Της Άννας Στεργίου

Η μεγάλη εικόνα: Η Ελλάδα από μόνη της είναι μία χώρα, που προσφέρεται για τουρισμό, διότι διαθέτει ήλιο, θάλασσα, ωραίες παραλίες, από ικανοποιητικές ως εξαιρετικές τουριστικές υπηρεσίες σε πολλές περιοχές της χώρας κι έχει βελτιώσει και τους οδικούς της άξονες. Έχει κουλτούρα φιλοξενίας, δυνατά στελέχη, ξενοδόχους συνήθως δεύτερης γενιάς και μία χώρα με αμύθητους αρχαιολογικούς θησαυρούς, ιστορία, πολιτιστικά γεγονότα, λιγότερα αθλητικά γεγονότα κ.ά.

Κυρίως όμως διαθέτει πολλές και διαφορετικές ομορφιές, που είναι συγκλονιστικές για τον επισκέπτη. Από την Κρήτη ως την Ξάνθη κι από τη Σάμο και τις Κυκλάδες ίσαμε την Ήπειρο και την Κέρκυρα η ιστορία, η αρχιτεκτονική, οι συνήθειες έχουν κοινά χαρακτηριστικά αλλά και πολύ διαφορετικά στοιχεία, που μπορεί κάποιος να δει και να διαπιστώσει από κοντά.

Οικονομικά στοιχεία: Στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν πως το ταξιδιωτικό ισοζύγιο παρουσίασε πλεόνασμα 1,99 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο και 19,47 δισ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025. Oι εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 8,2% τον Οκτώβριο και κατά 8,9% στο δεκάμηνο ενώ χωρίς να έχει τελειώσει ο χρόνος το αεροδρόμιο της Αθήνας κλείνει με 34 εκατ. Επιβάτες και χώρια αυτούς, που ήρθαν οδικώς ή από άλλα αεροδρόμια.

Έως τα μέσα του 2025, η Ελλάδα είχε ήδη υποδεχτεί πάνω από 660.000 Αμερικανούς ταξιδιώτες, μετά τις απευθείας πτήσεις, βελτιώνοντας αισθητά τα τουριστικά της μεγέθη σ΄ αυτήν την αγορά. Γερμανοί, Ιταλοί κ.ά. προτίμησαν τη χώρα μας, η οποία άνοιξε κάποια παράθυρα και σε χώρες, που δεν ήταν παραδοσιακές τουριστικές αγορές.

Τα αγκάθια

Η εργασιακή εξουθένωση: Η εφαρμογή του 13ωρου ήταν φυσικά μία ήττα για το εργατικό κίνημα, με πρώτα θύματα τους εργαζόμενους στον ξενοδοχειακό κλάδο και την εστίαση. Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς φυσικά και δεν ωφέλησαν τους εργαζόμενους, οι οποίοι βίωσαν καθεστώς εργασιακής εξουθένωσης και πολλοί ξενοδοχοϋπάλληλοι ήταν δυσεύρετοι με αποτέλεσμα να χρειαστούν εισαγωγές εργαζομένων.

Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς απομακρύνουν το ελληνικό προσωπικό ενώ δημιουργούν και μία πικρή γεύση για τους ανθρώπους που δουλεύουν στον τουρισμό. Μολονότι διαμαρτυρήθηκαν επανειλημμένα για να πάρει πίσω η κυβέρνηση ένα μνημονιακό μέτρο, που τους είχε τάξει, πως θα το καταργήσει κι αφορούσε στο ταμείο ανεργίας τους, τους άφησε έκθετους.

Τιμές πανάκριβες και υψηλοί ναύλοι: Πολλά από τα ελληνικά νησιά έγιναν απλησίαστα για τον Έλληνα ταξιδιώτη, τα ναύλα για τα καράβια έγιναν πολύ δύσκολο να καλυφθούν για τον μέσο οικογενειάρχη ενώ τα παράπονα δεν έλειψαν για το πανάκριβο ελληνικό τραπέζι, σε μέρη, που θεωρούνται πια οι τοπ προορισμοί. Στην πλατφόρμα συζητήσεων Reddit, χρήστες ανέφεραν εμπειρίες όπου ένιωθαν ότι υπάρχουν υπερβολικές χρεώσεις σε καταστήματα ή πιέσεις για πληρωμή σε μετρητά.

Διαμαρτυρήθηκαν και για μεταφορείς- ταξιτζήδες κι υπερβολικές χρεώσεις. Όμως, είναι αλλιώς μία κουβέντα να μένει σ΄ ένα αρνητικό δημοσίευμα κι αλλιώς είναι να πολλαπλασιάζεται, όταν κι άλλοι προσθέτουν ανάλογες εμπειρίες. Σύμφωνα με ερώτηση που έγινε από το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή «μια τετραμελής οικογένεια με εσωτερική καμπίνα και αυτοκίνητο από το εξωτερικό ταξιδεύει με 696 ευρώ, όταν στην Ελλάδα για την αντίστοιχη διαδρομή το κόστος ανέρχεται σε 1.105,50 ευρώ».

Ελληνική Φιλοξενία: Ταυτόχρονα προβλήματα, που είχαν σχέση με τους υπαλλήλους στον τουρισμό και την εστίαση δεν λύθηκαν απειλώντας εν τέλει την ελληνική φιλοξενία, που ήταν ο πιο σημαντικός παράγοντας, γίνεται ολοένα και πιο διεθνιστική ελλοχεύοντας τον κίνδυνο ν΄ απαξιωθεί, αφού γίνεται ολοένα και πιο απόμακρη. Τα προβλήματα που μπορεί να μη φαίνονται στον κόσμο. Όμως, υπάρχουν και μέσα στα ξενοδοχεία, όταν η επιλογή εργαζομένων είναι από πολλές και διαφορετικές χώρες, που συχνά έχουν πολιτικά προβλήματα μεταξύ τους και βγαίνουν και πάνω στην ένταση της δουλειάς.

Οι επιμέρους εικόνες: Το «όσα βλέπει η πεθερά» συνεχίστηκε και φέτος. Δρόμοι ωραίοι στη μπροστινή πλευρά και ουκ ολίγοι να’ ναι η χαρά της λακκούβας, ακόμη και σε τουριστικές περιοχές. Σκουπίδια πεταμένα ακόμη και σε καθαρά τουριστικές περιοχές, προβλήματα στις παραλίες κ.ά.

Η ταξιδιωτική κρίση στη Σαντορίνη. Το διάστημα 26–28 Ιανουαρίου 2025 σημειώθηκαν δεκάδες έως χιλιάδες μικροί σεισμοί γύρω από τη Σαντορίνη και στα θαλάσσια νερά βόρεια/βορειοανατολικά της καλδέρας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στις 6 Φεβρουαρίου 2025 η ελληνική κυβέρνηση να κηρύξει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Σαντορίνη λόγω της συνεχιζόμενης σεισμικής δραστηριότητας, με δεκάδες χιλιάδες σεισμούς που έπληξαν το νησί. Η τουριστική κίνηση τον Ιούλιο ήταν περίπου 15% χαμηλότερη από το κανονικό, αν και υπήρξε σταδιακή επαναφορά των κρατήσεων και των αφίξεων σε σχέση με τον Ιούνιο ώσπου η κατάσταση εξομαλύνθηκε.

Διαχείριση αδέσποτων ζώων: Η εμπειρία των επισκεπτών ήταν συνολικά θετική αλλά δεν έλειπαν και τα παράπονα για τη διαχείριση των ζώων στις πλατφόρμες Reddit, Tripadvisor και Google Reviews Τα παράπονα σε πλατφόρμες για τα αδέσποτα ήταν κυρίως από ζωόφιλους που θεώρησαν πως δεν υπάρχει μέριμνα από το κράτος ή την αυτοδιοίκηση, απ΄ όσους φοβούνταν μήπως εκδηλώσουν επιθετική συμπεριφορά προς αυτούς ή τα παιδιά τους.

Χειμερινός τουρισμός και μπλόκα: Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τη συνέχιση των αποκλεισμών στο οδικό δίκτυο, σε μία κρίσιμη συγκυρία για τη χριστουγεννιάτικη περίοδο και τον χειμερινό τουρισμό. Η απώλεια της περιόδου των Χριστουγέννων, τόνισε, απειλεί τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων χειμερινού τουρισμού. «Η απώλειά της δεν συνιστά απλώς μία πρόσκαιρη ζημία, αλλά θέτει ζήτημα επιβίωσης, με άμεσες επιπτώσεις για χιλιάδες εργαζόμενους και τις τοπικές κοινωνίες που εξαρτώνται από τη λειτουργία τους», ανέφερε.

Πισίνες: Ο νόμος για τις πισίνες άλλαξε σε ό, τι αφορά στη φύλαξη και στη χρήση θαλασσινού νερού, αλλά αυτό δεν σταμάτησε τα προβλήματα, αφού και πάλι υπήρξαν θύματα – παιδιά, που έπεσαν μέσα και δεν βγήκαν ποτέ.  

Υπερτουρισμός: Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόβλημα που είναι σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή και στην Ευρώπη και επηρεάζει και την Ελλάδα. Ορδές τουριστών, που έρχονται συνήθως συγκεκριμένες χρονικές περιόδους με ολέθρια αποτελέσματα για μνημεία αιώνων, αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών, με κυκλοφοριακό χάος, αδυναμίες στη διαχείριση κυρίως του νερού και του ρεύματος αλλά ακόμη περισσότερο των σκουπιδιών. Υπάρχουν περιοχές, που είναι υπερκορεσμένες τουριστικά και άλλες που είναι εντελώς υποανάπτυκτες, παρότι έχουν ιστορικά μνημεία ή φυσικές ομορφιές. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης προωθείται σύγχρονο μοντέλο διακυβέρνησης στον τουρισμό με την υποστήριξη της σύστασης και λειτουργίας των Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών (DMOs Destination Management Organizations), σε περιφέρειες και δήμους της χώρας.

Προσβασιμότητα: Η Ελλάδα, παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί, είναι πολύ πίσω σε ό, τι αφορά στην προσβασιμότητα. Πέρα από τις όποιες δυσκολίες υπάρχουν για τα παλαιά ξενοδοχεία ή για τις περιοχές που είναι αμφιθεατρικά χτισμένες και τους παραδοσιακούς οικισμούς για τον λεγόμενο ασημένιο τουρισμό ή τον τουρισμό ΑμΕΑ είναι ελάχιστες οι περιοχές, που μπορεί κάποιος να απολαύσει και να χαρεί με ασφάλεια τις διακοπές του, βγαίνοντας από το ξενοδοχείο, ακόμη κι αν το ίδιο έχει φροντίσει για τις υποδομές του.

Περίπου 30,9% των ξενοδοχείων στην Ελλάδα διαθέτουν ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ). Όμως, σ’ αυτό το ζήτημα έχουν ευθύνη και οι δήμοι και το κεντρικό κράτος, που, όπως διαμαρτύρονται, τους υποχρηματοδοτεί.

ΞΕΕ κατά Booking.com. Το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ) έχει κινηθεί νομικά και έχει υποστηρίξει δράσεις, κυρίως μέσω συλλογικών αγωγών ή καταγγελιών, κατά πλατφορμών, όπως η Booking.com, εστιάζοντας σε θέματα ανταγωνισμού (ρήτρες ισοτιμίας τιμών, πνευματικών δικαιωμάτων και unfair practices, με στόχο την προστασία των Ελλήνων ξενοδόχων και τη βελτίωση των όρων συνεργασίας.

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, τα έσοδα από τον τουρισμό κατά το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου αυξήθηκαν κατά 12,5%, φτάνοντας τα 12,1 δισ. ευρώ, ενώ οι αφίξεις ξένων επισκεπτών σημείωσαν άνοδο 2,6%. Η θετική αυτή εξέλιξη συνέβαλε σημαντικά στη βελτίωση του ισοζυγίου ταξιδιωτικών υπηρεσιών, ενισχύοντας τα έσοδα της χώρας από τον τουρισμό.

  Την ίδια ώρα οι ξενοδόχοι κάνουν λόγο για χρονιά χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις, με ορίζοντα που παραμένει ελπιδοφόρος και για τον Σεπτέμβριο.

   Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, Άγγελο Καλλία, η τουριστική κίνηση φαίνεται να βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με πέρσι. Όπως τόνισε, η σεζόν κυλά ικανοποιητικά, με αρκετές περιοχές να καταγράφουν θετική πορεία.

   Αισιόδοξα είναι και τα μηνύματα για τον Σεπτέμβριο. «Φαίνεται πως είναι μια χρονιά χωρίς εκπλήξεις, τουλάχιστον για τους ξενοδόχους, καθώς από τα στοιχεία που έχουμε, ο τομέας της εστίασης αντιμετωπίζει δυσκολίες: η αγοραστική δύναμη των επισκεπτών παρουσιάζεται μειωμένη», ανέφερε μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και πρόσθεσε: «Το ερώτημα που μας απασχολεί είναι πώς θα εξελιχθεί η χειμερινή σεζόν, καθώς οι πληθωριστικές τάσεις πιέζουν όλο και περισσότερο τα εισοδήματα των Ευρωπαίων, ενώ υπάρχει αναμονή και για τους δασμούς από πλευράς Αμερικής».

   Η Πελοπόννησος, όπως και αρκετοί νέοι προορισμοί, σταδιακά κερδίζουν έδαφος. «Πολλοί Έλληνες άρχισαν να ανακαλύπτουν νέους προορισμούς που αναπτύσσονται ήπια», σημείωσε. Η μεγάλη ακτογραμμή της χώρας προσφέρει πληθώρα δυνατοτήτων για διακοπές, ενώ το έντονο ενδιαφέρον των ξένων τουριστών, σύμφωνα με τον ίδιο, στηρίζει τόσο την οικονομία όσο και τη βιωσιμότητα του τουρισμού.

   Αξιοσημείωτη είναι και η αύξηση που παρουσίασαν φέτος τα ξενοδοχεία σε ορεινούς προορισμούς σε σχέση με πέρσι. «Αυτό δείχνει πως σταδιακά οι ορεινές περιοχές γίνονται επιλογή και για καλοκαιρινές διακοπές», επεσήμανε.

   Ωστόσο, παρά τη θετική εικόνα, οι ξενοδόχοι εξακολουθούν να ανησυχούν για τη βιωσιμότητα του τουριστικού προϊόντος, επισημαίνοντας την ανάγκη βελτίωσης των υποδομών.

   Σεπτέμβρης, η high season της Ηπείρου

   Αν και ο Σεπτέμβριος αποτελεί πλέον δημοφιλή μήνα για τα νησιά, για προορισμούς όπως η Ήπειρος παραμένει ακόμη πιο «δυνατός». Η τουριστική κίνηση κορυφώνεται όχι μόνο τον Σεπτέμβριο αλλά και τον Οκτώβριο. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ιωαννίνων, Σπύρος Σουρέλης, τα ξενοδοχεία της περιοχής γεμίζουν, ενώ η πόλη των Ιωαννίνων «δουλεύει στο φουλ» λόγω των πολλών εκδηλώσεων, συνεδρίων, αθλητικών διοργανώσεων και πολιτιστικών δράσεων.

   Παρά ταύτα, η χρονιά αναμένεται να κλείσει στα ίδια επίπεδα με πέρσι ως προς τα έσοδα, παρότι οι πληρότητες κατέγραψαν μεσοσταθμική πτώση.

   Πόσοι ταξίδεψαν

   Στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια της Fraport Greece, ο Αύγουστος σημείωσε ιστορικό ρεκόρ: διακινήθηκαν συνολικά 6,8 εκατ. επιβάτες, αύξηση 4% σε σχέση με πέρσι. Για πρώτη φορά ξεπεράστηκε αυτός ο αριθμός σε έναν μήνα, ενώ το αεροδρόμιο της Ρόδου έγινε το πρώτο που πέρασε το φράγμα του 1,3 εκατ. επιβατών.

   Η εντυπωσιακή άνοδος από το Ισραήλ (+53,9%) αλλά και η ισχυρή πορεία αεροδρομίων όπως η Θεσσαλονίκη (+9%), η Κέρκυρα (+5,3%) και τα Χανιά (+6,7%) ενίσχυσαν τη θετική εικόνα της σεζόν. Οι βασικές αγορές που τροφοδότησαν την αύξηση ήταν η Γερμανία, η Πολωνία, το Ισραήλ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Αντίθετα, η Σαντορίνη σημείωσε πτώση (-9,4%), λόγω περικοπών δρομολογίων της Volotea και κάμψης της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου.

   Η μέση πληρότητα πτήσεων βελτιώθηκε στο 88%, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της ζήτησης για την Ελλάδα, ενώ η εγχώρια κίνηση παρέμεινε σταθερή (916 χιλ. επιβάτες). Συνολικά, από την έναρξη της παραχώρησης, τα αεροδρόμια της Fraport έχουν υποδεχθεί σχεδόν 239 εκατ. επιβάτες.

   Ανοδική πορεία για τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών

   Ανοδικά κινείται και ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, τον Αύγουστο του 2025, η επιβατική κίνηση ανήλθε σε 3,88 εκατ. επιβάτες, αύξηση 6,7% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2024. Τόσο η εγχώρια (+2,5%) όσο και η διεθνής κίνηση (+8,4%) ξεπέρασαν τα περσινά επίπεδα.

   Συνολικά, στο διάστημα Ιανουαρίου -Αυγούστου 2025, το αεροδρόμιο διακίνησε 22,71 εκατ. επιβάτες, αυξημένους κατά 6,8%. Η άνοδος ήταν πιο έντονη στις διεθνείς αφίξεις και αναχωρήσεις (+8,8%) σε σύγκριση με την εγχώρια κίνηση (+2,1%).

   Αύξηση των αφίξεων για τους μήνες Ιανουάριος-Αύγουστος -σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024- καταγράφεται και από την «πεντάδα» των πιο δυνατών αγορών του εξωτερικού: ΗΠΑ (8%), Ηνωμένο Βασίλειο (10%), Γερμανία (5%), Γαλλία (8%) και Ιταλία (30%).

   Αύξηση σημειώθηκε και στις πτήσεις: στους πρώτους οκτώ μήνες του 2025 ανήλθαν σε 191.165, παρουσιάζοντας άνοδο 5,9% έναντι της ίδιας περιόδου το 2024. Οι πτήσεις εσωτερικού αυξήθηκαν κατά 1,3%, ενώ οι διεθνείς κινήθηκαν σε σαφώς υψηλότερα επίπεδα (+9,1%).

   Η φετινή σεζόν αποδεικνύει ότι ο ελληνικός τουρισμός όχι μόνο διατηρεί τη δύναμή του, αλλά και διευρύνει τους ορίζοντές του, αγκαλιάζοντας νέους προορισμούς και διαφορετικές μορφές ταξιδιωτικής εμπειρίας. Με τον Σεπτέμβριο να εξελίσσεται σε έναν από τους πιο ελκυστικούς μήνες για διακοπές και την Ελλάδα να παραμένει σταθερά στις πρώτες επιλογές διεθνώς, οι προοπτικές για το μέλλον διαγράφονται ιδιαίτερα θετικές, καθώς το ελληνικό καλοκαίρι δεν τελειώνει τον Αύγουστο.

Το μεσημέρι της Κυριακής, σύμφωνα με το neakriti.gr, σημειώθηκε ακόμα μια αποβίβαση 39 ατόμων στην παραλία Χρυσόστομος, τρία χιλιόμετρα ανατολικά των Καλών Λιμένων στο Ηράκλειο, χωρίς να είναι ακόμη σαφές από πού προήλθαν. Οι μετανάστες αποβιβάστηκαν αυτόνομα, χωρίς παρέμβαση της Frontex ή του Λιμενικού Σώματος.

Αφίξεις – αριθμοί που προκαλούν ανησυχία

Μόνο την Κυριακή καταγράφηκαν:

• Τέσσερις αποβιβάσεις στη Γαύδο, με την πρώτη λέμβο να περιλαμβάνει 144 άτομα και τις υπόλοιπες τρεις 60, 65 και 33 άτομα, συνολικά πάνω από 300 άτομα που παρέμειναν στο νησί.
• 38 άτομα διασώθηκαν νοτιοδυτικά της Γαύδου από περιπολικό σκάφος του Λιμενικού.
• 71 μετανάστες περισυνελέγησαν νότια της Γαύδου από σκάφος της Frontex και οδηγήθηκαν στη Χώρα Σφακίων.
• Τελευταίο περιστατικό: 166 άτομα σε δύο φουσκωτές λέμβους, από τα οποία 49 μεταφέρθηκαν στη Γαύδο και οι υπόλοιποι 117 στη Χώρα Σφακίων.

Συνολικά, μόνο για την Κυριακή οι αφίξεις ξεπέρασαν τα 570 άτομα, ενώ από το απόγευμα του Σαββάτου οι συνολικές αφίξεις ξεπερνούν τα 800 άτομα.

Προβλήματα στη Γαύδο και τα Χανιά

Η κατάσταση στη Γαύδο είναι οριακή. Η δήμαρχος, Λίλιαν Στεφανάκη, περιέγραψε ότι η περιοχή Καρεβέ έχει γεμίσει από κόσμο, με τους τοπικούς καταστηματάρχες να έχουν κλείσει λόγω ασφυκτικής κατάστασης. Ο Δήμος δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των εκατοντάδων ανθρώπων, καθώς λείπουν επαρκείς προμήθειες.

Το Λιμενικό και ο Δήμος Χανίων προειδοποιούν για κινδύνους υγιεινής, παθολογικά προβλήματα και εντάσεις που ασκούν πίεση σε όλους τους εμπλεκόμενους. Η αντιδήμαρχος Χανίων, Ελένη Ζερβουδάκη, κάνει λόγο για απόγνωση και σοβαρά υγειονομικά προβλήματα, σημειώνοντας ότι οι υπάρχουσες δομές στην Αγυιά έχουν φτάσει στα όριά τους.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι οι 342 μετανάστες που παραμένουν έγκλειστοι για πάνω από έναν μήνα ζουν σε συνθήκες έλλειψης ήλιου, με μικρά παιδιά, έγκυες γυναίκες και άτομα με ψυχιατρικά ή δερματικά προβλήματα. Οι λιμενικοί αναγκάζονται να εκτελούν ακόμη και χρέη νοσοκόμου.

Από την 1η Ιανουαρίου μέχρι σήμερα, ο Δήμος Χανίων έχει δαπανήσει 830.000 ευρώ, επισημαίνοντας ότι αν και είναι Δήμος αλληλεγγύης, δεν μπορεί να λειτουργεί ως μόνιμος χώρος υποδοχής.

Τα στοιχεία από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» και από τους σταθμούς διοδίων γύρω από την Αττική δίνουν ένα σαφές μήνυμα ότι ο τουρισμός σημειώνει σταθερή τάση ανάκαμψης.

Σύμφωνα με στοιχεία από το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», ο αριθμός των επιβατών στις πτήσεις εσωτερικού μεταξύ 1ης Ιουλίου και 24ης Αυγούστου ήταν αυξημένος κατά 21,2% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019, που ισοδυναμεί με 345.288 περισσότερα άτομα. Ακόμα μεγαλύτερο ήταν το «άλμα» στις ελεύσεις από το εξωτερικό, ξεπερνώντας το 29%.

Θετικά ήταν τα στοιχεία και σε σχέση με την τελευταία διετία, με την επιβατική κίνηση προς εγχώριους προορισμούς να είναι αυξημένη κατά 8,3% σε σχέση με το αντίστοιχο δίμηνο του 2023 και κατά 1,7% έναντι του 2024, γεγονός που δείχνει μία σταθερά ανοδική πορεία στις μετακινήσεις το διάστημα που παραδοσιακά κορυφώνεται η έξοδος των αδειούχων του καλοκαιριού.

Η ευρύτερη αύξηση της κίνησης οδήγησε τις αεροπορικές εταιρείες να αυξήσουν τα δρομολόγια εντός Ελλάδας και προς την χώρα μας.

Ανάλογη εικόνα προκύπτει από τις μετρήσεις στους σταθμούς διοδίων στην Ελευσίνα και στις Αφίδνες, οι οποίοι περιβάλλουν την πρωτεύουσα, καθώς οι διελεύσεις οχημάτων από τις αρχές Ιουλίου έως την περασμένη Κυριακή ήταν αυξημένες κατά 12,62% συγκριτικά με τις αντίστοιχες ημέρες του 2019.

Άνοδος στις οδικές εξόδους καταγράφηκε επίσης σε σχέση με το 2023 και το 2024, της τάξης του 4,56% και του 3,25% αντίστοιχα.

Σε ό,τι αφορά τους ταξιδιώτες που επέλεξαν να «εγκαταλείψουν» την Αττική με πλοίο από τα λιμάνια του Πειραιά, της Ραφήνας και του Λαυρίου, οι αναχωρήσαντες ξεπέρασαν τα 2,14 εκατομμύρια, αυξημένοι κατά περίπου 0,17% σε σύγκριση με το διάστημα μεταξύ 1ης Ιουλίου και 24 Αυγούστου του 2019, ενώ μικρές αυξήσεις παρατηρήθηκαν και σε σχέση με την προηγούμενη διετία.

Σύμφωνα με σχετική έρευνα της Eurostat, περίπου το 46% των πολιτών άνω των 16 ετών δήλωσε πέρυσι ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να απουσιάσει για μία εβδομάδα αναψυχής. Ωστόσο, οι πίνακες της ευρωπαϊκής υπηρεσίες δείχνουν επίσης ότι μεταξύ 2019 και 2024 ο αριθμός των Ελλήνων που έκανε διακοπές αυξήθηκε κατά 448.000 άτομα, και το 2024 πραγματοποιήθηκαν 1.192.000 περισσότερα ταξίδια για προσωπικούς λόγους συγκριτικά με το 2019. Βεβαίως, τότε υπήρξε και η πανδημία του κορωνοϊού που καθήλωσε το επιβατικό κοινό σε όλες τις χώρες.

Η τάση πτώσης, κατά το tourismtoday, αφορά κυρίως τις ευρωπαϊκές αγορές, αλλά επεκτείνεται και σε άλλους σημαντικούς προορισμούς. Συνολικά, από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο, οι αφίξεις στην Τουρκία ανήλθαν σε 28,4 εκατ., σημειώνοντας μείωση 2,1% σε σχέση με πέρυσι.

Το 2024 η Τουρκία είχε προσελκύσει 52,6 εκατ. ξένους επισκέπτες (62,3 εκατ. συνολικά), κατακτώντας την τέταρτη θέση παγκοσμίως με έσοδα 61,1 δισ. δολάρια αποτελώντας βασική ανταγωνίστρια χώρα σε σχέση με την Ελλάδα.

Η Γερμανία παραμένει η κορυφαία αγορά για την Τουρκία με 981.000 αφίξεις, ακολουθούμενη από τη Ρωσία (953.733), το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία και την Ολλανδία. Ωστόσο, η γενική κατεύθυνση είναι αρνητική. Βεβαίως, ένα μεγάλο κομμάτι των Τούρκων που εισέρχονται στη χώρα από τη Γερμανία είναι ομογενείς, που έρχονται για διακοπές.

H πτώση από τις ΗΠΑ έφτασε το 21,9%, από το Ιράν το 19% και από την Ελλάδα το 14,4%. Οι ευρωπαϊκές αγορές, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του τουρκικού τουρισμού, δείχνουν πλέον μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα. Με πληθωρισμό στο 33,5%, υψηλά επιτόκια και ανατίμηση της λίρας, οι τιμές στη διαμονή και τις υπηρεσίες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Τα άλλοτε ελκυστικά all – inclusive πακέτα κοστίζουν πλέον πολύ ακριβότερα ενώ οι τουρίστες διαμαρτύρονται για εξωφρενικές τιμές σε εστιατόρια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν τα 35 δολάρια για ένα πιάτο κεφτεδάκια ή τα 20 δολάρια για μια πίτσα σε τουριστικές παραλιακές περιοχές.

Με τον τουρισμό να αντιπροσωπεύει περίπου το 10% του ΑΕΠ και το 5% της απασχόλησης της Τουρκίας, η κάμψη πλήττει ξενοδοχεία, ταξιδιωτικά γραφεία αλλά και την οικονομία στο σύνολό της. Παράλληλα, αποτελεί προειδοποίηση για τις αγορές και τους επενδυτές.

Σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός στην Ανατολική Μεσόγειο σκληραίνει, αυτά τα στοιχεία μπορούν να αποτελέσουν καθοριστικό πλεονέκτημα αλλά και προειδοποιητικό μήνυμα για τιμές εξωφρενικές και σε ορισμένες ελληνικές τουριστικές περιοχές.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, παρατηρήθηκε αύξηση 4,7% στις αφίξεις και 3,7% στις διανυκτερεύσεις των αλλοδαπών. Αντίστοιχα, για τους ημεδαπούς παρατηρήθηκε αύξηση στις αφίξεις και στις διανυκτερεύσεις κατά 2,7% και 2,9%, αντίστοιχα.

Μεγαλύτερη συμβολή στις αφίξεις και τις διανυκτερεύσεις στο σύνολο των καταλυμάτων παρατηρήθηκε από τους ημεδαπούς με 57,9% και 54,9%, αντίστοιχα. Η μέση συνολική διανυκτέρευση ανήλθε σε 2,3 ημέρες.

Διψήφιο ποσοστό ανόδου 11,8% σημειώθηκε και σε σχέση με το προπανδημικό 2019.

Θετικό πρόσημο κατέγραψαν και οι αεροπορικές αφίξεις εσωτερικού την περίοδο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου, όταν και καταγράφηκαν 8,3 εκατ. έναντι 6,9 εκατ. της περιόδου του 2022, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 19,3%.

Πρωταθλητής

Τα πρωτεία για το 11μηνο είχε ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» με 6,7 εκατ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις και αύξηση 27,6%.

Ακολούθησε το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης όπου καταγράφηκαν 2,2 εκατ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις παρουσιάζοντας αύξηση 19,7%. Στο αεροδρόμιο του Ηρακλείου καταγράφηκε αύξηση 4,8% και οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις ανήλθαν σε 3,6 εκατ. και στο αεροδρόμιο των Χανίων οι αφίξεις ανήλθαν σε 1,4 εκατ. παρουσιάζοντας αύξηση 8,6%.

Στο αεροδρόμιο της Ρόδου καταγράφηκαν 2,6 εκατ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις παρουσιάζοντας αύξηση κατά 3,1% (+79 χιλ.) στο αεροδρόμιο της Κω 1,3 εκατ. διεθνείς αφίξεις παρουσιάζοντας αύξηση κατά 5,4% (+66 χιλ.) ενώ στο αεροδρόμιο της Καρπάθου 90 χιλ. διεθνείς αφίξεις παρουσιάζοντας επίσης αύξηση κατά 2,7% (+2 χιλ.).

Στο αεροδρόμιο της Μυκόνου καταγράφηκαν 546 χιλ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις παρουσιάζοντας μείωση κατά 5,2% (-30 χιλ.) και στο αεροδρόμιο της Σαντορίνης καταγράφηκαν 743 χιλ. διεθνείς αφίξεις παρουσιάζοντας μείωση κατά 8,7% (-71 χιλ.).

Στο αεροδρόμιο της Κέρκυρας οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις διαμορφώθηκαν σε 1,8 εκατ. παρουσιάζοντας αύξηση κατά 8,4% (+142 χιλ.) και στο αεροδρόμιο της Ζακύνθου οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις διαμορφώθηκαν σε 991 χιλ. παρουσιάζοντας αύξηση κατά 9,8% (+89 χιλ.). Στο αεροδρόμιο του Ακτίου καταγράφηκαν 393 χιλ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις εμφανίζοντας αύξηση κατά 5,5% (+21 χιλ.) ενώ στο αεροδρόμιο της Κεφαλονιάς η αύξηση ανήλθε σε 2,8% (+10 χιλ.) καθώς καταγράφηκαν 363 χιλ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις.

Αύξηση κατά 8,2% (+18 χιλ.) καταγράφηκε στο αεροδρόμιο της Σκιάθου με τις αεροπορικές αφίξεις να ανέρχονται σε 239 χιλ. Παρόμοια εικόνα και στα αεροδρόμια της Σάμου και της Καβάλας με την αύξηση να ανέρχεται σε 5,9% (+7 χιλ.) και 21,8% (+22 χιλ.) αντίστοιχα καθώς καταγράφηκαν 132 χιλ. και 122 χιλ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις.

Στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας σημειώθηκε μείωση κατά 15,2% (-24 χιλ.) ενώ καταγράφηκαν 136 χιλ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις. Αντίθετα στο αεροδρόμιο του Άραξου οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις ανήλθαν σε 67 χιλ. παρουσιάζοντας αύξηση κατά 36,3% (+18 χιλ.). Στο αεροδρόμιο της Μυτιλήνης οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις διαμορφώθηκαν σε 54 χιλ. παρουσιάζοντας αύξηση κατά 15,6% (+7 χιλ.).

Σε ανάκαμψη οι οδικές αφίξεις

Την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου καταγράφηκαν 9,9 εκατ. διεθνείς οδικές αφίξεις, έναντι 7,6 εκατ. της ίδιας περιόδου του 2022, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 31,6% (+2,4 εκατ. οδικές αφίξεις). Ωστόσο, ακόμα υπολείπονται σε ποσοστό 15,4% σε σχέση με το 2019.

Το 11μηνο, καταγράφηκε αύξηση από όλες τις γειτονικές χώρες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2022.

Ειδικότερα, η μεγαλύτερη αύξηση τόσο σε απόλυτες διαφορές όσο και σε ποσοστιαίες διαφορές καταγράφεται από την Βουλγαρία κατά 53,3% (+1,5 εκατ.) ενώ καταγράφηκαν 4,3 εκατ. οδικές αφίξεις και ακολούθησε η Τουρκία όπου καταγράφεται αύξηση κατά 50,8% (+368 χιλ.) με 1,1 εκατ. οδικές αφίξεις.

Η αύξηση από την Βόρεια Μακεδονία ανήλθε σε 12,7% (+335 χιλ.) καθώς οι οδικές αφίξεις διαμορφώθηκαν σε 3 εκατ. ενώ από την Αλβανία η αύξηση ανέρχεται σε 14% (+195 χιλ.) με τις οδικές αφίξεις να διαμορφώνονται σε 1,6 εκατ.

O υπουργός Τουρισμού Βασίλης Κικίλιας, μετά από συνάντηση που πραγματοποίησε σήμερα το μεσημέρι με τον CEO της Fraport Greece Alexander Zinell, δήλωσε ότι η περασμένη χρονιά ήταν για τα περιφερειακά αεροδρόμια πολύ επιτυχημένη και το υπουργείο μελετά τους τρόπους με τους οποίους θα στηριχθεί περαιτέρω η επιμήκυνση της σεζόν.

Ο κ. Κικίλιας ευχαρίστησε τον CEO της Fraport για την πολύ παραγωγική συνεργασία σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Η επέκταση της τουριστικής περιόδου και η προβολή προορισμών για 12μηνο τουρισμό αποτελεί κύρια στρατηγική μας. Είναι κομβικής σημασίας ο τρόπος με τον οποίο θα μπορέσουμε να δώσουμε παραπάνω κίνητρα στα αεροδρόμιά μας».

Από την πλευρά του, ο κ. Zinell δήλωσε: «Είχα σήμερα με τον υπουργό Τουρισμού Βασίλη Κικίλια μια πολύ εποικοδομητική συνάντηση, Συζητήσαμε για την περασμένη σεζόν και για προοπτικές της επόμενης. Είμαστε συγκρατημένα αισιόδοξοι για το καλοκαίρι του 2023. Όλα τα σημάδια δείχνουν ότι είμαστε στη σωστή κατεύθυνση, οπότε μπορούμε να περιμένουμε πολύ καλές επιδόσεις το ερχόμενο καλοκαίρι. Συζητήσαμε επίσης πώς μπορούμε να διευκολύνουμε την αύξηση της κίνησης έτσι ώστε να έχουμε περισσότερους τουρίστες -και off season- και νομίζω ότι είμαστε σε πολύ καλό δρόμο».

Όπως δήλωσε, τα στοιχεία από τα αεροδρόμια, την Τράπεζα της Ελλάδος και την ΕΛ.ΣΤΑΤ καταδεικνύουν ότι αφίξεις και έσοδα προσέγγισαν ή ακόμα και ξεπέρασαν σε ορισμένες περιπτώσεις τις τις επιδόσεις- ρεκόρ του 2019, που ήταν όμως μια χρονιά «ανέφελη», χωρίς προβλήματα. “Όταν κάνουμε σύγκριση με την προ-πανδημίας περίοδο, θα πρέπει να υπολογίζουμε ότι τους πρώτους μήνες του 2022 ήταν σε ισχύ οι περιορισμοί λόγω της παραλλαγής «Όμικρον» και ακολούθησαν πόλεμος στην καρδιά της Ευρώπης, ακρίβεια, πληθωρισμός, ενεργειακή κρίση. Ενδεικτικά, θα σας αναφέρω τα στοιχεία που ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα η Fraport: Η φετινή επιβατική κίνηση στα 14 μεγαλύτερα περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας, κατέγραψε ρεκόρ με 30,5 εκατομμύρια επιβάτες να έχουν διακινηθεί από τον Ιανουάριο έως τον Νοέμβριο, αριθμός κατά 3,6% αυξημένος σε σύγκριση με το 2019. Επιπλέον, ενισχύσαμε την κρουαζιέρα με αύξηση του homeporting με 5.000 calls στα ελληνικά λιμάνια, αριθμός ρεκόρ, ενώ στο πλαίσιο του βιώσιμου τουριστικού μοντέλου αναδείξαμε νέους προορισμούς κρουαζιέρας (Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Βόλος κ.α)” ανέφερε ο κ. Κικίλιας, προσθέτοντας ότι παρά τις φετινές αντιξοότητες, τα ταξιδιωτικά έσοδα όχι μόνο έπιασαν τον στόχο του περσινού προϋπολογισμού, αλλά και τον ξεπέρασαν κατά 3 δις ευρώ. “Πρόκειται για ζεστό χρήμα το οποίο πηγαίνει αδιαμεσολάβητα στην τσέπη των Ελλήνων πολιτών, που τόσο το έχουν ανάγκη, ειδικά αυτή τη δημοσιονομικά δύσκολη περίοδο”, είπε χαρακτηριστικά.

Αναφορικά με την τουριστική κίνηση τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, δήλωσε ότι οι πληρότητες αναμένεται να κινηθούν σε πολύ υψηλά επίπεδα, φτάνοντας ακόμα και το 100% στους δημοφιλείς προορισμούς. Μετά τις γιορτές, όπως σημείωσε, θα πραγματοποιηθεί νέα κλήρωση του προγράμματος “Τουρισμός για Όλους” για 125.000 άυλες ψηφιακές κάρτες, προκειμένου να ενισχυθεί ο εγχώριος τουρισμός και να στηριχθούν οι χειμερινοί/ορεινών προορισμοί και μετά την εορταστική περίοδο.

Μιλώντας για τους επόμενους στόχους, τόνισε ότι το 2023 θα είναι η χρονιά που το πρόσημο της βιωσιμότητας θα είναι πιο εμφανές παντού. Από τις διαφημιστικές καμπάνιες μέχρι την υλοποίηση σειράς έργων υποδομών σε νησιωτικούς και ηπειρωτικούς προορισμούς, όπως διαχείριση των στερεών αποβλήτων, των υδάτινων πόρων, ηλεκτροκίνηση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, λιμάνια, μαρίνες, αγκυροβολία, ορεινά μονοπάτια, χιονοδρομικά κέντρα, οινοποιία κ.α. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Θεσσαλονίκη, σημειώνοντας ότι θα αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο η κρουαζιέρα – η οποία φέτος ήταν 10 φορές πάνω συγκριτικά με το 2019- η πόλη θα προβληθεί ως ιδανικός προορισμός για city break, ενώ ταυτόχρονα έχουν δρομολογηθεί νέα ανοίγματα στις αγορές των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας και νέες απευθείας πτήσεις.

Σχετικά με τις πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις υπογράμμισε ότι οι κατηγορίες για την Ε. Καϊλή αποτελούν πολύ σοβαρή υπόθεση και ότι τέτοια φαινόμενα διαφθοράς κλονίζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών ειδικά της νέας γενιάς. “Το χάσμα ανάμεσα στους πολιτικούς και την κοινωνία μεγαλώνει και αν δεν κάνουμε κάτι, κάποια στιγμή δεν θα γεφυρώνεται πια. Πρέπει να θυμόμαστε πάντα ότι χωρίς την εμπιστοσύνη και την στήριξη των πολιτών, εμείς οι πολιτικοί δεν είμαστε τίποτα και επιβάλλεται να μη ξεχνάμε ούτε μια στιγμή ποιοι μας έδωσαν τις κοινοβουλευτικές μας θέσεις και για ποιους λόγους ψηφιστήκαμε και είμαστε στην εξουσία”, επεσήμανε ο κ. Κικίλιας.

Τέλος, τόνισε ότι κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι τα τελευταία χρόνια η χώρα έχει έρθει αντιμέτωπη με πολλαπλές και σοβαρές κρίσεις (πανδημία, ακρίβεια, ενεργειακό, ελληνοτουρκικά), ωστόσο η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αποδείξει ότι με σοβαρότητα και υπευθυνότητα μπορεί να είναι αποτελεσματική, να παίρνει εγκαίρως τις σωστές πρωτοβουλίες, να δίνει λύσεις και να είναι δίπλα στην κοινωνία σε όποια δυσκολία κι αν προκύψει. “Σύντομα θα δοθεί και πολιτική απάντηση στο διακύβευμα της κάλπης και θα κληθούμε όλοι μαζί να ξαναπροσπαθήσουμε και να ολοκληρώσουμε το έργο μας για άλλη μια ακόμα τετραετία” ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Τουρισμού.

Ο υπουργός Τουρισμού τόνισε ότι το success story της χρονιάς είναι η συμφωνία που επιτεύχθηκε με τις αμερικανικές αερογραμμές για 63 απευθείας πτήσεις την εβδομάδα από τις ΗΠΑ στο «Ελ. Βενιζέλος» με αποτέλεσμα να έχουν γεμίσει τα ξενοδοχεία και τα καταστήματα στην Αθήνα και στους ταξιδιωτικούς προορισμούς σε όλη την Ελλάδα με Αμερικανούς high spenders ταξιδιώτες.

«Είμαστε αυτή τη στιγμή μόνο 0,5% κάτω σε αφίξεις σε σχέση με το 2019 στο “Ελ. Βενιζέλος” και 23% πάνω στα αεροδρόμια της Fraport, τα περιφερειακά αεροδρόμιά μας. Και τα στοιχεία που έχουμε από τον Μάιο και τον Ιούνιο δείχνουν ότι έχουμε σαφή αύξηση και στα έσοδα από τον τουρισμό» είπε ο κ. Κικίλιας, υπογραμμίζοντας ότι στόχος του Υπουργείου είναι ο εμπορικός κόσμος και η εστίαση, οι αγρότες και η πρωτογενής παραγωγή που δίνουν τα προϊόντα τους στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, να ενισχυθούν σημαντικά από την αύξηση των τουριστικών ροών και να ενισχυθεί η μέση ελληνική οικογένεια. «Επίσης ενδυναμώνουμε και τον κατασκευαστικό τομέα καθώς 8 στις 10 επενδύσεις στην Ελλάδα έρχονται από τον τουρισμό».

«Όπως βλέπετε, λοιπόν, δεν είναι η μονοκαλλιέργεια. Ο τουρισμός είναι μια πολύ μεγάλη οικονομική δραστηριότητα και αποτελεί το 25% του ΑΕΠ. Θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε μέχρι το τέλος της σεζόν που θα είναι Δεκέμβρης, προκειμένου να γεμίσουμε τις τσέπες των Ελλήνων. Πρέπει να το κάνουμε αυτό. Αυτό ζήτησε ο πρωθυπουργός, αυτή είναι η εντολή, αυτό κάνουμε» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κικίλιας.