Το πετρέλαιο Brent έχει προσεγγίσει τα 95 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο περίπου 4% σε ημερήσια βάση και 22% τον τελευταίο μήνα, ενώ και το φυσικό αέριο κινείται ανοδικά, ξεπερνώντας τα 61 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Πάνω από τα δύο ευρώ οι τιμές των καυσίμων στην αντλία

Οι εξελίξεις αποτυπώνονται ήδη και στην ελληνική αγορά, όπου για πρώτη φορά μετά από πολλούς μήνες το πετρέλαιο κίνησης είναι ακριβότερο από την αμόλυβδη, με τις τιμές και των δύο καυσίμων να πλησιάζουν ή και να ξεπερνούν τα 2 ευρώ το λίτρο σε αρκετές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα στις Κυκλάδες.

Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι, εφόσον συνεχιστεί η ένταση στη Μέση Ανατολή, αναμένονται νέες αυξήσεις τις επόμενες ημέρες.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης μέτρων στήριξης για τους καταναλωτές, με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη να δηλώνει ότι, ανάλογα με τις δημοσιονομικές δυνατότητες, θα μπορούσε να εξεταστεί νέα επιδότηση στα καύσιμα, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι ύψους 200 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της διεθνούς ενεργειακής κρίσης.

Ο Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης Συμεών, σε ανακοίνωση του εξαπολύει πυρά κατά της κυβέρνησης α αποσυρθεί η διάταξη που προβλέπει μέχρι και διπλασιασμό των μισθών των Αρχιεπισκόπων και των Μητροπολιτών και να μη φτάσει ποτέ στη Βουλή.
Σε γραπτή του δήλωση κάνει λόγο για προσπάθεια διασυρμού της εκκλησίας με την εν λόγω κυβερνητική πρωτοβουλία και παράλληλα αδειάζει τον πρωθυπουργό σχετικά με το ότι η εν λόγω διάταξη αποτελούσε πάγιο αίτημα της εκκλησίας.

Αστειευόμενος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Κα­νείς ὅ­μως ἀ­πό μᾶς τούς ἀρ­χι­ε­ρεῖς δέν δι­α­νο­ή­θη­κε αὐ­τό νά τό ἀ­παι­τή­σει. Τώ­ρα ἄν στίς ἐ­πι­κοι­νω­νί­ες τοῦ Ἀρ­χι­ε­πι­σκό­που μέ τόν πρω­θυ­πουρ­γό, ὁ πρῶ­τος χαριτολογώντας «ἀ­πεί­λη­σε» νά με­τα­πη­δή­σει στό Ἰσ­λάμ καί νά… γί­νει «μουφ­τῆς» (ἐ­πει­δή οἱ ἕλ­λη­νες μουφ­τῆ­δες ἀ­μεί­βον­ται κα­τά πο­λύ ὑ­ψη­λό­τε­ρα ἀ­πό τούς Μη­τρο­πο­λί­τες) καί ὁ πρω­θυ­πουρ­γός «φο­βή­θη­κε» μή­πως κον­τά στά ἄλ­λα προ­βλή­μα­τα πού ἀν­τι­με­τω­πί­ζει θά τοῦ τύ­χαι­νε καί αὐ­τό, δέν μπο­ρῶ νά γνω­ρί­ζω…».

Η κυβέρνηση επιμένει για “αίτημα της Εκκλησίας”, μητροπολίτες διαψεύδουν- Δυσαρέσκεια στους ιερείς

Η κυβέρνηση επιμένει πώς η απόφαση για τις αυξήσεις μισθών στον αρχιεπίσκοπο και τους μητροπολίτες προέκυψε ως ικανοποίηση στο αίτημα της Ιεράς Συνόδου, κάτι που αμφισβητείται εντόνως από τον Μητροπολίτη Συμεών αλλά και άλλους αρχιερείς.

Χαρακτηριστική είναι η δήλωση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη (σε συνέντευξή της στο libre):

“Το ζήτημα της μισθολογικής αναπροσαρμογής των Μητροπολιτών δεν προέκυψε συγκυριακά αλλά αποτελεί διαχρονικό αίτημα της Εκκλησίας της Ελλάδος και εντάχθηκε σε ένα συνολικό πλαίσιο εξορθολογισμού των αποδοχών στο Δημόσιο.

Η επιλογή της Κυβέρνησης βασίστηκε στην αρχή της θεσμικής ισορροπίας και μισθολογικής ισότητας, και όχι της προσωπικής αξιολόγησης των προσώπων ως προς τις ανάγκες τους.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση εντάσσεται στην αναγνώριση του σημαντικού διοικητικού ρόλου του Μητροπολίτη και στην ανάγκη να υπάρχει αναλογικότητα σε σχέση με άλλες θέσεις ευθύνης του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Κι όλα αυτά σε συνέχεια της ιστορικής απόφασης που λάβαμε ως Κυβέρνηση, κατά την πρώτη μου θητεία στο Υπουργείο, για την αναγνώριση των οργανικών θέσεων των ιερέων.

Η συζήτηση αυτή είναι άδικο να μετατρέπεται σε αντιπαράθεση μικροκομματικών εντυπώσεων, αλλά οφείλει να παραμένει στο πεδίο σοβαρότητας και σεβασμού του ρόλου των θρησκευτικών λειτουργών.

Δεν πρόκειται για ζήτημα προνομίων, αλλά θεσμικής συνέπειας”, τονίζει.

Όμως ήδη αρκετοί αρχιερείς διαφωνούν με την κυβερνητική απόφαση και είτε ζητούν να αποσυρθεί είτε δηλώνουν πώς θα διαθέσουν τα χρήματα της αύξησης σε φιλανθρωπικούς σκοπούς ή στα ταμεία της μητροπόλεώς τους. Προκύπτει, ωστόσο, και δυσαρέσκεια των ιερέων που βλέπουν την κυβέρνηση να “πριμοδοτεί” για πολιτικούς λόγους -και δη σε προεκλογική περίοδο- τους αρχιερείς ενώ οι ίδιοι χειμάζονται οικονομικά με χαμηλούς μισθούς αν και δεν διαθέτουν κανένα προνόμιο (όπως οι μητροπολίτες) και έχουν οικογένειες.

Η επιρροή και η παρεμβατικότητα εκκλησιαστικών και παραεκκλησιαστικών κέντρων, ειδικά στη Μακεδονία αλλά όχι μόνο, δεν είναι “αστικός μύθος”. Από την εποχή της “Χριστιανικής Δημοκρατίας” του Ψαρουδάκη, την επί σειρά ετών κυριαρχία του Στέλιου Παπαθεμελή στη Θεσσαλονίκη και τις ευθέως πολιτικές παρεμβάσεις του μακαριστού Χριστόδουλου, έως την πρόσφατη πολιτική “χειροτονία” Νατσιού, ο ρόλος της Εκκλησίας είναι σημαντικός.

Με εξαίρεση την κατ΄ αρχήν συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου που δεν προχώρησε λόγω των αντιδράσεων της Ιεράς Συνόδου, φιλελεύθεροι, κεντρώοι και αριστεροί δεν κατόρθωσαν ποτέ να διαπραγματευτούν σοβαρά τον διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας, ο δε παρεμβατισμός εκκλησιαστικών κύκλων –αν και σπανίως της επίσημης ηγεσίας της Εκκλησίας που είθισται να είναι προσεκτική– παραμένει “εις τον αιώνα τον άπαντα” ισχυρός, ενίοτε και καταλυτικός.

Από τη σύγκρουση του Σημίτη (που την κέρδισε) για την μη αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες έως τον επιθετικό και επιδραστικό ρόλο της Εκκλησίας στη Συμφωνία των Πρεσπών και τις αντιεπιστημονικές θεωρίες αρκετών ιεραρχών για τα εμβόλια του Covid, κανείς πρωθυπουργός δεν υποτίμησε την αξία μιας καλής κουβέντας ή έστω της ανοχής της ορθόδοξης ηγεσίας. Κι όσοι έπαθαν, έμαθαν…

Σε καθαρά προεκλογικό χρόνο, εν μέσω ακρίβειας και με τις έρευνες (π.χ ΙΟΒΕ) να δείχνουν ότι επτά στους δέκα Έλληνες δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα, η κυβέρνηση αποφάσισε περίπου να διπλασιάσει τους μισθούς του αρχιεπισκόπου και των μητροπολιτών (ενεργών και τιτουλάριων). Ορίζει ότι οι μικτές μηνιαίες αποδοχές Αρχιεπισκόπου, Μητροπολιτών και των Τιτουλάριων Μητροπολιτών αυξάνονται στο 90% των ανώτατων αποδοχών του γενικού γραμματέα υπουργείου, δηλαδή από 2.400 ευρώ σε 4.672 ευρώ περίπου.

Η ιεραρχία θα μπορούσε να αρνηθεί τέτοιες αυξήσεις σε τέτοιους καιρούς, πολλώ μάλλον που, πρακτικά, όλες οι δαπάνες των μητροπολιτών (αυτοκίνητο, οδηγός, κατοικία κλπ) καλύπτονται από τις μητροπόλεις τους. Δεν το έπραξε.

Ψηφίζουν, άραγε, τα μανουάλια; Αν κρίνουμε από το πρόσφατο προηγούμενο της “Νίκης” του Δημ. Νατσιού η απάντηση είναι καταφατική. Όχι κατά κυριολεξία, φυσικά, αλλά δια της επίδρασης που μπορεί να έχει το κήρυγμα του...οικείου μητροπολίτη, ακόμα περισσότερου του “γέροντα” ή της “γερόντισσας” στα μοναστήρια και δη σε γυναίκες και άντρες μεγαλύτερης ηλικίας.

Μπορεί η “Νίκη” να πνέει τα λοίσθια δημοσκοπικά, όμως φαίνεται πώς η προτίμηση εκκλησιαστικών και παραεκκλησιαστικών κύκλων και μοναστηριών στρέφεται προς το κόμμα Καρυστιανού, ίσως αύριο και προς το κόμμα που μπορεί να ιδρύσει ο Αντ. Σαμαράς. Και οι απογοητευμένοι δεξιοί ψηφοφόροι ίσως αποδειχθούν περισσότερο ευάλωτοι τώρα στις από άμβωνος νουθεσίες.

Κι επειδή ο “δημοσιονομικός κανόνας” δεν επιτρέπει σπατάλες, οι παροχές είναι στοχευμένες: όχι στους περίπου 10.000 ιερείς (που στην πλειονότητά τους εκτελούν όχι μόνο πνευματικό έργο αλλά και φιλάνθρωπο και στηρίζουν τοπικές μικρές κοινωνίες) που μισθοδοτούνται ως δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά σε εκείνους που μπορούν να εκπέμψουν το “φλογερό” υποστηρικτικό ή καταγγελτικό μήνυμα με πολιτικές αποχρώσεις.

Η αφορμή για το νέο ισχυρό selloff δόθηκε μετά το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο στο Ιράν, το οποίο επιτείνεται από την πρόσφατη επίθεση με drone σε πυρηνική εγκατάσταση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Με το πετρέλαιο τύπου Brent να σκαρφαλώνει στα 111 δολάρια το βαρέλι, οι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά τους τίτλους σταθερού εισοδήματος, στοιχηματίζοντας πλέον ανοιχτά σε ένα νέο κύκλο αυστηρής νομισματικής πολιτικής και αυξήσεων επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως.

Στην αμερικανική αγορά, οι πιέσεις οδήγησαν την απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου αναφοράς στο 4,631%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2025.

Παράλληλα, το διετές ομόλογο, το οποίο αντανακλά άμεσα τις προσδοκίες για τα επιτόκια, άγγιξε υψηλό 14 μηνών στο 4,105%, ενώ η απόδοση του 30ετούς τίτλου εκτινάχθηκε στο 5,159%.

Το εργαλείο CME FedWatch αποτυπώνει ανάγλυφα την αλλαγή του κλίματος, καθώς οι αγορές κοστολογούν πλέον με πιθανότητα άνω του 50% μια αύξηση επιτοκίων από τη Fed έως τον Δεκέμβριο, ανατρέποντας πλήρως τις προπολεμικές εκτιμήσεις που έκαναν λόγο για χαλάρωση της πολιτικής της.

Η νευρικότητα αυτή κυριάρχησε και στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της G7 στο Παρίσι, με τον Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ, να δηλώνει με νόημα πως: «Δεν βρισκόμαστε πλέον σε μια περίοδο όπου το δημόσιο χρέος δεν αποτελεί ζήτημα».

Από την πλευρά της, η Societe Generale περιγράφει την κατάσταση ως ένα «κραχ σε αργή κίνηση», επισημαίνοντας ότι η τάση θα μπορούσε να αντιστραφεί μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η υποχώρηση του πετρελαίου ή η εμφάνιση έντονων φόβων για παγκόσμια ύφεση.

Η εικόνα είναι εξαιρετικά επιβαρυμένη και στην Ασία, με την Ιαπωνία να βρίσκεται αντιμέτωπη με ιστορικά υψηλά.

Η πρόθεση του Τόκιο να εκδώσει νέο χρέος μέσω πρόσθετου προϋπολογισμού για να αντιμετωπίσει τις πολεμικές οικονομικές συνέπειες οδήγησε την απόδοση του 30ετούς ιαπωνικού ομολόγου στο ιστορικό 4,200%, ενώ το 10ετές άγγιξε το 2,800%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από το 1996.

Αντίστοιχα, στην ευρωζώνη, το γερμανικό 10ετές ομόλογο σημείωσε υψηλό 15 ετών στο 3,193%, με τις αγορές να προεξοφλούν κατά 80% μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ τον επόμενο μήνα, ακολουθούμενη από ακόμη δύο κινήσεις έως το τέλος του έτους.

Το κύμα ρευστοποιήσεων έρχεται σε συνέχεια των αρνητικών στοιχείων για τον πληθωρισμό του Απριλίου σε ΗΠΑ, Κίνα και Γερμανία, αλλά και της διάψευσης των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί για τη διήμερη σύνοδο κορυφής ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ, η οποία ολοκληρώθηκε χωρίς πρόοδο στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής.

Μέσα σε αυτό το γενικευμένο selloff, μοναδική εξαίρεση αποτέλεσαν τα βρετανικά ομόλογα, με το 10ετές να παρουσιάζει μικρή αποκλιμάκωση στο 5,14%, παρά την έντονη εγχώρια πολιτική αμφισβήτηση που αντιμετωπίζει ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μετά τις πρόσφατες τοπικές κάλπες.

Σε ό,τι αφορά στις τιμές του φυσικού αερίου, ο Ευ. Μυτιληναίος είπε ότι μέχρι στιγμής έχουν αυξηθεί κατά 40 – 50 %, «όμως η ιστορία δεν έχει τελειώσει».

«Οι υπόγειες αποθήκες στην Ευρώπη είναι γεμάτες κατά 30 % ενώ πέρυσι ήταν στο 50 %. Αν οι καιρικές συνθήκες και η κατάσταση στην Άπω Ανατολή αλλάξουν την ισορροπία και περισσότερα φορτία αρχίσουν να εκτρέπονται προς την περιοχή αυτή, τότε η Ευρώπη θα αναγκαστεί να πληρώσει πολύ υψηλότερες τιμές. Οι αγορές στοιχηματίζουν ότι η κρίση στον Κόλπο θα τελειώσει γρήγορα, γι αυτό δεν έχουμε δει τις αυξήσεις στο φυσικό αέριο που είδαμε το 2022. Όμως το να διαρκέσει έξι μήνες είναι ένα πιθανό σενάριο».

«Πώς θα επιστρέψουμε στη Ρωσία και θα ζητήσουμε φυσικό αέριο;»

Για την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημείωσε:

«Δεν συμφωνώ απόλυτα με τις Βρυξέλλες όσον αφορά αυτές τις αποφάσεις. Αποφασίσαμε να απαλλαγούμε εντελώς από το ρωσικό φυσικό αέριο. Σήμερα δεν έχουμε φυσικό αέριο ούτε από το Κατάρ και έχουμε χαμηλά αποθέματα. Ποιος κερδίζει από όλα αυτά; Τι κερδίζει η Ευρώπη, στην πραγματικότητα; Η Ρωσία έχει σκιώδη στόλο που μεταφέρει πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε όλο τον κόσμο, σε όσους είναι πρόθυμοι να αγοράσουν με εκπτώσεις.

Αν ο πόλεμος στον Κόλπο διαρκέσει, όπως είπα, ίσως έξι μήνες, τότε δεν ξέρω αν έχουμε κάποια άλλη πιθανή πηγή φυσικού αερίου εκτός από τη Ρωσία. Οι μονάδες υγροποίησης στην Αμερική, την Αυστραλία δουλεύουν ήδη στο μάξιμουμ. Αν φτάσουμε σε έξι μήνες από τώρα με χαμηλά αποθέματα, τι θα κάνουμε; Και πώς θα επιστρέψουμε στη Ρωσία και θα ζητήσουμε φυσικό αέριο; Δεν ξέρω».

Για τον κίνδυνο εξάρτησης από το αμερικανικό φυσικό αέριο σημείωσε:

«Λέτε ότι η Ευρώπη κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για να απαλλαγεί από έναν κυρίαρχο προμηθευτή φυσικού αερίου, αλλά τώρα βρίσκεται στα χέρια ενός άλλου κυρίαρχου προμηθευτή. Ο οποίος επίσης χρεώνει πολύ περισσότερα. Αν φτάσουμε στο σημείο οι ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν το φυσικό αέριο ως μέσο πίεσης εναντίον της Ευρώπης, θα υπάρχουν άλλα ζητήματα πολύ πιο σοβαρά από το φυσικό αέριο. Θα σημαίνει ότι η κατάσταση για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού θα έχει καταρρεύσει».

Για την ενεργειακή μετάβαση

Ο Ευ. Μυτιληναίος είπε ακόμη ότι ενεργειακή μετάβαση λαμβάνει νέα ώθηση, η οποία αυτή τη φορά βασίζεται σε διαφορετικές αιτίες, δηλαδή όχι στην απανθρακοποίηση αλλά στην ασφάλεια εφοδιασμού.

Ειδικότερα, ο κ. Μυτιληναίος έκανε λόγο για «μοναδική ευκαιρία» για την ενεργειακή μετάβαση, για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού.

«Οι φτωχές χώρες στη Νοτιοανατολική Ασία, και άλλες περιοχές, έχουν σταματήσει να αγοράζουν φυσικό αέριο επειδή απλά δεν έχουν τα χρήματα και έχουν διακοπές ρεύματος 12 ωρών. Αυτές οι χώρες καταλαβαίνουν τώρα ότι πρέπει να δράσουν για να μην εξαρτώνται από κανέναν. Αυτό σημαίνει ανανεώσιμες πηγές, δίκτυα και ό,τι άλλο χρειάζεται», ανέφερε. «Το ίδιο ισχύει για την Ευρώπη. Γιατί είναι αλήθεια ότι για μια ακόμη φορά η Ευρώπη πληρώνει το υψηλότερο τίμημα εξαιτίας του πολέμου στον Κόλπο».

Πρόσθεσε ωστόσο ότι έως ότου αναπτυχθεί η τεχνολογία και υπάρξουν μπαταρίες μεγάλης διάρκειας θα υπάρχει εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

«Όταν εκλείπουν τα φωτοβολταϊκά, οι τιμές εκτοξεύονται από το μηδέν στα 220 ευρώ. Μέχρι η τεχνολογία να μας δώσει τη δυνατότητα να διαθέτουμε μπαταρίες με αυτονομία 6, 8 ή 10 ωρών που να είναι προσιτές θα εξαρτώμαστε από τα ορυκτά καύσιμα για περίπου το μισό της ημέρας.

»Εμείς τον επόμενο μήνα, ξεκινάμε τη λειτουργία της μεγαλύτερης μπαταρίας στην Ελλάδα. Και μιας από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, 330 μεγαβάτ. Αλλά είναι μόνο για δύο ώρες. Ελπίζω ότι το επόμενο βήμα θα είναι έξι ώρες. Και αυτό θα δώσει μεγάλη βοήθεια. Δεν βλέπω κανέναν άλλο τρόπο να λύσουμε το πρόβλημα της απανθρακοποίησης, αν δεν καταφέρουμε να χρησιμοποιήσουμε προσιτές μπαταρίες.

»Όλοι πιστεύουμε στην πράσινη ενέργεια, στην απανθρακοποίηση και στην ασφάλεια εφοδιασμού που μπορούν να προσφέρουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αλλά αυτό δεν μπορεί να συμβεί την επόμενη ημέρα. Χρειάζεται χρόνος, να υπολογίσουμε πολύ προσεκτικά το κόστος και μετά να αποφασίσουμε πώς θα προχωρήσουμε».

«Η τεχνολογία των μικρών πυρηνικών μονάδων δεν είναι ακόμη ούτε οικονομικά βιώσιμη ούτε ασφαλής»

Για τους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες ανέφερε: «Τα πυρηνικά είναι η ιδανική τεχνολογία για την κάλυψη των ωρών κατά τις οποίες δεν είναι δυνατή η χρήση ανανεώσιμων πηγών.

Όμως η τεχνολογία των μικρών πυρηνικών μονάδων δεν είναι ακόμη ούτε οικονομικά βιώσιμη ούτε ασφαλής. Επί της αρχής δεν έχω αντίρρηση και θα με ενδιέφερε, να συμμετάσχω σε ένα τέτοιο έργο. Αλλά ίσως είναι ακόμα λίγο νωρίς. Και πρέπει να δούμε στην Ελλάδα και το θέμα των σεισμών».

Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ωφελεί ολόκληρη την αγορά

Ανέφερε επίσης ότι η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ωφελεί ολόκληρη την αγορά και δήλωσε ενδιαφέρον για τους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, σημειώνοντας ωστόσο ότι η τεχνολογία δεν είναι ακόμα ώριμη και ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε μια σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα.

-Για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ: Πριν από την ανακοίνωση της αύξησης, η ΔΕΗ είχε κεφαλαιοποίηση περίπου 6 δισεκατομμυρίων. Έτσι η αύξηση κεφαλαίου ύψους 4 δισ. αντιστοιχεί στο 70% της κεφαλαιοποίησης. Είναι μια πολύ καλή συμφωνία αν μπορείτε να το κάνετε. Οι τελευταίες ειδήσεις από την αγορά αναφέρουν ότι η ΔΕΗ θα πετύχει. Έχουν πολλά σχέδια για το μέλλον, για επέκταση, ειδικά εκτός Ελλάδας. Αυτό θα δώσει ώθηση σε ολόκληρη την αγορά”.

Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή της αμόλυβδης διαμορφώθηκε την Τετάρτη (6/5) στα 4,54 δολάρια το γαλόνι, έναντι περίπου 3 δολαρίων πριν από την κρίση, σύμφωνα με στοιχεία της AAA. Ο Πάτρικ Ντε Χάαν, επικεφαλής ανάλυσης πετρελαίου της GasBuddy, εκτιμά ότι μέρος της ανόδου μπορεί να απορροφηθεί μέσα στις πρώτες εβδομάδες μετά την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ωστόσο η πλήρης επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα δεν αναμένεται πριν από τις αρχές ή τα μέσα του 2027.

Όπως εξηγεί, περίπου το ένα τρίτο της αύξησης των τιμών θα μπορούσε να υποχωρήσει μέσα σε έναν έως τρεις μήνες, ενώ για το επόμενο στάδιο αποκλιμάκωσης θα απαιτηθούν έως και έξι μήνες. Οι καθυστερήσεις συνδέονται τόσο με τη σταδιακή αποκατάσταση των διεθνών ροών πετρελαίου όσο και με τον χρόνο που χρειάζονται οι παραγωγοί του Περσικού Κόλπου για να επαναφέρουν την παραγωγή που περιορίστηκε λόγω του πολέμου.

Ο Ρομπ Σμιθ, αναλυτής της S&P Global Energy, σημειώνει ότι ακόμη και σε περίπτωση μόνιμης εκεχειρίας, θα χρειαστούν μήνες μέχρι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ να επιστρέψει στα φυσιολογικά επίπεδα. Παρόμοια είναι και η εκτίμηση της Rystad Energy, η οποία θεωρεί ότι ακόμη και ένα σταδιακό άνοιγμα των Στενών σε ορίζοντα 30 ημερών αποτελεί «αισιόδοξο σενάριο», ενώ ουσιαστική αποκατάσταση των εξαγωγών δεν αναμένεται πριν από τον Ιούνιο.

Οι αγορές καυσίμων συνεχίζουν να λειτουργούν με αποθέματα που αγοράστηκαν σε υψηλές τιμές, γεγονός που εξηγεί γιατί οι τιμές στα πρατήρια μειώνονται πιο αργά από ό,τι αυξάνονται όταν εκτινάσσεται το πετρέλαιο – το γνωστό φαινόμενο «rocket and feathers».

Παραμένει επίσης αβέβαιο τι θα σημαίνει στο μέλλον «κανονικότητα» για τα Στενά του Ορμούζ. Ο Γκρέγκορι Μπριου της Eurasia Group προειδοποιεί ότι το Ιράν απέδειξε πως μπορεί να απειλεί αξιόπιστα με νέο αποκλεισμό της περιοχής, παρά τη στρατιωτική του αποδυνάμωση. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ θα πρέπει να ενισχύσουν επενδύσεις σε εναλλακτικά δίκτυα αγωγών που θα παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, μειώνοντας την εξάρτηση της παγκόσμιας αγοράς από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.

Σύμφωνα με την «Ροδιακή», ο δήμαρχος Ρόδου Αλέξανδρος Κολιάδης ανακοίνωσε την άρνησή του να υπογράψει την προγραμματική σύμβαση με την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), καταγγέλλοντας τη στάση της.

Οι εκπρόσωποι των ομπρελάδων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην περιοχή επί σειρά ετών, πραγματοποίησαν παράσταση διαμαρτυρίας. Η μεταβίβαση της διαχείρισης των παραλιών στην ΕΤΑΔ από το 2023 έχει επιφέρει αλλαγές στον τρόπο μίσθωσης. Οι διαδικασίες πλέον γίνονται μέσω ηλεκτρονικών διαγωνισμών, επιτρέποντας τη συμμετοχή ενδιαφερομένων από όλη τη χώρα. Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι πως η επικείμενη σημαντική αύξηση των τιμών θα καταστήσει την ενοικίαση ξαπλώστρας απρόσιτη για τους λουόμενους, πλήττοντας μακροπρόθεσμα το τουριστικό προϊόν της περιοχής.

Οι όροι του δήμου

Ο δήμαρχος ενημέρωσε το σώμα πως, μετά από πολύμηνη διαβούλευση με την ΕΤΑΔ, η δημοτική αρχή ανέμενε θετική έκβαση. Ο δήμος είχε θέσει συγκεκριμένους όρους, ζητώντας το 20% των εσόδων από την εκμετάλλευση να αποδίδεται στα ταμεία του. Ζήτησε επίσης την παραχώρηση τμήματος της παραλίας Τσαμπίκας για δωρεάν χρήση με κοινωνικά κριτήρια, καθώς και την απαλλαγή του δήμου από την υποχρέωση ναυαγοσωστικής κάλυψης.

Στην επιστολή που απέστειλε προς την εταιρεία, ο δήμαρχος χαρακτήρισε τις προτεινόμενες τιμές ανεδαφικές, καθιστώντας τη συνεργασία ανέφικτη. Επιπλέον, επισήμανε πως η διαδικασία παράδοσης και παραλαβής των παραλιών που απαιτεί η ΕΤΑΔ καθυστερεί υπερβολικά, δημιουργώντας πρακτικά κωλύματα στον δήμο.

Η εκπρόσωπος της κοινοπραξίας των ομπρελάδων Αναστασία Μακεντούδη παρενέβη στη συζήτηση, τονίζοντας το μέγεθος των αυξήσεων. Ανέφερε πως την προηγούμενη τριετία το κόστος ανερχόταν σε 24 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ η νέα τιμολόγηση αγγίζει τα 80 ευρώ. Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, ο στόχος της εταιρείας είναι η επιβολή τιμών που υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια της νομοθεσίας.

Ο κ. Κολιάδης ανέφερε ακόμη ότι τα όμορα και τα προτιμησιακά, για τα οποία η καταληκτική ημερομηνία για τις αιτήσεις έληξε προχθές, 30 Απριλίου, είναι ένα ακόμη ζήτημα, γι’ αυτό τους είπε ότι έτσι θα φθάσουμε Ιούνιο για να κατέβουν στις παραλίες. «Δεν βρήκαμε καμία ανταπόκριση στη μείωση των τιμών», είπε και συμπλήρωσε ότι, αντίθετα, καθορίζουν τους χώρους στα 500 τ.μ. αντί 300 τ.μ.

Τονίστηκε επίσης η δυσαρέσκεια για το καθεστώς λειτουργίας της ΕΤΑΔ στη Ρόδο, καθώς οι τιμές στο κεντρικό παραλιακό μέτωπο κρίνονται δυσανάλογα υψηλές σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές του νησιού και εκτός των πλαισίων του πρόσφατου νόμου του 2024.

Ανάγκη προστασίας του τουριστικού προϊόντος

Απευθυνόμενος στους επαγγελματίες, ο δήμαρχος ξεκαθάρισε πως η δημοτική αρχή θεωρεί τη συζήτηση με την εταιρεία λήξασα. Υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας του τουριστικού προϊόντος, επισημαίνοντας πως ένας μαζικός προορισμός δεν νοείται να επιβάλλει υπερβολικές χρεώσεις στους επισκέπτες του. Εκτίμησε, μάλιστα, πως οι επιχειρηματίες ενδέχεται να μην αποδεχθούν τους νέους όρους.

«Εξαντλήσαμε όλα τα περιθώρια, προσπαθήσαμε να βρούμε τον κάθε δυνατό τρόπο για να εξυπηρετήσουμε το νησί, αλλά επίσης οφείλουμε να προστατεύσουμε ένα προϊόν από το οποίο ζούμε όλοι, το τουριστικό προϊόν», είπε προς τους ομπρελάδες ο δήμαρχος. Συμπλήρωσε ακόμη ότι είμαστε μεν ένας μαζικός προορισμός, αλλά δεν μπορούμε να καλούμε τους επισκέπτες μας να πληρώνουν 100 ευρώ τη ξαπλώστρα! Σημείωσε δε ότι, για τη δημοτική αρχή, η οποιαδήποτε συζήτηση με την ΕΤΑΔ έχει λήξει και δεν γνωρίζουν πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα το επόμενο διάστημα. Εξέφρασε ακόμη την πεποίθηση ότι και οι επιχειρήσεις δεν θα δεχθούν να πάρουν το προτιμησιακό κάτω από αυτές τις συνθήκες και ότι δεν θα ενδώσουν, κάτι που είναι σε συνάρτηση με τα πόστα.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης αποκαλύφθηκε πως οι ομπρελάδες δεν έχουν λάβει τα ποσά των εγγυητικών που είχαν καταθέσει, παρά τη λήξη της προηγούμενης σύμβασης στα τέλη του 2025. Οι νέοι όροι απαιτούν την προκαταβολή σημαντικού ποσού για την ενοικίαση των νέων μεγαλύτερων χώρων, γεγονός που δημιουργεί οικονομικό αδιέξοδο στους επαγγελματίες, ενώ παραμένει ασαφές το πλαίσιο για τα τραπεζοκαθίσματα και τις ξύλινες κατασκευές.

Η κυρία Μακεντούδη, εκπροσωπώντας 48 επαγγελματίες, ζήτησε τη διατήρηση των ίδιων χωροταξικών δεδομένων με την προηγούμενη χρονιά. Εξέφρασε την ανησυχία του κλάδου, υπογραμμίζοντας πως οι διαθέσιμοι χώροι έχουν περιοριστεί αισθητά. Η συζήτηση προκάλεσε αντιδράσεις από τους παρευρισκόμενους επαγγελματίες. Ο δήμαρχος απάντησε πως ο δήμος δεν μπορεί να παράσχει εγγυήσεις, καθώς οι χώροι θα δημοπρατηθούν.

Τέλος, προαναγγέλθηκαν ενέργειες σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς της κεντρικής παραλίας, η χρήση της οποίας είχε παραχωρηθεί στην εταιρεία μέσω παλαιότερου βασιλικού διατάγματος. Η δημοτική αρχή ξεκαθάρισε πως δεν θα συμμετάσχει σε διαδικασίες που θεωρεί επιζήμιες για τον τουρισμό του νησιού.

Η αυξανόμενη πιθανότητα περαιτέρω κλιμάκωσης της σύγκρουσης περιορίζει τη διάθεση των επενδυτών για ανάληψη κινδύνου, με αποτέλεσμα ο βασικός αμερικανικός χρηματιστηριακός δείκτης S&P 500 να διακόψει το ανοδικό σερί των προηγούμενων ημερών.

Στην αγορά ενέργειας, το αμερικανικό αργό πετρέλαιο ξεπέρασε τα 115 δολάρια το βαρέλι, ενώ το πετρέλαιο τύπου Μπρεντ κινήθηκε κοντά στα 110 δολάρια, στον απόηχο των επιθέσεων των ΗΠΑ στο νησί Χαργκ, που αποτελεί κομβικό σημείο για τις εξαγωγές πετρελαίου.

Την ίδια στιγμή, το Bitcoin κατέγραψε απώλειες, ενώ τα κρατικά ομόλογα και το αμερικανικό δολάριο εμφάνισαν έντονες διακυμάνσεις, σύμφωνα με το Bloomberg, αποτυπώνοντας την αυξημένη νευρικότητα των επενδυτών.

Το ανοδικό ράλι πυροδοτήθηκε μετά τις επιθέσεις του Ιράν σε μεγάλες μονάδες παραγωγής στον Περσικό Κόλπο, με την αγορά να αντιδρά έντονα στον κίνδυνο περιορισμού της παγκόσμιας προσφοράς.

Παρά τη μικρή υποχώρηση από τα αρχικά κέρδη της τάξης του 5%, οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, άνω των 3.400 δολαρίων ανά τόνο στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου.

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι προχώρησαν σε επιθέσεις με πυραύλους και drones σε εργοστάσια αλουμινίου στο Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η Aluminium Bahrain, που διαχειρίζεται ένα από τα μεγαλύτερα χυτήρια παγκοσμίως, βρίσκεται σε διαδικασία αποτίμησης των ζημιών, ενώ ήδη είχε προχωρήσει σε μερική μείωση παραγωγής περίπου στο 19% της δυναμικότητάς της, που ανέρχεται σε 1,6 εκατ. τόνους ετησίως.

Σημαντικές ζημιές ανακοίνωσε και η Emirates Global Aluminium, εντείνοντας περαιτέρω τις ανησυχίες για την επάρκεια του μετάλλου.

Η σημασία της περιοχής είναι καθοριστική, καθώς η Μέση Ανατολή αντιπροσώπευε το 2025 περίπου το 21% των εισαγωγών ακατέργαστου αλουμινίου και το 13% του κατεργασμένου, με αυξητική τάση.

Την ίδια στιγμή, νέος παράγοντας αβεβαιότητας προκύπτει από τη Γουινέα, τον μεγαλύτερο προμηθευτή βωξίτη παγκοσμίως, η οποία εξετάζει την επιβολή ποσοστώσεων στις εξαγωγές, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει τη διαθεσιμότητα πρώτων υλών για τα χυτήρια διεθνώς.

Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, σε συνδυασμό με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, έχει ήδη επιβραδύνει τις εξαγωγές από τον Κόλπο προς τις αγορές της Ευρώπης και των ΗΠΑ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το αλουμίνιο είχε φτάσει σε ιστορικό υψηλό 4.073,50 δολαρίων ανά τόνο τον Μάρτιο του 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ τα παγκόσμια αποθέματα έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 60% από τον περασμένο Μάιο.

Η νέα αυτή κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο σοβαρών ελλείψεων, ενισχύοντας την ανοδική πορεία των τιμών και δημιουργώντας πιέσεις σε βιομηχανία και καταναλωτές.

«Το Παρατηρητήριο, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία το 2024, αποτελούσε ένα κρίσιμο εργαλείο διαφάνειας και ενημέρωσης, καθώς παρείχε τη δυνατότητα παρακολούθησης των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων σε περίπου 1.000 συνδέσεις λιμένων. Μέσω της καταγραφής καθαρών και τελικών ναύλων, καθώς και της δημοσίευσης στατιστικών στοιχείων σε εβδομαδιαία, μηνιαία και ετήσια βάση, συνέβαλλε στην αποτύπωση των πραγματικών τάσεων της αγοράς», αναφέρει ο Τομεάρχης Ναυτιλίας του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος που ανέλαβε την πρωτοβουλία.

«Παρά τις επιμέρους ενστάσεις που είχαν διατυπωθεί για τη λειτουργία και τη μεθοδολογία του, το Παρατηρητήριο συνιστούσε ένα χρήσιμο εργαλείο τόσο για την Πολιτεία όσο και για τους πολίτες, το οποίο θα μπορούσε να βελτιωθεί και να ενισχυθεί. Αντί αυτού, η λειτουργία του διεκόπη αιφνιδίως τον Μάιο του 2025, χωρίς καμία επίσημη εξήγηση και χωρίς έκτοτε να έχουν δημοσιευθεί νέα στοιχεία. Η εξέλιξη αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία οι ακτοπλοϊκές εταιρείες επικαλούνταν αυξημένο κόστος λόγω «πράσινων» καυσίμων, η κυβέρνηση προχώρησε σε σημαντικές ελαφρύνσεις προς τις εταιρείες (όπως η μείωση κατά 50% των λιμενικών τελών), καταγράφονται αυξήσεις σε επιμέρους κατηγορίες μεταφοράς, όπως τα φορτηγά οχήματα και παράλληλα ανακοινώνονται νέες επιδοτήσεις ύψους 56 εκατομμυρίων ευρώ προς τον κλάδο», ανέφερε ο βουλευτής Μαγνησίας.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο, η απουσία του Παρατηρητηρίου στερεί από την κοινωνία και τους θεσμούς τη δυνατότητα ανεξάρτητης αξιολόγησης των κυβερνητικών παρεμβάσεων και των πραγματικών εξελίξεων στις τιμές των εισιτηρίων.

Οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα αισθητές για τους νησιώτες, που αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος μετακίνησης, αλλά και για τις τοπικές οικονομίες, καθώς η ακρίβεια στις μεταφορές επηρεάζει τόσο τον τουρισμό όσο και τις τιμές βασικών αγαθών.

«Η διαφάνεια, η λογοδοσία και η προστασία των νησιωτικών κοινωνιών δεν μπορούν να αποτελούν δευτερεύουσες προτεραιότητες. Η επαναλειτουργία ενός αξιόπιστου μηχανισμού παρακολούθησης των τιμών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για μια δίκαιη και αποτελεσματική πολιτική στις ακτοπλοϊκές μεταφορές», σημείωσε ο Βουλευτής.

Με την Ερώτησή τους οι βουλευτές καλούν τον αρμόδιο Υπουργό να δώσει σαφείς απαντήσεις για τον λόγο για τον οποίο διακόπηκε η λειτουργία του Παρατηρητηρίου Τιμών Ναύλων Ακτοπλοϊκών Μεταφορών από τον Μάιο του 2025, αλλά και να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες ώστε να επαναλειτουργήσει το Παρατηρητήριο με τρόπο αξιόπιστο και διαφανή, που να επιτρέπει την ουσιαστική παρακολούθηση της αγοράς και την αξιολόγηση των πολιτικών παρεμβάσεων.