόστος αυξημένο κατά 70% πάνω από τις κανονικές τιμές, είτε την αγορά νέων παρτίδων αντικατάστασης. Τα συγκεκριμένα ιατρικά κιτ είναι ζωτικής σημασίας, καθώς επιτρέπουν τη δημιουργία μικρών νοσοκομείων εκστρατείας που παρέχουν θεραπείες ενυδάτωσης και χλώριο για τον καθαρισμό των λυμάτων και του πόσιμου νερού.

Η αβεβαιότητα για την έγκαιρη άφιξη της βοήθειας εντείνεται, καθώς οι καθυστερήσεις αφορούν εξοπλισμό που προορίζεται για χιλιάδες ανθρώπους. Ενδεικτικά, πέντε κιτ χολέρας που θα μπορούσαν να περιθάλψουν 3.000 ασθενείς τον μήνα στο Τσαντ, το οποίο φιλοξενεί χιλιάδες πρόσφυγες από τον πόλεμο του Σουδάν, βρίσκονται μεταξύ των υλικών που έχουν επηρεαστεί. Παρόμοια είναι η κατάσταση και για το Νότιο Σουδάν, όπου αναμένονται ειδικές σκηνές για τη νοσηλεία ασθενών, με τους αξιωματούχους να τονίζουν ότι κάθε μέρα καθυστέρησης αυξάνει δραματικά το τελικό κόστος και τον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

Η επικίνδυνη εξάρτηση από τις εισαγωγές και ο εφιάλτης μιας νέας έξαρσης

Παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των κρουσμάτων το 2026 παρουσιάζει μείωση κατά 50% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί κατά του εφησυχασμού. Το περασμένο έτος ήταν ιδιαίτερα επιβαρυμένο, με περισσότερα από 600.000 κρούσματα σε 34 χώρες και 8.000 θανάτους παγκοσμίως. Μια διακοπή στην αλυσίδα εφοδιασμού μπορεί να έχει δραματικές συνέπειες, δεδομένου ότι η χολέρα είναι μια «εκρηκτική» νόσος. Χωρίς τους απαραίτητους πόρους για τον έλεγχο της μετάδοσης μέσα σε διάστημα λίγων ωρών ή ημερών, ο κίνδυνος εκτεταμένης μόλυνσης καθίσταται ακραίος.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, λόγω των επιθέσεων που συνδέονται με τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην περιοχή, έχει αναγκάσει τις οργανώσεις να αναζητήσουν εναλλακτικές χερσαίες ή αεροπορικές διαδρομές, προκαλώντας συμφόρηση και εκτόξευση των τιμών. Πολλές αφρικανικές χώρες στερούνται εγχώριας παραγωγής φαρμάκων και βασίζονται εξ ολοκλήρου στις εισαγωγές. Στην ανατολική επαρχία Ουαντάι του Τσαντ, για παράδειγμα, οι γιατροί προειδοποιούν ότι αν η νόσος επιστρέψει, τα υπάρχοντα αποθέματα φαρμάκων επαρκούν μόλις για 100 ανθρώπους, καθιστώντας την άφιξη της διεθνούς βοήθειας ζήτημα ζωής και θανάτου.

Ο Νετανιάχου έδωσε στη Μοσάντ τη μυστική αυτή αποστολή πριν από αρκετές εβδομάδες, είπαν Ισραηλινοί αξιωματούχοι.

Η ισραηλινή κυβέρνηση επιδιώκει να προωθήσει την προσπάθεια αναγκαστικού εκτοπισμού των σχεδόν 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων του παλαιστινιακού θύλακα.

Ενώ το Ισραήλ επιμένει ότι οι Παλαιστίνιοι δεν θα αναγκαστούν να φύγουν, πολλοί κατηγορούν την ισραηλινή κυβέρνηση ότι επιχειρεί μια κεκαλυμμένη εθνοκάθαρση.

Η Παλαιστινιακή Αρχή και ο αραβικός κόσμος έχουν αντικρούσει κατηγορηματικά και σθεναρά κάθε πιθανότητα μετεγκατάστασης των κατοίκων της Γάζας, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να επιτραπεί στους Παλαιστίνιους να παραμείνουν στα εδάφη τους.

Η προσπάθεια αυτή της ισραηλινής κυβέρνησης γίνεται ενώ παραμένει μετέωρη η τύχη ενός σχεδίου που ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για ανάληψη του ελέγχου της Λωρίδας της Γάζας από τις ΗΠΑ και εκτοπισμό όλων των Παλαιστινίων από εκεί.

Ο μεγιστάνας ένοικος του Λευκού Οίκου έχει επανέλθει στην πρότασή του αυτή με αντικρουόμενες δηλώσεις, με κάποιες φορές να λέει ότι κανένας Παλαιστίνιος δεν θα εκδιωχθεί βίαια.

Οργανώσεις που δραστηριοποιούνται για τα δικαιώματα των ανηλίκων κάνουν λόγο για αδιανόητη εκμετάλλευση με βίαια μέσα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται βασανιστήρια και βιασμοί σε περίπτωση αποτυχίας εκτέλεσης της αποστολής, δηλαδή της πώλησης ναρκωτικών.

Καλά πληροφορημένες πηγές δήλωσαν στον Guardian ότι στο Λονδίνο βρέθηκαν παιδιά από Μαρόκο και Αλγερία, θύματα βασανισμού, που πιστεύεται ότι κακοποιήθηκαν από μέλη εγκληματικών οργανώσεων.

Ο προβληματισμός για τον βαθμό της εκμετάλλευσης σε βάρος των παιδιών ήταν τόσο σοβαρός τον Μάρτιο που ευρωπαϊκές αρχές, ανάμεσά τους υπηρεσίες της Europol, διεξάγουν εκτεταμένες συζητήσεις για το trafficking των ανηλίκων στη δυτική Ευρώπη.

Σε αξιολόγηση των ευρωπαϊκών αρχών για το ζήτημα εξήχθη το εξής συμπέρασμα: «Σε Σουηδία, Βέλγιο, Ολλανδία, Ισπανία και Γαλλία υπήρξαν περιπτώσεις εκμετάλλευσης εκατοντάδων παιδιών από την Αφρική που είχαν εισαχθεί στις οργανώσεις για να πωλούν ναρκωτικά».

Σύμφωνα με άλλες πηγές, τα παιδιά που έπεσαν θύματα εκμετάλλευσης θα μπορούσαν να ανέρχονται σε χιλιάδες, με τα δεδομένα για τα ασυνόδευτα το 2022 να μιλούν για 15.928 ανήλικα, πολλά από τα οποία δηλώθηκαν εξαφανισμένα.

Πρόσφατα έγγραφο, δε, της βελγικής αστυνομίας επεσήμανε ότι χιλιάδες ασυνόδευτα παιδιά έπεσαν θύματα εκμετάλλευσης από εγκληματίες.

Στο στόχαστρο των αρχών και μέλη της Mocro Maffia γνωστής για τις βίαιες πρακτικές της, που έχει διατυπώσει απειλές κατά της βελγικής δικαιοσύνης, όπως και κατά του ολλανδικού θρόνου, και που έχει εμπλακεί σε πολλά περιστατικά δολοφονιών.

Την ίδια στιγμή, αστυνομικοί έχουν αποδείξει ότι τα παιδιά πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης κατευθείαν από το Μαρόκο και διαχέονται σε δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών στη δυτική Ευρώπη.

Τα παραπάνω μεταδίδει το Politico, επικαλούμενο δυτικό αξιωματούχο και ένα αμερικανικό τηλεγράφημα διπλωματικής χρήσεως που περιήλθε στην κατοχή του ειδησεογραφικού ιστότοπου.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο και το τηλεγράφημα, γράφει το Politico, «τον τελευταίο χρόνο, o όμιλος Wagner έχει επεκτείνει σημαντικά το έργο του στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, όπου θα μπορούσε να δει τα κέρδη από την εξόρυξη να εκτοξεύονται σχεδόν στο 1 δισεκατομμύριο δολάρια», ποσό που θα χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με τον αξιωματούχο «πιθανότατα για την απόκτηση νέων όπλων και μαχητών».

Ο όμιλος, που ανήκει στον Ρώσο ολιγάρχη Γιεβγκένι Πριγκόζιν, συμμετέχει σε παραστρατιωτικές δραστηριότητες σε όλο τον κόσμο, μεταξύ άλλων στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, και δραστηριοποιείται όλο και περισσότερο στα μέτωπα της Ουκρανίας. Το Κρεμλίνο αρνείται οποιαδήποτε επίσημη σχέση με την Wagner.

Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι η Wagner χρησιμοποιεί τα κέρδη από την εξόρυξη για να βοηθήσει να στηριχθεί το ρωσικό κράτος εν μέσω δυτικών κυρώσεων.

Ο όμιλος Wagner εγκαταστάθηκε στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία το 2018, δημιουργώντας ένα πολιτιστικό κέντρο και συνάπτοντας διάφορες συμφωνίες για να βοηθήσει στην εξασφάλιση των χώρων εξόρυξης, μεταξύ άλλων στο ορυχείο χρυσού Ndassima που βρίσκεται κοντά στην πόλη Bambari στο κέντρο της χώρας. Έκτοτε, η Wagner έχει μετατρέψει το άλλοτε βιοτεχνικής οργάνωσης ορυχείο σε ένα τεράστιο συγκρότημα, σύμφωνα με το τηλεγράφημα.

Σήμερα, το ορυχείο εκτείνεται σε οκτώ ζώνες παραγωγής σε διάφορα στάδια ανάπτυξης – η μεγαλύτερη εκτιμάται ότι έχει βάθος περίπου πάνω από 200 πόδια, σύμφωνα με το τηλεγράφημα. Οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι η Wagner συμβάλλει στην κατασκευή του χώρου για μακροχρόνια εκμετάλλευση και έχει οχυρώσει το ορυχείο, κατασκευάζοντας γέφυρες στις διαβάσεις ποταμών και με αντιαεροπορικά πυροβόλα που τοποθετούνται σε φορτηγά σε καίρια σημεία.

«Το γεγονός ότι εγκαθιδρύουν μια διευρυμένη επιχείρηση εξόρυξης, ότι καταρτίζουν αυτά τα μακροπρόθεσμα σχέδια, νομίζω ότι δείχνει πραγματικά πόσο έχουν ενσωματωθεί με τον τοπικό στρατό και το επίπεδο εξάρτησης που έχει η κυβέρνηση της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας από αυτούς», δήλωσε η Κατρίνα Ντόξι (Catrina Doxsee), αναπληρώτρια διευθύντρια και συνεργάτης του Προγράμματος Διακρατικών Απειλών στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, ένα think tank με έδρα την Ουάσινγκτον.

Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία αρνείται τώρα να χορηγήσει άδειες πτήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στους κυανόκρανους του ΟΗΕ στη χώρα, σύμφωνα με το τηλεγράφημα. Αρκετά από αυτά έχουν δεχθεί πυρά από τον στρατό της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι αυτό είναι ένα σημάδι ότι ο όμιλος Wagner αποκτά πολιτικό έλεγχο στη χώρα, αναφέρει το τηλεγράφημα.

Η Wagner έχει ιστορικό χρήσης βίας για να προωθήσει τα μεταλλευτικά της συμφέροντα στην Αφρική. Το 2020, έστειλε μαχητές στο ορυχείο Ndassima για να ασφαλίσει την περιοχή. Το 2021, η ομάδα κατηγορήθηκε ότι εκτέλεσε με συνοπτικές διαδικασίες αντάρτες και άλλους ανθρώπους που ζούσαν στην περιοχή για να τους εκδιώξει από τα σπίτια τους προκειμένου να αναπτύξει το ορυχείο. Έκτοτε, η Wagner δραστηριοποιείται υπό την κάλυψη μιας εταιρείας που είναι εγγεγραμμένη στη Μαδαγασκάρη, σύμφωνα με το τηλεγράφημα.

Ο Πούτιν χρησιμοποίησε μία ομιλία σε μια έκθεση όπλων κοντά στη Μόσχα για να καυχηθεί για τις ικανότητες των προηγμένων όπλων της Ρωσίας και να δηλώσει τη βούλησή του να μοιραστεί την τεχνολογία με χώρες που έχουν την ίδια ιδεολογία.

“Είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε στους συμμάχους μας τα πιο σύγχρονα είδη όπλων, από μικρά όπλα μέχρι τεθωρακισμένα και πυροβολικό που αντιμάχεται την αεροπορία και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα”, είπε ο Πούτιν κατά την έναρξη του φόρουμ “Army-2022” που διεξάγεται κοντά στη Μόσχα.

“Σχεδόν όλα αυτά έχουν χρησιμοποιηθεί περισσότερες από μία φορές σε επιχειρήσεις πραγματικής μάχης.”

Οι δηλώσεις αυτές γίνονται σχεδόν έξι μήνες από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, όπου η Μόσχα έχει υποστεί κατ΄επανάληψη ανατροπές σχεδίων και βαριές απώλειες.

Δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές λένε πως η κακή απόδοση των ρωσικών στρατευμάτων και του ρωσικού οπλισμού μπορεί να καταστήσει τις εξαγωγές όπλων της λιγότερο ελκυστικές σε ενδεχόμενους αγοραστές, όπως η Ινδία, που εξαρτώνταν πολύ από τη ρωσική τεχνολογία στο παρελθόν.

Δυνάμεις ασφαλείας των δύο χωρών συχνά περιπολούν μαζί στα σύνορα, μεγάλο μέρος των οποίων βρίσκεται στην έρημο Σαχάρα. Οι αρχές υποθέτουν ότι οι 28 άνθρωποι προσπαθούσαν να περάσουν τα σύνορα και να μπουν στη Λιβύη με δύο αυτοκίνητα. Δεν είναι σαφές μέχρι τώρα το πώς εντοπίστηκαν.

Η Λιβύη μετατράπηκε σε χώρα διέλευσης μεταναστών και προσφύγων που προσπαθούν να φθάσουν στην Ευρώπη διαπλέοντας τη Μεσόγειο μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Μουάμαρ Καντάφι το 2011, τον εμφύλιο και το πολιτικό χάος που ακολούθησε.

Από τις ακτές της Λιβύης, οι μετανάστες αποπειρώνται το εξαιρετικά επικίνδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη με μικρά πλεούμενα, συχνά κάθε άλλο παρά αξιόπλοα.

Η κεντρική Μεσόγειος θεωρείται η πιο επικίνδυνη μεταναστευτική οδός στον κόσμο, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ), που λογαριάζει πως τουλάχιστον 18.000 πρόσφυγες και μετανάστες έχασαν τη ζωή τους ή κηρύχθηκαν αγνοούμενοι σε αυτήν από το 2014 ως σήμερα.

“Φέτος τα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής αναμένεται, όπως έχουμε συζητήσει μεταξύ μας, να υποδεχθούν περισσότερους από 150.000 μετανάστες”, δήλωσε το Σάββατο ο υπουργός Εσωτερικών της Κύπρου Νίκος Νουρής μετά από συνάντηση με συναδέλφους υπουργούς της λεγόμενης ομάδας MED5 στη Βενετία.

Όπως μεταδίδει το Reuters, περίπου 36.400 αιτούντες άσυλο και μετανάστες έχουν ήδη αποβιβαστεί στην Ιταλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα φέτος, μετά από 123.318 αφίξεις το 2021, σύμφωνα με την υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες.

Οι συνολικοί αριθμοί, ωστόσο, παραμένουν σημαντικά χαμηλότεροι από εκείνους του 2015, όταν πάνω από 1 εκατομμύριο μετανάστες έφτασαν στις πέντε χώρες για να ξεφύγουν από τη φτώχεια και τις συγκρούσεις σε ολόκληρη την Αφρική και τη Μέση Ανατολή.

Η έλλειψη σιταριού και άλλων σιτηρών θα μπορούσε να επηρεάσει 1,4 δισεκατομμύρια ανθρώπους, δήλωσε την Παρασκευή ο συντονιστής κρίσεων των Ηνωμένων Εθνών Αμίν Αουάντ, προσθέτοντας ότι χρειάζονται περισσότερες διαπραγματεύσεις για να ξεμπλοκάρουν τα λιμάνια στην Ουκρανία για να αποφευχθεί η πείνα και η μαζική μετανάστευση σε όλο τον κόσμο.

Η Ρωσία και η Ουκρανία αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο των παγκόσμιων προμηθειών σιταριού, ενώ η Ρωσία είναι επίσης βασικός εξαγωγέας λιπασμάτων και η Ουκρανία σημαντικός προμηθευτής καλαμποκιού και ηλιέλαιου.

«Εάν το σιτάρι παραμείνει αποκλεισμένο στα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, πρέπει να περιμένουμε μεγαλύτερη ροή (μεταναστευτών)», δήλωσε την Παρασκευή η Ιταλίδα υπουργός Εσωτερικών Λουτσιάνα Λαμοργκέζε στο SkyTG24. «Ανησυχούμε, όπως και όλες οι χώρες της πρώτης γραμμής».

Όμως, από την άλλη πλευρά, οδήγησε στο τέλος ενός παγκόσμιου προγράμματος εμβολιασμού που παρείχε προστασία από άλλους ιούς ευλογιάς. Αυτό περιλαμβάνει την ευλογιά των πιθήκων, η οποία διαχέεται από τους ξενιστές ζώων της για να μολύνει ανθρώπους στην Αφρική με αυξανόμενη συχνότητα από τη δεκαετία του 1970. Πιο πρόσφατα, η ευλογιά των πιθήκων πυροδότησε κρούσματα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική και έφτασε στο Ισραήλ και την Αυστραλία, αποδεικνύοντας ξανά πόσο εύκολα ένας μολυσματικός παράγοντας που εμφανίζεται σε μια χώρα μπορεί να γίνει διεθνής ανησυχία.

1. Τι είναι η ευλογιά των πιθήκων;

Το Monkeypox είναι μια εσφαλμένη ονομασία που προκύπτει από το γεγονός ότι ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1958 , όταν εμφανίστηκαν κρούσματα ασθένειας που μοιάζει με ευλογιά σε πιθήκους που κρατήθηκαν για έρευνα. Ενώ οι πίθηκοι είναι ευαίσθητοι σε αυτό, όπως και οι άνθρωποι, δεν είναι η πηγή. Ο ιός ανήκει στο γένος του Orthopoxvirus , το οποίο περιλαμβάνει τον ιό της variola, την αιτία της ευλογιάς, τον ιό της δαμαλίτιδας, που χρησιμοποιείται στο εμβόλιο της ευλογιάς· και τον ιό της ευλογιάς των αγελάδων. Η ευλογιά των πιθήκων είναι λιγότερο μεταδοτική από την ευλογιά και τα συμπτώματα είναι πιο ήπια. Περίπου το 30% των ασθενών με ευλογιά πέθαναν , ενώ το ποσοστό θνησιμότητας για την ευλογιά των πιθήκων τα τελευταία χρόνια είναι περίπου 3% έως 6%, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

2. Τι κάνει η monkeypox;

Μετά από μια περίοδο επώασης συνήθως μίας έως δύο εβδομάδων, η ασθένεια ξεκινά με πυρετό, μυϊκούς πόνους, κόπωση και άλλα συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη. Σε αντίθεση με την ευλογιά, η ευλογιά των πιθήκων προκαλεί διόγκωση των λεμφαδένων. Μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη του πυρετού, οι ασθενείς αναπτύσσουν εξάνθημα , που συχνά αρχίζει στο πρόσωπο και στη συνέχεια εξαπλώνεται σε άλλα μέρη του σώματος. Οι βλάβες αναπτύσσονται σε φλύκταινες που περιέχουν υγρό που σχηματίζουν μια ψώρα. Εάν σχηματιστεί μια βλάβη στο μάτι, μπορεί να προκαλέσει τύφλωση . Η ασθένεια διαρκεί συνήθως δύο έως τέσσερις εβδομάδες , σύμφωνα με τον ΠΟΥ. Το άτομο είναι μολυσματικό από τη στιγμή που αρχίζουν τα συμπτώματα μέχρι να πέσουν οι κρούστες. Μερικοί ασθενείς έχουν βλάβες στα γεννητικά όργανα και το εξάνθημα μπορεί να είναι δύσκολο να διακριθεί από τη σύφιλη, τη μόλυνση από τον ιό του απλού έρπητα, τον έρπητα ζωστήρα και άλλες πιο κοινές λοιμώξεις, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ. Η θνησιμότητα είναι υψηλότερη μεταξύ των παιδιών και των νεαρών ενηλίκων και τα άτομα των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα είναι σε κίνδυνο διατρέχουν ιδιαίτερα κίνδυνο σοβαρής ασθένειας. 

3. Από πού προέρχεται;

Ο ξενιστής της δεξαμενής ή ο κύριος φορέας της νόσου της ευλογιάς των πιθήκων δεν έχει ακόμη εντοπιστεί, αν και τα τρωκτικά είναι ύποπτα ότι παίζουν ρόλο στη μετάδοση. Διαγνώστηκε για πρώτη φορά σε ανθρώπους το 1970 στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό σε ένα αγόρι 9 ετών. Έκτοτε, τα περισσότερα κρούσματα σε ανθρώπους έχουν εμφανιστεί σε περιοχές τροπικών δασών της Κεντρικής και Δυτικής Αφρικής. Το 2003, το πρώτο ξέσπασμα εκτός Αφρικής εμφανίστηκε στις ΗΠΑ και συνδέθηκε με ζώα που εισήχθησαν από τη Γκάνα στο Τέξας, τα οποία στη συνέχεια μόλυναν σκύλους κατοικίδιων λιβαδιών . Σε αυτό το ξέσπασμα καταγράφηκαν δεκάδες κρούσματα. 

4. Πώς μεταδίδεται;

Η ευλογιά των πιθήκων δεν εξαπλώνεται εύκολα μεταξύ των ανθρώπων. Η επαφή με τον ιό από ζώο, άνθρωπο ή μολυσμένο αντικείμενο είναι η κύρια οδός. Ο ιός εισέρχεται στο σώμα μέσω σπασμένου δέρματος, της αναπνευστικής οδού ή των βλεννογόνων στα μάτια, τη μύτη ή το στόμα. Η μετάδοση από το ένα άτομο στο άλλο πιστεύεται ότι συμβαίνει κυρίως μέσω μεγάλων αναπνευστικών σταγονιδίων. Αλλά μπορεί επίσης να συμβεί μέσω της επαφής με σωματικά υγρά ή υλικό βλάβης ή έμμεσα μέσω επαφής με μολυσμένα ρούχα ή λευκά είδη. Ο ιός μπορεί επίσης να μεταδοθεί κατά τη διάρκεια του σεξ , και πολλά από τα πρόσφατα κρούσματα εκτός Αφρικής έχουν εμφανιστεί μέσα σε σεξουαλικά δίκτυα . Τα κοινά οικιακά απολυμαντικά μπορούν να το σκοτώσουν. 

Πηγή: Bloomberg