Όταν η αναλυτική χημικός Περντίτα Μπάραν άκουσε για μια Σκωτσέζα που υποστήριζε ότι μπορεί να μυρίσει τη νόσο Πάρκινσον, θεώρησε αρχικά ότι πρόκειται για ανοησία. «Πιθανόν απλώς μυρίζει ηλικιωμένους και συνδυάζει συμπτώματα της νόσου με τη μυρωδιά τους», θυμάται πως σκέφτηκε. Η γυναίκα αυτή, η 74χρονη συνταξιούχος νοσηλεύτρια Τζόι Μιλν, πλησίασε τον νευροεπιστήμονα Τίλο Κούναθ στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου το 2012.

Η Μιλν εξήγησε ότι παρατήρησε για πρώτη φορά τη μοναδική της ικανότητα όταν ο σύζυγός της, Λες, απέκτησε μια νέα, μόσχο-οσμή πριν διαγνωστεί με νόσο Πάρκινσον. Μόνο όταν βρέθηκε σε ομάδα ασθενών με Πάρκινσον στην πόλη της, το Περθ της Σκωτίας, συνειδητοποίησε πως όλοι είχαν την ίδια χαρακτηριστική μυρωδιά.

«Αποφασίσαμε να δοκιμάσουμε αν έχει δίκιο», λέει η Μπάραν, που τότε εργαζόταν στο Εδιμβούργο και σήμερα βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ. Η ομάδα ζήτησε από τη Μιλν να μυρίσει 12 μπλουζάκια – έξι φορεμένα από ασθενείς με Πάρκινσον και έξι από υγιείς. Η Μιλν τα αναγνώρισε σωστά όλα, ενώ εντόπισε και ένα άτομο που διαγνώστηκε με τη νόσο λιγότερο από έναν χρόνο αργότερα.

«Αυτό ήταν πραγματικά εντυπωσιακό», σχολιάζει η Μπάραν. «Προέβλεψε τη διάγνωση όπως είχε κάνει και με τον άντρα της». Το 2015, η ιστορία της Μιλν έγινε πρωτοσέλιδο παγκοσμίως.

Αρώματα που αποκαλύπτουν ασθένειες

Το ανθρώπινο σώμα εκπέμπει διαφορετικές οσμές ανάλογα με την κατάσταση της υγείας του. Η εμφάνιση μιας νέας μυρωδιάς μπορεί να σηματοδοτεί κάποια δυσλειτουργία ή αλλαγή στον οργανισμό.

Σήμερα, επιστήμονες αναπτύσσουν μεθόδους ανίχνευσης αυτών των «οσμηρών βιοδεικτών» για ταχύτερη διάγνωση πληθώρας νοσημάτων – από Πάρκινσον και εγκεφαλικές κακώσεις έως καρκίνο. Το κλειδί ίσως βρισκόταν πάντα μπροστά στη… μύτη μας.

Οι οσμές προκαλούνται από χημικές ουσίες που αλληλεπιδρούν με τους οσφρητικούς υποδοχείς της μύτης μας.

«Με εξοργίζει που άνθρωποι πεθαίνουν και βάζουμε βελόνες στους ασθενείς για να διαγνώσουμε καρκίνο του προστάτη, ενώ το σήμα είναι ήδη εκεί έξω και ανιχνεύσιμο ακόμη και από σκύλους», λέει ο φυσικός Αντρέας Μέρσιν, συνιδρυτής της RealNose.ai, εταιρείας που αναπτύσσει ρομποτική μύτη για διαγνώσεις μέσω οσμής. Τέτοια τεχνολογία είναι απαραίτητη, καθώς λίγοι άνθρωποι διαθέτουν τόσο ευαίσθητη όσφρηση ώστε να εντοπίζουν αυτά τα πρόωρα χημικά σημάδια ασθενειών.

Η Τζόι Μιλν, όπως αποδείχθηκε, ανήκει σε αυτούς τους λίγους. Διαθέτει κληρονομική υπεροσμία – μια «υπερδύναμη» όσφρηση πολύ ισχυρότερη από τον μέσο άνθρωπο.

Όταν το σώμα «φωνάζει» μέσω της μυρωδιάς

Ορισμένες ασθένειες δημιουργούν τόσο χαρακτηριστική οσμή που γίνεται αντιληπτή από τους περισσότερους ανθρώπους. Για παράδειγμα, άτομα με διαβήτη σε υπογλυκαιμικό επεισόδιο μπορεί να εκπέμπουν άρωμα φρούτων ή «σαπισμένων μήλων» λόγω των κετονών στο αίμα τους – ουσίες που παράγονται όταν το σώμα καίει λίπος αντί για γλυκόζη.

Άλλες καταστάσεις έχουν επίσης ιδιαίτερες μυρωδιές: ηπατική νόσος μπορεί να προκαλεί μουχλιασμένη ή θειώδη οσμή στην αναπνοή ή στα ούρα· αμμωνία ή «ψαρίλα» στην αναπνοή υποδηλώνουν πιθανά προβλήματα στα νεφρά.

Κάποιες λοιμώξεις αφήνουν επίσης το στίγμα τους στην όσφρηση: τα κόπρανα ασθενών με χολέρα ή Clostridioides difficile (μια συχνή αιτία διάρροιας) μπορεί να έχουν γλυκιά μυρωδιά, αν κι έρευνες έδειξαν ότι οι νοσηλευτές δεν μπορούν πάντα να τα ξεχωρίσουν μόνο με τη μύτη τους. Η φυματίωση μπορεί να κάνει την αναπνοή να θυμίζει μπαγιάτικη μπύρα και το δέρμα υγρό χαρτόνι.

Για την ανίχνευση άλλων νόσων απαιτείται πιο εξελιγμένη όσφρηση – όπως αυτή των σκύλων, που φημολογείται πως είναι έως και 100.000 φορές ισχυρότερη από του ανθρώπου. Επιστήμονες έχουν εκπαιδεύσει σκύλους να εντοπίζουν καρκίνους πνεύμονα, μαστού, ωοθηκών, ουροδόχου κύστης και προστάτη μέσω δειγμάτων ούρων ή αναπνοής – σε μία έρευνα για τον καρκίνο του προστάτη πέτυχαν ποσοστό επιτυχίας 99%!

Σκύλοι έχουν επίσης εκπαιδευτεί να ανιχνεύουν πρώιμα σημάδια Πάρκινσον, διαβήτη, επικείμενες επιληπτικές κρίσεις ή ελονοσία αποκλειστικά μέσω όσφρησης.

Από τη μύτη του σκύλου στο εργαστήριο

Δεν διαθέτουν όμως όλα τα σκυλιά τις απαιτούμενες ικανότητες ούτε είναι εύκολη η εκπαίδευσή τους. Γι’ αυτό επιστήμονες προσπαθούν να μεταφέρουν τις δυνατότητες αυτές στο εργαστήριο – π.χ., με απλό επίχρισμα δέρματος που θα αποστέλλεται για ανάλυση.

Η Μπάραν, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί αέρια χρωματογραφία-φασματομετρία μαζών για την ανάλυση σμήγματος (λιπαρή ουσία στο δέρμα) ασθενών με Πάρκινσον. Αυτή η μέθοδος διαχωρίζει τις ενώσεις και προσδιορίζει τη μάζα τους, επιτρέποντας ακριβή ταυτοποίηση των μορίων – μια τεχνική που χρησιμοποιείται ήδη στη βιομηχανία τροφίμων και αρωμάτων.

Από περίπου 25.000 ενώσεις στο ανθρώπινο δέρμα, γύρω στις 3.000 διαφοροποιούνται σημαντικά στους πάσχοντες από Πάρκινσον· πλέον οι ερευνητές έχουν περιορίσει τους σημαντικούς δείκτες σε περίπου 30 μόρια!

Πολλές είναι λιπίδια και λιπαρά οξέα μακριάς αλυσίδας – π.χ., το υδροξυβενζοϊκό οξύ (hippuric acid), eicosane και octadecanal συνδέθηκαν με το χαρακτηριστικό άρωμα της νόσου. Οι διαταραχές στον μεταβολισμό των λιπιδίων φαίνεται πως αποτελούν βασικό γνώρισμα του Πάρκινσον.

«Βρήκαμε ότι στα άτομα με Πάρκινσον δυσλειτουργεί η μεταφορά λιπαρών οξέων στα μιτοχόνδρια», εξηγεί η Μπάραν. «Έτσι κυκλοφορούν περισσότερα λιπίδια στο σώμα κι εκκρίνονται μέσω του δέρματος – αυτά μετράμε».

Η ομάδα τώρα αναπτύσσει ένα απλό τεστ επίχρισματος δέρματος για έγκαιρη διάγνωση Πάρκινσον. Μέχρι σήμερα οι γενικοί ιατροί παραπέμπουν όποιον εμφανίζει τρόμο σε νευρολόγο – διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει χρόνια.

«Θέλουμε ένα γρήγορο, μη επεμβατικό τεστ για αποτελεσματικό διαχωρισμό περιστατικών ώστε οι ασθενείς να φτάσουν γρήγορα στον ειδικό», τονίζει η Μπάραν.

Οι πτητικές οργανικές ενώσεις αλλάζουν το «αποτύπωμα» μας

Γιατί όμως οι ασθένειες επηρεάζουν την οσμή μας; Η απάντηση βρίσκεται στις πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs). Το σώμα μας μετατρέπει συνεχώς τροφή σε ενέργεια μέσω χημικών διεργασιών στα μιτοχόνδρια – όπου παράγονται μεταβολίτες, κάποιοι από τους οποίους είναι πτητικοί κι έτσι μπορούν να εξατμιστούν εύκολα και να γίνουν αντιληπτοί ως μυρωδιές.

“Αν πάσχεις από λοίμωξη ή τραυματισμό, είναι λογικό να αλλάζει ο μεταβολισμός σου”, εξηγεί ο οικολογικός χημικός Μπρους Κίμπαλ, ερευνητής στο Monell Chemical Senses Centre στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ. «Αυτή η αλλαγή αντανακλάται στη σύνθεση των μεταβολιτών σε διάφορα σημεία του σώματος».

Με άλλα λόγια, οι ασθένειες τροποποιούν τα VOCs που παράγει το σώμα μας κι έτσι αλλάζει το μοναδικό μας «οσμητικό αποτύπωμα».

Nέα τεστ υπό ανάπτυξη – Από εγκεφαλικά τραύματα έως ελονοσία

“Έχουμε εξετάσει πολλές λοιμώξεις και μορφές καρκίνου”, λέει ο Κίμπαλ. “Σπάνια δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε δείγματα υγιών από ασθενών”. Όμως πολλές τέτοιες αλλαγές στα VOCs είναι πολύ ανεπαίσθητες για την ανθρώπινη όσφρηση· εδώ βοηθούν οι σκύλοι ή ειδικές συσκευές ανίχνευσης οσμών για δύσκολες στη διάγνωση παθήσεις.

Ο Κίμπαλ εργάζεται στην ανάπτυξη τεστ εγκεφαλικών τραυμάτων σε παιδιά αθλητές, βασισμένο στις αλλαγές των VOCs μετά από διάσειση. Σε πειράματα σε ποντίκια διαπίστωσαν πως οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις δημιουργούν ξεχωριστή μυρωδιά που άλλα ποντίκια μπορούν να εντοπίσουν. Σε νέα δουλειά εντόπισαν ειδικές κετόνες στα ούρα ανθρώπων τις πρώτες ώρες μετά από διάσειση· ίσως σχετίζεται με την προσπάθεια του εγκεφάλου για αποκατάσταση μέσω παραγωγής ενέργειας.

“Οι κετόνες μπορούν να παρέχουν εναλλακτική ενέργεια στον εγκέφαλο μετά από τραυματισμό”, σημειώνει ο Κίμπαλ – κάτι που θεωρείται νευροπροστατευτικό σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες.

Σχετικά άρθρα: • Πόσο συχνά πρέπει να πλένετε τα πόδια σας; • Οι παράξενες μυρωδιές του διαστήματος • Μας κάνει η ατμοσφαιρική ρύπανση να χάνουμε την όσφρησή μας;

“Φρουτώδες” άρωμα ελονοσίας και άλλοι νέοι δείκτες

Το σωματικό άρωμα μπορεί επίσης να προδώσει ελονοσία. Το 2018 επιστήμονες ανακάλυψαν ότι παιδιά μολυσμένα με ελονοσία εκπέμπουν ξεχωριστή μυρωδιά μέσω του δέρματος που προσελκύει τα κουνούπια. Σε δείγματα από 56 παιδιά στη δυτική Κένυα εντόπισαν ένα «φρουτώδες και χορτώδες» άρωμα λόγω συγκεκριμένων αλδεϋδών (heptanal, octanal και nonanal).

Η έρευνα αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο τεστ ελονοσίας ή ακόμη και σε παγίδες κουνουπιών βασισμένες στην ελκυστική αυτή μυρωδιά.

“Ρομποτικές” μύτες με ανθρώπινα κύτταρα για τον καρκίνο του προστάτη

Ο Αντρέας Μέρσιν (RealNose.ai), πρώην ερευνητής του MIT, εργάζεται πάνω σε συσκευή ανίχνευσης καρκίνου του προστάτη – μιας νόσου που κοστίζει τη ζωή σε έναν στους 44 άνδρες.

“Η εταιρεία ιδρύθηκε μετά από σχεδόν 19 χρόνια έρευνας στο MIT”, λέει ο Μέρσιν· “είχαμε ως στόχο (με χρηματοδότηση DARPA) να ξεπεράσουμε τη μύτη του σκύλου”. Η συσκευή χρησιμοποιεί πραγματικούς ανθρώπινους υποδοχείς όσφρησης – καλλιεργημένους εργαστηριακά από βλαστοκύτταρα – ειδικά προσαρμοσμένους για την ανίχνευση μορίων-δεικτών καρκίνου προστάτη. Η τεχνητή νοημοσύνη αναλύει τα μοτίβα ενεργοποίησης των υποδοχέων αυτών.

“Δεν αρκεί απλά να γνωρίζεις τα συστατικά ενός δείγματος”, εξηγεί ο Μέρσιν· “όπως δεν αρκούν τα υλικά μιας τούρτας για να ξέρεις τη γεύση ή τη μυρωδιά της – χρειάζεται ανάλυση μοτίβων αισθητικής αντίδρασης”. Αυτό επιχειρεί τώρα η ομάδα του RealNose.ai.

“Η παρακαταθήκη της Τζόι”: Από προσωπική εμπειρία σε επιστημονική πρόοδο

Η Τζόι πλέον συνεργάζεται ως μέλος της ομάδας της Μπάραν στην ανάπτυξη διαγνωστικών τεστ για Πάρκινσον κι άλλες παθήσεις.

“Δεν χρησιμοποιούμε συχνά την όσφρησή της πλέον”, λέει η Μπάραν· “αντέχει έως 10 δείγματα ημερησίως κι είναι ψυχικά εξαντλητικό για εκείνη – άλλωστε είναι πλέον 75 ετών”. Αν όμως η μέθοδός τους καταφέρει ν’ ανιχνεύσει πρώιμο Πάρκινσον όπως εκείνη, αυτό θα αποτελέσει μια σημαντική παρακαταθήκη τόσο για την ίδια όσο και τον σύζυγό της Λες.

“Το αξιοσημείωτο”, καταλήγει η Μπάραν, “είναι πως τόσο η Τζόι όσο κι ο Λες είχαν ιατρική κατάρτιση κι έτσι κατάλαβαν ότι παρατήρηση αυτή είχε σημασία. Όμως το μήνυμα εδώ είναι ότι όλοι πρέπει να νιώθουμε υπεύθυνοι για την υγεία μας ή των αγαπημένων μας – παρατηρώντας αλλαγές κι αντιδρώντας όταν κάτι δεν πάει καλά”.

Πηγή: bbc.com

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται σε μια χρονική συγκυρία που αυξάνεται ραγδαία η παγκόσμια κατανάλωση προϊόντων όπως τα πρόχειρα φαγητά και τα αναψυκτικά.

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνήθως περιέχουν συστατικά που σπανίως χρησιμοποιούνται στην καθημερινή μαγειρική (π.χ. υδρογονωμένα έλαια, σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη). Μπορεί, επίσης, να περιέχουν χημικά πρόσθετα που βελτιώνουν τη γεύση ή την εμφάνισή τους (π.χ. ενισχυτικά γεύσης, χρωστικές, γαλακτωματοποιητές, γλυκαντικά κ.λπ.).

Ουσιαστικά είναι τρόφιμα τα οποία υποβάλλονται σε βιομηχανική επεξεργασία για να παραχθούν. Εκτός από τα χημικά πρόσθετα, συχνά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, λιπαρά ή/και αλάτι. Συνήθως έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και βιταμίνες.

Ενδεικτικά παραδείγματα είναι, λ.χ., οι προσυσκευασμένες σούπες, οι έτοιμες σος, τα δημητριακά με ζάχαρη, οι κατεψυγμένες πίτσες και πίτες, τα αλλαντικά, τα ντόνατς κ.λπ.

Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι η διατροφή του μέσου κατοίκου της Δύσης αποτελείται κατά 50% από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Ωστόσο το αντίστοιχο ποσοστό στους νέους συχνά φθάνει στο 80%.

Η νέα ανάλυση

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται στην Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση (BMJ). Προέρχονται από τη συνδυασμένη ανάλυση 45 προγενέστερων ερευνών, με σχεδόν 10 εκατομμύρια συμμετέχοντες.

Την ανάλυση πραγματοποίησαν επιστήμονες από κορυφαία ακαδημαϊκά κέντρα του κόσμου, όπως το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στη Γαλλία και το Τζωνς Χόπκινς στις ΗΠΑ.

Το γενικό συμπέρασμα των επιστημόνων ήταν πως τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα σχετίζονται με 32 αρνητικές εκβάσεις που αφορούν:

• Τον καρκίνο
• Αναπνευστικές παθήσεις
• Καρδιαγγειακά νοσήματα
• Γαστρεντερικές διαταραχές
• Μεταβολικά προβλήματα
• Σχετίζονται, επίσης, με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου από τέτοιου είδους και άλλα νοσήματα.

Τα ευρήματα

Ειδικότερα, η συχνή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συσχετίσθηκε με αύξηση κατά σχεδόν 40% έως 66% του κινδύνου θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις. Συσχετίστηκε επίσης, μεταξύ άλλων, με αύξηση:

• Κατά 21% του κινδύνου πρόωρου θανάτου από κάθε αιτία
• Κατά 22% των πιθανοτήτων κατάθλιψης
• Κατά 40% του κινδύνου αναπτύξεως διαβήτη
• Κατά 41% του κινδύνου αναπτύξεως διαταραχών ύπνου
• Κατά 55% του κινδύνου αναπτύξεως παχυσαρκίας
• Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συσχετίστηκαν ακόμα με το άσθμα, τα γαστρεντερικά προβλήματα, ορισμένους καρκίνους, με τις αγχώδεις διαταραχές κ.λπ.

Ωστόσο όλα αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν απλώς μία συσχέτιση και όχι σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Αυτό σημαίνει πως «υπάρχει σαφής συσχέτιση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με πολλαπλές βλάβες στην υγεία, που αποδίδεται εν μέρει στο φτωχό θρεπτικό προφίλ τους», σχολίασε ο Dr. Chris van Tulleken, αναπληρωτής καθηγητής στο University College του Λονδίνου.

Πηγή: Iatropedia.gr

Από τις μεγαλύτερες ανησυχίες πάντως προκαλεί ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κονγκό (CCHF) — μια ασθένεια με ποσοστό θνησιμότητας σχεδόν 40%.

Ο πυρετός της κοιλάδας Rift, («RVF») μια άλλη πιθανή απειλή, μπορεί να είναι ακόμη πιο θανατηφόρος, υποδηλώνουν τα στοιχεία.

Όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα, οι αρχικές λοιμώξεις μπορεί να περάσουν απαρατήρητες επειδή οι γιατροί του NHS (βρετανικό ΕΣΥ) δεν είναι εξοικειωμένοι με τα ξένα παθογόνα, τόνισαν επίσης.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας που κατατάσσει τον CCHF ως μία από τις 9 «ασθένειες προτεραιότητας» προειδοποίησε ότι έχει ήδη φτάσει στη Γαλλία.

Ο καθηγητής Τζέιμς Γουντ, επικεφαλής κτηνιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, είπε στους βουλευτές της Επιτροπής Επιστήμης, Καινοτομίας και Τεχνολογίας ότι ήταν «πολύ πιθανό» ο CCHF να φτάσει στη Μεγάλη Βρετανία στο μέλλον.

Τόνισε ακόμα πως ο πυρετός της κοιλάδας Rift (RVF), ένας ιός που μεταφέρεται από τα κουνούπια, ο οποίος μπορεί να σκοτώσει έως και τους μισούς ασθενείς που κολλούν μια σοβαρή μορφή της νόσου, είναι ένα άλλο παθογόνο που πιθανότατα θα καταλήξει στη Μεγάλη Βρετανία. «Υπάρχουν και άλλες λοιμώξεις που θα μπορούσαν να μεταδοθούν από τα κουνούπια, όπως ο πυρετός της κοιλάδας Rift που θα μπορούσε να είναι το επόμενο πράγμα που θα φτάσει», τόνισε. Και προειδοποίησε ότι τέτοια παθογόνα μπορεί αρχικά να μην γίνουν αντιληπτά, καθώς οι γιατροί του NHS δεν είναι εκπαιδευμένοι να εντοπίζουν αυτές τις ασθένειες.

Σε ό,τι αφορά τον RVF, πρόκειται για μία ιογενή ασθένεια που εμφανίζεται συχνότερα σε οικόσιτα ζώα στην υποσαχάρια Αφρική, συμπεριλαμβανομένων των βοοειδών, των βουβάλων, των προβάτων, των κατσικιών και των καμήλων.

Οι άνθρωποι μπορούν να κολλήσουν RVF μέσω επαφής με αίμα, σωματικά υγρά ή ιστούς μολυσμένων ζώων ή μέσω τσιμπημάτων από μολυσμένα κουνούπια. Οι περισσότεροι που προσβάλλονται από RVF είτε δεν παρουσιάζουν συμπτώματα είτε τα συμπτώματα είναι ήπια, όπως κρυολόγημα με πυρετό, αδυναμία, πόνο στην πλάτη και ζάλη.

Ενώ οι άνθρωποι μπορούν να κολλήσουν RVF από κουνούπια που μεταδίδουν τη μόλυνση από ζώο, δεν έχει καταγραφεί μόλυνση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Ο ιός Ζίκα από την άλλη και σε σύγκριση με τα άλλα παθογόνα δεν εμφανίζει μεγάλο ποσοστό θνησιμότητας, ωστόσο έχει καταστροφικές συνέπειες στην υγεία των αγέννητων παιδιών.

Το παθογόνο μεταδίδεται στους ανθρώπους μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων θηλυκών κουνουπιών. Πολύ σπάνια, μπορεί να μεταδοθεί μέσω του σεξ αναφέρει το NHS.

Η εφημερίδα Daily Mail παρουσιάζει χάρτη με τρία χρώματα για τις βαθμίδες επικινδυνότητας σε ό,τι αφορά τον αιμορραγικό πυρετό. Η Ελλάδα βρίσκεται στη χαμηλότερη βαθμίδα, με κίτρινο χρώμα:

• Aιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κονγκό (CCHF) ιολογικές ή ορολογικές ενδείξεις και παρουσία φορέα (κίτρινο)
• 5 με 49 αναφερόμενα κρούσματα CCHF ετησίως (πορτοκαλί)
• 50 και περισσότερα αναφερόμενα κρούσματα CCHF ετησίως (κόκκινο)

H κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν προσπάθησε την Πέμπτη να καθησυχάσει τους κατοίκους πόλης του Οχάιο που ζητούσαν επίμονα απαντήσεις για την κατάσταση.

«Θέλω οι κάτοικοι να γνωρίζουν ότι δεν θα διαχειριστούν αυτή την υπόθεση μόνοι τους (…) Θα είμαστε εδώ για να τους βοηθήσουμε», δήλωσε ο επικεφαλής της Αμερικανικής Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA) Μάικλ Ρίγκαν από την πόλη Ιστ Πάλεσταϊν, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας.

Ο Ρίγκαν διαβεβαίωσε ότι κανένα ίχνος βινυλοχλωριδίου, ή υδροχλωρίου δεν έχει εντοπιστεί μετά τον έλεγχο που διενεργήθηκε σε περισσότερα από 480 σπίτια και ότι το νερό ελέγχθηκε και επανελέγχθηκε «για να διασφαλιστεί ότι οι κάτοικοι θα είναι προστατευμένοι».

«Θα ρίξουμε άπλετο φως» σε αυτό που συνέβη, διαβεβαίωσε από την πλευρά της και η Καρίν Ζαν-Πιέρ εκπρόσωπος του Μπάιντεν. Και «η Norfolk Southern θα λογοδοτήσει», πρόσθεσε αναφερόμενη στην εταιρεία στην οποία ανήκε το τρένο που εκτροχιάστηκε.

Ο Ρίγκαν σημείωσε ωστόσο ότι κατανοεί «την έλλειψη εμπιστοσύνης» πολλών κατοίκων του Ιστ Πάλεσταϊν και πρόσθεσε ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεσμεύεται να είναι «πολύ διαφανής».

Το χρονικό της υπόθεσης 

Στις 3 Φεβρουαρίου μετά τον εκτροχιασμό του τρένου προκλήθηκε τεράστια πυρκαγιά, ενώ πολλές χιλιάδες κάτοικοι της περιοχής κλήθηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Το τρένο μετέφερε μεταξύ άλλων χλωριούχο βινύλιο, ένα καρκινογόνο χημικό προϊόν που είναι ιδιαίτερα εύφλεκτο και χρησιμοποιείται στην παρασκευή πλαστικού.

Οι σιδηροδρομικές αρχές στη συνέχεια διαβεβαίωσαν ότι απέρριψαν «με ελεγχόμενο τρόπο» το χλωριούχο βινύλιο προκειμένου «να αποφευχθεί πιθανή έκρηξη», σύμφωνα με το γραφείο του κυβερνήτη του Οχάιο, με αποτέλεσμα όμως να απελευθερωθούν τοξικές αναθυμιάσεις στον αέρα.

Έκτοτε έχει ξεκινήσει έρευνα για τα αίτια του ατυχήματος, με την υπόθεση να λαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς αυξάνεται η ανησυχία των κατοίκων του Ιστ Πάλεσταϊν.

«Φοβάμαι για την οικογένειά μου»

Κάποιοι κάτοικοι δήλωσαν στα μέσα ότι εμφανίζουν διάφορα συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, και φοβούνται ότι σε μερικά χρόνια θα εμφανίσουν καρκίνο. Εξάλλου περίπου 3.500 ψάρια πέθαναν στη γύρω περιοχή, σύμφωνα με την τοπική υπηρεσία φυσικών πόρων.

Με βάση τους ελέγχους οι αρχές ανακοίνωσαν ότι ο αέρας είναι «ασφαλής» και ότι δεν έχει εντοπιστεί καμία επικίνδυνη ουσία στο νερό. Ωστόσο συνέστησαν στους ανθρώπους, που χρησιμοποιούν νερό από ιδιωτικά πηγάδια, να το ελέγξουν και να συνεχίσουν να πίνουν εμφιαλωμένο νερό μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα.

Στις 8 Φεβρουαρίου, οι αρχές είχαν ανακοινώσει ότι οι κάτοικοι που είχαν εγκαταλείψει τις εστίες τους, μπορούσαν να επιστρέψουν «με ασφάλεια». Όμως αυτοί παραμένουν πολύ επιφυλακτικοί.

Μία κάτοικος δήλωσε στο τοπικό τηλεοπτικό δίκτυο WKYC ότι όσοι μένουν κατά μήκος του ποταμού είναι «δύσπιστοι, τρελαμένοι και ανήσυχοι». Μία άλλη επεσήμανε ότι «φοβάται». «Φοβάμαι για την οικογένειά μου, φοβάμαι για την πόλη μου», είπε η Κέλι Φέλτζερ στο CNN.

Φόβοι για πρόκληση σοβαρών ασθενειών

«Αν η EPA μου πει ότι η ποιότητα του αέρα μου είναι ασφαλής κα ότι το νερό ελέγχθηκε και είναι πόσιμο, τότε θα εμπιστευθώ τα στοιχεία αυτά», τόνισε ο Μάικλ Ρίγκαν. Την Τετάρτη το βράδυ, στη διάρκεια συνάντησης με τον δήμαρχο και άλλους αξιωματούχους σε σχολείο του Ιστ Πάλεσταϊν, οι κάτοικοι εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους για τους ελέγχους που έχουν διενεργηθεί και απαίτησαν απαντήσεις.

Η Norfolk Southern δεν συμμετείχε και επέλεξε να μην στείλει αντιπροσώπους στη συνάντηση αυτή, επισημαίνοντας σε ανακοίνωσή της ότι φοβάται ότι θα ασκούνταν «σωματική» βία εναντίον των εργαζόμενών της. Εμφανώς οργισμένος, αλλά και κουρασμένος, ο Τρεν Κόναγουεϊ, δήμαρχος του Ιστ Πάλεσταϊν, δήλωσε ότι θα κάνει «ό,τι χρειάζεται να για διευθετηθούν τα πράγματα» και δεσμεύθηκε ότι η σιδηροδρομική εταιρεία θα λογοδοτήσει.

Όπως αναρίθμητα άλλα θύματα της καταστροφής που στοίχισε τη ζωή σε πάνω από 41.000 ανθρώπους στην Τουρκία και τη Συρία, το σώμα του νεκρού Μοχάμεντ δεν έχει ακόμα καθαριστεί, λόγω της έλλειψης πόσιμου νερού που σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς υγείας αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

«Δεν έχουμε καταφέρει να ξεπλυθούμε μετά τον σεισμό», δήλωσε ο Εμίν, ένας 21χρονος φοιτητής γραφιστικής, ενώ μετέφερε αντιγριπικά φάρμακα από την κλινική ενός ανοικτού σταδίου που χρησιμοποιείται ως χώρος φιλοξενίας για εκτοπισμένους στην πόλη Καχραμανμαράς. Με μεγάλο μέρος των υποδομών υγιεινής στην περιοχή να έχει καταστραφεί ή να έχει καταστεί μη λειτουργικό μετά τους σεισμούς της περασμένης εβδομάδας, οι τουρκικές υγειονομικές αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες με το δύσκολο έργο του να προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν ότι οι επιζώντες, πολλοί εκ των οποίων άστεγοι, δεν θα προσβληθούν από ασθένειες.

Ο Ακίν Χατζίογλου, γιατρός στην κλινική, δήλωσε ότι 15-30 γιατροί προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στη μονάδα, τη μοναδική αυτού του είδους στον καταυλισμό αυτό, που εξυπηρετεί έως και 10.000 ανθρώπους κατά τη διάρκεια της ημέρας. Προσφέρουν εμβόλια τετάνου στους κατοίκους που τα ζητούν και διανέμουν πακέτα με είδη προσωπικής υγιεινής, όπως σαμπουάν, αποσμητικά, σερβιέτες και υγρομάντηλα, δήλωσε ο Χατζίογκλου. Ωστόσο ο Εμίν δήλωσε ότι δεν υπάρχουν ντους στον καταυλισμό ή κοντά σε αυτόν και οι έξι τουαλέτες του σταδίου δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες.

Ο Αρίφ Κιριτζί, 42 ετών, έχει βρει καταφύγιο στο ίδιο στάδιο από τότε που, σκάβοντας στα χαλάσματα, κατάφερε να βγει ο ίδιος και να απεγκλωβίσει τη μητέρα του από τα ερείπια του σπιτιού τους την ημέρα του σεισμού. Δήλωσε πως δεν έχει καταφέρει να κάνει ντους ούτε, όπως πολλοί άλλοι στον καταυλισμό με τους οποίους συνομίλησε το Reuters, να αλλάξει ρούχα. Στην Αντάκια (Αντιόχεια), ακόμα νοτιότερα προς τα συριακά σύνορα, μπορεί να δει κανείς περισσότερες χημικές τουαλέτες συγκριτικά με τις πρώτες ημέρες μετά τον σεισμό. Ωστόσο, πολλοί κάτοικοι λένε ότι χρειάζονται ακόμα περισσότερες.

Ο Μπατίρ Μπερντικλιτσέφ, ο εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Τουρκία, δήλωσε ότι η έλλειψη πόσιμου νερού «αυξάνει τον κίνδυνο υδρογενών ασθενειών και εξάρσεων μεταδιδόμενων ασθενειών». Ο ΠΟΥ συνεργάζεται με τις τοπικές αρχές για να ενισχύσει την παρακολούθηση υδρογενών ασθενειών, της εποχικής γρίπης και της COVID-19 μεταξύ των εκτοπισμένων, σύμφωνα με τον ίδιο.

Ειδικότερα στις φωτογραφίες φαίνεται ικανός αριθμός προσφύγων οι οποίοι παρουσιάζουν εκζέματα στα πόδια. τα χέρια και το κεφάλι. Μεταξύ τους πολλά μικρά παιδιά. Στην ανάρτηση δεν υπάρχουν περαιτέρω πληροφορίες, όμως δημιουργούνται ερωτήματα για το είδος της ασθένειας ή της μόλυνσης και αν είναι μεταδοτική.

Όπως και να’χει πάντως οι φωτογραφίες δείχνουν το μέγεθος του ζητήματος ενώ το πρόβλημα και τα ερωτήματα για τις συνθήκες διαβίωσης στο Καρά Τεπέ επιτείνει το γεγονός της απαγόρευσης που έχει επιβάλλει η κυβέρνηση.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΑΝΑΦΕΡΕΙ:

“Φωτογραφίες που τραβήχτηκαν και δημοσιεύθηκαν με την έγκριση προσφύγων από την φυλακή Καρά Τεπέ, Λέσβος, Ελλάδα.Η κυβέρνηση απαγορεύει φωτογραφίες και πληροφορίες από το εσωτερικό της φυλακής”.

Για να συμβεί αυτό χρειάστηκαν περίπου δύο αιώνες και ένα πείραμα που σήμερα θα ήταν αδιανόητο να γίνει. Χάρις σε αυτό το πείραμα πάντως αναπτύχθηκε το πρώτο εμβόλιο στην ιστορία. Και ήταν το αποτέλεσμα της παρατήρησης του βρετανού παθολόγου Έντουαρντ Τζένερ ότι οι γυναίκες που άρμεγαν αγελάδες στη βρετανική εξοχή παρουσίαζαν φυσαλίδες στα χέρια τους και δεν νοσούσαν από την ευλογιά. Ο Τζένερ πήρε το υγρό από αυτές τις φυσαλίδες και το εμβολίασε σε ένα οκτάχρονο αγόρι, τον Τζέιμς Φίλιπς. Όταν στη συνέχεια ο 8χρονος που ο γιατρός μετέτρεψε σε πειραματόζωο, ήρθε σε επαφή με άτομα που είχαν νοσήσει, παρέμεινε απρόσβλητος. Το πείραμα στέφθηκε με επιτυχία και το πρώτο εμβόλιο ήταν γεγονός.

Η Πορτογαλία αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ

Η ευλογιά σκότωνε έως τότε έναν στους 13 κατοίκους του Λονδίνου. Εκατομμύρια ανθρώπους σκότωνε στον κόσμο και η πολιομυελίτιδα, μια ασθένεια από την οποία είχε προσβληθεί ο αμερικανός πρόεδρος Φράνκλιν Ρούσβελτ. Ο Ρούσβελτ άφησε την τελευταία του πνοή τον Απρίλιο του 1945 και δεν πρόλαβε να δει ότι την ασθένεια που την είχε καθηλώσει στο αναπηρικό αμαξίδιο θα νικούσε δέκα χρόνια αργότερα ο επιδημιολόγος Τζόνας Σαλκ με την ανάπτυξη ενός εμβολίου που θα έκανε έναν διάδοχο του Ρούσβελτ, τον Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, να δακρύσει για τη «σωτηρία εκατομμυρίων παιδιών σε ολόκληρο τον κόσμο». Το 1962 το εμβόλιο του Τζίνας Σαλκ, το οποίο είχε αναπτύξει από νεκρούς ιούς, αντικαταστάθηκε από εκείνο του Άλμπερτ Σάμπιν που χρησιμοποίησε εξασθενημένους ιούς.

Σε φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν την ίδια χρονιά από διάφορες πόλεις των ΗΠΑ, μπορεί να δει κανείς σήμερα τεράστιες ουρές από ανθρώπους που περίμεναν να κάνουν το εμβόλιο. Τρεις δεκαετίες αργότερα μόνο στην Κίνα και την Ινδία θα εμβολιάζονταν 163 εκατομμύρια παιδιά μέσα σε μερικές μόνο ημέρες. Ο μαζικός αυτός εμβολιασμός συνέβαλε στη μείωση των κρουσμάτων από 350.000 το 1988 σε 1.170 το 2004 και μόνο 105 το 2005 – και αυτά εμφανίστηκαν μόνο σε δυο χώρες, το Σουδάν και τη Νιγηρία. Ήδη πάντως από το 1995, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε κηρύξει 140 χώρες ελεύθερες από την πολιομυελίτιδα.

Στα μέσα του 20ου αιώνα μπήκε ο θεμέλιος λίθος για να κερδηθεί άλλη μία μάχη – αυτή τη φορά απέναντι στην ιλαρά. Ήταν το 1954 όταν οι ερευνητές Τζον Εντερς και Τόμας Πίμπλις απομόνωσαν στη Βοστόνη τον ιό σε ένα 11χρονο αγόρι. Θα χρειαζόταν να περάσουν άλλα εννέα χρόνια για να αναπτυχθεί το πρώτο εμβόλιο ιλαράς, η οποία έως τότε προσέβαλε πάνω από το 90% των παιδιών έως 15 ετών με κάποια από αυτά να χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους. Την τελευταία δεκαετία ωστόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφονται μόλις 160 κρούσματα τον χρόνο. Το 2008 οι θάνατοι από ιλαρά είχαν μειωθεί στις 164.000 παγκοσμίως από 973.000 το 1999.

Μια μάστιγα ήταν για την ανθρωπότητα και η ερυθρά εάν λάβει υπόψη του κανείς πως μια επιδημία την περίοδο 1962-1965 που ξεκίνησε από την Ευρώπη και επεκτάθηκε στις ΗΠΑ, προκάλεσε 30.000 θανάτους βρεφών και αποβολές εμβρύων, ενώ άλλα 20.000 βρέφη παρουσίασαν παθογένειες όπως συγγενή καταρράκτη, κώφωση, τύφλωση και διανοητική καθυστέρηση. Η σωτηρία ήρθε το 1967 όταν παρασκευάστηκε το πρώτο εμβόλιο, ενώ την ίδια χρονιά αναπτύχθηκε και το εμβόλιο κατά της παρωτίτιδας. Με τον ίδιο τρόπο εξαφανίστηκαν από τον χάρτη, ή περιορίστηκαν σε πολύ μεγάλο βαθμό, η διφθερίτιδα, ο τέτανος και άλλα λοιμώδη νοσήματα.

Ο Sars – Covid -2 είναι ο τελευταίος εχθρός στη σειρά – κοινός και αόρατος. Και το όπλο είναι και αυτή τη φορά ένα: το εμβόλιο.

Αν τα εμβόλια αποδείχθηκαν πολλές φορές σωτήρια στο παρελθόν, τότε και το 2021 θα είναι μια χρονιά λύτρωσης στη μάχη που δίνει η ανθρωπότητα με την πανδημία.