Ρούλα Σκουρογιάννη

Για τη φετινή πορεία του κορονοϊού, της γρίπης, του RSV, τον εμβολιασμό έναντι των νοσημάτων αυτών με τα νέα εμβόλια, αλλά και για την αύξηση των παροξύνσεων στα αναπνευστικά νοσήματα, μιλά στο libre, ο Πνευμονολόγος Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, Καθηγητής Πνευμονολογίας και Εντατικής Θεραπείας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, ΓΝΑ «Ευαγγελισμός».

«Υπάρχει σαφής μείωση στις καταγραφές σοβαρών περιστατικών κορονοϊού. Την προηγούμενη εβδομάδα, για παράδειγμα, είχαμε 300 εισαγωγές όταν στο peak του φετινού χειμώνα είχαμε φτάσει στις 1.500 εισαγωγές. Δυστυχώς, συνεχίζουμε να έχουμε θανάτους. Είχαμε πάλι 18 θανάτους, την προηγούμενη εβδομάδα. Δεν είναι λίγοι, αντίθετα, είναι, κατά τη γνώμη μου, σημαντικός αριθμός, ενώ ανάμεσα στα άτομα που έχασαν τη ζωή τους ήταν και ένας νέος άνθρωπος 49 ετών.

Είναι σοβαρό ζήτημα ότι έχουμε χάσει πάνω από 1.000 ανθρώπους (γύρω στους 1.200) από την αρχή του τελευταίου κύματος, από τότε που το καινούριο εμβόλιο έναντι του κορονοϊού έγινε διαθέσιμο, ενώ η εμβολιαστική κάλυψη που έχουμε δεν είναι αυτή που θα έπρεπε. Δηλαδή, ενώ τα άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, που είναι περίπου 2 εκατομμύρια άνθρωποι (ηλικιωμένοι, πάνω από 60 ετών και άτομα με υποκείμενα νοσήματα) έχουν διενεργηθεί λιγότερες από 300.000 δόσεις του εμβολίου κατά της Covid. Επειδή πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον κορονοϊό, αυτό το οποίο χρειάζεται να κάνουμε είναι να εμπιστευόμαστε στην επιστήμη. Όταν ξεκινάει η εμβολιαστική περίοδος, να κάνουμε το ετήσιο πλέον εμβόλιο κατά του κορονοϊού (δεν είναι το αρχικό εμβόλιο και είναι λάθος να μετράμε 4^η – 5^η  – 6^η  δόση). Όπως εμβολιαζόμαστε έναντι της γρίπης, δεν μετράμε πόσες δόσεις κάναμε. Σημειώνουμε ότι κάναμε το ετήσιο εμβόλιο κατά της γρίπης, έτσι γίνεται πλέον και με το εμβόλιο κατά του κορονοϊού.

Το βασικότερο που πρέπει να κατανοήσουν οι πολίτες είναι ότι τα εμβόλια που υπάρχουν πλέον είναι ασφαλή. Δεν έχουμε τα παλαιά εμβόλια (που είχαν έστω και αυτές τις σπάνιες επιπλοκές αλλά και πάλι τότε άξιζε το κόπο να γίνουν). Τώρα, έχουμε καινούργια, αλλά δοκιμασμένα και ασφαλή mRNA εμβόλια, τα οποία δεν έχουν επιπλοκές (και οι όποιες σπανιότατες επιπλοκές είναι παροδικές και πλήρως αναστρέψιμες). Άρα, πρέπει να πάψουμε να φοβόμαστε τον εμβολιασμό. Δεν “δηλητηριάζει” τον οργανισμό μας να κάνουμε κάθε χρόνο το εμβόλιο κατά του κορονοϊού, αντίθετα είναι το βασικό μέτρο προστασίας μας».

Καλύτερη η συνολική εικόνα της γρίπης φέτος, αλλά ακόμα βρίσκεται υψηλά η θετικότητα

«Η γρίπη πήγε σχετικά πολύ καλύτερα συνολικά φέτος. Διενεργήθηκαν περίπου 3 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων γρίπης, το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό. Δυστυχώς, ακόμα σημειώνονται θάνατοι εξαιτίας της γρίπης δηλαδή δεν έχει μειωθεί η γρίπη, όσο έχει, αντίστοιχα, μειωθεί ο κορονοϊός. Η θετικότητα βρίσκεται πάνω από το 10%. Είχαμε πάλι 8 νέους θανάτους την προηγούμενη εβδομάδα.Όμως, για να καταλάβουμε τα μεγέθη, από την αρχή του Οκτωβρίου μέχρι τώρα, έχουμε θρηνήσει 58 νεκρούς από τη γρίπη, όταν μόνο αυτή την εβδομάδα -που είναι η χαμηλότερη για τον κορονοϊό- χάσαμε από γρίπη 8 συνανθρώπους μας.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι οι ηλικιωμένοι, πλέον, καλό είναι να μην κάνουν το απλό εμβόλιο έναντι της γρίπης, αλλά να επιλέγουν να κάνουν ένα από τα δύο ενισχυμένα. Επειδή, όταν γερνάει τον ανοσοποιητικό μας σύστημα με την πάροδο της ηλικίας, δεν παράγει τόσο καλή ανοσολογική αντίδραση, όποτε είναι καλό να κάνουμε το ενισχυμένο εμβόλιο».

Η πορεία του RSV και τα αναμενόμενα εμβόλια

«Είμαστε σε φάση που καταγράφει μείωση και ο RSV. Το σημαντικό θετικό νέο για τον RSV είναι ότι, από τον Σεπτέμβριο, θα έχουμε διαθέσιμα εμβόλια, υψηλής αποτελεσματικότητας (πολύ μεγαλύτερης -για παράδειγμα- από το εμβόλιο της γρίπης), κατά του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV), το οποίο θα αποτελέσει ένα τεράστιο εργαλείο στα χέρια μας, για να αντιμετωπίσουμε έναν ιό ο οποίος είναι πολύ πιο “βαρύς” από τον ιό της γρίπης».

Σημειώνουν αύξηση ή εντονότερα συμπτώματα τα αναπνευστικά νοσήματα;

«Τα αναπνευστικά νοσήματα -κυρίως σχετικά με τις παροξύνσεις μετά από ιώσεις- παρουσίασαν τα τελευταία χρόνια σχετική αύξηση, εξαιτίας του ότι ο κορονοϊός ήταν μία πολύ ισχυρή ιογενής λοίμωξη του αναπνευστικού και, πάρα πολλές φορές, οδήγησε σε κρίση άσθματος ή αποκάλυψε ένα άσθμα το οποίο βρισκόταν σε λανθάνουσα κατάσταση. Πολλές φορές, αυτό που ο κόσμος λέει “έχω συμπτώματα long covid από το αναπνευστικό” μπορεί να είναι απλό άσθμα, που είχε και πριν τον κορονοϊό, αλλά δεν το γνώριζε. Πρέπει, σε τέτοιες περιπτώσεις, οι πολίτες να επισκεφτούν έναν ειδικό, έναν πνευμονολόγο, για να γίνει με ασφάλεια η διάγνωση αν όντως είναι long covid ή είναι ένα άσθμα που απλώς “ξύπνησε” από τον κορονοϊό.

Ένα σημαντικό ζήτημα που δεν μπορούμε να το δούμε άμεσα τη βελτίωσή του αλλά θα μπορούμε να τη δούμε μακροπρόθεσμα, είναι ότι η χώρα μας, δυστυχώς, εξακολουθεί να έχει πολύ υψηλά ποσοστά καπνιστών και αυτό έχει αρνητικές συνέπειες για τα νοσήματα του αναπνευστικού, σαφώς και για τον καρκίνο του πνεύμονα αλλά και για τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Αντίθετα, στις χώρες όπου υπάρχει σημαντική μείωση των καπνιστών, όπως για παράδειγμα, στις χώρες της Β. Αμερικής (έχουν περίπου 15% καπνιστές ενώ εμείς 35%), βλέπουν ήδη τα ευεργετικά αποτελέσματα από τη σταδιακή μείωση της καπνιστικής συνήθειας στο ποσοστό των ανθρώπων που νοσούν»._ 

Οι ερευνητές, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό αλλεργιολογίας και κλινικής ανοσολογίας «Journal of Allergy and Clinical Immunology», σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς, ανέλυσαν στοιχεία για σχεδόν 62.000 παιδιά με άσθμα, από τα οποία πάνω από 7.700 είχαν διαγνωστεί θετικά για κοροναϊό.

Στη διάρκεια των πρώτων έξι μηνών μετά τη νόσηση τους με Covid-19, τα παιδιά με κοροναϊό είχαν κατά μέσο όρο κάνει περισσότερες επισκέψεις σε γιατρό για το άσθμα τους, περισσότερες εισαγωγές σε νοσοκομείο, συχνότερη επείγουσα χρήση εισπνεομένων φαρμάκων και συχνότερη θεραπεία με στεροειδή, σε σχέση με τα παιδιά με άσθμα που δεν είχαν μολυνθεί από τον κοροναϊό.

Παρά την αρχική γενική εντύπωση κατά το πρώτο έτος της πανδημίας ότι τα παιδιά με άσθμα και Covid-19 τα πήγαν καλά, σύμφωνα με τους ερευνητές η νέα μελέτη δείχνει ότι σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου δυσκολεύεται ο έλεγχος του παιδικού άσθματος μετά από λοίμωξη με κοροναϊό.