Μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει διαπιστωθεί με σιγουριά, όμως, σύμφωνα με τον Guardian, οι αρχές από την Υπηρεσία Άγριας Ζωής της Κένυας συνδέουν τ’ απανωτά κρούσματα θανάτου των ελεφάντων με πιθανή έκθεση σε φυτοφάρμακα, καθώς περνούν μέσα από τοπικές φυτείες, τον καιρό που οι παραγωγοί ράντισαν.

Το ζήτημα των φυτοφαρμάκων στις φυτείες τομάτας

Παρότι στην Αφρική τα φυτοφάρμακα πολύ γρήγορα βιοαποικοδομούνται λόγω του δυνατού ήλιου, ωστόσο κι εκεί αλλά και σε χώρες της Λατινικής Αμερικής υπάρχουν υπόνοιες πως διακινούνται φυτοφάρμακα, που έχουν σταματήσει να κυκλοφορούν στην Ευρώπη.

Στη συγκεκριμένη περιοχή της Κένυας, που βρέθηκαν τα πεθαμένα ζώα, κοντά στο πάρκο οι παραγωγοί παράγουν ντομάτα αλλά έχουν και ζώα κυρίως βοοειδή.

Τα αγροκτήματα ντομάτας βρίσκονται στην περιοχή Κιμάνα, η οποία αποτελεί μέρος ενός διαδρόμου μεταξύ του Εθνικού Πάρκου Αμποσέλι και του Εθνικού Πάρκου Τσάβο στα νότια της Κένυας.

Σύμφωνα με βρετανικά και αφρικανικά μέσα ενημέρωσης, πρόκειται για μία αχανή περιοχή γνωστή ως το οικοσύστημα Αμποσέλι, η οποία εκτείνεται στα σύνορα κοντά στην Τανζανία, όπου περισσότεροι από 2.000 ελέφαντες μετακινούνται αναζητώντας τροφή και νερό.

Αυτά τα αγροκτήματα ευδοκιμούν χάρη στα ρυάκια από το κοντινό όρος Κιλιμάντζαρο και στις αγορές εφοδιασμού στην πρωτεύουσα της Κένυας, το Ναϊρόμπι, και αλλού.

Το Μπουρούντι είναι αρμόδιο για την προεδρία της Αφρικανικής Ένωσης, η οποία καθορίζει την εκτενή ατζέντα των επερχόμενων διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για ένα κράτος όπου ζούσαν αρκετοί Έλληνες κατά τον 20ό αιώνα αλλά στη συνέχει η ελληνική παροικία ατόνησε.

Η Δημοκρατία του Μπουρούντι είναι μια χώρα στην Ανατολική Αφρική, στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, με πληθυσμό 13,6 εκατομμύρια. Η πρωτεύουσα του Μπουρούντι είναι η Γκιτέγκα, ενώ η Μπουζουμπούρα είναι η μεγαλύτερη πόλη και οικονομικό κέντρο. Οι διπλωματικές σχέσεις με την ΕΣΣΔ εγκαθιδρύθηκαν την 1η Οκτωβρίου 1962.

Πρόκειται για τον τέταρτο και τελευταίο σταθμό της περιοδείας εργασίας του υπουργού Εξωτερικών στην Αφρική, μετά από επισκέψεις στην Αιθιοπία, τον Νίγηρα και τη Μοζαμβίκη.

Ο Λαβρόφ αναμένεται να συναντηθεί με την ηγεσία του Μπουρούντι ενώ πρόκειται να δει και τον ομόλογό του Εντουάρ Μπιζιμάνα ανανεώνοντας τις διμερείς σχέσεις. Η προηγούμενη επίσκεψη του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών στη χώρα πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2023.

Οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών θα έχουν μια καλή ευκαιρία να συζητήσουν κοινά προβλήματα στην Αφρική, μια σειρά από τρέχουσες κρίσεις στην ήπειρο, καθώς και την εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ αφρικανικών χωρών και Ρωσίας.

Πρόκειται για θέματα, που ήδη έχει θίξει ο Λαβρόφ κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης, Μούσα Φακί Μαχαμάτ, κατά την επίσκεψή του στην Αιθιοπία στις 7 Ιουλίου

Επιπλέον, τα μέρη σίγουρα θα δώσουν προσοχή στις προετοιμασίες για την Γ΄ Σύνοδο Κορυφής Ρωσίας-Αφρικής, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο στη Μόσχα. Στη συνάντηση αναμένεται να συζητηθούν και ζητήματα ενέργειας.

Ο Λαβρόφ είχε συναντηθεί προηγουμένως με τον Μπιζιμάνα στο Κάιρο τον Δεκέμβριο του 2025, στο περιθώριο της δεύτερης υπουργικής διάσκεψης του Φόρουμ Συνεργασίας Ρωσίας-Αφρικής. Εκείνη την εποχή, οι επικεφαλής των διπλωματικών υπηρεσιών επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για την εμβάθυνση και επέκταση των αμοιβαία επωφελών δεσμών στον οικονομικό και ανθρωπιστικό τομέα.

Διμερής συνεργασία

Η Ρωσία έχει παράσχει ανθρωπιστική βοήθεια στο Μπουρούντι. Οι χώρες συνεργάζονται επίσης στενά στην καταπολέμηση επικίνδυνων λοιμώξεων. Μάλιστα στο περιθώριο της Β΄ Συνόδου Κορυφής Ρωσίας-Αφρικής στην Αγία Πετρούπολη υπογράφτηκε συμφωνία για τη δημιουργία ενός ρωσο-μπουρούντικου κέντρου για τη μελέτη και την πρόληψη σχετικών ασθενειών. Όπως σημείωσε το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών, το κέντρο λειτουργεί επί του παρόντος με επιτυχία.

Σύμφωνα με δηλώσεις των αρχών του Μπουρούντι, η δημοκρατία ενδιαφέρεται για συνεργασία με τη Ρωσία και Ρώσους επιχειρηματίες στον γεωργικό τομέα για την αύξηση της γεωργικής παραγωγής. Η χώρα αναζητά επίσης εταίρους στον τομέα των γεωργικών τεχνολογιών και της προμήθειας ορυκτών λιπασμάτων.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Telegraph, θα υποστηρίξουν ότι οι αυξανόμενες αποπληρωμές εξωτερικού χρέους παραλύουν τους εθνικούς προϋπολογισμούς, αναγκάζοντας τα έθνη να εκτρέπουν κρίσιμα κεφάλαια από έργα υγείας, εκπαίδευσης και ανάπτυξης.

Τα κράτη της Αφρικής βιώνουν φτώχεια γεγονός που δεν δημιουργεί συνθήκες ανάπτυξης. Ανάμεσα στα κράτη με τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι: το Νότιο Σουδάν, η Ισημερινή Γουινέα, η Μαδαγασκάρη, η Κεντροαφρικανή Δημοκρατία, το Μπορούντι, το Μαλάουι και η Σιέρρα Λεόνε. Ακραία φτώχεια όμως μοιράζονται η Νιγηρία και το Κογκό κι ακολουθούν η Τανζανία και η Μοζαμβίκη.

Αυτή η οικονομική πίεση, υποστηρίζουν, αποτελεί βασική αιτία της φτώχειας που τροφοδοτεί υψηλά ποσοστά μετανάστευσης προς την Ευρώπη. Ωστόσο, οικονομικοί αναλυτές, θεωρούν πως η επίτευξη ουσιαστικής ελάφρυνσης είναι πλέον πιο περίπλοκη από ό,τι στο παρελθόν.

Ένα σημαντικό μέρος του τρέχοντος χρέους οφείλεται σε ιδιώτες δανειστές, οι οποίοι συχνά αντιστέκονται στη συμμετοχή τους στην αναδιάρθρωση, σε αντίθεση με την κυβέρνηση και τους πολυμερείς πιστωτές που συμμετείχαν σε προηγούμενες πρωτοβουλίες ελάφρυνσης του χρέους.

Ενώ η δυναμική για δράση αυξάνεται, παραμένει αβέβαιο εάν τα έθνη της G20 θα δεσμευτούν για τις συστημικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την αντιμετώπιση αυτής της κλιμακούμενης κρίσης.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, τα σχέδια πολιτικής των χωρών υποδεικνύουν την αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αλλά ακόμη και την πυρηνική ενέργεια για την αντιμετώπιση της ραγδαίας αύξησης της κατανάλωσης, με τον ρόλο του πετρελαίου στον τομέα της ενέργειας να αναμένεται να συρρικνωθεί.

Οι επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα στην περιοχή έφτασαν τα 44 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 και προβλέπεται να αυξηθούν κατά 50% ακόμη έως το 2035. Σχεδόν το 40% αυτών των δαπανών πρόκειται να διατεθεί για τα δίκτυα, βοηθώντας την περιοχή να αντιμετωπίσει τις απώλειες μεταφοράς και διανομής που είναι επί του παρόντος διπλάσιες από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική έχει αυξηθεί κατακόρυφα τις τελευταίες δεκαετίες και αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται απότομα, με μια σειρά από πηγές να αναμένεται να καλύψουν την αυξανόμενη ζήτηση καθώς οι χώρες επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τον ενεργειακό τους εφοδιασμό, σύμφωνα με νέα έκθεση του IEA που δημοσιεύθηκε σήμερα.

Η έκθεση «Το Μέλλον της Ηλεκτρικής Ενέργειας στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική» παρέχει λεπτομερή ανάλυση ανά χώρα των τομέων ηλεκτρικής ενέργειας σε μια περιοχή που αποτελεί εδώ και καιρό ακρογωνιαίο λίθο του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.

Η έκθεση διαπιστώνει ότι η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική τριπλασιάστηκε μεταξύ 2000 και 2024, καθώς αυξήθηκαν οι πληθυσμοί και τα εισοδήματα. Με βάση το σημερινό πλαίσιο, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή προβλέπεται να αυξηθεί κατά 50% ακόμη έως το 2035 – που πρακτικά μπορεί να μεταφραστεί σε αύξηση ενέργειας, που καλύπτει μαζί τις ανάγκες της Γερμανίας και της Ισπανίας, που είναι ανεπτυγμένες βιομηχανικά χώρες.

Με ένα κλίμα που χαρακτηρίζεται από ακραία ζέστη και λειψυδρία στα περισσότερα μέρη της περιοχής, το μεγαλύτερο μέρος της προβλεπόμενης αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά την επόμενη δεκαετία – περίπου 40% – αναμένεται να προέλθει από την ψύξη και την αφαλάτωση.

Άλλοι σημαντικοί παράγοντες που οδηγούν στην αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή περιλαμβάνουν την αστικοποίηση, τη βιομηχανοποίηση, την ηλεκτροδότηση των μεταφορών και την επέκταση των ψηφιακών υποδομών, όπως τα κέντρα δεδομένων.
Σήμερα, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο κυριαρχούν συντριπτικά στο μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας της περιοχής, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 90% της συνολικής παραγωγής, σύμφωνα με την έκθεση. Ωστόσο, πολλές χώρες -συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράκ- ακολουθούν πολιτικές για τη μείωση του ρόλου που διαδραματίζει το πετρέλαιο στα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας, απελευθερώνοντάς το για χρήσεις υψηλότερης αξίας ή εξαγωγές.

Το φυσικό αέριο αναμένεται να καλύψει το ήμισυ της αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2035 στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Αυτό θα βοηθούσε στη μείωση της παραγωγής από πετρέλαιο σε μόλις 5% της συνολικής παραγωγής, από 20% σήμερα.

Εξάλλου, η δυναμικότητα των ηλιακών φωτοβολταϊκών στην περιοχή, σύμφωνα με την έκθεση, πρόκειται να δεκαπλασιαστεί έως το 2035, ωθώντας το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της περιοχής σε περίπου 25%. Και η πυρηνική ενέργεια αναμένεται να επεκταθεί σημαντικά, με τη δυναμικότητα να προβλέπεται να τριπλασιαστεί, γεγονός που θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες σε χώρες που δεν έχουν απαραίτητα σταθερές δημοκρατίες και κλίμα αβεβαιότητας.

«Η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται ραγδαία σε όλη τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, λόγω της ταχέως αυξανόμενης ανάγκης για κλιματισμό και αφαλάτωση νερού σε μια περιοχή που αντιμετωπίζει θερμική και υδατική πίεση με αυξανόμενους πληθυσμούς και οικονομίες. Η περιοχή έχει ήδη δει την τρίτη μεγαλύτερη αύξηση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως από τις αρχές του αιώνα, μετά την Κίνα και την Ινδία. Για να καλυφθεί αυτή η ζήτηση, η δυναμικότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας τα επόμενα 10 χρόνια αναμένεται να αυξηθεί κατά πάνω από 300 γιγαβάτ, ποσό που ισοδυναμεί με τρεις φορές την τρέχουσα συνολική δυναμικότητα παραγωγής της Σαουδικής Αραβίας», δήλωσε ο Εκτελεστικός Διευθυντής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ.

«Με βάση τα σχέδια πολιτικής των κυβερνήσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, η περιοχή πρόκειται να απομακρυνθεί σταθερά από τη χρήση πετρελαίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κατά την επόμενη δεκαετία, με το φυσικό αέριο, την ηλιακή και την πυρηνική ενέργεια να επεκτείνονται», δήλωσε ο Δρ Μπιρόλ. «Αυτό πρόκειται να αλλάξει σημαντικά το ενεργειακό μείγμα, με επιπτώσεις στα παγκόσμια ενεργειακά ισοζύγια και τις εκπομπές ρύπων».

Η έκθεση διαπιστώνει ότι ο εκσυγχρονισμός του δικτύου, καθώς και η επέκταση των περιφερειακών διασυνδέσεων, θα είναι κρίσιμοι για την υποστήριξη της ασφάλειας ηλεκτρικής ενέργειας στις οικονομίες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Μια ισορροπημένη προσέγγιση για την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι επίσης ζωτικής σημασίας, συνδυάζοντας την αποθήκευση ενέργειας, την ευελιξία από την πλευρά της ζήτησης και την επαρκή δυνατότητα κατανομής της δυναμικότητας φυσικού αερίου για τη διαχείριση της μεταβλητής ηλιακής ή αιολικής προσφοράς.

Η ενεργειακή απόδοση θα διαδραματίσει επίσης σημαντικό ρόλο στις τάσεις της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή. Η μέση βαθμολογία απόδοσης των κλιματιστικών στην περιοχή είναι επί του παρόντος μικρότερη από το μισό του μέσου επιπέδου στην Ιαπωνία, σύμφωνα με την έκθεση. Η βελτίωση της απόδοσης των κλιματιστικών από μόνη της θα μπορούσε να μειώσει την αύξηση της μέγιστης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά ποσό ισοδύναμο με τη συνολική ισχύ του Ιράκ σήμερα.

Η έκθεση εξετάζει τι θα συνέβαινε εάν τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή διαφοροποιούνταν με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι προβλέπεται βάσει των στόχων που έχουν θέσει οι χώρες. Σ’ ένα τέτοιο σενάριο, η ζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξανόταν κατά περισσότερο από το 1/4 έως το 2035. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των εσόδων από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου κατά 80 δισεκατομμύρια δολάρια και την αύξηση των λογαριασμών εισαγωγών κατά 20 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διέταξε μετά την ορκωμοσία του την αναστολή όλων των προγραμμάτων βοήθειας των ΗΠΑ στο εξωτερικό για 90 ημέρες, με μόνες εξαιρέσεις την επείγουσα επισιτιστική βοήθεια καθώς και τη στρατιωτική βοήθεια στο Ισραήλ και στην Αίγυπτο.

Οι ΗΠΑ είναι μακράν ο μεγαλύτερος δωρητής παγκοσμίως σε ό,τι αφορά τις δαπάνες για βοήθεια και η απότομη διακοπή αυτού του μάννα προκαλεί σοκ.

Στα προγράμματα που διακόπηκαν συγκαταλέγεται το PEPFAR, απόλυτα κρίσιμο για την αντιμετώπιση της επιδημίας HIV/AIDS, πρωτοβουλία που είχε αρχίσει κατά την προεδρία του Ρεπουμπλικάνου Τζορτζ Ου. Μπους. Από αυτό εξαρτώνται άμεσα πάνω από 20 εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν με τον HIV.

Η αναστολή του σημαίνει πως «τίθενται σε κίνδυνο εκατομμύρια ζωές», προειδοποίησε σε έκθεσή του το αμερικανικό ίδρυμα κατά του AIDS amfAR

Κάπου 222.333 άνθρωποι που έχουν ανάγκη να προμηθεύονται αντιρετροϊκά φάρμακα για τον HIV καθημερινά δεν έχουν πρόσβαση σ’ αυτά κάθε ημέρα που το πάγωμα παραμένει σε ισχύ, διευκρίνισε.

Το PEPFAR εγγυάται το τρέχον διάστημα αντιρετροϊκή θεραπεία σε 679.936 έγκυες που ζουν με τον HIV, τόσο για τη δική τους υγεία όσο και για την αποτροπή της μετάδοσης του ιού που προκαλεί το σύνδρομο της ανοσολογικής ανεπάρκειας στα παιδιά τους.

«Κατά τη διάρκεια της διακοπής των 90 ημερών, εκτιμάμε ότι 135.987 μωρά μπορεί να μολυνθούν από τον HIV», υπογράμμισε το amfAR. Και πιθανόν αυτό θα παραμείνει αδιάγνωστο: υπηρεσίες όπως το να γίνονται εξετάσεις σε παιδιά έχουν επίσης ανασταλεί.

«Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, δεν γίνεται τίποτα», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Άγαν Ντάνιελ, επικεφαλής ομάδας δημοσιογράφων με ειδίκευση σε επιστημονικά θέματα που χρηματοδοτείται από τη USAID και παράγει ειδήσεις για το πεδίο της υγείας.

Τα προγράμματα έρευνας διακόπηκαν απότομα, ακόμη και για ασθενείς που βρίσκονταν στο μέσο δοκιμών θεραπείας, τόνισε, αναφερόμενος ονομαστικά στο πρόγραμμα MOSAIC, που χρηματοδοτείται από το PEPFAR, για την δοκιμή νέων φαρμάκων και εμβολίων.

«Άνθρωποι που ήταν υποψήφιοι στη μελέτη θα υποστούν βλαπτικές συνέπειες στην υγεία τους διότι η μελέτη θα διακοπεί απότομα», σημείωσε.

Η ομάδα του, που αποτελείτο από έξι δημοσιογράφους-επιστήμονες, έχασε τη δουλειά της.

«Πολύς κόσμος θα πεθάνει εξαιτίας έλλειψης γνώσης», τόνισε. «Μια από τις κυριότερες προσεγγίσεις για να μειωθεί ο αριθμός των ανθρώπων που μολύνεται από τον HIV στην Αφρική ήταν η μετάδοση πληροφοριών».

Η διακοπή της βοήθειας «πλήττει την υγεία μας (…) ενώ δεν μας είχε δοθεί χρόνος να προετοιμαστούμε», τόνισε ο Έρικ Οκιόμα, 61 ετών, ακτιβιστής σε κοινότητα στη δυτική Κένυα, κι ο ίδιος οροθετικός. Χαρακτήρισε την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ «κήρυξη βιολογικού πολέμου».

Μέλος του προσωπικού προγράμματος χρηματοδοτούμενου από τη USAID στην Κένυα δήλωσε πως η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ είχε αποτελέσματα παρόμοια με αυτά βόμβας.

«Θα έχουμε πιο πολύ κόσμο που θα υποκύπτει σε ασθένειες όπως η φυματίωση ή η χολέρα», ανέφερε η πηγή αυτή.

Η οργάνωσή του δεν είναι πλέον σε θέση να πληρώνει ενοίκιο και μισθούς. Οι εργαζόμενοι τέθηκαν σε υποχρεωτική άδεια άνευ αποδοχών.

Σε γραφείο της USAID στην Αντίς Αμπέμπα, στην Αιθιοπία, το Γαλλικό Πρακτορείο είδε κόσμο να αδειάζει τα γραφεία χθες.

Παρότι η κυβέρνηση ανακοίνωσε εξαιρέσεις, «παραμένουν πολλές αβεβαιότητες», είπε μέλος του προσωπικού ΜΚΟ που εργάζεται για τη διατροφική ασφάλεια σε εμπόλεμες ζώνες, που εκφράστηκε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί.

«Τι είναι δουλειά που σώζει ζωές; Σώζουν ζωές τα εμβόλια; Τα προγράμματα σίτισης ανθρώπων που υφίστανται οξύ υποσιτισμό;», διερωτήθηκε.

«Η διακοπή ορισμένων από αυτά τα προγράμματα, ακόμα και για μερικές ημέρες, μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου για τους ανθρώπους που βοηθάμε», προειδοποίησε.