Η επέμβαση εντάσσεται στο συνολικό έργο της ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου και της βελτίωσης των υποδομών προσβασιμότητας στην Αρχαία Αγορά, και αφορά σε επεμβάσεις τόσο στον ίδιο το ναό όσο και στην Οδό των Παναθηναίων, με στόχο την αποκατάσταση της ιστορικής συνέχειας και την ενίσχυση της αναγνωσιμότητας του μνημείου.

Το έργο, που εκτελείται στην Αρχαία Αγορά, περιλαμβάνεται στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής του υπουργείου Πολιτισμού για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της εμπειρίας των επισκεπτών σε εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους της πρωτεύουσας.

Η υλοποίηση του έργου πρόκειται να πραγματοποιηθεί  σε δύο διαφορετικές φάσεις: Η πρώτη αφορά βασικές εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης, ενώ στη δεύτερη προβλέπεται επιπλέον αναστήλωση και παρεμβάσεις που θα βοηθούν τους επισκέπτες να αντιλαμβάνονται πιο εύκολα την αρχική μορφή του ναού. Ταυτόχρονα, θα γίνουν εργασίες και στην Οδό των Παναθηναίων για την ανάδειξη των σωζόμενων λιθόστρωτων τμημάτων της.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Ο ναός, που χρονολογείται στο α΄ μισό του 2ου αιώνα μ.Χ., αποτελεί σημαντικό στοιχείο της νοτιοανατολικής ενότητας της Αρχαίας Αγοράς. Στην αρχαιότητα, η θέση του, σε άμεση σχέση με την Οδό των Παναθηναίων, του προσέδιδε έντονη οπτική παρουσία. Το μνημείο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της επαναχρησιμοποίησης αρχιτεκτονικών μελών από τον ναό της Αθηνάς του Σουνίου, στοιχείο που αναδεικνύει πρακτικές ανακύκλωσης υλικών στη ρωμαϊκή περίοδο. Παρά τις σημαντικές φθορές που υπέστη, κυρίως μετά την επιδρομή των Ερούλων το 267 μ.Χ., διατηρούνται επαρκή κατάλοιπα του οικοδομήματος, που επιτρέπουν την τεκμηριωμένη αποκατάσταση της κάτοψής του».

Στόχος των παρεμβάσεων είναι ο ναός να γίνει πιο κατανοητός και εύκολα αναγνωρίσιμος για τους επισκέπτες, καθώς σήμερα μεγάλο μέρος του παραμένει δύσκολο να διαβαστεί και να αντιληφθεί κανείς πώς ήταν στην αρχική του μορφή. Παράλληλα, επιδιώκεται η καλύτερη σύνδεσή του με την υπόλοιπη Αρχαία Αγορά και ιδιαίτερα με την Οδό των Παναθηναίων.

Ο νοτιοανατολικός ναός αποκαλύφθηκε το 1959, κατά τη διάρκεια εργασιών στη νότια είσοδο του αρχαιολογικού χώρου. Οι αρχαιολόγοι διαπίστωσαν ότι τμήματα του μνημείου διατηρούνταν σε αρκετά καλή κατάσταση, επιτρέποντας την ασφαλή αποτύπωση και αποκατάσταση της μορφής του.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι για την κατασκευή του είχαν χρησιμοποιηθεί αρχιτεκτονικά στοιχεία από τον αρχαίο ναό της Αθηνάς στο Σούνιο. Συγκεκριμένα, μέρος των μαρμάρινων κιόνων και άλλων στοιχείων μεταφέρθηκαν από το Σούνιο στην Αρχαία Αγορά και χρησιμοποιήθηκαν ξανά στον νέο ναό, μια πρακτική αρκετά συνηθισμένη κατά τη ρωμαϊκή εποχή.

Σήμερα, η εικόνα του μνημείου δυσκολεύει την κατανόηση από τον επισκέπτη. Τμήματα του ναού βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα, αρκετά αρχιτεκτονικά κομμάτια είναι διάσπαρτα στον χώρο, ενώ η πορεία των επισκεπτών περνά από σημεία που δεν επιτρέπουν να γίνει εύκολα αντιληπτή η συνολική μορφή του.

Οι εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη περιλαμβάνουν αποκατάσταση της βάσης του ναού, συμπλήρωση επιλεγμένων τμημάτων των τοίχων και αναστήλωση ορισμένων κιόνων με τη χρήση τόσο αυθεντικών αρχαίων στοιχείων όσο και νέων υλικών όπου χρειάζεται. Παράλληλα, θα γίνουν παρεμβάσεις που θα διευκολύνουν την πρόσβαση των επισκεπτών και θα αναδεικνύουν καλύτερα τη σχέση του μνημείου με τον περιβάλλοντα χώρο.

Όπως έγινε γνωστό από την ΕΛΑΣ, έπειτα από ανάρτηση, που πραγματοποίησε ο κατηγορούμενος σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, όπου διέθετε προς πώληση αρχαίο νόμισμα, αστυνομικοί της Υποδιεύθυνσης Καταπολέμησης Διακίνησης και Εμπορίας Ανθρώπων και Αγαθών, σε συνεργασία με αστυνομικούς του Αστυνομικού Τμήματος Κυθήρων, πραγματοποίησαν έρευνες σε οικίες, καταστήματα και αποθήκες, ιδιοκτησίας του, στις οποίες, μεταξύ άλλων, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:

• 20 νομίσματα, μεταξύ των οποίων και το απεικονιζόμενο στην αναρτημένη φωτογραφία στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης,
• 3 όστρακα μινωικής εποχής,
• αεροβόλο πιστόλι με γεμιστήρα και 3 αμπούλες αερίου,
• ανιχνευτής μετάλλων, 2 μπαταρίες, 2 δίσκοι και τσάντα μεταφοράς.

Σύμφωνα με την Αστυνομία τα κατασχεθέντα ευρήματα εξετάστηκαν από αρχαιολόγο της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων, η οποία γνωμάτευσε ότι 4 από τα νομίσματα και τα 3 όστρακα εμπίπτουν στις προστατευτικές διατάξεις του Κώδικα για την προστασία περί αρχαιοτήτων, ενώ για τα υπόλοιπα 16 νομίσματα χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Ο συλληφθείς θα οδηγηθεί στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

Η σύλληψή του πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκτέλεσης παραγγελιών από ανακριτικές Αρχές και Ευρωπαϊκής Εντολής Έρευνας των εισαγγελικών Αρχών της Βουλγαρίας, για την εμπλοκή Ελλήνων πολιτών σε εγκληματική οργάνωση.

Τα μέλη της προέβαιναν σε παράνομη διακίνηση αντικειμένων πολιτιστικής κληρονομιάς, συμπεριλαμβανομένων αρχαιοτήτων και έργων τέχνης καθώς και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομη δραστηριότητα.

Πιο αναλυτικά, πρώτες πρωινές ώρες χθες, (19/11/2025) πραγματοποιήθηκε διεθνής αστυνομική επιχείρηση, τόσο στη χώρα μας όσο και σε έτερες ευρωπαϊκές χώρες, η οποία περιλάμβανε έρευνες σε οικίες, οχήματα, τραπεζικούς λογαριασμούς και περιουσιακά στοιχεία.\

Σε ταυτόχρονες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε οικίες στο κέντρο της Αθήνας, στη Σαρωνίδα Αττικής, στη Μαλεσίνα Φθιώτιδας και σε περιοχή της Χαλκιδικής, παρουσία δικαστικών λειτουργών, αρχαιολόγων και κλιμακίου της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών, βρέθηκαν σε οικία του κατηγορουμένου και κατασχέθηκαν:

• -474- αρχαία αντικείμενα (Ελληνιστικών και Μυκηναϊκών χρόνων, ειδώλια γυναικείων και αντρικών μορφών),
• -4- αρχαία νομίσματα,
• ξύλινη εικόνα του Αγίου Αντωνίου που εμπίπτει στη νομοθεσία περί αρχαιοτήτων,
• -3- κινητά τηλέφωνα και -4- ψηφιακά μέσα αποθήκευσης (usb),
• -5- φορητοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές και -8- σκληροί δίσκοι,
• ψηφιακός εκτυπωτής τριών διαστάσεων (3d printer),
• -2- ζυγαριές ακριβείας,
• πλήθος ελληνικών και ξένων τραπεζικών εγγράφων που περιγράφονται συναλλαγές και υπόλοιπα λογαριασμών,
• πλήθος φωτογραφιών αρχαίων αντικειμένων,
• πλήθος βιβλίων που απεικονίζουν αρχαιότητες και δημοπρασίες αρχαίων αντικειμένων,
• πλήθος εγγράφων,
• -2- τραπεζικές κάρτες
• όχημα και
• το χρηματικό ποσό των -3.200- ευρώ.

Σημειώνεται ότι, οι έρευνες που διενεργήθηκαν σε περιοχή της Χαλκιδικής πραγματοποιήθηκαν από την Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος.

Ο συλληφθείς οδηγήθηκε στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

Αν και τα πρώτα ευρήματα μετρούν μερικούς μήνες ωστόσο η σπουδαιότητα των ευρημάτων έγινε αντιληπτή στη συνέχεια, όταν οι επιστήμονες διαπίστωσαν πως πρόκειται για μία ολόκληρη νεκρόπολη, που αλλάζει τον ιστορικό χάρτη της περιοχής.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα philenews.gr,πρόκειται για νεκρόπολη της μέσης Εποχής του Χαλκού, η οποία βάσει των ευρημάτων εκτιμάται ότι χρονολογείται γύρω στο 2.000 π.Χ. Μάλιστα, ο χώρος αυτός δεν αποκλείεται να συσχετίζεται και με άλλα αρχαιολογικά ευρήματα της ευρύτερης περιοχής της Κύπρου.

Η σημαντική αυτή ανακάλυψη έγινε πριν από λίγους μήνες, οπόταν και ειδοποιήθηκε το Τμήμα Αρχαιοτήτων και ξεκίνησαν οι ανασκαφές, οι οποίες αναμένεται να διαρκέσουν για αρκετό καιρό ακόμη. Αυτό διότι ως νεκρόπολη, αποτελείται από ένα ολοκληρωμένο ταφικό σύμπλεγμα που θυμίζει ενίοτε αστικό πολεοδομικό σχέδιο.

Οι αρχαιολόγοι προχωρούν βήμα-βήμα ανοίγοντας τους τάφους, ενώ τα αρχαία αντικείμενα που εντοπίζονται απομακρύνονται από το σημείο.

Το Τμήμα Αρχαιολογίας της Κύπρου επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί προτού να ολοκληρωθούν οι ανασκαφές, μεταξύ άλλων και υπό το φόβο της σύλησης και λεηλασίας της νεκρόπολης.

Αγκαλιασμένο από τα δέντρα που το περιβάλλουν και με τη θάλασσα να απλώνεται μπροστά του σαν ατελείωτος καθρέφτης, στο αρχαίο θέατρο της Θάσου η φύση και η ιστορία συνυπάρχουν σε πλήρη αρμονία. Μετά από δεκατέσσερα χρόνια επανήλθε στη ζωή, μεταμορφωμένο και πλήρως αναστηλωμένο με την αυθεντικότητα που του αξίζει.

Το φημισμένο διεθνώς λευκό μάρμαρο της Θάσου, το ίδιο που κάποτε «έντυσε» τα μεγαλοπρεπή μνημεία του νησιού, αναδεικνύει και πάλι τις γραμμές του θεάτρου, δίνοντάς του νέα ζωή και αποκαλύπτοντας την αξεπέραστη ομορφιά του. Το λευκό μάρμαρο ακτινοβολεί πραγματικά κάτω από τον ήλιο και κυριολεκτικά μεταμορφώνει το μνημείο. Και καθώς ο ήλιος ετοιμάζεται να βυθιστεί στην απεραντοσύνη της θάλασσας, ο θεατής νιώθει εκστασιασμένος, απολαμβάνοντας ένα από τα ομορφότερα ηλιοβασιλέματα του Αιγαίου, ενώ ταυτόχρονα γίνεται κοινωνός και συμμέτοχος της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου μας.

Η ίδια η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στην αυτοψία που έκανε πριν από έναν χρόνο, υπογράμμισε με έμφαση ότι πρόκειται για ένα από τα καλύτερα έργα πλήρους αποκατάστασης αρχαίου θεάτρου στην Ελλάδα, δίνοντας συγχαρητήρια στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας και την προϊσταμένη της Σταυρούλα Δαδάκη, που το ολοκλήρωσε με επιτυχία.

Η πρώτη παράσταση μετά από 14 χρόνια

    Η πρώτη επίσημη παράσταση που παρουσιάστηκε στο αναστηλωμένο θέατρο, το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, ήταν η παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου «Θραύσματα του Ευριπίδη», σε σκηνοθεσία Ευθύμη Θέου και με τη συνεργασία του σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ, στο πλαίσιο του προγράμματος του ΥΠΠΟ: «Γνωριμία με Αρχαία Θέατρα της Ελλάδας». Η καινοτόμος αυτή δράση ανάδειξης των σωζόμενων αρχαίων θεάτρων της Ελλάδας περιλαμβάνει μια μοναδική παράσταση θεάτρου και αρχαιολογίας, με τη συμμετοχή ενός θιάσου ξεχωριστών καλλιτεχνών του ελληνικού θεάτρου.

Σύμφωνα με την υπόθεση, το 2022 ανακαλύφθηκε στη Φιλαδέλφεια της Αιγύπτου ένας πάπυρος με αποσπάσματα από τα χαμένα έργα «Πολύιδος» και «Ινώ» του Ευριπίδη. Με αφορμή αυτό το εύρημα, η παράσταση «ΘΡΑΥΣΜΑΤΑ: Ευριπίδης» καταδύεται στο τμηματικά σωζόμενο έργο του Αθηναίου τραγικού, παρουσιάζοντας, στην ορχήστρα αρχαίων θεάτρων της Αττικής, καθώς και νησιών του Αιγαίου, μια αφηγηματική και μουσική σύνθεση, στα όρια του θεάτρου και της αρχαιολογίας.

Στο τελευταίο (5ο) παράδειγμα η απάντηση στο κενό είναι το “φερέφωνο”. Δηλ. “Κατάντησες φερέφωνο της γυναίκας σου”. Εδώ λοιπόν η γυναίκα αντιμετωπίζεται ως υποδεέστερη στη σχέση καθώς εφόσον γίνει αποδεκτή η άποψη της τότε ο άνδρας γίνεται φερέφωνό της. Αναπαράγει την αναχρονιστική ιδέα ότι είναι υποτιμητικό για έναν σύζυγο να “συμμορφώνεται” ή να “επηρεάζεται” από τη σύθζυγό του και η γυναίκα είναι άνθρωπος δεύτερης κοινωνικής κατηγορίας. 

Επίσης στο υποερώτημα 3 “Στις εκπτώσεις η κόρη μου συνήθως ψωνίζει πολλά φορέματα” είναι σχεδόν σαφές αν και περιγράφει μια “προσωπική προτίμηση ή συνήθεια της κόρης”, ότι αναπαράγεται ένα στερεότυπο που εντάσσει τις γυναίκες σε ένα γενικότερο πλαίσιο κατά το οποίο φέρονται να παρουσιάζονται μόνο ως καταναλώτριες ρούχων και μόδας.

Απαξιωτικές αναφορές που προκαλούν ασφαλώς ερωτήματα εν τέλει για το ίδιο το Υπ. Παιδείας καθώς διαιωνίζουν συμπεριφορές σε νέα παιδιά, τις οποίες η ελληνική κοινωνία επιχειρεί να αποβάλλει επι δεκαετίες και οι οποίες έχουν οδηγήσει σε ακραίες συμπεριφορές και ενίοτε τραγωδίες.

Την πύλη του τείχους αυτού και τμήμα της οχύρωσης αρχαίας πόλης, έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη λίγο έξω από την πόλη του Κιλκίς, μεταξύ των κοινοτήτων Καμπάνη και Πεδινού του Δήμου Κιλκίς.

Αφήνοντας πίσω κανείς σήμερα τον νομό Θεσσαλονίκης και πηγαίνοντας προς το Κιλκίς, από τα νότια του νομού λίγο μετά τη Νέα Σάντα, θα δει μία σειρά από λοφώδεις σχηματισμούς και αν δεν είναι γνώστης, ίσως υποθέσει ότι πρόκειται για φυσικούς λόφους. Αρκετά όμως από αυτά είναι κολοβωμένοι λοφίσκοι με τραπεζοειδή κορυφή. Στη γλώσσα των αρχαιολόγων, ονομάζονται «τράπεζες» με οικιστικά κατάλοιπα, που άρχισαν να δημιουργούνται από τα επάλληλα στρώματα οικισμών της αρχαιότητας.

Σε μία από τις πιο εντυπωσιακές και περίβλεπτες στο τοπίο «τράπεζες», πραγματοποίησαν αυτοψία -δηλαδή επιφανειακή έρευνα, το 2018, η αρχαιολόγος και προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κιλκίς Δρ Γεωργία Στρατούλη και ο αρχαιολόγος Δρ Νεκτάριος Πουλακάκης, προϊστάμενος του τμήματος Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κιλκίς, σε έναν τόπο που είναι κηρυγμένος από τη δεκαετία του ‘80 και προστατεύεται από τον αρχαιολογικό νόμο. Στην περιήγησή τους εκεί εντόπισαν επιφανειακά -μεταξύ άλλων- θραυσμένα τμήματα αγγείων, τα οποία «διάβασαν» για να κάνουν μια πρώτη εκτίμηση χρονολόγησής τους.

«Ήταν το Νοέμβριο του 2018, όταν για πρώτη φορά πραγματοποιήσαμε στοχευμένη επιφανειακή έρευνα στην περίοπτη τράπεζα Καμπάνη-Πεδινού και αντιληφθήκαμε ότι πατάμε πάνω σε τείχος», δηλώνει στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Γεωργία Στρατούλη. «Άμεσα αποφασίσαμε να μην αξιοποιήσουμε μόνο τις δυνατότητες της ανασκαφικής διερεύνησης, όπως δοκιμαστικές τομές, αλλά να πραγματοποιήσουμε γεωφυσική διασκόπηση εδάφους, δηλαδή μια μέθοδο σκαναρίσματος του εδάφους, με τη βοήθεια ειδικευμένων ερευνητών και ειδικών μηχανημάτων», συμπληρώνει.

Η προσπάθεια αυτή έγινε σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, και συγκεκριμένα το Εργαστήριο Γεωφυσικής Έρευνας υπό τον καθηγητή Γρηγόρη Τσόκα, η οποία κατέδειξε την ύπαρξη τείχους που περιέβαλε μία αρχαία πόλη με πυκνή πολεοδομική οργάνωση. «Είναι πολύ σημαντική η ανεύρεση μιας οχυρωμένης πόλης ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων στην ενδοχώρα της Κεντρικής Μακεδονίας, γιατί δεν γνωρίζουμε πολλές πόλεις που διασώζουν την οχύρωσή τους. Απ’ ό,τι φαίνεται από τα συνευρήματα και από τις παραδόσεις, που κατά καιρούς έχουν καταχωρηθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς, μπορούμε να μιλάμε για μια αρχαία πόλη τουλάχιστον από τον 4ο αιώνα π.Χ. μέχρι τους ρωμαϊκούς χρόνους. Επίσης, έχουμε τη βεβαιότητα -βάσει της γεωφυσικής έρευνας, ότι εκτός του τείχους και πολύ κοντά σε αυτό, υπάρχουν δημόσιοι χώροι, τους οποίους θα επιδιώξουμε να αποκαλύψουμε σε επόμενες ανασκαφικές περιόδους», επισημαίνει.

Τι ήρθε στο φως και ποια είναι τα μελλοντικά σχέδια

Προς το παρόν, στις μικρής έκτασης και περιορισμένου χρόνου ανασκαφές κατά τα έτη 2021 και 2022, με μόλις 130.000 ευρώ και μονοψήφιο αριθμό εργατοτεχνιτών, ήρθαν στο φως η μνημειακή κεντρική πύλη της αρχαίας πόλης, στη νότια πλευρά του τείχους, και περίπου 60 μέτρα του νοτιοανατολικού τμήματός της. Επιπλέον, αποκαλύφθηκε ένας τετράγωνος πύργος, περίπου 30 μέτρα ανατολικά της πύλης, ενώ, όπως εκτιμά η κ. Στρατούλη -βασισμένη στη γεωφυσική διασκόπηση, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα βρεθεί και άλλος ένας δυτικά της πύλης. «Έχουμε τουλάχιστον πέντε ή έξι πύργους, τους οποίους αναγνωρίζουμε από τη γεωφυσική έρευνα, με πιθανότητα ενός ακόμη ημικυκλικού στη ΝΑ γωνία του τείχους», αναφέρει.

Το επόμενο διάστημα, η κ. Στρατούλη και η ομάδα της πρόκειται να υποβάλουν αιτήματα για μία πιο συστηματική ανασκαφή της περιμέτρου του τείχους, έτσι ώστε σύντομα να αποκαλυφθεί τουλάχιστον η νότια και η ανατολική του πλευρά. Μάλιστα, οι πλευρές αυτές θα είναι ορατές από τον επαρχιακό δρόμο Θεσσαλονίκης – Κιλκίς, ο οποίος διέρχεται από τους οικισμούς Μάνδρες και Καμπάνη. «Αυτό που θέλουμε να κάνουμε άμεσα, εκτός της ανασκαφής, είναι η ανάδειξη του τμήματος του τείχους, που έχει ήδη αποκαλυφθεί. Θα μπορούσε να γίνει καθ’ ύψος μερική αποκατάστασή του με συμβατικά μέσα ή και με αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας. Αν καταφέρουμε, επίσης, να έχουμε τουλάχιστον δύο ομάδες ανασκαφής το 2023, θα ήταν εφικτή η ολοκλήρωση της αποκάλυψης ολόκληρου του νότιου τείχους και τα επόμενα δύο χρόνια θα μπορούσαμε να επεκταθούμε στην ανατολική του πλευρά», σημειώνει η κ. Στρατούλη.
Ευχής έργο, όπως λέει η κ. Στρατούλη, είναι να μπορέσει η Εφορεία Αρχαιοτήτων με τη στήριξη του ΥΠΠΟΑ να διαμορφώσει σταδιακά έναν νέο εμβληματικό αρχαιολογικό χώρο, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του Κιλκίς και της Κεντρικής Μακεδονίας.