Όπως ανέφερε αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, «δεν έχουν γίνει καθόλου συζητήσεις για το στρατηγικό απόθεμα», απαντώντας σε ερωτήματα σχετικά με το αν η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει παρεμβάσεις για να αποτρέψει ενδεχόμενο ράλι στις τιμές του πετρελαίου, που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την οικονομία και τον πληθωρισμό.

Σύμφωνα με τους Financial Times, η στάση της Ουάσινγκτον δείχνει ότι οι αμερικανικές αρχές εκτιμούν πως οι συνέπειες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας δεν θα είναι άμεσες ή δραματικές, παρά την ένταση στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, οι διεθνείς αγορές πετρελαίου αναμένεται να αντιδράσουν με την επανέναρξη των συναλλαγών τη Δευτέρα, καθώς οι επενδυτές θα αξιολογήσουν τον κίνδυνο διαταραχών στην προσφορά.

Το Brent, που αποτελεί το βασικό διεθνές σημείο αναφοράς, έκλεισε την Παρασκευή στα 72,87 δολάρια το βαρέλι, πριν την κλιμάκωση των εξελίξεων.

Το αμερικανικό Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου (SPR) διαθέτει περίπου 415 εκατομμύρια βαρέλια, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα παγκοσμίως.

Στο παρελθόν, η Ουάσινγκτον έχει χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο εργαλείο για να σταθεροποιήσει τις τιμές, όπως το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε έντονες αναταράξεις στην αγορά ενέργειας.

ΟΠΕΚ+: Αυξάνει την παραγωγή πετρελαίου εν μέσω διακοπών στις εξαγωγές από τον πόλεμο στο Ιράν

Με φόντο τον πόλεμο στο Ιράν και τις καταιγιστικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι 8 χώρες της ομάδας ΟΠΕΚ+ η οποία περιλαμβάνει τους βασικούς παραγωγούς πετρελαίου καθώς και πολλά κράτη του Κόλπου που επλήγησαν από τις πυραυλικές επιθέσεις συμφώνησαν σε μια «προσαρμογή παραγωγής» 206.000 βαρελιών την ημέρα (bpd). «Αυτή η προσαρμογή θα εφαρμοστεί τον Απρίλιο», ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους.

Το κείμενο δεν ανέφερε ρητά το ξέσπασμα της σύγκρουσης στο Ιράν, αλλά επικαλέστηκε «τις σταθερές παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές και τα τρέχοντα υγιή θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς» ως λόγους για την αύξηση.

Πριν από τη συνάντηση του Σαββατοκύριακου, οι ειδικοί είχαν προβλέψει μια πιο μέτρια αύξηση 137.000 βαρελιών την ημέρα. Ωστόσο, ο Χόρχε Λεόν, αναλυτής της Rystad Energy, προειδοποίησε ότι η συμφωνηθείσα αύξηση ενδεχομένως να μην είναι αρκετά μεγάλη για να αποτρέψει την άνοδο των τιμών του πετρελαίου από την σύγκρουση στο Ιράν κατά την έναρξη των συναλλαγών τη Δευτέρα.

Επεσήμανε την πιθανότητα το Ιράν να στοχεύσει το Στενό του Ορμούζ, μια βασική πλωτή οδό μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το ένα τέταρτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου μέσω θαλάσσης, ως αντίποινα.

Ο ΟΠΕΚ+ έχει ιστορικό αύξησης της παραγωγής πετρελαίου για να μετριάσει τις διαταραχές, αλλά οι αναλυτές ανέφεραν ότι ο οργανισμός έχει επί του παρόντος μικρή πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα για να προσθέσει στην προσφορά, εκτός από τον ηγέτη του, τη Σαουδική Αραβία, και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία επίσης θα δυσκολευτούν να εξάγουν πετρέλαιο μέχρι να επιστρέψει η ναυσιπλοΐα στον Κόλπο στο φυσιολογικό.

Το Ριάντ έχει αυξήσει την παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαίου τις τελευταίες εβδομάδες στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τις αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν, δήλωσαν πηγές στο Reuters. Οι μεταφορές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων εμπορευμάτων από τη Μέση Ανατολή μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν σταματήσει από το Σάββατο, αφού οι πλοιοκτήτες έλαβαν προειδοποίηση από το Ιράν που ανέφερε ότι η περιοχή έκλεισε για τη ναυσιπλοΐα.

Την Παρασκευή, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent αυξήθηκαν κατά 1,73 δολάρια ή 2,45%, κλείνοντας στα 72,48 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο, εν μέσω φόβων για μια ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και διαταραχές στον εφοδιασμό μέσω του Ορμούζ, της σημαντικότερης πετρελαϊκής οδού στον κόσμο — που αντιστοιχεί σε πάνω από το 20% της παγκόσμιας διαμετακόμισης πετρελαίου. Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο West Texas Intermediate αυξήθηκε κατά 1,81 δολάρια ή 2,78%, κλείνοντας στα 67,02 δολάρια.

Οι ηγέτες της Μέσης Ανατολής έχουν προειδοποιήσει την Ουάσινγκτον ότι ένας πόλεμος κατά του Ιράν θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι , δήλωσε η βετεράνος αναλύτρια του ΟΠΕΚ, Χέλιμα Κροφτ, στην RBC. Αναλυτές της Barclays δήλωσαν επίσης ότι οι τιμές θα μπορούσαν να αυξηθούν στα 100 δολάρια.

Η Κροφτ δήλωσε ότι ο αντίκτυπος στην αγορά από οποιαδήποτε μεγάλη αύξηση της παραγωγής του ΟΠΕΚ+ θα είναι περιορισμένος λόγω έλλειψης παραγωγικής ικανότητας εκτός Σαουδικής Αραβίας. Στη σημερινή συνάντηση συμμετείχαν μόνο οκτώ μέλη του ΟΠΕΚ+ — Σαουδική Αραβία, Ρωσία, ΗΑΕ, Καζακστάν, Κουβέιτ, Ιράκ, Αλγερία και Ομάν. Ο ΟΠΕΚ+ είναι ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών και οι σύμμαχοί του, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, αλλά οι περισσότερες αλλαγές στην παραγωγή τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει από τα οκτώ μέλη.

Τα οκτώ μέλη αύξησαν τις ποσοστώσεις παραγωγής κατά περίπου 2,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από τον Απρίλιο έως τον Δεκέμβριο του 2025, περίπου το 3% της παγκόσμιας ζήτησης, πριν διακόψουν τις αυξήσεις για τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο του 2026 λόγω εποχικής αδυναμίας.

Το πετρέλαιο κάνει άλμα 10% μετά το χτύπημα στον Ιράν

Σημαντική άνοδο κατέγραψε το πετρέλαιο Brent, προσεγγίζοντας τα 80 δολάρια το βαρέλι, καθώς η στρατιωτική κλιμάκωση στο Ιράν εντείνει τους φόβους για σοβαρή διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη ενεργοποιήσει σενάρια για περαιτέρω εκτίναξη των τιμών, με αναλυτές να προειδοποιούν ακόμη και για επίπεδα άνω των 100 δολαρίων.

Σύμφωνα με το Reuters, το Brent ενισχύθηκε περίπου κατά 10% στις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές της Κυριακής, αντανακλώντας την αυξημένη ανησυχία των αγορών μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν.

Καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξη των τιμών θεωρείται το ενδεχόμενο διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ένα πέρασμα στρατηγικής σημασίας από το οποίο διέρχεται πάνω από το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Μετά τις απειλές της Τεχεράνης για αντίποινα, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες, πετρελαϊκοί όμιλοι και εμπορικοί οίκοι έχουν ήδη αναστείλει τη μεταφορά αργού πετρελαίου, καυσίμων και LNG μέσω της περιοχής, εντείνοντας την αβεβαιότητα.

Ο Ajay Parmar, επικεφαλής Ενέργειας και Διύλισης στην ICIS, υπογράμμισε ότι το ενδεχόμενο κλεισίματος του Ορμούζ αποτελεί τον πιο κρίσιμο παράγοντα για την αγορά, σημειώνοντας πως οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν πολύ κοντά ή και πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.

Αντίστοιχες προειδοποιήσεις εκδίδουν και οι αναλυτές της RBC Capital Markets και της Barclays, οι οποίοι εκτιμούν ότι μια ευρείας κλίμακας ή παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Η Rystad Energy προβλέπει ότι με το άνοιγμα των αγορών οι τιμές ενδέχεται να αυξηθούν έως και κατά 20 δολάρια το βαρέλι, φθάνοντας τα 92 δολάρια.

Την ίδια στιγμή, η απόφαση του ΟΠΕΚ+ να αυξήσει την παραγωγή κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως από τον Απρίλιο θεωρείται ανεπαρκής, καθώς αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 0,2% της παγκόσμιας ζήτησης, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα εξισορρόπησης της αγοράς.

Η κρίση έχει ήδη ωθήσει κυβερνήσεις και ενεργειακές εταιρείες, κυρίως στην Ασία, να επανεξετάζουν τα αποθέματά τους και εναλλακτικές διαδρομές εφοδιασμού, καθώς αυξάνονται οι φόβοι για ευρύτερες επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια, το κόστος καυσίμων και τον πληθωρισμό.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, σε ένα από τα πιο πρόσφατα σημάδια της κλιμάκωσης της ενεργειακής κρίσης στην περιοχή, τα επίπεδα αποθήκευσης μειώθηκαν αυτή την εβδομάδα για πρώτη φορά από τα μέσα Απριλίου, όταν οι έμποροι αρχίζουν συνήθως να συμπληρώνουν τις εγκαταστάσεις ενόψει χειμώνα, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe.

«Σαφώς αυτό δεν θα πρέπει να συμβαίνει αυτή την εποχή», δήλωσε ο Warren Patterson, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων για την ING Groep NV. «Αυτό θα είναι ανησυχητικό για την αγορά και είναι πιθανό να διατηρήσει τη στήριξη των (υψηλών) τιμών».

Η Ρωσία μείωσε τις προμήθειες σε πελάτες στην Ιταλία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Αυστρία, προσθέτοντας μικρότερες μειώσεις σε άλλες χώρες τις τελευταίες εβδομάδες. Η Μόσχα είπε ότι έπρεπε να περιορίσει τη χωρητικότητα στη σύνδεσή της στο Nord Stream κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα λόγω τεχνικών ζητημάτων, αλλά η Γερμανία χαρακτήρισε τις μειώσεις ως «πολιτικά κίνητρα» με στόχο την άνοδο των τιμών.

Η Ευρώπη αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει αποθέματα φυσικού αερίου εν μέσω στενότητας της προσφοράς

Οι περικοπές από τη Ρωσία συμπίπτουν με μια διακοπή λειτουργίας σε ένα μεγάλο εργοστάσιο υγροποιημένου φυσικού αερίου στις ΗΠΑ, μια άλλη κρίσιμη πηγή ευρωπαϊκού εφοδιασμού. Σημαίνει ότι λιγότερα καύσιμα θα φθάνουν από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού για μήνες.

Κίνδυνος ασφυξίας

Η Ευρώπη κινδυνεύει να ξεμείνει από αποθέματα φυσικού αερίου στη μέση της αιχμής της χειμερινής ζήτησης, εάν οι προμήθειες της Ρωσίας μέσω ενός κρίσιμου αγωγού σταματήσουν εντελώς, σύμφωνα με τη σύμβουλο Wood Mackenzie Ltd.

Στο χειρότερο σενάριο όπου ο αγωγός Nord Stream προς τη Γερμανία θα κλείσει εντελώς, η Ευρώπη θα αποτύχει να φτάσει τα επίπεδα αποθήκευσης που έχει ζητήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι την έναρξη της περιόδου θέρμανσης τον Νοέμβριο. Και η περιοχή θα μπορούσε να εξαντληθεί εντελώς από τα αποθέματα μέχρι τον Ιανουάριο, δήλωσε ο Massimo Di Odoardo, αντιπρόεδρος για την έρευνα φυσικού αερίου και LNG της WoodMac.