Η ατζέντα προβλέπει επίσης ανταλλαγή απόψεων με τον Μάικλ Ο’ Φλάχερτι, επικεφαλής του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης (FRA).

Η πρόσκληση των δύο Ελλήνων αξιωματούχων προέκυψε μετά τις απανωτές αποκαλύψεις για το εκτεταμένο δίκτυο παρακολουθήσεων και την τελευταία θυελλώδη συνεδρίαση της Βουλής για την παρακολούθηση της ελληνικής στρατιωτικής ηγεσίας και του υπουργού εργασίας Κωστή Χατζηδάκη από την ΕΥΠ.

Υπενθυμίζεται ότι στα τέλη Ιανουαρίου η PEGA δημοσίευσε ένα δεκάλογο συστάσεων, συμπεραίνοντας ότι «παραβιάσεις και φαινόμενα κακής εφαρμογής της ενωσιακής νομοθεσίας έχουν σημειωθεί στην Ελλάδα».

Να σημειωθεί ότι η Αρχή διενήργησε διοικητικό έλεγχο στην εταιρεία Intellexa Α.Ε. διερευνώντας περιπτώσεις εγκατάστασης λογισμικού παρακολούθησης σε τερματικές συσκευές κινητής τηλεφωνίας χρηστών, με σκοπό την εν αγνοία τους παρακολούθηση, καθώς και τη συνακόλουθη συλλογή και επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων τους τα οποία συλλέγονται από τέτοιο λογισμικό.

Η Αρχή, μεταξύ άλλων, όπως αναφέρεται στην απόφασή της, διαπιστώνει ότι η Intellexa Α.Ε. έχει καθυστερήσει αδικαιολόγητα να ανταποκριθεί στα αιτήματά της και δεν έχει παράσχει πληροφορίες οι οποίες βρίσκονται στην κατοχή της και ζητήθηκαν από την Αρχή. Συγκεκριμένα:

α) Η εταιρεία καθυστέρησε υπερβολικά να απαντήσει στα ερωτήματα της Αρχής και ανταποκρίθηκε μετά από επανειλημμένες υπομνήσεις της ομάδας ελέγχου και μετά την πάροδο χρονικού διαστήματος πλέον των σαράντα (40) ημερών, μόνον αφού παρέλαβε την κλήση της σε ακρόαση ενώπιον της Αρχής. 
Το χρονικό διάστημα αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί σε καμία περίπτωση ως εύλογο. Σημειώνεται μάλιστα ότι με το με αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΞΕ/2481/06-10-2022 έγγραφό της η Αρχή είχε ενημερώσει την εταιρεία ότι η παροχή των απαντήσεων θα μπορούσε να γίνει και τμηματικά. Η θέση της εταιρείας, σύμφωνα με την οποία καταβλήθηκε κάθε προσπάθεια συνεργασίας με την Αρχή, προβάλλεται αναπόδεικτα και πάντως δεν δικαιολογείται τόσο μεγάλη καθυστέρηση. Αντίθετα, από τις ενέργειες της εταιρείας, όπως αποδεικνύεται και με όσα διαλαμβάνονται στο υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/11225/24-10-2022 έγγραφό της, προκύπτει ότι οι διαβεβαιώσεις της περί συνεργασίας και αποστολής των εγγράφων υπήρξαν αποκλειστικά ρηματικές. Αρκεί να αναφερθεί ότι η εταιρεία δήλωσε εγγράφως στις 21-10-2022 ότι αναμένει να υποβάλει τις απαντήσεις «στις αρχές της επόμενης εβδομάδας» ενώ τελικά κατέθεσε τις απαντήσεις της μετά την πάροδο τεσσάρων εβδομάδων. 

β) Η εταιρεία παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις, δεν παρείχε συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία ζήτησε η Αρχή και τα οποία αφορούν τις Ερωτήσεις 11 και 15 (οικονομικά στοιχεία και στοιχεία συμβάσεων σε σχέση με τις δραστηριότητές της).

Ειδικότερα, αντί της παροχής των αιτηθέντων στοιχείων, παρέπεμψε στα στοιχεία τα οποία είχε χορηγήσει προς την ΕΑΔ στο πλαίσιο διαφορετικού διοικητικού ελέγχου που διενεργήθηκε από την τελευταία. 

Αναλυτικά η ανακοίνωση του υπουργείου:

Αποκάλυψη: Ο καθηγητής Συρίγος (Σωτηρία) λέει ότι ανεμβολίαστοι βάζουν …μέσο για να βρουν ΜΕΘ (ηχητικό)

Η Απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) 50/2021 σχετικά με την τηλεκπαίδευση, η οποία παρασχέθηκε την προηγούμενη σχολική χρονιά με στόχο την απρόσκοπτη συνέχιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας παρά την πανδημία, εκπλήσσει λόγω των εσφαλμένων της παραδοχών, αλλά και λόγω της ξαφνικής αλλαγής πλεύσης εκ μέρους της Αρχής και παράκαμψης του διαρκούς διαλόγου της με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Η ΑΠΔΠΧ, με την 4/2020 γνωμοδότησή της, είχε κρίνει καταρχήν νόμιμη την τηλεκπαίδευση, προβαίνοντας σε κάποιες συστάσεις, τις οποίες υιοθέτησε το Υπουργείο εντός της προβλεπόμενης τρίμηνης προθεσμίας. Έκτοτε, και ενώ το Υπουργείο βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία με την Αρχή και παρείχε επιπλέον πληροφορίες που ζητήθηκαν, ουδέποτε επισημάνθηκαν αποκλίσεις από τους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων, ούτε βεβαίως αναφέρθηκαν τα όσα μόλις επικαλέστηκε για πρώτη φορά η Αρχή για να αιτιολογήσει τη νέα απόφασή της.

Και ενώ δεν εφαρμόζεται πλέον η τηλεκπαίδευση και τα σχολεία μας έχουν επιστρέψει στην κανονικότητα, συγκαλείται περιέργως έκτακτη συνεδρίαση η οποία καταλήγει σε απόφαση στην οποία μεταξύ άλλων:

1. Η Αρχή θεωρεί εσφαλμένα ότι η επεξεργασία δεδομένων που εφαρμόζεται στην τηλεκπαίδευση είναι αυτή που περιγράφεται στα Privacy data sheets της CISCO. Αυτό όμως δεν ισχύει καθώς το Υπουργείο πέτυχε ειδικούς, αυστηρότερους όρους προστασίας των δεδομένων που ισχύουν μόνο στο πλαίσιο της δικής μας σύμβασης. Πέρα από αυτό, η ίδια η Αρχή αναγνωρίζει ότι τα δεδομένα είναι ψευδωνυμοποιημένα και ότι είναι αμφίβολο αν μπορούν να χρησιμοποιηθούν με τρόπο που να επιφέρει δυσμενείς συνέπειες στα υποκείμενα των δεδομένων.

2. Η Αρχή αφιερώνει 3 ολόκληρες σελίδες για να περιγράψει τα μέτρα ενημέρωσης των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, ήτοι δημιουργία δύο δικτυακών τόπων και τηλεφωνικού κέντρου υποστήριξης, έκδοση εγκυκλίων, ανακοινώσεων και διενέργεια προγραμμάτων επιμόρφωσης (περιλαμβανομένου οδηγού του ΙΕΠ), αλλά ταυτόχρονα κάνει λόγο για… παραβίαση των σχετικών διατάξεων περί ενημέρωσης. Υπογραμμίζεται  ότι μέχρι σήμερα ουδέποτε επισημάνθηκε από την Αρχή οποιαδήποτε αστοχία σε σχέση με την ενημέρωση η οποία παρασχέθηκε μεσούσης της πανδημίας.

3. Η Αρχή αξιολογεί μόνο ορισμένα από τα μέτρα που πήρε το Υπουργείο για την ενημέρωση  αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητά τους χωρίς την απαιτούμενη τεκμηρίωση/αιτιολόγηση, π.χ. δεν εξηγεί γιατί θεωρεί ότι η λειτουργία ομάδας υποστήριξης σε επίπεδο σχολικής μονάδας δεν διασφαλίζει ότι έχουν ενημερωθεί κατάλληλα οι εκπαιδευτικοί.

4. Η Αρχή επιπλήττει το Υπουργείο Παιδείας για μη συμμόρφωση με νέες υποχρεώσεις που θεσμοθετήθηκαν μόλις τον περασμένο Ιούνιο ενώ η σχολική χρονιά ολοκληρωνόταν και μαζί της και η τηλεκπαίδευση και ενώ η Μελέτη Εκτίμησης Αντικτύπου είχε εκπονηθεί μήνες πριν!

Σημειωτέον, δε, ότι σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν γνωρίζουμε να έχει δημιουργηθεί οποιοδήποτε ζήτημα με την εφαρμογή του πανευρωπαϊκού κανονισμού για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τη συγκεκριμένη πλατφόρμα.

Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ασφαλώς σέβεται τις Αποφάσεις των Ανεξάρτητων Αρχών. Οι αποφάσεις, όμως, αυτές υπόκεινται σε δικαστική κρίση.

Όσο για την ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ, είναι ανάξια λόγου. Οι εμπνευστές της σπεύδουν να υιοθετήσουν ερμηνείες χωρίς αντίκρισμα, ενώ δεν διστάζουν και να παραποιήσουν πλήρως την ίδια την απόφαση της Αρχής, αναφέροντας ψευδώς ότι δήθεν στην απόφαση περιλαμβάνεται ότι, πέραν πάσης αμφισβητήσεως, προσωπικά δεδομένα διαβιβάστηκαν στις ΗΠΑ και αποτέλεσαν αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης. Πόσο πιο χαμηλά! Και μέσα στην απελπισία τους καταστροφολογούν όπως πάντα, πιστοί στο δόγμα του ΟΧΙ σε όλα. Κλείνουν τα σχολεία λόγω πανδημίας, ο ΣΥΡΙΖΑ λέει ΟΧΙ στην τηλεκπαίδευση και τα παιδιά μας στο σκοτάδι. Ανοίγουν τα σχολεία, ο ΣΥΡΙΖΑ λέει ΟΧΙ στη δια ζώσης λειτουργία τους. Διορίζονται 16.200 εκπαιδευτικοί για πρώτη φορά μετά από 12 χρόνια, ο ΣΥΡΙΖΑ καταψηφίζει. Το Νέο Σχολείο γίνεται πράξη, ο ΣΥΡΙΖΑ διαφωνεί. Χωρίς ποτέ να προτείνει κάτι συγκεκριμένο και θετικό.

Η Παιδεία αλλάζει. Με τη στήριξη της κοινωνίας που απαιτεί το καλύτερο για τα παιδιά μας.

Στο λαϊκισμό απαντάμε με υπευθυνότητα. Εργαζόμαστε, μαζί με την εκπαιδευτική κοινότητα, δημιουργώντας το σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα που αξίζουν τα παιδιά μας και οι εκπαιδευτικοί μας».

Ειδικότερα, Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα έκρινε ότι η αναγραφή της «διαγωγής» των μαθητών στα απολυτήρια παραβιάζει το συνταγματικό δικαίωμα προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Έκρινε επίσης ότι η δήλωση των γονέων για την απαλλαγή από το μάθημα θρησκευτικών πρέπει να γίνεται με απλή επίκληση λόγων συνείδησης (κι όχι «θρησκευτικής» συνείδησης) όπως αναγράφει η εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας.

Σύμφωνα με τον δικηγόρο Βασίλη Σωτηρόπουλο ο οποίος εκπροσωπούσε μαθητή, η Αρχή με την απόφαση 32/2020, υπέβαλε την διάταξη του υπουργείου Παιδείας για την διαγωγή σε έλεγχο συμβατότητας προς το Ευρωπαϊκό δίκαιο, δηλαδή προς τον GDPR και έκρινε ως εξής:

«Ο χαρακτηρισμός της διαγωγής των μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχει πράγματι παιδαγωγικό χαρακτήρα και αποσκοπεί στην αξιολόγηση της συμπεριφοράς των μαθητών, στην επιβράβευση της προσήκουσας συμπεριφοράς ή στον εντοπισμό ενδεχόμενων προβλημάτων και στην καλύτερη παιδαγωγική αντιμετώπισή τους στο πλαίσιο της σχολικής ζωής. Υπό τα δεδομένα αυτά, ο χαρακτηρισμός της διαγωγής ενός μαθητή και η διατήρησή της στο σχολικό αρχείο εξυπηρετούν θεμιτούς σκοπούς και δεν προσκρούουν στη νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Ωστόσο, οι απολυτήριοι τίτλοι και τα πιστοποιητικά σπουδών, συνιστούν έγγραφα αποδεικτικά της φοίτησης, της επίδοσης και της ολοκλήρωσης ενός σταδίου εκπαίδευσης των μαθητών. Κατά συνέπεια, η αναγραφή της διαγωγής στους τίτλους σπουδών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας του άρθρου 5 του ΓΚΠΔ, καθόσον πρόσβαση στα έγγραφα αυτά χορηγείται και σε τρίτα πρόσωπα/αρχές, η δε αναγραφή της διαγωγής δεν είναι αναγκαία και ανάλογη του επιδιωκόμενου και εξυπηρετούμενου σκοπού αυτών των τίτλων, ο οποίος είναι η πιστοποίηση της φοίτησης και επίδοσης των μαθητών και της ολοκλήρωσης της εκπαίδευσής τους».

«Περαιτέρω», συνεχίζει Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η «αναγραφή της διαγωγής στους τίτλους σπουδών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν αποκλείεται να οδηγήσει σε αρνητικές αξιολογήσεις για την προσωπικότητα των μαθητών/τέως μαθητών εκ μέρους τρίτων προσώπων που θα έχουν νομίμως πρόσβαση στους τίτλους αυτούς. Επειδή δε η διαγωγή αποτυπώνει την αξιολόγηση των αρμόδιων σχολικών οργάνων για τη συμπεριφορά του μαθητή κατά τη διάρκεια του σχολικού του βίου, η αναγραφή της διαγωγής μετά την αποφοίτηση του μαθητή στον τίτλο σπουδών του ενδέχεται να δημιουργήσει εσφαλμένες εντυπώσεις όσον αφορά τη μεταγενέστερη συμπεριφορά και προσωπικότητα του μαθητή που μπορεί να έχει αλλάξει μετά την αποφοίτησή του από το σχολείο. Υπό το πρίσμα αυτό, μετά την αποφοίτηση του μαθητή από το σχολείο η αναγραφή της διαγωγής στους τίτλους σπουδών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθίσταται πλέον ανεπίκαιρο δεδομένο, η διατήρηση του οποίου δεν δικαιολογείται –κατά τα προεκτεθέντα- με βάση τους επιδιωκόμενους από τους σκοπούς που επιδιώκονται με τους τίτλους σπουδών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οίκοθεν νοείται ότι εάν ο αποφοιτήσας μαθητής-υποκείμενο των δεδομένων επιθυμεί τη χορήγηση βεβαίωσης για τη διαγωγή του, μπορεί να το ζητήσει ειδικώς με αίτησή του προς τη διεύθυνση του σχολείου και η τελευταία υποχρεούται να τη χορηγήσει».

«Αυτό σημαίνει τώρα ότι το Υπουργείο Παιδείας & Θρησκευμάτων θα πρέπει να εισάγει νέα διάταξη στην Βουλή για να καταργήσει το αντίθετο στο ευρωπαϊκό δίκαιο άρθρο 5 του νόμου του 2020. Διαφορετικά, οι θιγόμενοι θα έχουν δικαίωμα αποζημίωσης από το Ελληνικό Δημόσιο για παραβίαση των προσωπικών δεδομένων που τους αφορούν» σχολιάζει ο δικηγόρος.

Αναλυτικότερα, ο πρόεδρος και μέλη της Αρχής, πραγματοποίησαν σήμερα τηλεδιασκέψεις με το προεδρείο και τη νομική σύμβουλο της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας, με μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΟΛΜΕ και εκπροσώπους του Πανελλήνιου Συλλόγου Αναπληρωτών Δασκάλων, μετά από σχετικά αιτήματά τους.

Αιτία για την πραγματοποίηση της τηλεδιάσκεψης αυτής, απετέλεσε το νομοθετικό πλαίσιο του υπουργείου Παιδείας για τη μέθοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα, η Αρχή παρατηρεί ότι «ο σκοπός της συγκεκριμένης επεξεργασίας που συνίσταται στην παροχή εκπαίδευσης, είναι κατ’ αρχήν νόμιμος και μπορεί να αποτελέσει, υπό προϋποθέσεις, τη βάση για τη σύννομη επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων των διδασκόντων και των μαθητών στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης». Πέρα όμως «της απαγόρευσης της καταγραφής και αποθήκευσης του μαθήματος», μετά από συμβουλευτική σύσταση της Αρχής, ορίστηκε ο υπεύθυνος επεξεργασίας, περιορίστηκε ο σκοπός χρήσης των μεταδιδομένων (πληροφορίες που παράγονται κατά τη λειτουργία των συστημάτων τηλεκπαίδευσης, π.χ. δεδομένα για τους χρόνους διάσκεψης ενός χρήστη) και «θεσπίσθηκε η υποχρέωση καταστροφής τους».
Ακόμη, σύμφωνα με την Αρχή, ως προϋπόθεση για την έκδοση της υπουργικής απόφασης που θα εξειδικεύσει τη σχετική νομοθετική ρύθμιση, τέθηκε «η διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου». Με την υπουργική αυτή απόφαση, «θα οριστούν, πλην άλλων, και οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των συμμετεχόντων. Με την απόφαση αυτή θα ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός του νέου τρόπου διδακτικής και θα είναι δυνατή η συνολική αξιολόγησή του από την άποψη της αρχής της αναλογικότητας που διέπει το δίκαιο των προσωπικών δεδομένων».
Επίσης, η Αρχή αναγνωρίζει ότι «η ταυτόχρονη διδασκαλία συνεπάγεται περισσότερους κινδύνους στα δικαιώματα των εκπαιδευτικών και των μαθητών εν συγκρίσει με τη διδασκαλία στην τάξη». Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, προβλέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση σε περίπτωση επιδημικής νόσου

Τέλος, η Αρχή αναφέρει ότι «η εφαρμογή της διάταξης εξαρτάται από τη διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου των σχεδιαζόμενων πράξεων επεξεργασίας στην προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία διενεργείται με συγκεκριμένη μεθοδολογία, ώστε να προσδιοριστούν τα κατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης των κινδύνων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι εγγυήσεις, τα μέτρα και οι μηχανισμοί ασφάλειας, μέσω των οποίων διασφαλίζεται η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, λαμβάνοντας υπόψη τα δικαιώματα και τα έννομα συμφέροντα των εκπαιδευτικών, των μαθητών, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, και άλλων ενδιαφερόμενων προσώπων».

Υπενθυμίζεται ότι η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως μόλις μια ημέρα πριν την ψήφιση της συγκεκριμένης τροπολογίας όρισε συνεργάτιδά της στη θέση υπευθύνου για την προστασία των δεδομένων, θέση που παρέμενε κενή εδώ και δέκα μήνες.

Το ερώτημα που παραμένει μέχρι αυτή τη στιγμή είναι εάν η απόφαση αυτής της δυνατότητας (και μάλλον όχι υποχρέωσης του εκπαιδευτικού) να κάνει live streaming μαθήματα από τις αίθουσες των σχολείων) θα λαμβάνεται από τον ίδιο τον καθηγητή, τον Διευθυντή του σχολείου ή τον Σύλλογο Διδασκόντων. Εκτιμάται ότι μέχρι την ερχόμενη Παρασκευή η υπουργική απόφαση θα είναι έτοιμη να σταλεί στα σχολεία, προκειμένου να ξεκινήσει από την ερχόμενη εβδομάδα η εφαρμογή της.

Από την πλευρά του, ο τομεάρχης Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ, Ν. Φίλης, ζήτησε τη Δευτέρα 11/5 από την κυβέρνηση να καταθέσει γραπτώς στη Βουλή το αποτέλεσμα της «διαβούλευσης» που ισχυρίζεται ότι είχε με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα για κάμερες μέσα σε τάξεις, «με μία Αρχή δηλαδή που είχε απαγορεύσει κάμερες ακόμη και σε προαύλια σχολείων».

Ξαφνική στροφή Κεραμέως με non paper αργά το βράδυ

Σε μία αλλαγή πλεύσης η υπουργός Παιδείας δηλώνει ότι δεν προβλέπεται βιντεοσκόπηση αλλά μόνο “ζωντανή μετάδοση ήχου και εικόνας σε πραγματικό χρόνο, για όσο διαρκεί η διδασκαλία” χωρίς όμως να ξεκαθαρίζει πως θα γίνεται αυτό χωρίς να γίνεται βιντεοσκόπηση.

Συγκεκριμένα, στο ερώτημα “προβλέπεται βιντεοσκόπηση του μαθήματος μέσα από την τάξη;” η υπουργός απαντάει μέσω non-paper: “Όχι. Η διάταξη προβλέπει ότι στις περιπτώσεις αυτές επιδημικής νόσου, όπως αυτή που βιώνουμε – επιτρέπεται μόνο η ζωντανή μετάδοση ήχου και εικόνας σε πραγματικό χρόνο, για όσο διαρκεί η διδασκαλία, με αποκλειστικούς αποδέκτες τους μαθητές. Απαγορεύεται ρητά η καταγραφή και η αποθήκευση του παραδιδόμενου μαθήματος.”.

Είχε προηγηθεί το “άδειασμα” από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα η οποία κρίνει ως παράνομη η καταγραφή και αποθήκευση των μαθημάτων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν μπορεί να γίνει ούτε ζωντανή μετάδοση ήχου και εικόνας καθώς η (παράνομη) καταγραφή ακόμη κι αν δεν γίνεται από το σχολείο μπορεί να γίνει από οποιονδήποτε χρήστη, μαθητή ή γονιό από σπίτι με τη χρήση απλούστατων τεχνολογιών. Οτιδήποτε άλλωστε μεταδίδεται μέσω διαδικτύου μπορεί να καταγραφεί και να αποθηκευτεί σε έναν υπολογιστή και μετά να ανέβει ξανά οπουδήποτε.

Την απάντηση για το πως αλλιώς μπορεί να γίνει εξ’ αποστάσεως μάθημα δίνεται στη συνέχεια: με σταθερό τηλέφωνο και αστική χρέωση!!!

H υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκη Κεραμέως  χαρακτηρίζει αυτονόητη την υποχρέωση της Πολιτείας να μεριμνήσει για την πρόσβαση των μαθητών που μένουν εκτός σχολείου για προληπτικούς λόγους προστασίας της ατομικής και δημόσιας υγείας, στην εκπαιδευτική διαδικασία εξ αποστάσεως .

Όπως τονίζει, «παρά την εκστρατεία παραπληροφόρησης και τη δίκη προθέσεων, με τη σημερινή της ανακοίνωση η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αποσαφήνισε ότι είναι καταρχήν νόμιμος ο σκοπός της ταυτόχρονης διδασκαλίας σε μαθητές με φυσική παρουσία και σε άλλους μαθητές με τη μέθοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, όπως προβλέπεται στην πρόσφατη ρύθμιση, ότι το υπουργείο Παιδείας είχε συμβουλευθεί την Αρχή πριν τη διαμόρφωση της ρύθμισης και ενσωμάτωσε συγκεκριμένες προτάσεις της».

Σύμφωνα με την ίδια «με Υπουργική Απόφαση θα οριστούν, μεταξύ άλλων, οι λεπτομέρειες της εφαρμογής της διάταξης, καθώς και μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των συμμετεχόντων, λαμβανομένων υπόψη των δικαιωμάτων πρωτίστως μαθητών και εκπαιδευτικών καθώς και τυχόν άλλων ενδιαφερομένων».

Non-Paper υπουργείου: Ερωτήσεις & Απαντήσεις για την ειδική ρύθμιση για τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση;
«Προβλέπει εκτενέστερο θεσμικό πλαίσιο για τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ιδιαίτερα, δε, τώρα που προχωρούμε σε σταδιακή επαναλειτουργία σχολείων, με δυνατότητα για κάποιους μαθητές να απουσιάζουν για συγκεκριμένους λόγους.]

Ειδικότερα:

• Προβλέπεται, όπως είχε αναγγελθεί, η δυνατότητα ταυτόχρονης διδασκαλίας σε μαθητές που συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε μαθητές που συμμετέχουν εξ αποστάσεως, σε περίπτωση επιδημικής νόσου (όπως αυτή που βιώνουμε τώρα λόγω του κορωνοϊού COVID-19)
• Επιπλέον, προβλέπεται, σε περίπτωση έκτακτου ή απρόβλεπτου γεγονότος, η δυνατότητα συνολικής σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, για όσο διαρκεί η έκτακτη ή απρόβλεπτη συνθήκη (π.χ. σε περίπτωση φυσικών καταστροφών).

Ως εξαιρετική διάταξη, η σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση θεσπίστηκε και στη χώρα μας, ώστε να μετριαστούν οι δυσμενείς επιπτώσεις σε περιπτώσεις υγειονομικής κρίσης ή άλλης έκτακτης ανάγκης.

Εκτός από τις γενικές ρυθμίσεις για τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση όταν προβλέπεται έκτακτο ή απρόβλεπτο γεγονός, η ρύθμιση προβλέπει και τη δυνατότητα ταυτόχρονης διδασκαλίας σε μαθητές με φυσική παρουσία και εξ αποστάσεως σε ειδικές περιστάσεις. Γιατί εισάγετε αυτή τη συγκεκριμένη ρύθμιση;
Η ταυτόχρονη διδασκαλία σε μαθητές, που συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε άλλους που απουσιάζουν και συμμετέχουν εξ αποστάσεως μέσω σύγχρονης τηλεκπαίδευσης προβλέπεται αποκλειστικά και μόνο σε περιπτώσεις επιδημικών νόσων. Ακριβώς την ανάγκη αυτή βιώνουμε τώρα κατά τη σταδιακή επαναλειτουργία των σχολείων.

Μέριμνα του Υπουργείου είναι να μην μείνει κανείς μαθητής πίσω, να μην αποκοπούν δηλαδή από την εκπαιδευτική διαδικασία οι μαθητές εκείνοι που πρέπει να παραμείνουν σπίτι. Να μην τιμωρηθούν, επειδή προστατεύουν την υγεία τη δική τους, των οικογενειών τους, του κοινωνικού συνόλου, παραμένοντας εκτός σχολικής αίθουσας, ακολουθώντας τις συστάσεις των ειδικών. Χωρίς την επιλογή της ζωντανής μετάδοσης, μαθητές, σπουδαστές και φοιτητές μπορεί να μείνουν μήνες αποκομμένοι από κάθε μαθησιακή διαδικασία.
Όταν η Πολιτεία προβλέπει τη δυνατότητα για ορισμένους μαθητές να μείνουν εκτός σχολείου για προληπτικούς λόγους προστασίας της ατομικής και δημόσιας υγείας, είναι και αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας να μεριμνήσει για την πρόσβαση των μαθητών αυτών στην εκπαιδευτική διαδικασία εξ αποστάσεως.

Υποκαθίσταται η δια ζώσης διδασκαλία;
Ασφαλώς και όχι. Η σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη δια ζώσης διδασκαλία. Είναι ένα χρήσιμο εργαλείο ανάγκης σε έκτακτες περιπτώσεις, ώστε να μην αποξενωθούν οι μαθητές από τη μαθησιακή διαδικασία για το διάστημα κατά το οποίο επικρατούν οι ανωτέρω έκτακτες συνθήκες.

Προβλέπεται βιντεοσκόπηση του μαθήματος μέσα από την τάξη;
Όχι. Η διάταξη προβλέπει ότι στις περιπτώσεις αυτές επιδημικής νόσου, όπως αυτή που βιώνουμε – επιτρέπεται μόνο η ζωντανή μετάδοση ήχου και εικόνας σε πραγματικό χρόνο, για όσο διαρκεί η διδασκαλία, με αποκλειστικούς αποδέκτες τους μαθητές. Απαγορεύεται ρητά η καταγραφή και η αποθήκευση του παραδιδόμενου μαθήματος.

Θα εγκατασταθούν κάμερες στις τάξεις και θα γίνεται καταγραφή;
Όχι. Καμία εγκατάσταση κάμερας δεν θα γίνει στις τάξεις. Θα χρησιμοποιείται απλός φορητός ηλεκτρονικός εξοπλισμός, όπως αυτός που χρησιμοποιούνταν για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, δηλαδή υπολογιστής, τάμπλετ, κινητό, όποια συσκευή διατίθεται, που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες της σύνδεσης του εκπαιδευτικού με τους μαθητές του για το συγκεκριμένο σκοπό. Οι μαθητές θα μπορούν να συνδέονται και μέσω σταθερού τηλεφώνου, με αστική χρέωση.

Μπορεί να συνδεθεί ψηφιακά οποιοσδήποτε με τη φυσική τάξη;
Όχι, ο σύνδεσμος μέσω του οποίου συνδέονται οι μαθητές που μένουν σπίτι για λόγους προστασίας της ατομικής και δημόσιας υγείας δίδεται αποκλειστικά σε αυτούς από τον εκπαιδευτικό. Προ της σύνδεσης των εν λόγω μαθητών με την τάξη, ο εκπαιδευτικός πρέπει πρώτα να τους επιτρέψει την είσοδο στην πλατφόρμα. Ο εκπαιδευτικός έχει τον πλήρη έλεγχο των εισερχόμενων συμμετεχόντων και όλης της διαδικασίας σύγχρονης τηλεκπαίδευσης.

Τίθεται ζήτημα προσωπικών δεδομένων των μαθητών;
Για τη διασφάλιση της προστασίας τυχόν προσωπικών δεδομένων, το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων έχει λάβει όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα. Η διάταξη διαμορφώθηκε μετά από διαβούλευση με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και ενσωματώνει περισσότερες εγγυήσεις ακόμη και από αυτές που απαιτεί το ενωσιακό δίκαιο και η ελληνική νομοθεσία. Επιπλέον η λήψη θα εστιάζει μόνο στον πίνακα ή/και τον εκπαιδευτικό, και όχι στους μαθητές. Ο εκπαιδευτικός διατηρεί τη δυνατότητα σίγασης της φωνής μαθητή, ή ακόμα και διακοπής της μετάδοσης, εάν το κρίνει απαραίτητο.

Είναι υποχρεωτική η ταυτόχρονη μετάδοση του μαθήματος από την τάξη μέσω σύγχρονης τηλεκπαίδευσης στην περίπτωση της επιδημικής νόσου;
Η ρύθμιση προβλέπει τη δυνατότητα παροχής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, με τη χρήση τεχνολογίας για ταυτόχρονη μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευτικό.
Όπως προαναφέρθηκε, η ταυτόχρονη διδασκαλία σε μαθητές, που συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε άλλους που απουσιάζουν και συμμετέχουν εξ αποστάσεως, προβλέπεται μόνο ως δυνατότητα και μόνο σε περίπτωση επιδημικής νόσου».

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα διαψεύδει την κ. Κεραμέως

Πραγματοποιήθηκε σήμερα 12/5/2020 συνάντηση αντιπροσωπείας του Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. με την παρουσία της νομικής του συμβούλου, με τον πρόεδρο και μέλη της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (μέσω τηλεδιάσκεψης) στα γραφεία της Αρχής.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα διαψεύδει την κ. Κεραμέως, αλλά και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο κ. Πέτσα που ανέφεραν ότι υπάρχει και γραπτή έγκριση της Αρχής για τις κάμερες στα σχολεία.

Από τη συνάντηση αναδείχθηκε επίσης ότι καμία εφαρμογή δεν μπορεί να έχει η τροπολογία που ψηφίστηκε εφόσον δεν υπάρξει η εκτίμηση αντικτύπου, μια χρονοβόρα επιστημονική μελέτη λόγω της υψηλής επικινδυνότητας του ζητήματος, όπως αναφέρει στη γνωμοδότηση της η νομική σύμβουλος της ΔΟΕ Μαρία Τσίπρα. Επίσης αναφέρθηκε χαρακτηριστικά ότι ακόμα και χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία δεν κατάφεραν να εφαρμόσουν κάτι αντίστοιχο λόγω των πολύπλοκων τεχνικών και νομικών προβλημάτων που υπάρχουν.

Η ΔΟΕ σε ανακοίνωσή της αναφορικά με τη συνάντηση τονίζει:

Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έθεσε τους προβληματισμούς και τις αντιρρήσεις του σε σχέση με την τροπολογία που επιτρέπει τη ζωντανή  αναμετάδοση των μαθημάτων από τη σχολική τάξη.

Τέθηκε επίσης το ερώτημα εάν υπάρχει γραπτή θετική γνωμοδότηση της Αρχής προς το Υπουργείο Παιδείας. Οι απαντήσεις που έδωσαν ο Πρόεδρος και τα μέλη της Αρχής ήταν οι παρακάτω:

Υπήρξε επικοινωνία με το Υπουργείο Παιδείας στη διάσταση του να δοθούν κατευθύνσεις από την Αρχή ως προς την τεχνική διατύπωση της διάταξης, σε σχέση με την πρόβλεψη υπεύθυνου επεξεργασίας ,τη χρήση των δεδομένων και την αναγκαιότητα της πρόβλεψης εκτίμησης αντικτύπου πριν την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής Απόφασης.
Αναφορικά με την αναμετάδοση των μαθημάτων τονίστηκε, εκ μέρους της Αρχής, ότι αυτό αποτελεί μια όλως εξαιρετική διαδικασία, που μπορεί να δικαιολογηθεί στα πλαίσια της τήρησης της αρχής της αναλογικότητας μόνο σε περιπτώσεις επιδημικών νόσων, όπως αυτή που ζήσαμε και πάντοτε υπό την προϋπόθεση της διασφάλισης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των ατόμων που εμπλέκονται.
Η εφαρμογή της διάταξης δεν μπορεί να γίνει πριν την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης, η οποία προϋποθέτει την έκδοση μιας σοβαρής και επιστημονικά τεκμηριωμένης εκτίμησης αντικτύπου, που θα διασφαλίζει τα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι η επίμαχη διαδικασία, κατά την άποψη της Αρχής, ενέχει υψηλή επικινδυνότητα. Στο πλαίσιο της συζήτησης, εκτιμήθηκε ότι μια τέτοιας έκτασης μελέτη δεν μπορεί να εκδοθεί σε χρονικό διάστημα μικρότερο του ενός μηνός, στην καλύτερη των περιπτώσεων. Αντίστοιχες, δε, προσπάθειες στην Ισπανία και την Ιταλία που ξεκίνησαν νωρίτερα δεν έχουν ακόμα εφαρμοστεί λόγω των πολλαπλών τεχνικών και νομικών προβλημάτων που προέκυψαν.
Λόγω της σοβαρότητας και της επικινδυνότητας, για τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών και των ανήλικων μαθητών είναι αυτονόητο ότι απαιτείται διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εκπαιδευτικών και των γονέων των μαθητών πριν την ολοκλήρωση της εκτίμησης αντικτύπου για την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης.
Σε περίπτωση που όλα τα παραπάνω δεν τηρηθούν, η Αρχή διατύπωσε τη θέση της ότι, ασκώντας στο ακέραιο τον θεσμικό της ρόλο, θα επιληφθεί του δύσκολου αυτού ζητήματος είτε εφόσον ερωτηθεί από το Υπουργείο είτε αυτεπάγγελτα είτε κατόπιν προσφυγής των ενδιαφερομένων.
Συζητήθηκε, επίσης, το πρόβλημα που δημιουργεί η σύνδεση της υλοποίησης της σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης με την υπό έκδοση Υπουργική Απόφαση στη διάσταση, του αν ενέχει νομικούς κινδύνους για τους εκπαιδευτικούς που την πραγματοποιούν. Από την πλευρά της Αρχής δηλώθηκε ότι τα ζητήματα αυτά αποτελούν αντικείμενο μελέτης και επεξεργασίας για όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης καθώς και ότι μέχρι και την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης, οι εκπαιδευτικοί που επιλέγουν να υλοποιούν τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν μπορεί να θεωρηθούν υπεύθυνοι για παραβιάσεις των διατάξεων περί δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αφού εκτελούν εντολές που δίνονται από το Υπουργείο Παιδείας, το οποίο εξάλλου είναι και ο υπεύθυνος επεξεργασίας.

Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. θα συνεχίσει να βρίσκεται σε επικοινωνία με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων  Προσωπικού Χαρακτήρα καθώς και με κάθε άλλο εθνικό και υπερεθνικό αρμόδιο φορέα, προκειμένου να διασφαλίσει την αρτιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, τα δικαιωμάτων μαθητών και εκπαιδευτικών στα πλαίσια της νομιμότητας, καθώς και το ρόλο του εκπαιδευτικού στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα συνεχίζει δυναμικά να οργανώνει και να πρωτοστατεί σε δράσεις κινηματικού χαρακτήρα μέχρι την τελική απόσυρση της τροπολογίας καθώς και της μη κατάθεσης του αντιεκπαιδευτικού νομοσχεδίου στη Βουλή.

Καλούμε όλους τους εκπαιδευτικούς να συμμετέχουν δυναμικά στην κινητοποίηση Δ.Ο.Ε. – Ο.Λ.Μ.Ε. – Ο.Ι.Ε.Λ.Ε. την Τετάρτη 13/5/2020 και στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας που πραγματοποιείται στις 13:00 στα Προπύλαια.

«Κάμερες παρακολούθησης των εκπαιδευτικών»

Υπάρχουν μια σειρά από ζητήματα με την τροπολογία της κας Κεραμέως για τη βιντεοσκόπηση της διδασκαλίας στα σχολεία επισήμανε από την πλευρά του ο πρώην υπουργός Παιδείας, Κ. Γαβρόγλου, μιλώντας την Τρίτη στο «Κόκκινο».

Και αναφέρθηκε στα εξής:

–             Νομικό ζήτημα. Για να υλοποιηθεί η τροπολογία χρειάζεται υπουργική απόφαση και σύμφωνη γνώμη της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, που είναι απίθανο να έχει συναινέσει σ’ αυτό. Πρέπει, λοιπόν, η κ. Κεραμέως να δημοσιοποιήσει την αλληλογραφία της με την Αρχή.

–             Ζήτημα δημοκρατίας. Η δημοκρατία δοκιμάζεται στις κρίσεις, όχι σε περιόδους ηρεμίας. Στην περίπτωση αυτή, το υπ. Παιδείας βασίζεται στο δύσκολο παρόν και στο δύσκολο μέλλον που διαγράφεται οπότε προσπαθεί να περάσει την λογική ότι «με τις βιντεοσκοπήσεις θα ασχοληθούν τώρα;»

–             Ζήτημα εκπαιδευτικής διαδικασίας. Τη στιγμή που ο εκπαιδευτικός κλείνει την πόρτα της τάξης, η σχέσεις που αναπτύσσονται με τα παιδιά στο μάθημα, δεν αφορούν κανέναν άλλον πέρα από τα παιδιά και τον δάσκαλο ή τον καθηγητή.

Όπως τόνισε ο πρώην υπουργός έχει ξεκινήσει μια πρωτοβουλία από 150 εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, με στόχο την επανανοηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης. Να ξανασκεφτούμε θέματα όπως η δημοκρατία, το κόστος, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Θέλουμε να λειτουργήσει το Δίκτυο για την Υπεράσπιση της Δημόσιας Εκπαίδευσης σαν δεξαμενή σκέψης .