Ρούλα Σκουρογιάννη

Με αφορμή αυτή τη συζήτηση, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας εξέδωσε ανακοίνωση με ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η ασφάλεια του ασθενούς δεν αποτελεί πολυτέλεια ή προαιρετική «καλή πρακτική» ενός ιατρείου, αλλά θεμελιώδες δικαίωμα, αναπόσπαστο κομμάτι του δικαιώματος στην προστασία της υγείας.

Η επιστήμη από μόνη της δεν εγγυάται ασφάλεια

Η Ένωση διευκρινίζει εξαρχής ότι η διερεύνηση της συγκεκριμένης υπόθεσης που πυροδότησε τη συζήτηση είναι έργο των αρμόδιων αρχών. Ωστόσο, πέρα από τη μεμονωμένη υπόθεση, υπάρχει μια διαρκής ευθύνη της Πολιτείας που δεν πρέπει να ξεχνιέται: η αποτελεσματική εποπτεία των υπηρεσιών υγείας και η πρόληψη, όχι μόνο η μεταγενέστερη διερεύνηση, ανάλογων περιστατικών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ένα σημείο που συχνά παραβλέπεται: το ότι μια θεραπεία στηρίζεται σε επιστημονικά αποδεκτή μέθοδο δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι και ασφαλής για κάθε ασθενή. Κάθε ιατρική πράξη πρέπει να βασίζεται σε τεκμηριωμένη ένδειξη και σε εξατομικευμένη στάθμιση οφέλους-κινδύνου για τον συγκεκριμένο ασθενή. Στις σύνθετες ή επεμβατικές πράξεις, αυτό μεταφράζεται σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις: κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό, αδειοδοτημένο χώρο ειδικά για τη συγκεκριμένη υπηρεσία, επαρκή στελέχωση και εξοπλισμό, οργανωμένη παρακολούθηση του ασθενούς και ετοιμότητα άμεσης αντιμετώπισης τυχόν επιπλοκής. Χωρίς αυτά, ακόμη και μια αναγνωρισμένη επιστημονικά μέθοδος μπορεί να μετατραπεί σε πηγή σοβαρού κινδύνου.

Γιατί η Ένωση ζητά πίσω το ΣΕΥΥΠ

Στη βάση αυτής της λογικής, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας τάσσεται υπέρ της επαναφοράς του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ). Η θέση της είναι σαφής: μόνο ένας εξειδικευμένος ελεγκτικός μηχανισμός, με καθορισμένες αρμοδιότητες, εκπαιδευμένο προσωπικό και επαρκείς πόρους, μπορεί να λειτουργήσει πραγματικά προληπτικά, εντοπίζοντας επικίνδυνες πρακτικές πριν αυτές βλάψουν κάποιον ασθενή. Ζητά, συγκεκριμένα, να δοθεί προτεραιότητα σε τακτικούς αλλά και αιφνιδιαστικούς ελέγχους — όχι μόνο της τυπικής αδειοδότησης ενός χώρου, αλλά και των υπηρεσιών που πραγματικά παρέχονται σε αυτόν, του εξοπλισμού και των συνθηκών λειτουργίας του. Το ίδιο σημαντική θεωρεί και τη συστηματική παρακολούθηση της συμμόρφωσης όταν εντοπίζονται παραβάσεις, σε συνεργασία με τους Ιατρικούς Συλλόγους και τις υπόλοιπες αρμόδιες αρχές.

Ο ασθενής έχει δικαίωμα να ρωτήσει, να καθυστερήσει, να αρνηθεί

Η ενίσχυση των ελέγχων, όσο απαραίτητη κι αν είναι, δεν αρκεί χωρίς πλήρη ενημέρωση του ίδιου του ασθενούς. Πριν συναινέσει σε οποιαδήποτε παρέμβαση, ο ασθενής έχει δικαίωμα να γνωρίζει τον σκοπό της, την επιστημονική τεκμηρίωσή της, τα αναμενόμενα οφέλη και τους κινδύνους, τις εναλλακτικές που έχει στη διάθεσή του και το κόστος. Έχει επίσης δικαίωμα να μάθει ποιος ακριβώς θα του τη διενεργήσει και με ποια ειδίκευση, καθώς και αν ο χώρος είναι κατάλληλος γι’ αυτήν. Και, εξίσου σημαντικό, έχει δικαίωμα σε χρόνο — χρόνο για να ρωτήσει, να σκεφτεί, να αναζητήσει και δεύτερη γνώμη πριν αποφασίσει. Κανένας ασθενής δεν θα πρέπει να νιώθει ότι αυτός ο χρόνος του στερείται.

QR code στα ιατρεία: χρήσιμο εργαλείο, αλλά όχι πανάκεια

Η εξαγγελία μιας ψηφιακής εφαρμογής, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να σαρώνουν έναν κωδικό QR και να βλέπουν αν ένα ιατρείο είναι αδειοδοτημένο, βρίσκει την Ένωση θετική. Θέτει όμως έναν όρο: η εφαρμογή πρέπει να δίνει πληροφορία επικαιροποιημένη και κατανοητή, τόσο για την ισχύ της άδειας όσο και για το τι ακριβώς καλύπτει αυτή. Χωρίς αυτό, το εργαλείο κινδυνεύει να γίνει διακοσμητικό. Το ίδιο κρίσιμο είναι να υπάρχει πραγματικός έλεγχος του αν αυτά που επίσημα επιτρέπεται να γίνονται σε ένα ιατρείο ταυτίζονται με αυτά που όντως γίνονται εκεί μέσα — γιατί η ευθύνη για τη νομιμότητα και την ασφάλεια παραμένει πάντα στον πάροχο και στις αρχές, όχι στην τεχνολογία.

Βότανα, συμπληρώματα και η παγίδα της «φυσικής» λύσης

Η Ένωση στρέφει την προσοχή και σε έναν λιγότερο εμφανή κίνδυνο: τη λήψη βοτάνων, συμπληρωμάτων διατροφής και άλλων σκευασμάτων χωρίς ιατρική συμβουλή. Πολλά από αυτά μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ή επικίνδυνες αλληλεπιδράσεις με φάρμακα, ειδικά σε ανθρώπους με χρόνια προβλήματα υγείας. Η σύσταση είναι απλή αλλά σημαντική: πριν από κάθε τέτοιο σκεύασμα, ο ασθενής να συμβουλεύεται τον γιατρό και τον φαρμακοποιό του, ανεξάρτητα από το πόσο «ακίνδυνο» φαίνεται να είναι κάτι επειδή είναι φυσικής προέλευσης.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι ατεκμηρίωτες υποσχέσεις ίασης, που μπορούν να καθυστερήσουν επικίνδυνα την αναγκαία θεραπεία και να οδηγήσουν σε οικονομική εκμετάλλευση ανθρώπων σε δύσκολη θέση. Η Ένωση περιγράφει με ενάργεια πώς λειτουργεί αυτή η ευαλωτότητα: η αγωνία μιας σοβαρής ασθένειας, η αβεβαιότητα και η ανάγκη ανακούφισης κάνουν τον άνθρωπο πιο εύκολο θύμα σε όσους υπόσχονται θεραπείες χωρίς επιστημονική βάση. Ο φόβος που καλλιεργείται σκόπιμα, οι «διαγνώσεις» χωρίς τεκμηρίωση και η πίεση για άμεση αποδοχή ακριβών παρεμβάσεων είναι το ιδανικό έδαφος για εκμετάλλευση — με κόστος όχι μόνο οικονομικό, αλλά και σε χαμένο πολύτιμο χρόνο θεραπείας.

Τι ζητά η Ένωση από την Πολιτεία

Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας καλεί ανοιχτά το Υπουργείο Υγείας, τους Ιατρικούς Συλλόγους και τις λοιπές αρμόδιες αρχές να εντείνουν τους συστηματικούς ελέγχους στους χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, εστιάζοντας στις πράξεις που πράγματι διενεργούνται, στην αδειοδότηση, στη στελέχωση και στην ετοιμότητα αντιμετώπισης επιπλοκών. Ζητά επίσης από τον ΕΟΦ και τους λοιπούς ελεγκτικούς φορείς να ασκήσουν αποτελεσματική εποπτεία στα προϊόντα και στους θεραπευτικούς ισχυρισμούς που κυκλοφορούν σε ιστοσελίδες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με άμεση παρέμβαση όποτε εντοπίζονται παραβάσεις και με σαφείς, εύκολα προσβάσιμες διαδικασίες καταγγελιών για τους πολίτες.

Τέλος, η Ένωση τονίζει την ανάγκη οργανωμένης ενημέρωσης του κοινού, με τη συμβολή επιστημονικών φορέων και οργανώσεων ασθενών, ώστε οι πολίτες να μάθουν να αξιολογούν θεραπευτικούς ισχυρισμούς και να αναγνωρίζουν πιθανές αλληλεπιδράσεις. Αυτή η ενίσχυση της εγγραμματοσύνης υγείας πρέπει να προχωρά παράλληλα με δύο ευθύνες που δεν μπορούν να μετατεθούν: την ευθύνη των παρόχων για ασφαλείς υπηρεσίες, και την υποχρέωση της Πολιτείας για ουσιαστική εποπτεία. Το μήνυμα της Ένωσης κλείνει με μια αρχή που δεν επιδέχεται εξαιρέσεις: κάθε ασθενής δικαιούται πρόσβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένες, ασφαλείς υπηρεσίες υγείας, με σεβασμό στην αξιοπρέπειά του.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Χίλιοι νέοι νοσηλευτές μπαίνουν στο ΕΣΥ

Σύμφωνα με τον υφυπουργό Υγείας, περίπου 1.000 νοσηλευτές αναμένεται να τοποθετηθούν σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας σε όλη τη χώρα έως τα μέσα Νοεμβρίου. Οι οριστικοί πίνακες κατάταξης αναμένεται να ανακοινωθούν στις 18 Σεπτεμβρίου, ενώ οι νέοι εργαζόμενοι θα έχουν αναλάβει καθήκοντα σταδιακά, από το τέλος Οκτωβρίου έως τα μέσα Νοεμβρίου. Ο κ. Θεμιστοκλέους στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι, μετά από αρκετά χρόνια δυσκολιών στην προσέλκυση προσωπικού, παρατηρήθηκε φέτος σημαντικά αυξημένη συμμετοχή υποψηφίων, ακόμη και σε νοσοκομεία που παραδοσιακά αντιμετώπιζαν πρόβλημα στελέχωσης, κάτι που, όπως σημείωσε, συμβαίνει για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, αναφέρθηκε και στο πάγιο αίτημα του νοσηλευτικού κλάδου για ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, διευκρινίζοντας πως η σχετική διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει προς το τέλος του τρέχοντος έτους, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τον ακριβή τρόπο εφαρμογής της.

Οι αναμονές στα τακτικά χειρουργεία πλησιάζουν τον διεθνή μέσο όρο

Ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα για τους πολίτες, η αναμονή για ένα τακτικό χειρουργείο, βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της συνέντευξης. Ο υφυπουργός Υγείας υποστήριξε ότι για τα ογκολογικά, τα βαριά και τα επείγοντα περιστατικά δεν καταγράφεται πλέον αναμονή στη χώρα, ενώ απέδωσε μεγάλο μέρος της βελτίωσης στο πρόγραμμα των δωρεάν απογευματινών χειρουργείων, το οποίο, όπως είπε, συνέβαλε καθοριστικά στη συρρίκνωση των χρόνων αναμονής. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, στα περισσότερα νοσοκομεία της χώρας η αναμονή για ένα τακτικό χειρουργείο κυμαίνεται πλέον γύρω στους τέσσερις μήνες, δηλαδή κοντά στον διεθνή μέσο όρο, ενώ ακόμη και στα νοσοκομεία με τις μεγαλύτερες καθυστερήσεις οι χρόνοι δεν ξεπερνούν συνήθως τους τέσσερις έως έξι μήνες. Ο κ. Θεμιστοκλέους χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα, τονίζοντας ότι το υπουργείο παρακολουθεί συνεχώς την κατάσταση ώστε να διατηρηθεί η τάση αυτή.

Ερωτηθείς για πρόσφατη πρόταση του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος είχε προτείνει τη θέσπιση ανώτατου χρόνου αναμονής, μετά την παρέλευση του οποίου το κόστος του χειρουργείου θα καλυπτόταν από το κράτος σε ιδιωτική δομή, ο υφυπουργός απάντησε ότι η δυνατότητα παρακολούθησης και άμεσης παρέμβασης σε τέτοιες περιπτώσεις έχει ήδη δημιουργηθεί μέσω του νέου ψηφιακού συστήματος, εξηγώντας πως, όποτε χρειαστεί, το υπουργείο μπορεί είτε να μεταφέρει ασθενείς από ένα δημόσιο νοσοκομείο σε άλλο είτε να καλύψει επιπλέον δωρεάν απογευματινά χειρουργεία για την αποσυμφόρηση των λιστών.

Από τα excel στην ψηφιακή παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο

Μία από τις πιο ουσιαστικές αλλαγές που παρουσίασε ο υφυπουργός αφορά τον τρόπο καταγραφής και παρακολούθησης της λίστας χειρουργείων. Όπως εξήγησε, το υπουργείο παρέλαβε ένα σύστημα που στηριζόταν σε απλά αρχεία excel και χειρόγραφες καταστάσεις ανά νοσοκομείο, μια μέθοδο που δυσκόλευε σημαντικά τον συγκεντρωτικό έλεγχο και την έγκαιρη εντόπιση καθυστερήσεων. Το σύστημα αυτό αντικαταστάθηκε πλέον από μια ολοκληρωμένη ψηφιακή λύση, η οποία επιτρέπει στο υπουργείο να γνωρίζει και να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τις αναμονές σε κάθε μεμονωμένο νοσοκομείο της χώρας. Πρακτικά, αυτό σημαίνει πως η κεντρική διοίκηση αποκτά για πρώτη φορά μια ενιαία, επικαιροποιημένη εικόνα του συνόλου των χειρουργικών λιστών, κάτι που θεωρητικά διευκολύνει τόσο τον εντοπισμό των νοσοκομείων με τα μεγαλύτερα προβλήματα όσο και τη λήψη γρήγορων αποφάσεων, όπως η μεταφορά ασθενών ή η ενεργοποίηση επιπλέον απογευματινών χειρουργείων.

Ζητήματα πρόσβασης στις εξετάσεις για τους ογκολογικούς ασθενείς

Στη συνέντευξή του, ο κ. Θεμιστοκλέους κλήθηκε επίσης να απαντήσει σε συγκεκριμένο παράπονο πολίτισσας, η οποία ανέφερε ότι αντιμετωπίζει κατά διαστήματα δυσκολίες στην έκδοση παραπεμπτικών για εξετάσεις που της συνιστά ο ογκολόγος της, αναγκαζόμενη να τις πληρώνει η ίδια, παρά τη μηδενική συμμετοχή που προβλέπεται για τους ογκολογικούς ασθενείς. Ο υφυπουργός εξήγησε ότι η συνταγογράφηση των εξετάσεων γίνεται βάσει συγκεκριμένων ιατρικών πρωτοκόλλων, τα οποία δεν καθορίζονται από το υπουργείο Υγείας αλλά από ειδική επιτροπή ογκολόγων, με βάση τη διεθνή ιατρική πρακτική. Όταν ζητούνται εξετάσεις πέραν αυτών που προβλέπει το πρωτόκολλο, ο θεράπων γιατρός οφείλει να αιτιολογεί την αναγκαιότητά τους, ενώ κάθε εξέταση που εντάσσεται στο πρωτόκολλο καλύπτεται πλήρως από το κράτος, χωρίς καμία επιβάρυνση για τον ασθενή.

Ένα σύστημα υπό συνεχή αξιολόγηση

Πέρα από τα επιμέρους ζητήματα, η συνέντευξη του υφυπουργού Υγείας αποτυπώνει τη γενικότερη κατεύθυνση που φαίνεται να ακολουθεί η πολιτική ηγεσία του υπουργείου: τη μετάβαση από αποσπασματικές, χειρόγραφες διαδικασίες σε ενιαία ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης, σε συνδυασμό με στοχευμένες προσλήψεις προσωπικού και προγράμματα όπως τα απογευματινά χειρουργεία, με στόχο τη μείωση των χρόνων αναμονής στο επίπεδο του διεθνούς μέσου όρου. Το αν οι εξαγγελίες αυτές θα μεταφραστούν σε ουσιαστική και διαρκή βελτίωση της καθημερινότητας των ασθενών σε όλη τη χώρα, πέρα από τα στατιστικά στοιχεία που παρουσιάζονται, είναι κάτι που θα κριθεί στην πράξη τους επόμενους μήνες, καθώς οι νέοι νοσηλευτές αναλαμβάνουν υπηρεσία και το ψηφιακό σύστημα παρακολούθησης τίθεται πλήρως σε λειτουργία σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας.

Στόχος είναι η καθολική πρόσβαση και η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των ασθενών που πάσχουν από σοβαρές και χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, όπως ανέφεραν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης και ο υφυπουργός, Μάριος Θεμιστοκλέους.

Ο υπουργός Υγείας σημείωσε ότι είναι ζήτημα αξιοπρέπειας προσθέτοντας πως σήμερα υπάρχουν ελάχιστες δομές με αποτέλεσμα ασθενείς να παραμένουν στα νοσοκομεία για μεγάλο διάστημα.

«Η Ελλάδα χρειάζεται 500 κλίνες ανακουφιστικής φροντίδας και σταδιακά θα ξεκινήσει η ανάπτυξη τους. Στο πλαίσιο της δημιουργίας μονάδων ανακουφιστικής φροντίδας περιλαμβάνεται η ανάπτυξη τεσσάρων κλινών στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης “Σταύρος, Νιάρχος”, η ολοκλήρωση κατασκευής του οποίου εκτιμάται τον Ιανουάριο του 2027. Επίσης, θα αναπτυχθουν 40 κλίνες στο Θεαγένειο Ογκολογικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης και η πρώτη μονάδα Δημόσιας Ανακουφιστικής Φροντίδας στην Αττική», τόνισε κ. Γεωργιάδης και συμπλήρωσε ότι αναμένονται ανακοινώσεις το επόμενο διάστημα.

Από την πλευρά του, ο κ. Θεμιστοκλεους επεσήμανε «ότι το Εθνικό Σχέδιο Δράσης περιλαμβάνει οκτώ άξονες και ο οδικός χάρτης αφορά κλίνες εντός των νοσοκομείων, δημιουργία μονάδων ανακουφιστικής φροντίδας και κατ’ οίκον υπηρεσίες. Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης αποτελεί την πρώτη προσπάθεια στην ιστορία του συστήματος υγείας της χώρας για να αποκτήσει μια εθνική στρατηγική για την ανακουφιστική φροντίδα με ορίζοντα το 2030».

«Το Σχέδιο Δράσης στοχεύει στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος υποστήριξης των ανθρώπων και των οικογενειών τους από τη στιγμή της διάγνωσης μιας σοβαρής χρόνιας εξελικτικής και απειλητικής για τη ζωή νόσου μέχρι το θάνατο και το πένθος. Η ανάπτυξη μονάδων αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην αξιοπρεπή διαβίωση των ασθενών, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα στερείται την απαραίτητη υποστήριξη στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του. Η ανακουφιστική φροντίδα δεν αφορά μόνο το τέλος της ζωής. Αφορά τη διαχείριση του πόνου, των συμπτωμάτων, της ψυχολογικής επιβάρυνσης και τη διατήρηση της αξιοπρέπειας σε όλη τη διάρκεια της πορείας της νόσου», υπογράμμισε ο υφυπουργός Υγείας.

Ειδικότερα, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα αποτελεί τον οδικό χάρτη για την αναγνώριση κρίσιμων στόχων και την ιεράρχηση προτεραιοτήτων για τη βελτίωση της φροντίδας, την ενσωμάτωση της ανακουφιστικής φροντίδας σε όλα τα επίπεδα του υγειονομικού περιβάλλοντος, την εκπαίδευση των επαγγελματιών, την ευαισθητοποίηση και ενδυνάμωση της κοινωνίας, τη διαμόρφωση πολιτικών και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος ανακουφιστικής φροντίδας, στο πλαίσιο της επίτευξης καθολικής κάλυψης της υγείας.

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα 2025-2030 εκπονήθηκε από την Εθνική Επιτροπή για την Ανάπτυξη της Ανακουφιστικής Φροντίδας και διαρθρώνεται γύρω από οκτώ άξονες και 27 δράσεις που περιλαμβάνουν περιγραφή, στόχους, ενέργειες, εμπλεκόμενους φορείς, χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και προϋπολογισμό.

Οι οκτώ στρατηγικοί άξονες περιλαμβάνουν:

– Εκπαίδευση και έρευνα στην ανακουφιστική φροντίδα.

– Ευαισθητοποίηση και ενδυνάμωση ατόμων και κοινοτήτων.

– Ανάπτυξη και διαχείριση πόρων.

– Ανάπτυξη και οργάνωση υπηρεσιών ανακουφιστικής φροντίδας.

– Προσδιορισμός δεδομένων, ειδικών και ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

– Πολιτικές και θεσμικό πλαίσιο για την ανακουφιστική φροντίδα.

– Ψηφιοποίηση, καινοτομία, πρότυπα λειτουργίας, εργαλεία και πρωτόκολλα.

– Διασφάλιση βιωσιμότητας και έλεγχος της ανάπτυξης της ανακουφιστικής φροντίδας.

   Η Παγκόσμια Ημέρα ‘Ασθματος καθιερώθηκε το 1998 από την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το ‘Ασθμα (GINA) και έκτοτε κάθε χρόνο, την πρώτη Τρίτη του Μαΐου πραγματοποιούνται πολλές και σημαντικές δράσεις ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης για το άσθμα σε όλο τον κόσμο.

   Συμμετέχοντας στις δράσεις της Παγκόσμιας Ημέρας, η Ομάδα Εργασίας για το Βρογχικό ‘Ασθμα της ΕΠΕ δημιούργησε τέσσερα ενημερωτικά βίντεο σχετικά με: τους παράγοντες κινδύνου (όπως το κάπνισμα, η ρύπανση της ατμόσφαιρας, τα αλλεργιογόνα), την πρόληψη ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού μέσω εμβολιασμού, καθώς επίσης και τον έλεγχο του άσθματος με τη χρήση των εισπνεόμενων αντιασθματικών φαρμάκων.

   Το βρογχικό άσθμα είναι μια νόσος που επηρεάζει περί τα 300 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και προκαλεί περίπου 1.000 θανάτους ημερησίως, αναφέρει ο Πέτρος Μπακάκος, καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Διευθυντής Α΄ Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», γενικός γραμματέας της ΕΠΕ. «Ο επιπολασμός του αυξάνεται σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στα παιδιά. Το άσθμα επηρεάζει σοβαρά την ποιότητα ζωής των πασχόντων. Επίσης, το κόστος της θεραπείας αυξάνεται τόσο για τα συστήματα υγείας όσο και για τους ασθενείς. Οι προκλήσεις στη διαχείριση του άσθματος διαφέρουν ανάλογα με τις γεωγραφικές περιοχές και τα συστήματα υγείας».

   Παρά τις σημαντικές προσπάθειες των τελευταίων 30 ετών να βελτιωθεί η φροντίδα των ασθματικών και η διαθεσιμότητα αποτελεσματικών θεραπειών, πολλοί πάσχοντες δεν έχουν ευεργετηθεί από αυτές τις προόδους, επισημαίνει ο κ. Μπακάκος. «Αρκετοί ζουν σε περιοχές με ανεπαρκείς ιατρικές υπηρεσίες και περιορισμένες οικονομικές παροχές, όπου δεν υπάρχει πρόσβαση σε εισπνεόμενες θεραπείες με κορτικοστεροειδή, που αποτελούν τον θεμέλιο λίθο της θεραπείας των ασθματικών, ανεξαρτήτως βαρύτητας του άσθματος. Η ανάγκη επαρκούς και ανεμπόδιστης πρόσβασης στις εισπνεόμενες θεραπείες πρέπει να προτεραιοποιηθεί από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και ειδικά τους κατασκευαστές των εισπνευστικών συσκευών».

   Τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό κάπνισμα αποτελούν έναν από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση και την επιδείνωση του άσθματος, επισημαίνει η Παρασκευή Κατσαούνου, καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μονάδα Πνευμονολογίας και Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α΄ΚΕΘ ΓΝΑ «Ευαγγελισμός», μέλος του ΔΣ της ΕΠΕ. «Το κάπνισμα επιδεινώνει τον έλεγχο του άσθματος, καθώς οι καπνιστές εμφανίζουν μειωμένη ανταπόκριση στα φάρμακα, χρειάζονται υψηλότερες δόσεις εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών, έχουν περισσότερες παροξύνσεις, περισσότερες νοσηλείες, περισσότερο άγχος, παρουσιάζουν συχνότερα κατάθλιψη και έχουν χειρότερη ποιότητα ζωής». Επιπροσθέτως, τονίζει η κ. Κατσαούνου, το κάπνισμα προκαλεί ευπάθεια στις λοιμώξεις, επιταχύνει την πτώση της αναπνευστικής λειτουργίας και μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της αναστρεψιμότητας της απόφραξης των αεραγωγών, καθώς και σε μοιραίο άσθμα. «Σημαντικά στοιχεία δείχνουν ότι η απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Καναδά έχει χειροπιαστά θετικά αποτελέσματα, καθώς συνδέεται με μείωση των παροξύνσεων άσθματος κατά 10%. Το ηλεκτρονικό τσιγάρο αυξάνει τη βρογχική υπεραντιδραστικότητα και επιδεινώνει το βρογχικό άσθμα», καταλήγει.

   Η Παγκόσμια Ημέρα ‘Ασθματος αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι το άσθμα δεν είναι απλώς μια νόσος που πλήττει τον άνθρωπο, αλλά συνδέεται στενά με το περιβάλλον στο οποίο ζούμε, επισημαίνει η Ευαγγελία Φούκα, MD, PhD, MSc, επίκουρη καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Β’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», υπεύθυνη Ομάδας Εργασίας Βρογχικού ‘Ασθματος ΕΠΕ. «Η ατμοσφαιρική ρύπανση, ιδιαίτερα τα αιωρούμενα σωματίδια, το όζον και τα καυσαέρια, συμβάλλουν τόσο στην εμφάνιση όσο και στην επιδείνωση του άσθματος, προκαλώντας φλεγμονή των αεραγωγών και αυξημένη βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την παραγωγή και τη διασπορά αλλεργιογόνων, όπως η γύρη, παρατείνοντας τις περιόδους έκθεσης και ενισχύοντας τη βαρύτητα των συμπτωμάτων».

   Εξηγώντας περαιτέρω τη θέση αυτή, η κ. Φούκα αναφέρει ότι «φαινόμενα όπως η μεταφορά σκόνης (πχ σαχαριανή σκόνη) και η αυξημένη υγρασία, μπορούν να επιδεινώσουν τις κρίσεις άσθματος, αυξάνοντας τα περιστατικά προσέλευσης σε νοσοκομεία.

   Ως μια σύνθετη χρόνια φλεγμονώδη νόσο των αεραγωγών με σημαντικό κοινωνικό και κλινικό αποτύπωμα χαρακτηρίζει το άσθμα ο Κωνσταντίνος Σάμιτας, πνευμονολόγος-φυματιολόγος, επιμελητής Α΄ ΕΣΥ, στην 7η Πνευμονολογική Κλινική του ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», υπεύθυνος Ομάδας Εργασίας Βρογχικού ‘Ασθματος της ΕΠΕ. «Η αποφυγή των παροξύνσεων, οι οποίες συνδέονται με οξεία επιβάρυνση της πνευμονικής λειτουργίας, αυξημένη νοσηρότητα και επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με άσθμα, αποτελεί βασικό στόχο στη διαχείρισή του. Οι ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συγκαταλέγονται στους κυριότερους εκλυτικούς παράγοντες σοβαρών παροξύνσεων».

   Στο πλαίσιο αυτό, καταλήγει ο κ. Σάμιτας, η στρατηγική οχύρωση των ασθενών μέσω του εμβολιασμού κρίνεται επιβεβλημένη. «Η ανοσοποίηση έναντι της εποχικής γρίπης, της COVID-19, αλλά και η ενσωμάτωση του νέου εμβολίου έναντι του ιού RSV στις ενδείξεις των ενηλίκων, σε συνδυασμό με τον εμβολιασμό για μη ιογενείς νόσους, όπως για τον πνευμονιόκοκκο, αποτελούν αδιαπραγμάτευτο πυλώνα πρόληψης. Η θωράκιση αυτή μειώνει δραστικά την πιθανότητα κλινικής επιδείνωσης και διασφαλίζει τον βέλτιστο έλεγχο της νόσου. Προτρέπουμε τους ασθενείς να συνεργάζονται στενά με τον πνευμονολόγο τους, να ενημερώνονται για το άσθμα τους και τα προληπτικά μέτρα που μπορούν να λάβουν μαζί. Γιατί η ελεύθερη αναπνοή είναι δικαίωμα όλων μας».

   Το άσθμα είναι μια συχνή χρόνια πάθηση, η οποία μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με την κατάλληλη θεραπεία εξηγεί η Μαρία Καλλιέρη, πνευμονολόγος-φυματιολόγος, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, επικουρική επιμελήτρια, Β’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», και Early Career Member Ομάδας Εργασίας Βρογχικού ‘Ασθματος ΕΠΕ. «Η βάση της αντιμετώπισης είναι τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, που μειώνουν τη φλεγμονή στους αεραγωγούς, σε συνδυασμό με τα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα που συμβάλλουν στη χαλάρωση των μυών των αεραγωγών και στη βελτίωση της αναπνοής. Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτά τα φάρμακα δεν είναι πάντα δεδομένη, λόγω οικονομικών περιορισμών, γεωγραφικών ανισοτήτων και ανεπαρκούς ενημέρωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ασθενείς καθυστερούν να προμηθευτούν τη θεραπεία τους ή τη διακόπτουν, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της νόσου και αυξημένο κίνδυνο παροξύνσεων». Η τακτική παρακολούθηση από τον πνευμονολόγο είναι καθοριστική, καθώς μέσω της συνταγογράφησης διασφαλίζεται η κατάλληλη θεραπεία. Η ενημέρωση, η πρόσβαση και η συνεργασία ασθενών και ιατρών είναι βασικές προϋποθέσεις για τον έλεγχο του άσθματος, που αποτελεί δικαίωμα όλων, τονίζει η κ. Καλλιέρη.

Μια στιγμή ανάτασης και ελπίδας

Καθώς η πομπή πλησίαζε, η ατμόσφαιρα άλλαξε. Οι ψαλμοί και η μυρωδιά του θυμιάματος έφτασαν μέχρι τους θαλάμους, εκεί όπου δίνεται η καθημερινή μάχη για τη ζωή.

Οι ασθενείς και το προσωπικό του νοσοκομείου κρατώντας αναμμένα κεριά, παρακολουθούσαν με δέος την περιφορά και προσεύχονταν.

Η κίνηση αυτή δεν είχε μόνο θρησκευτικό χαρακτήρα, αλλά αποτέλεσε μια βαθιά ανθρωπιστική χειρονομία. Η «συνάντηση» του Επιταφίου με τους ανθρώπους που δοκιμάζονται σκληρά, υπενθύμισε σε όλους ότι το μήνυμα της Ανάστασης είναι, πάνω από όλα, μήνυμα νίκης της ζωής απέναντι στον πόνο.

«Ήταν σαν να ήρθε η παρηγοριά στην πόρτα μας», δήλωσε συγγενής ασθενούς, αποτυπώνοντας το κλίμα κατάνυξης που επικράτησε όταν ο Επιτάφιος στάθηκε για λίγα λεπτά μπροστά στην κεντρική είσοδο.

Η χθεσινή νύχτα στην Καλλιθέα απέδειξε πως η παράδοση, όταν συναντά την ενσυναίσθηση, μπορεί να προσφέρει πραγματικό φως στις πιο δύσκολες στιγμές του ανθρώπου.

Ο υπουργός Υγείας Α. Γεωργιάδης έκανε σήμερα λόγο για «Νέα εποχή εξυπηρέτησης για όλους τους ασθενείς στην Ελλάδα», δίνοντας στη δημοσιότητα τα στοιχεία που αφορούν την νέα δωρεάν υπηρεσία αποστολής Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) από τον ΕΟΠΥΥ που ξεκίνησε 16 Ιουνίου 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά η υπηρεσία είχε εξυπηρετήσει έως 15 Μαρτίου 2026 συνολικά 294.648 αιτήματα ασθενών, οι οποίοι παρέλαβαν τη φαρμακευτική τους αγωγή κατ΄ οίκον ή από τα 64 αποκεντρωμένα σημεία που δε λειτουργούν αυτόνομα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ ή από ιδιωτικές κλινικές και φαρμακεία.

 Από τα δεδομένα λειτουργίας της υπηρεσίας, προκύπτει πως από το σύνολο των δικαιούχων που έλαβαν «κατ’οίκον» την φαρμακευτική τους αγωγή, το 44% ήταν στην Αττική, το 12% στη Θεσσαλονίκη, 15% στην νησιωτική χώρα και το 29% στην υπόλοιπη Επικράτεια. Σε ό,τι αφορά τον πρώτο μήνα διανομής φαρμάκων υψηλού κόστους μέσω των ιδιωτικών φαρμακείων, το 63% ήταν στην Αττική, το 13% στη Θεσσαλονίκη, το 7% στη νησιωτική χώρα και το 17% στην υπόλοιπη επικράτεια.

Βάσει των στοιχείων του 2ου εξαμήνου του 2025 (1/7/2025 έως 31/12/2025), το σύνολο των μοναδικών δικαιούχων (ΑΜΚΑ) που υπέβαλαν αίτημα για αποστολή φαρμάκων υψηλού κόστους κατ’ οίκον ανήλθε σε 53.604.

«Από 16/02/2026 επεκτάθηκε το πρόγραμμα της διάθεσης  φαρμάκων υψηλού κόστους από τον ΕΟΠΥΥ με σημείο εκτέλεσης το ιδιωτικό φαρμακείο επεκτείνοντας την λίστα των φαρμάκων που ήδη διακινούνταν με παρόμοιο τρόπο ήδη από το 2020 ενώ η διαδικασία διασφαλίζει τα προσωπικά δεδομένα και την συναίνεση του ασθενούς για την λήψη της συγκεκριμένης υπηρεσίας όπως και στην κατ’ οίκονπαράδοση φαρμάκων. Στη δράση συμμετέχουν περίπου 7.800 φαρμακεία πανελλαδικά τα οποία έχουν επικαιροποιήσει τα στοιχεία τους στην ήδη υφιστάμενη ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ.

Τα κυριότερα πρόσθετα ποιοτικά χαρακτηριστικά που προσέδωσε η νέα υπηρεσία είναι τα ακόλουθα:

• Ηλεκτρονική παρακολούθηση και διαχείριση της ιχνηλασιμότητας κάθε φαρμακευτικού σκευάσματος από την υποβολή του αιτήματος έως και την παράδοση στον εκάστοτε δικαιούχο.

• Ενημέρωση σε κάθε στάδιο τόσο των δικαιούχων όσο και των ιδιωτών φαρμακοποιών που συμμετέχουν στη δράση, για την πορεία του αιτήματος για αποστολή φαρμάκων υψηλού κόστους μέσω της ειδικής πλατφόρμας του ΕΟΠΥΥ.

• Πανελλαδική κάλυψη παραδόσεων σύμφωνα με τα GDP’S (GoodDistribution Practices).

• Μέσος χρόνος παράδοσης των φαρμακευτικών σκευασμάτων «κατ’ οίκον» από την ημερομηνία έγκρισης και φαρμακευτικού ελέγχου του αιτήματος έως την παράδοση, 3,6 ημέρες για τους διαμένοντες στην Αττική/Θεσσαλονίκη και 6 ημέρες για τους διαμένοντες στην υπόλοιπη Επικράτεια», αναφέρει αναλυτικά σε ανάρτηση του στο Χ ο υπουργός Υγείας που ευχαριστεί τους δικαιούχους που αγκάλιασαν, επέλεξαν και εμπιστεύτηκαν τις σημαντικές καινοτόμες υπηρεσίες του ΕΟΠΥΥ.

«Η στήριξη αυτή επιβεβαιώνει την συνεχιζόμενη προσπάθεια των στελεχών του Οργανισμού για την περαιτέρω βελτίωση και ενίσχυση των παρεχόμενων υπηρεσιών με σκοπό την καλύτερη ποιότητα ζωής των ασθενών», καταλήγει.

Σε συνέντευξη Τύπου οι εκπρόσωποι της ΕΠΕ παρουσίασαν τις σχετικές πρωτοβουλίες της επιστημονικής εταιρείας, καθώς και τα νεότερα δεδομένα σχετικά με τη διαχείριση των ασθενών με παρόξυνση ΧΑΠ, τις θεραπείες, τα πιλοτικά προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης, αλλά και τη σημασία του εμβολιασμού στους ασθενείς με ΧΑΠ.

Η ΧΑΠ προσβάλλει περισσότερα από 340 εκατομμύρια ανθρώπους και αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, επισημαίνει ο Πέτρος Μπακάκος, καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, διευθυντής Α΄ Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», γενικός γραμματέας ΕΠΕ.

Ελληνική μελέτη

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, οργανώνει και συντονίζει την πολυκεντρική, προοπτική, μη παρεμβατική, μελέτη παρατήρησης ασθενών με ΧΑΠ και καρδιαγγειακά συνοδά νοσήματα.

«Ο κύριος στόχος της μελέτης HELICOPD είναι η περιγραφή των δημογραφικών και κλινικών χαρακτηριστικών των ασθενών με ΧΑΠ και καρδιαγγειακά συνοδά νοσήματα και η διαχείρισή τους, ανέφερε ο Γιώργος Χειλάς, πνευμονολόγος-φυματιολόγος, αναπληρωτής καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Β΄ Πνευμονολογική Κλινική, ΠΓΝ «Αττικόν».

Σημειώνεται ότι στη μελέτη, για τη χρονική περίοδο 15 Οκτωβρίου 2024 έως 20 Οκτωβρίου 2025 εντάχθηκαν συνολικά 837 ασθενείς από 31 κέντρα από όλη την Ελλάδα, ενώ αναμένεται να ανέλθουν στους 883 οι ασθενείς που θα ενταχθούν καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης. Η μέση ηλικία του πληθυσμού είναι τα 71 έτη, με σαφή υπεροχή του ανδρικού φύλου (80%) και μόνο το 1% του πληθυσμού της μελέτης δεν είχαν καπνίσει ποτέ στη ζωή τους. Από το σύνολο των ασθενών που εντάχθηκαν στη μελέτη, το 22% έπασχε από νεοδιαγνωσθείσα ΧΑΠ ενώ το 21% από νεοδιαγνωσθέν καρδιαγγειακό νόσημα. Η διάρκεια της μελέτης είναι δύο έτη, ενώ η παρακολούθηση των ασθενών έχει διάρκεια 6-24 μήνες και περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο επισκέψεις (αρχική και τελική) και επιπλέον μία ενδιάμεση επίσκεψη τουλάχιστον ανά 6μηνο, στο πλαίσιο της τακτικής κλινικής παρακολούθησης του ασθενή.

Οι στόχοι της μελέτης είναι:

α) Η διερεύνηση της παρούσας κατάστασης στην Ελλάδα, μέσω της καταγραφής διαφορών και ομοιοτήτων, καθώς και του κόστους κάθε προσέγγισης στη διαχείριση των ασθενών με ΧΑΠ που νοσηλεύονται λόγω σοβαρής παρόξυνσης και λαμβάνουν εξιτήριο με οδηγίες από το νοσοκομείο και β) η δημιουργία ενός προτυποποιημένου πρωτοκόλλου βέλτιστης προσέγγισής τους βάσει διεθνών συστάσεων και της γνώμης των ειδικών, που θα μπορούσε να εφαρμοστεί με τρόπο ενιαίο και με κοινά εχέγγυα ποιότητας, στο σύνολο των κλινικών του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ)».

Προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης

Η ΕΠΕ υλοποιεί πιλοτικά προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης στους Δήμους Περιστερίου και Θεσσαλονίκης. Δυστυχώς τα πλεονεκτήματα της πνευμονικής αποκατάστασης για τους αναπνευστικούς ασθενείς δεν είναι ευρέως γνωστά, ενώ τα προγράμματα αποκατάστασης που λειτουργούν στη χώρα μας είναι πολύ λίγα, υποστηρίζονται κυρίως από τις Ιατρικές Σχολές στο πλαίσιο μεγάλων Πνευμονολογικών κλινικών και δεν αποζημιώνονται, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει η δυνατότητα να καλυφθούν οι ανάγκες των ασθενών. Για το θέμα οι εκπρόσωποι της ΕΠΕ θα έχουν συνάντηση με τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη.

Η ΧΑΠ παραμένει μια σημαντική πρόκληση δημόσιας υγείας απαιτώντας μέτρα πρόληψης, έγκαιρη διάγνωση και πρόσβαση όλων των ασθενών σε σύγχρονες και αποτελεσματικές θεραπείες.

Ποια εμβόλια πρέπει να κάνουν οι ασθενείς με ΧΑΠ

Οι ασθενείς με ΧΑΠ αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου καθώς κάθε λοίμωξη του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει σε παρόξυνση. Πρόσφατα δεδομένα από νοσηλείες λόγω λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού στο ΓΝΑ “Ευαγγελισμός”, έδειξαν ότι οι ασθενείς που κατέληξαν κατά τη νοσηλεία τους ήταν κυρίως ασθενείς με ΧΑΠ. Συγκεκριμένα, οι ασθενείς με ΧΑΠ που νοσηλεύτηκαν λόγω γρίπης ή RSV είχαν θνητότητα 18%, ανέφερε η Παρασκευή Κατσαούνου, καθηγήτρια Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ.

Τόνισε ότι σύμφωνα με τις συστάσεις της ΕΠΕ οι ασθενείς με ΧΑΠ θα πρέπει να εμβολιάζονται:

1. Εφάπαξ με το εικοσαδύναμο εμβόλιο έναντι του πνευμονιόκοκκου.

2. Ετησίως με το εμβόλιο έναντι της γρίπης.

3. Κάθε δέκα έτη με το εμβόλιο έναντι του κοκκύτη.

4. Κάθε δύο έτη με το εμβόλιο έναντι του RSV.

5. Ετησίως με το εμβόλιο έναντι της COVID-19.

6. Εφάπαξ με το εμβόλιο έναντι του έρπητα ζωστήρα.

Για τις περιπτώσεις 1-5 συστήνεται οι ασθενείς με ΧΑΠ να εμβολιάζονται ανεξαρτήτως ηλικίας.

Το πλάσμα, η πρώτη ύλη ζωής για χιλιάδες ασθενείς

Το πλάσμα του αίματος αποτελεί την ανεκτίμητη πρώτη ύλη για την παραγωγή εξειδικευμένων φαρμάκων που σώζουν ζωές. Οι θεραπείες που προέρχονται από ανθρώπινο πλάσμα είναι απαραίτητες για ασθενείς με σπάνια, χρόνια και απειλητικά για τη ζωή νοσήματα — όπως οι ανοσολογικές διαταραχές, η αιμορροφιλία και οι νευρολογικές παθήσεις.

Η ζήτηση αυτών των θεραπειών αυξάνεται διαρκώς παγκοσμίως. Ωστόσο, η παραγωγή τους εξαρτάται αποκλειστικά από τη συλλογή ανθρώπινου πλάσματος, καθώς δεν υπάρχει ακόμη δυνατότητα τεχνητής σύνθεσής του σε εργαστηριακές συνθήκες.

«Χρειάζεται ένα νέο, ευρωπαϊκά εναρμονισμένο πλαίσιο πλάσματος»

Ο ΣΦΕΕ τονίζει ότι η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως ένα μοντέρνο και αποτελεσματικό πλαίσιο συλλογής πλάσματος, πλήρως εναρμονισμένο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι πάνω από 21.000 Έλληνες ασθενείς που πάσχουν από χρόνιες και σπάνιες παθήσεις θα έχουν σταθερή, ασφαλή και ισότιμη πρόσβαση στις απαραίτητες θεραπείες.

Η σημερινή εικόνα στην Ελλάδα

Η κατάσταση στη χώρα, όπως επισημαίνει ο ΣΦΕΕ, είναι ανησυχητική:

• Η κατά κεφαλήν κατανάλωση γ-σφαιρινών είναι σημαντικά χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
• Η συλλογή πλάσματος για παραγωγή φαρμάκων είναι μηδενική.
• Δεν υπάρχει ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που να ρυθμίζει συστηματικά τη συλλογή πλάσματος — είτε από δημόσιους είτε από ιδιωτικούς φορείς.
• Η χώρα εξαρτάται από εισαγωγές, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους για τη διαθεσιμότητα και το κόστος στο μέλλον.

Σύμφωνα με το νέο Position Paper του ΣΦΕΕ (Οκτώβριος 2025), η Ελλάδα παραμένει χωρίς εγχώρια παραγωγή παραγώγων πλάσματος, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο η προσφορά υστερεί κατά 38% σε σχέση με τη ζήτηση. Αυτό σημαίνει ότι, εάν δεν αναληφθούν πρωτοβουλίες, οι ελλείψεις θα ενταθούν τα επόμενα χρόνια, θέτοντας σε κίνδυνο τη θεραπεία ασθενών με σοβαρές παθήσεις.

Το διεθνές πλαίσιο και η θέση της Ευρώπης

Η European Blood Alliance προειδοποιεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει μόλις το 12% της παγκόσμιας συλλογής πλάσματος, με το μεγαλύτερο μερίδιο (περίπου 70%) να προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτή η εξάρτηση δημιουργεί ευαλωτότητα στην εφοδιαστική αλυσίδα και εντείνει την ανάγκη κάθε χώρας να εξασφαλίσει εθνική επάρκεια.

Η Ελλάδα, όπως επισημαίνει ο ΣΦΕΕ, οφείλει να ακολουθήσει τον δρόμο των ευρωπαϊκών χωρών που έχουν ήδη θεσπίσει μηχανισμούς για την οργανωμένη και ασφαλή συλλογή πλάσματος.

Τι λένε γιατροί και ασθενείς

Η έλλειψη θεραπειών πλάσματος έχει σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινή κλινική πράξη και στη ζωή των ασθενών:

• Καταγράφονται ελλείψεις σε ενδοφλέβιες θεραπείες για οξέα περιστατικά, ενώ η εικόνα είναι κάπως καλύτερη στις υποδόριες θεραπείες που χορηγούνται μακροχρόνια.
• Στα δημόσια νοσοκομεία η χρήση παραγώγων αίματος είναι εκτεταμένη και κρίσιμη για τη θεραπεία πλήθους νοσημάτων. Αντίθετα, στα ιδιωτικά νοσοκομεία η πρακτική αυτή δεν εφαρμόζεται, και πολλοί ασθενείς παραπέμπονται στον δημόσιο τομέα.
• Η έλλειψη ανοσοσφαιρίνης προκαλεί έντονη ανησυχία στην ιατρική κοινότητα, καθώς αποτελεί αναντικατάστατο θεραπευτικό μέσο. Γιατροί την αποκαλούν χαρακτηριστικά «ανοσοσφαιρίνη του τρόμου», αναδεικνύοντας τη σοβαρότητα του προβλήματος.

Κίνδυνος για τη δημόσια υγεία

Η ανεπαρκής συλλογή και διαθεσιμότητα πλάσματος δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά θέμα δημόσιας και εθνικής ασφάλειας υγείας.

Η έλλειψη επαρκών ποσοτήτων μπορεί να οδηγήσει σε:

• διακοπή πρόσβασης ασθενών σε ζωτικές θεραπείες,
• διατάραξη της εθνικής επάρκειας φαρμάκων,
• αστάθεια στο σύστημα υγείας συνολικά.

Ο ΣΦΕΕ καλεί την Πολιτεία να αντιμετωπίσει το θέμα ως ζήτημα προτεραιότητας, τονίζοντας ότι κάθε καθυστέρηση επιτείνει τον κίνδυνο.

Το πλαίσιο δράσης που προτείνει ο ΣΦΕΕ

Στο Position Paper του, ο ΣΦΕΕ προτείνει ένα σύγχρονο, ευρωπαϊκά εναρμονισμένο πλαίσιο πολιτικής για το πλάσμα, με πέντε άξονες παρέμβασης:

Α. Αναθεώρηση πολιτικών αποζημίωσης

• Εφαρμογή εξορθολογισμένων πολιτικών για τα Παράγωγα Αίματος, ειδικά όπου υπάρχει αδυναμία επαρκούς προμήθειας.
• Δημιουργία ξεχωριστού, σταθερού προϋπολογισμού για κρίσιμες κατηγορίες, όπως γ-σφαιρίνη και αλβουμίνη, κατά το πρότυπο του μηχανισμού των ηπαρινών (2020).

Β. Καταγραφή πραγματικών αναγκών

• Αξιοποίηση δεδομένων πραγματικής ζωής (RWD) μέσω εθνικών μελετών για την ποσοτικοποίηση της απόκλισης μεταξύ ζήτησης και προσφοράς.
• Ενεργοποίηση Μητρώου Ασθενών που λαμβάνουν γ-σφαιρίνες και απλοποίηση της σχετικής γραφειοκρατίας.
• Δημιουργία νέων μητρώων και για άλλα νοσήματα όπου χορηγούνται παράγωγα αίματος.

Γ. Προληπτικός έλεγχος επάρκειας

Θεσμοθέτηση διαδικασίας για έγκαιρη αξιολόγηση της επάρκειας παραγώγων αίματος για το επόμενο ή τα επόμενα έτη, με στόχο την πρόληψη ελλείψεων.

Δ. Νέες πολιτικές συλλογής πλάσματος

• Ενθάρρυνση δωρεών πλάσματος μέσω πλασμαφαίρεσης.
• Σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στην παραγωγή παραγώγων αίματος.
• Κίνητρα για επενδύσεις στη δημιουργία Κέντρων Συλλογής Πλάσματος.

Ε. Διεθνής συνεργασία και τεχνογνωσία

Ενίσχυση του διαλόγου με διεθνείς οργανισμούς όπως η PPTA, καθώς και με φαρμακευτικές εταιρείες που διαθέτουν εμπειρία στην παραγωγή και διάθεση παραγώγων αίματος.

Γιατί η Ελλάδα χρειάζεται άμεση δράση

Η υιοθέτηση ενός τέτοιου πλαισίου θα είχε πολλαπλά οφέλη:

• Αυτονομία και ασφάλεια για το εθνικό σύστημα υγείας.
• Αδιάλειπτη πρόσβαση των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες.
• Προσέλκυση επενδύσεων και ανάπτυξη υποδομών συλλογής πλάσματος.
• Εναρμόνιση της χώρας με τις ευρωπαϊκές πρακτικές.

Ενιαίο μήνυμα από φορείς και ειδικούς

Το Position Paper του ΣΦΕΕ συνυπογράφεται από:

• τον Σύνδεσμο Φίλων Ασθενών με Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες & Παιδιατρικής Ανοσολογίας «Αρμονία»,
• καθώς και τον Καθηγητή Νευρολογίας ΕΚΠΑ, Διευθυντή της Β’ Νευρολογικής Κλινικής του ΠΓΝ «Αττικόν», Γεώργιο Τσιβγούλη.

Η κοινή αυτή τοποθέτηση υπογραμμίζει τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς και το σύστημα υγείας και θέτει επιτακτικά την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης από την Πολιτεία.

Εν κατακλείδι, το πλάσμα δεν είναι απλώς μια πρώτη ύλη, αλλά ένας πολύτιμος πόρος ζωής. Η Ελλάδα καλείται σήμερα να εξασφαλίσει την επάρκειά του, να στηρίξει τους ασθενείς της και να θωρακίσει τη δημόσια υγεία της για το μέλλον.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής είπε ειδικότερα ότι «ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 3,6% και εμάς είναι 21,9%. Είμαστε εξίμιση φορές πάνω από τον μέσο Ευρωπαίο και αποτελούμε τη χώρα που αυξάνει γεωμετρικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η αμέσως επόμενη χώρα με κακή επίδοση είναι η Φινλανδία με περίπου 12,5%, το μισό από εμάς». Υπογράμμισε ότι συνεπώς «όταν έχεις τόσο μεγάλο ποσοστό ανθρώπων στη χώρα οι οποίοι δεν μπορούν να λάβουν τη φροντίδα που απαιτείται για αυτούς, αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο κοινωνικό ζήτημα».

«Αρνητική πρωταθλήτρια η χώρα μας με το 21,9% να δηλώνει πως αδυνατεί να λάβει την απαραίτητη ιατρική φροντίδα, ενώ είναι 3,6% ο ευρωπαϊκός μέσος όρος. Άλλη μια θλιβερή πρωτιά».
Συνέντευξη @kdtsoukalas -> @MegaTvOfficial https://t.co/SCuSNpG6zV pic.twitter.com/ZenxiJM4Mj

— ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής (@pasok) August 21, 2025

Σχολίασε πως την ίδια ώρα που κάνει αναρτήσεις ο κ. Μητσοτάκης «λέγοντας πόσο ικανοποιημένοι είναι οι Έλληνες από τη λειτουργία του ΕΣΥ, τα ίδια τα στοιχεία, όμως, έρχονται και αποκαθηλώνουν το αφήγημα της κυβέρνησης». «Έτσι όπως τα ακούμε από τη ΝΔ, είναι σαν η υγεία να αποτελεί κάποιο προνόμιο. Έχει τεράστια διαφορά το να μη δηλώνω ικανοποιημένος από το σύστημα υγείας από το να μη λαμβάνω καν φροντίδα από αυτό. Έχουμε υποτίθεται ένα δημόσιο σύστημα υγείας για όλους. Η κυβέρνηση θα έπρεπε να ομολογήσει την αποτυχία της. Απορώ πως στέκεται στη θέση του ο υπουργός Υγείας», υπογράμμισε.

Όσον αφορά στις κυβερνητικές εξαγγελίες για μειώσεις φόρων ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ο κ. Τσουκαλάς ξεκαθάρισε ότι «προφανώς αν έρθει μία ελάφρυνση σε σχέση με τις οικογένειες με παιδιά, θα είναι θετικό, διότι και εκεί είμαστε η χώρα με τις πιο μεγάλες επιβαρύνσεις κάτι που αποτελεί βασικό αντικίνητρο στο να κάνεις οικογένεια». Υπενθύμισε, δε, ότι αυτό το μέτρο έχει προταθεί από το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής εδώ και δύο χρόνια.

Παράλληλα επικαλέστηκε «τελευταία μελέτη συστημικού πιστωτικού ιδρύματος που κατέδειξε ότι έχουμε εξοικονόμηση φόρων για το κράτος λόγω της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας, 800 εκατ. ευρώ το 2024 και 1 δισ. ευρώ το 2025». Τόνισε ότι «όταν ανεβαίνουν οι ονομαστικοί μισθοί λίγο, η ακρίβεια ανεβαίνει παραπάνω και καθηλώνει τα πραγματικά εισοδήματα, αλλά μένουν οι ίδιοι φορολογικοί συντελεστές, αυτό συνιστά αύξηση φορολογίας».

«Η ΝΔ που θέλει να εμφανίζεται ως μια συνετή και αξιόπιστη δύναμη, είχε ενημερώσει το 2023 τους ελεύθερους επαγγελματίες ότι θα έρθει να επιβάλει τεκμαρτή φορολόγηση και θα δουν από 1.500 έως 3.000 ευρώ επιπλέον φορολογία το χρόνο; Δεν είναι μεσαία τάξη οι ελεύθεροι επαγγελματίες; Τους ελάφρυναν ή τους χαράτσωσαν;», διερωτήθηκε.

«Πρόκειται για μια στοχευμένη κυβερνητική επιλογή, που φέρνει την έννοια της λογοδοσίας στο επίκεντρο. Για πρώτη φορά, οι πολίτες αποκτούν ρόλο στην αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών που έλαβαν, ενώ η Πολιτεία δεσμεύεται να μετατρέπει την εμπειρία των ασθενών για καλύτερη διοίκηση, διαφάνεια και βελτίωση.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο ανασυγκρότησης του ΕΣΥ, όπου η ποιότητα δεν μετριέται με λόγια αλλά με στοιχεία», αναφέρει ο κ. Θεμιστοκλέους.

@mthemistocleous Σήμερα ξεκινά η αξιολόγηση των νοσοκομείων του Εθνικού Συστήματος Υγείας από τους ασθενείς. Τώρα μιλάς ΕΣΥ για το Ε.Σ.Υ.! #fy #fyp #tiktokgreece #fypgreece #ellada #greece #politiki #politics #ygeia #nosokomeia #ypourgeioygeias #doctor #γιατρος #deputyminister #axiologisi ♬ πρωτότυπος ήχος – mthemistocleous