Σύμφωνα με την ανακοίνωση της αμερικανικής υπηρεσίας, τα αντικείμενα ανακτήθηκαν στο πλαίσιο ερευνών που διεξήγαγε η Υπηρεσία Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας (HSI), σε συνεργασία με την Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ (CBP), το FBI και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Η ICE HSI είναι ιδιαίτερα υπερήφανη που αξιοποίησε την ερευνητική της εμπειρία και την τελωνειακή της αρμοδιότητα, σε συνεργασία με τους εταίρους μας, οδηγώντας στον επαναπατρισμό αυτών των 26 ανεκτίμητης αξίας αρχαιοτήτων, οι οποίες είχαν λεηλατηθεί παράνομα από την πατρίδα τους», δήλωσε ο αναπληρωτής διευθυντής της ICE, Τσαρλς Γουόλ.

«Αυτά τα πολύτιμα αντικείμενα αποτελούσαν σημαντικό μέρος της ζωής στον αρχαίο κόσμο. Είμαι ιδιαιτέρως ευγνώμων προς την ερευνητική και εισαγγελική ομάδα που ήταν υπεύθυνη για την ανάκτηση και την επιστροφή αυτών των ανεκτίμητων θησαυρών».

Τα αντικείμενα περιλαμβάνουν 25 αρχαία νομίσματα, που χρονολογούνται από την αρχαία ελληνική, τη ρωμαϊκή και τη βυζαντινή περίοδο, καθώς και έναν μαρμάρινο κορμό του Ασκληπιού, του Έλληνα θεού της ιατρικής και της ίασης, βάρους 500 λιβρών.

Η επιστροφή αυτών των κλεμμένων αντικειμένων συνεχίζει μια μακρά παράδοση δέσμευσης για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Από το 2007, η HSI έχει επαναπατρίσει περισσότερα από 200 αντικείμενα πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα, πολλά από τα οποία κατασχέθηκαν βάσει της διμερούς συμφωνίας πολιτιστικής ιδιοκτησίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή το 2011.

Τα αντικείμενα που επιστράφηκαν περιλαμβάνουν τα εξής:

– Τον μαρμάρινο κορμό του Ασκληπιού, του αρχαίου Έλληνα θεού της ιατρικής και της ίασης, που χρονολογείται από τον 1ο ή 2ο αιώνα και έχει ύψος 40 ίντσες. Το άγαλμα κατασχέθηκε από τις διωκτικές αρχές, αφού οι ισχυρισμοί που περιλαμβάνονταν στα συνοδευτικά έγγραφα αποδείχθηκαν ψευδείς, έπειτα από έρευνα της HSI και της CBP.

– Ένα χρυσό νόμισμα της Λαμψάκου στη Μυσία, κοπής του 370 π.Χ., το οποίο απεικονίζει τον Ηρακλή στην εμπρόσθια όψη και τον Πήγασο στην πίσω όψη. Το χρυσό νόμισμα ανασκάφηκε από άγνωστο αρχαιοκάπηλο και στη συνέχεια πωλήθηκε σε μεσάζοντα, ο οποίος το μεταπώλησε στον επικεφαλής εγκληματικής οργάνωσης έναντι 7.000 ευρώ. Εξήχθη παράνομα από την Ελλάδα στη Γερμανία, όπου δεν κατέστη δυνατόν να πωληθεί σε οίκο δημοπρασιών, πριν αποσταλεί σε οίκο δημοπρασιών στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Φιλαδέλφεια.

– Ένα χάλκινο νόμισμα της Μακεδονίας, του 4ου αιώνα π.Χ., το οποίο απεικονίζει την Περσεφόνη στην εμπρόσθια όψη και την Ύδρα στην πίσω όψη. Η ελληνική αστυνομία διαπίστωσε ότι το νόμισμα είχε ανασκαφεί και εξαχθεί παράνομα από τη χώρα από την ίδια εγκληματική οργάνωση που λεηλάτησε το χρυσό νόμισμα της Λαμψάκου. Αφού αφαιρέθηκε παράνομα από την Ελλάδα, το νόμισμα πωλήθηκε σε δημοπρασία το 2009 και προσφέρθηκε εκ νέου προς πώληση το 2017, προτού εμφανιστεί στον ίδιο αμερικανικό οίκο δημοπρασιών με το χρυσό νόμισμα.

– Ένα αργυρό δίδραχμο της Ρόδου, κοπής του 304 π.Χ., το οποίο απεικονίζει τον Ήλιο στην εμπρόσθια όψη και το «Ρόδον της Ρόδου» στην πίσω. Η HSI στο Μέμφις κατάσχεσε το νόμισμα, αφού διαπίστωσε παραβιάσεις του Νόμου για την Εφαρμογή της Σύμβασης για την Πολιτιστική Ιδιοκτησία, καθώς και παραβάσεις σχετικές με λαθρεμπόριο και εισαγωγή. Ο εισαγωγέας ή ο αποστολέας δεν προσκόμισε ικανοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία ότι το νόμισμα είχε εξαχθεί από την Ελλάδα πριν από την επιβολή των περιορισμών στις εισαγωγές.

Η προστασία και η διαφύλαξη της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και της γνώσης για τους πολιτισμούς του παρελθόντος αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του Προγράμματος Πολιτιστικής Ιδιοκτησίας, Τέχνης και Αρχαιοτήτων της της Υπηρεσίας Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας (HSI), γνωστό ως Cultural Property, Art and Antiquities Program (CPAA). Το CPAA πραγματοποιεί εκπαιδεύσεις και δράσεις ενημέρωσης, υποστηρίζει έρευνες για υποθέσεις πολιτιστικής ιδιοκτησίας και ενισχύει τις διεθνείς σχέσεις, συνεργαζόμενο με ξένες κυβερνήσεις και πολίτες για την επιστροφή της λεηλατημένης πολιτιστικής κληρονομιάς και των κλεμμένων έργων τέχνης των χωρών τους.

Από το 2007, το πρόγραμμα CPAA συνεργάζεται με το Κέντρο Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Ίδρυμα Smithsonian για την εκπαίδευση ειδικών πρακτόρων της Υπηρεσία Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας (HIS), στελεχών του FBI, τελωνειακών υπαλλήλων και εισαγγελέων σε σύγχρονες τεχνικές, καθώς και για την ενημέρωσή τους σχετικά με τις τάσεις στη διεξαγωγή ποινικών ερευνών και τον ορθό χειρισμό πολιτιστικών αγαθών. Από τότε, το CPAA έχει επαναπατρίσει περισσότερα από 25.000 αντικείμενα σε περισσότερες από 40 χώρες παγκοσμίως.

Αγοραπωλησία αρχαίων αντικειμένων ανεκτίμητης αξίας σχεδίαζε κύκλωμα αρχαιοκαπήλων στις εγκαταστάσεις του Ολυμπιακού Σταδίου «ΤΑΕ ΚΒΟ ΝΤΟ» στην περιοχή του Παλαιού Φαλήρου.

Μέλος του κυκλώματος ήταν άτομο με το ψευδώνυμο «Τζόνι», αλβανικής καταγωγής, που φέρεται να πουλούσε αρχαία αντικείμενα σε Αττική και Ήπειρο. Οι αστυνομικοί κατάσχεσαν 31 αρχαία αντικείμενα, ανάμεσά τους ιδιαίτερα σπάνιο νόμισμα από ελληνική αποικία της Κριμαίας, σημαντικής πολιτιστικής αξίας.

Συγκεκριμένα, από το Τμήμα Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Αρχαιοτήτων της Διεύθυνσης Ασφάλειας Αττικής πραγματοποιήθηκε το πρωί της 16ης Σεπτεμβρίου έρευνα στον περιβάλλοντα χώρο της κτιριακής εγκατάστασης στο Παλαιό Φάληρο.

Εκεί εντοπίστηκε πλήθος αρχαίων αντικειμένων, τα οποία περιλαμβάνονται στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και συνιστούν αντικείμενα μεγάλης ιστορικής και αρχαιολογικής αξίας.

Τα αρχαία αντικείμενα, μεταφέρθηκαν από κλιμάκιο αστυνομικών στην έδρα της ανωτέρω υπηρεσίας και εξετάστηκαν από αρχαιολόγο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, η οποία γνωμάτευσε ότι (27) εμπίπτουν στις προστατευτικές διατάξεις του Νόμου περί Προστασίας Αρχαιοτήτων, ενώ τέσσερα από αυτά χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.

Οι αρχαιότητες, θα παραδοθούν για φύλαξη και τελική εκτίμηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά, καθώς και στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών. Η σχηματισθείσα δικογραφία θα υποβληθεί στον κ. Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών.

Στα ανευρεθέντα αρχαία αντικείμενα περιλαμβάνεται χρυσό νόμισμα- στατήρας Παντικαπαίου Κριμαίας, αρχαίων χρόνων, και συγκεκριμένα του 4ου π.Χ. αιώνα με διάμετρο περί τα 17 χιλιοστά και βάρος περί τα 9,2 γραμμάρια.

Το χρυσό νόμισμα χαρακτηρίστηκε, κατά την εκτίμηση του από αρχαιολόγο του Νομισματικού Μουσείου Αθηνών, ως ιδιαίτερα σπάνιο διότι ο εικονιζόμενος «Πάνας» απεικονίζεται στην εμπρόσθια μορφή του και προέρχεται από την αρχαία πόλη του Παντικαπαίου, ελληνική αποικία της Ταυρικής Χερσονήσου της Μαύρης Θάλασσας (σημερινή Κριμαία).

Το νόμισμα, επιδείχθηκε σε αρμόδια αρχαιολόγο του Νομισματικού Μουσείου Αθηνών, η οποία γνωμάτευσε ότι εμπίπτει στις προστατευτικές διατάξεις του Ν.4858/2021 και πως είναι και μεγάλης αξίας οικονομικής και πολιτιστικής λόγω της σπανιότητας του. Συγκεκριμένα, χαρακτηρίστηκε από την αρχαιολόγο ως «σπάνιο χρυσό νόμισμα- στατήρας Παντικαπαίου». Το νόμισμα αυτό φαίνεται να είναι προερχόμενο από την αρχαία πόλη του Παντικαπαίου, ελληνικής αποικίας της Ταυρικής Χερσονήσου της Μαύρης Θάλασσας (σημερινής Κριμαίας), και ανάγεται χρονικά στον τέταρτο (4ο) π.Χ. αιώνα. Η σπανιότητα του έγκειται στο γεγονός ότι ο εικονιζόμενος «Πάνας» δεν είναι γυρισμένος στο προφίλ του αλλά απεικονίζεται η εμπρόσθια μορφή του προσώπου του. Μάλιστα λόγω της σπανιότητας του, δύο αντίστοιχα νομίσματα έχουν πουληθεί σε δημοπρασίες από οίκους δημοπρασιών όπως ο Numismatica Ars Classica στην Ελβετία κατά το παρελθόν έναντι του χρηματικού ποσού των 4.400.000 ελβετικών φράγκων και έναντι του χρηματικού ποσού των 6.000.000 δολαρίων αντίστοιχα.

Οι αρχαιότητες που ανήκουν στις προστατευτικές διατάξεις της νομοθεσίας, περιγράφονται αναλυτικά κάτωθι:

μαρμάρινη λήκυθος με ανάγλυφη παράσταση δεξίωσης, με μέγιστο σωζόμενο ύψος 0,83 μ. και μέγιστη διάμετρο 0,29 μ.
μαρμάρινη λήκυθος με ανάγλυφη παράσταση δεξίωσης, με μέγιστο σωζόμενο ύψος 0,66 μ. και μέγιστη διάμετρο 0,32 μ.
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,12 μ. και μέγιστο πλάτος 0,034 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,10 μ. και μέγιστο πλάτος 0,04 μ.,
πήλινο ειδώλιο περιστεριού, 6ου έως 5ου αιώνα π.Χ., με μέγιστο ύψος 0,053 μ. και μέγιστο μήκος 0,07 μ.,
πήλινο ειδώλιο όρθιας γυμνής ανδρικής μορφής, κλασικών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,08 μ. και μέγιστο πλάτος 0,038 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,078 μ. και μέγιστο πλάτος 0,027 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,09 μ. και μέγιστο πλάτος 0,032 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, αποτελούμενο από δύο συνανήκοντα τμήματα, το οποίο φέρει ίχνη ερυθρού χρώματος με μέγιστο ύψος 0,093 μ. και μέγιστο πλάτος 0,034 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,067 μ. και μέγιστο πλάτος 0,021 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,084 μ. και μέγιστο πλάτος 0,033 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,10 μ. και μέγιστο πλάτος 0,035 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,088 μ. και μέγιστο πλάτος 0,034 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,092 μ. και μέγιστο πλάτος 0,035 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,095 μ. και μέγιστο πλάτος 0,032 μ.,
πήλινο ειδώλιο καθισμένης γυναικείας μορφής, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,098 μ. και μέγιστο πλάτος 0,037 μ.,
πήλινο ειδώλιο γυμνής καθισμένης ανδρικής μορφής, κλασικών – ελληνιστικών χρόνων, το οποίο φέρει ίχνη ερυθρού χρώματος, με μέγιστο ύψος 0,086 μ. και μέγιστο πλάτος 0,061 μ.,
πήλινο ειδώλιο πιθανόν χοιριδίου, αρχαϊκών – κλασικών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,055 μ. και μέγιστο μήκος 0,076 μ.,
ένα (1) πήλινο ειδώλιο πιθανόν χοιριδίου, αρχαϊκών – κλασικών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,042 μ. και μέγιστο μήκος 0,07 μ.,
πήλινο ειδώλιο πιθανόν χοιριδίου, αρχαϊκών – κλασικών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,044 μ. και μέγιστο μήκος 0,072 μ.,
πήλινο μικρογραφικό αγγείο, πιθανόν κάνθαρος, από το οποίο λείπει το ανώτερο τμήμα, φέρει καστανόμαυρη βαφή, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο σωζόμενο ύψος 0,045 μ. και διάμετρο βάσης 0,03 μ.,
πήλινος μικρογραφικός σκύφος, φέρει καστανόμαυρη βαφή στο εσωτερικό και διακόσμηση με καστανόμαυρες ταινίες στην εξωτερική όψη, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,024 μ., διάμετρο βάσης 0,024 μ. και διάμετρο χείλους 0,04 μ.
πήλινος μικρογραφικός σκύφος, φέρει καστανόμαυρη βαφή στο εσωτερικό και διακόσμηση με καστανόμαυρες ταινίες στην εξωτερική όψη, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,035 μέτρα, διάμετρο βάσης 0,026 μ. και διάμετρο χείλους 0,05 μ.
πήλινος μικρογραφικός σκύφος, αποτελούμενος από δύο συνανήκοντα τμήματα, φέρει καστανόμαυρη βαφή στο εσωτερικό και διακόσμηση με καστανόμαυρες ταινίες στην εξωτερική όψη, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,024 μ., διάμετρο βάσης 0,02 μ. και διάμετρο χείλους 0,034 μ.
πήλινος μικρογραφικός σκύφος, από τον οποίον λείπει μία λαβή, φέρει καστανόμαυρη βαφή στο εσωτερικό και διακόσμηση με καστανόμαυρα γραμμίδια στην εξωτερική όψη, αρχαϊκών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,028 μ., διάμετρο βάσης 0,018 μ. και διάμετρο χείλους 0,035 μ.
πήλινο πώμα μικρογραφικού αγγείου, από το οποίο λείπει η λαβή, φέρει μελανή βαφή στην εσωτερική και εξωτερική όψη, αρχαϊκών – κλασικών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,015 μ. και διάμετρο 0,04 μ.

Εκτός των ανωτέρω κατασχέθηκαν και (4) αρχαία αντικείμενα που χρήζουν περαιτέρω εξέτασης:
μαρμάρινο ειδώλιο κυκλαδικού τύπου, με μέγιστο σωζόμενο ύψος 0,16 μ. και μέγιστο πλάτος 0,065 μ.
πήλινο γυναικείο ειδώλιο, τύπου νεολιθικών χρόνων, με μέγιστο ύψος 0,125 μ. και μέγιστο πλάτος 0,045 μ.
χάλκινο αγαλμάτιο πολεμιστή, με μέγιστο ύψος 0,15 μ. και μέγιστο πλάτος 0,073 μ.
μολύβδινο ειδώλιο γυναικείας μορφής, στον τύπο της χορεύτριας, με μέγιστο σωζόμενο ύψος 0,145 μ. και μέγιστο πλάτος 0,07 μ.