Από όλα τα πλαστικά απορρίμματα, το 67% προέρχεται από σπίτια, επιχειρήσεις και δημόσια κτίρια, το 11% προέρχεται από την αυτοκινητοβιομηχανία, το 11% προέρχεται από κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, το 5% προέρχεται από κτίρια και κατασκευές και το 4% από ηλεκτρονικά είδη.

Από το 49% του συνόλου του πλαστικού που παρήχθη το 2019 και κατέληξε στη χωματερή, το 19% αποτεφρώθηκε, το 16% συλλέχτηκε για ανακύκλωση (αν και μόνο το 8% περίπου σταματά να επαναχρησιμοποιείται) και το 23% έγινε ρύπανση. Η πλαστική ρύπανση κοστίζει περίπου 300-600 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως σε κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις, με ορισμένες εκτιμήσεις να αναφέρονται σε πάνω από 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Ο κόσμος σπαταλά το ισοδύναμο των 2.189 οδοντόβουρτσων αξίας πλαστικού ανά άτομο ετησίως. Είναι σαν να πετάτε μια οδοντόβουρτσα κάθε φορά που πηγαίνατε στο μπάνιο.

Οι 2000… Τιτανικοί

Ο κόσμος σπαταλά κάθε χρόνο υφάσματα αξίας… 2.000 Τιτανικών. Περίπου το 80% της παραγωγής κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων πηγαίνει τελικά στα απόβλητα—περίπου 91 εκατομμύρια τόνοι το 2022. Περίπου μισό εκατομμύριο τόνοι μικροπλαστικών απελευθερώνονται από το πλύσιμο των ρούχων κάθε χρόνο και καταλήγουν στον ωκεανό. Αυτό είναι περίπου 5.000 μπλε φάλαινες αξίας μικροπλαστικής ρύπανσης. Το 2022, 66 εκατομμύρια τόνοι υφασμάτων κατασκευάστηκαν από παρθένες συνθετικές ίνες με βάση τα ορυκτά. Η συντριπτική πλειοψηφία ήταν πολυεστέρας, αντιπροσωπεύοντας το 54% της συνολικής παραγωγής ινών παγκοσμίως. Μόνο το 1% των μεταχειρισμένων ρούχων ανακυκλώνεται σε καινούργια ρούχα. Τα άτομα με υψηλότερα εισοδήματα παράγουν κατά μέσο όρο 76% περισσότερα απόβλητα ρούχων από τα άτομα με χαμηλότερα εισοδήματα.

Εκτιμάται ότι 916 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων πηγαίνουν στα σκουπίδια κάθε χρόνο. Είναι σαν κάθε άτομο στη Γη να πετάει 652 μπιφτέκια χάμπουργκερ κάθε χρόνο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση αμερικανική τετραμελής οικογένεια εκτιμάται ότι πετάει το βάρος που ισοδυναμεί με 25 δωδεκάδες μεγάλα αυγά κάθε εβδομάδα. Το 61% των απορριμμάτων τροφίμων δημιουργείται από τα νοικοκυριά, ενώ το 26% προέρχεται από εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης τροφίμων και το 13% από το λιανικό εμπόριο. Εάν η απώλεια και η σπατάλη τροφίμων ήταν μια χώρα, θα ήταν η τρίτη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο. Υπολογίζεται ότι το 8-10% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μπορεί να αποδοθεί σε μη καταναλωμένα τρόφιμα.

Στα σκουπίδια 57 υπολογιστές από μια οικογένεια

Κάθε χρόνο παράγονται 62 δισεκατομμύρια κιλά ηλεκτρονικών αποβλήτων. Αυτό είναι 8 κιλά για κάθε άνθρωπο. Εάν φορτωθεί σε ρυμουλκούμενα τρακτέρ, θα γέμιζε 1,55 εκατομμύρια φορτηγά, εκτείνοντας ολόκληρο τον Ισημερινό. Από τα 62 δισεκατομμύρια κιλά που απορρίφθηκαν, μόνο τα 13 δισεκατομμύρια εκτιμάται ότι ανακυκλώνονται με σωστό, τεκμηριωμένο τρόπο, ενώ άλλα 18 δισεκατομμύρια πηγαίνουν σε χώρες χαμηλότερου εισοδήματος χωρίς τεκμηριωμένα συστήματα διαχείρισης, 14 δισεκατομμύρια βρίσκονται σε χώρους υγειονομικής ταφής ή αποτεφρώνονται και σχεδόν 16 δισεκατομμύρια είναι αγνοούμενα. Η Νορβηγία παράγει 26, περίπου, κιλά ηλεκτρονικών αποβλήτων κατά κεφαλήν, που ισοδυναμεί με το κατά βάρος μιας τετραμελούς οικογένειας που πετάει 57 φορητούς υπολογιστές το χρόνο.

Εκτιμάται ότι 3,3 δισεκατομμύρια κιλά ηλεκτρονικών αποβλήτων μετακινούνται μέσω «ανεξέλεγκτες, διασυνοριακές μετακινήσεις» από χώρες υψηλού εισοδήματος σε χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος — το ισοδύναμο με 19,3 δισεκατομμύρια iPhone 15 κάθε χρόνο. Οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι για την υγεία από επικίνδυνα υλικά από ηλεκτρονικά απόβλητα όπως ο μόλυβδος, ο υδράργυρος και το πλαστικό θα δημιουργήσουν 93 δισεκατομμύρια δολάρια σε εξωτερικό κόστος για τους ανθρώπους και το περιβάλλον έως το 2030.

Η διαχείριση των αποβλήτων από τα self tests που πραγματοποιούνται τουλάχιστον μια με δύο φορές την εβδομάδα από εκατομμύρια μαθητές, εκπαιδευτικούς, ιδιωτικούς και δημόσιους υπαλλήλους αποτελεί ένα νέο πρόβλημα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Mega.

«Τώρα, τα εκατομμύρια τεστ δημιουργούν πρόβλημα. Δεν το πετάμε στην ανακύκλωση και για τα σκουπίδια τίθεται ένα θέμα, γιατί αυτό το υγρό που περιέχει επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου» σημείωσε ο καθηγητής του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας, Πέτρος Σαμαράς.

«Δεν πρέπει να το πετάμε στον κάδο. Θα πρέπει να γίνεται ίδια περίπου διαχείριση όπως στα φαρμακεία με τα ληγμένα φάρμακα. Θα μπορούσαν όμως να υπάρχουν και συγκεκριμένα σημεία διάθεσης, με ειδικούς κάδους» συμπλήρωσε ο κ. Σαμαράς.

Μάλιστα στο φύλλο οδηγιών που συνοδεύει το self test αναγράφεται με μικρά γράμματα και στο τέλος του κειμένου: «Απορρίψτε όλα τα δείγματα και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν ως βιολογικά επικίνδυνα απόβλητα».

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Μείωσης Αποβλήτων (21-29 Νοεμβρίου) και -όπως έχει ήδη ανακοινωθεί- διοργανώνει έναν διαδικτυακό διαγωνισμό για την ευαισθητοποίηση των πολιτών στην ανακύκλωση.

Η διαχείριση των αποβλήτων είναι ένα από τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα., όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.

Και συνεχίζει:

Στο πλαίσιο αυτό καταστρώθηκε και εφαρμόζεται μια ολοκληρωμένη πολιτική με σκοπό να αντιμετωπιστούν τα χρόνια προβλήματα στη διαχείριση των αποβλήτων και να προωθηθεί η ανακύκλωση με στόχο η Ελλάδα να φτάσει (από το 20% που ήταν το 2019)στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Συγκεκριμένα, μεταξύ των άλλων, έγιναν τα ακόλουθα:

1.   Επιλύθηκαν οξύτατα προβλήματα σε δημόσιους χώρους και τουριστικές περιοχές. Συγκεκριμένα αντιμετωπίστηκαν τα προβλήματα με τα απορρίμματα σε Κέρκυρα, Αίγιο, Λευκάδα, Χάλκη και Δυτική Μάνη τα οποία και συνέβαλαν στην αρνητική προβολή της χώρας μας στο εξωτερικό. Παράλληλα έκλεισαν 5 παράνομες χωματερές και οριστικοποιείται η αποκατάσταση ή η απαλοιφή του προστίμου άλλων 8 παράνομων χωματερών (αναμένεται σχετική έγκριση της ΕΕ). Τα πρόστιμα που πληρώνει η χώρα στην ΕΕ από παράνομες χωματερές μειώθηκαν αντίστοιχα.

2.   Δημιουργούνται νέες υποδομές διαχείρισης αποβλήτων. Κατασκευάζονται 4 Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ): Ηλεία μέσω ΣΔΙΤ, Θήβα, Αμάρι ( Ρέθυμνο), Αλεξανδρούπολη. Ξεμπλόκαρε και ξεκινάει άμεσα η κατασκευή 3 Μονάδων στην Πελοπόννησο μέσω ΣΔΙΤ. Δημοπρατήθηκαν 8 μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων σε Ζάκυνθο, Λευκάδα, Ναύπακτο, Χερσόνησο, Τρίκαλα, Άρτα, Ιεράπετρα και Σητεία. Ενώ τις αμέσως επόμενες μέρες και τους επόμενους μήνες θα δημοπρατηθούν μια σειρά από μονάδες διαχείρισης αποβλήτων σε όλη την Ελλάδα. 

3.   Αυξήθηκαν σημαντικά οι επιδόσεις στο ΕΣΠΑ για τη διαχείριση απορριμμάτων. Εντάχθηκαν νέα έργα ύψους 229 εκατ. ευρώ και αναμένεται η ένταξη νέων έργων της τάξης των 200 εκατ. ευρώ έως το τέλος του έτους, κάτι που είναι πολύ σημαντικό για την απορρόφηση των πόρων που διατίθενται από το ΕΣΠΑ.

4.   Αδειοδοτήθηκαν προσωρινά 25 Σταθμοί Μεταφόρτωσης Αποβλήτων στην Αττική και λύθηκε ένα σοβαρό πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι Δήμοι. Έτσι μειώθηκαν σημαντικά τα δρομολόγια των απορριμματοφόρων προς τους ΧΥΤΑ, μειώνοντας ταυτόχρονα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της διαχείρισης των αποβλήτων.  Θα ακολουθήσουν νομοθετικές ρυθμίσεις ώστε να λυθεί το πρόβλημα και σε άλλους δήμους της χώρας.

5.   Προωθούνται πιλοτικά προγράμματα για τους Δήμους της χώρας ώστε να προμηθευτούν εξοπλισμό και να ερευνήσουν τους βέλτιστους τρόπους εφαρμογής του Πληρώνω όσο Πετάω – Κερδίζω όσο Διαχωρίζω.

6.   Καταρτίστηκε το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων, εκσυγχρονισμένο και προσανατολισμένο στην αύξηση της ανακύκλωσης και τη μείωση της ταφής των αποβλήτων μέχρι το 2030. Μεταξύ άλλων προβλέπει ότι:

• Εισάγεται νέο ρεύμα αποβλήτων – καφέ κάδος – για τη χωριστή συλλογή των οργανικών αποβλήτων (απόβλητα κουζίνας και κήπου), με πλήρη κάλυψη έως το 2022.
• Αναπτύσσονται όλες οι απαραίτητες υποδομές στη χώρα, καλύπτοντας ένα κενό δεκαετιών. Ειδικότερα μέχρι το 2030: 43 Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) και 43 – 46 Μονάδες Επεξεργασίας Βιοαποβλήτων (ΜΕΒΑ).
• Παύει η ανεξέλεγκτη διάθεση των απορριμμάτων με το κλείσιμο όλων των παράνομων χωματερών έως το 2022.

7.   Νομοθετήθηκε έγκαιρα το πλαίσιο για μία «Ελλάδα Χωρίς Πλαστικά Μίας Χρήσης» με σκοπό η αγορά και οι πολίτες να μπορούν να προσαρμοστούν ομαλά στα νέα δεδομένα που έρχονται από 3 Ιουλίου του 2021.

8.   Τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για την προώθηση της ανακύκλωσης. Μεταξύ άλλων προβλέπει ότι:

• Τα απόβλητα συσκευασιών θα συλλέγονται πλέον χωριστά (πλαστικό, χαρτί, μέταλλο, γυαλί).
• Δίνεται η δυνατότητα στους πολίτες να πληρώνουν χαμηλότερα δημοτικά τέλη εφόσον παράγουν λιγότερα απόβλητα ή/και ανακυκλώνουν περισσότερο (εισάγεται, δηλαδή, η ευρωπαϊκή αρχή «πληρώνω όσο πετάω»).
• Εκσυγχρονίζεται το τέλος ταφής για τους δήμους που «θάβουν» απόβλητα. Επεκτείνεται και καθίσταται εφαρμόσιμο για τα απόβλητα. Αντιθέτων οι δήμοι που δεν «θάβουν» απόβλητα θα αποζημιώνονται.
• Όλα τα νέα κτίρια και όλοι οι δημόσιοι και κοινόχρηστοι χώροι θα διαθέτουν χώρο συλλογής αποβλήτων για 4 χωριστά ρεύματα.
• Μεταφέρονται τα πρόστιμα που επιβάλλονται από την ΕΕ στους δήμους και τις επιχειρήσεις που τα προκαλούν, απαλλάσσοντας από το σχετικό βάρος τους φορολογούμενους.

Για το θέμα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Τους τελευταίους 16 μήνες καταστρώσαμε και εφαρμόζουμε μια ολοκληρωμένη πολιτική για να αντιμετωπίσουμε χρόνια προβλήματα και να εφαρμόσουμε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πολιτική διαχείρισης αποβλήτων.

Κλείνουμε σταδιακά παράνομες χωματερές. Δημοπρατούμε πολλές καινούριες μονάδες ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων. Προωθούμε τον «καφέ» κάδο για τα τρόφιμα. Αποσύρουμε τα πλαστικά μιας χρήσης. Θέσαμε σε διαβούλευση το νομοσχέδιο για την ανακύκλωση που θέτει τις βάσεις για χωριστή συλλογή σε 4 ρεύματα (γυαλί, χαρτί, μέταλλο, πλαστικό), αλλά για την εφαρμογή της αρχής «πληρώνω όσο πετάω», επιβραβεύοντας έτσι στην πράξη όσους ανακυκλώνουν.

Είναι μια νέα περιβαλλοντική πολιτική που είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία στην Ελλάδα!»

Ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Οι τελευταίοι 16 μήνες ήταν ιδιαίτερα παραγωγικοί στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων. Βάζουμε τέλος στη στασιμότητα και περνάμε με τολμηρά και αποφασιστικά μέτρα, σε μια άλλη εποχή. Η προτελευταία θέση της χώρας μας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν αρμόζει στην ιστορία και στον πολιτισμό μας. Αυτό το συνειδητοποιήσαμε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και αρχικά διαμορφώσαμε ένα σύγχρονο πλαίσιο διαχείρισης αποβλήτων, που προβλέπει τομές όπως η εφαρμογή του πληρώνω όσο πετάω, η ανακύκλωση σε πολλαπλά ρεύματα, η αξιοποίηση των βιοαποβλήτων, η δραστική μείωση της ταφής. Αλλάζουμε την καθημερινότητά μας στη διαχείριση των αποβλήτων, δημιουργούμε λιγότερα απόβλητα, που τα διαχειριζόμαστε περιβαλλοντικά σωστά».

Σε αυτό ελήφθησαν υπόψη τα σχόλια της διαβούλευσης που υπέβαλαν οι ενδιαφερόμενοι φορείς και οι πολίτες.

Μερικοί από τους στόχους για το νέο ΕΣΔΑ 2020-2030 είναι οι εξής:
Ταφή των απορριμμάτων στο 10% το 2030, πέντε χρόνια νωρίτερα από την κοινοτική υποχρέωση (2035)
Παύση της ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων και αποκατάσταση των παράνομων χωματερών μέχρι το 2022
Αύξηση της ανακύκλωσης στο 55% το 2025 και στο 60% το 2030 (συμπεριλαμβανομένων και των βιοαποβλήτων)
Χωριστή συλλογή οργανικών αποβλήτων (καφέ κάδος) και ανάπτυξη σχετικών υποδομών σε όλη την επικράτεια για τη μέχρι το 2022
Πλήρης κάλυψη της χώρας μέχρι το 2030 με 43 Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) και 43 – 46 Μονάδες Επεξεργασίας Βιοαποβλήτων (ΜΕΒΑ).
Λειτουργία τεσσάρων (4) μονάδων παραγωγής ενέργειας με ενεργειακή αξιοποίηση των υπολειμμάτων των ΜΕΑ, όπως γίνεται σε όλη την Ευρώπη.
Μετά την έγκριση του νέου ΕΣΔΑ 2020- 2030 από το Υπουργικό Συμβούλιο, ο Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε:
«Με οδηγό τις καλές ευρωπαϊκές πρακτικές, προσπαθούμε να καλύψουμε το χαμένο έδαφος. Προτάσσοντας την ανακύκλωση, στοχεύουμε να αναστρέψουμε τη θλιβερή εικόνα με τις παράνομες χωματερές και το θάψιμο των σκουπιδιών!
Καθώς είναι γεγονός ότι η Ελλάδα καταλαμβάνει την 4η χειρότερη επίδοση στη διαχείριση απορριμμάτων σε όλη την Ευρώπη, με το νέο ΕΣΔΑ επιχειρούμε με πράξεις, αυτή η θέση να γίνει οριστικά παρελθόν. Για παράδειγμα, μέχρι τα τέλη του 2020 θα έχουν δημοπρατηθεί 17 σύγχρονες Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων, από 6 που λειτουργούν σήμερ

Με τον νέο Οδικό Χάρτη δείχνουμε τον δρόμο στην Αυτοδιοίκηση, στη Βιομηχανία, στους φορείς και σε όλους τους εμπλεκόμενους πώς μπορεί να εκσυγχρονισθεί η διαχείριση απορριμμάτων. Ταυτόχρονα, κάνουμε συμμέτοχο τον πολίτη σε αυτή τη νέα εθνική προσπάθεια.

Η μεγάλη καθυστέρηση της Ελλάδας καθιστά το έργο της διαχείρισης των απορριμμάτων ένα Ηράκλειο έργο. Ίσως, είναι το πιο δύσκολο ζήτημα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Είμαστε όμως αποφασισμένοι να επιτύχουμε. Είναι θέμα εθνικού φιλότιμου».

Ο γ.γ. συντονισμού διαχείρισης αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος δήλωσε:
«Με το νέο ΕΣΔΑ η προσπάθεια ανακύκλωσης – φιλική προς το Περιβάλλον- ξεκινά μέσα από το κάθε σπίτι, δίνοντας στους πολίτες οικονομικά κίνητρα».

Στο νέο ΕΣΔΑ προβλέπονται:
Δημοπράτηση συνολικά 17 ΜΕΑ έως το τέλος του 2020
Κατασκευή συνολικά 27 ΜΕΑ έως το τέλος του 2023
Ήδη, 3 Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων έχουν δημοπρατηθεί (Ζάκυνθος, Λευκάδα, Ναύπακτος) και άλλες 7 βρίσκονται σε στάδιο κατασκευής (Αλεξανδρούπολη, Θήβα, Ηλεία, Αμάρι, Αρκαδία, Μεσσηνία, Λακωνία). Για το 2020, ο στόχος είναι να έχουν δημοπρατηθεί συνολικά 17 ΜΕΑ. Προβλέπεται δε ότι έως το τέλος του 2023 θα έχουν κατασκευαστεί 27 Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων σε όλη την Ελλάδα.

Τα 10 κυριότερα μέτρα

Οι στόχοι που προαναφέρθηκαν θα επιτευχθούν με τη λήψη 10 απαραίτητων μέτρων:

Τον εκσυγχρονισμό του «τέλους ταφής» αποβλήτων σε ΧΥΤΑ και την εφαρμογή στην πράξη της αρχής «Πληρώνω όσο Πετάω».
Την προώθηση της χωριστής συλλογής και την ενίσχυση δικτύου συλλογής ανακυκλώσιμων υλικών με 4 ρεύματα ανακύκλωσης (χαρτί, γυαλί, πλαστικό, αλουμίνιο).
Την ολοκληρωμένη ανάπτυξη δικτύου συλλογής οργανικών αποβλήτων (καφέ κάδος) μέχρι το τέλος του 2022.
Την αύξηση και αναβάθμιση των Κέντρων Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) προκειμένου να ανταποκρίνονται στις νέες αυξημένες ανάγκες ανακύκλωσης της χώρας.
Την ανάκτηση ενέργειας από την επεξεργασία των οργανικών αποβλήτων (βιομάζα) αλλά και την παραγωγή δευτερογενών υλικών (κόμποστ) στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.
Τη δημιουργία του πρώτου ΧΥΤΕΑ (Χώρος Υγειονομικής Ταφής Επικίνδυνων Αποβλήτων) με σκοπό την ολιστική διαχείριση των αποβλήτων της χώρας σύμφωνα με τις επιταγές της ΕΕ.
Τη δημιουργία συστήματος ευθύνης παραγωγών για τα πλαστικά απόβλητα θερμοκηπίων και τα τις πλαστικές συσκευασίας φυτοφαρμάκων.
Τη επέκταση της διευρυμένης Ευθύνης του Παραγωγού σε νέες κατηγορίες προϊόντων, όπως έπιπλα, στρώματα, ληγμένα φάρμακα, απόβλητα φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων, παιγνίδια κλπ.
Τη συνεχή ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των ενδιαφερομένων μερών.
Την αύξηση της ενεργειακής αξιοποίησης των υπολειμμάτων των αποβλήτων και την ανάπτυξη μονάδων παραγωγής ενέργειας με σκοπό τη μείωση της ταφής.
Ειδικά γι’ αυτό το μέτρο τονίζονται τα εξής:
Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς ορισμένων πλευρών, το μέτρο αυτό είναι σε απόλυτη αρμονία με την πρακτική όλων σχεδόν των ευρωπαϊκών κρατών. Δεν είναι καύση αλλά ενεργειακή αξιοποίηση. Πάνω από 400 τέτοιες μονάδες λειτουργούν σε όλα σχεδόν τα κράτη – μέλη της ΕΕ και ορισμένες από αυτές μέσα στα κέντρα των πόλεων

Σημείωση: Της ηλεκτρονικής διαβούλευσης που διήρκεσε το διάστημα 6 – 25 Αυγούστου, είχε προηγηθεί προ-διαβούλευση -με παρουσιάσεις και συναντήσεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου- με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς της Αυτοδιοίκησης, καθώς και με συλλογικούς φορείς. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τους, στο νέο ΕΣΔΑ αποσαφηνίζονται ότι:

Αναδεικνύεται η διάσταση «κόστος για τον πολίτη» έτσι ώστε να γίνει κατανοητό ότι μέσω της αρχής του «Πληρώνω όσο Πετάω (Π.ο.Π.)» και της προώθησης της ανακύκλωσης, το όφελος για τον καθένα δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό αλλά μπορεί να γίνει και οικονομικό.
Το ΥΠΕΝ αποτελεί τον αρμόδιο φορέα για την υλοποίηση των απαραίτητων μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης που θα γίνουν με ΣΔΙΤ, το οποίο και καθορίζει:
Τον αριθμό των μονάδων
Τις προδιαγραφές
Τη χωροθέτηση αλλά και
Τη διαγωνιστική διαδικασία
3) Προβλέπεται πλέον η θεσμοθέτηση προδιαγραφών και ελέγχου του παραγόμενου κομπόστ από τις Μονάδες Επεξεργασίας ΒιοΑποβλήτων (ΜΕΒΑ).3

4) Για την αξιοποίηση των υπολειμμάτων επεξεργασίας αποβλήτων, προκρίνονται οι εγχώριες ενεργοβόρες βιομηχανίες (τσιμεντοβιομηχανία, κεραμοποιία κλπ), χωρίς να εγκαταλείπονται οι νέες μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης που θα δημιουργηθούν.

5) Η διαχείριση της λυματολάσπης από τους βιολογικούς καθαρισμούς θα γίνεται μέσω των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ).

Συζήτηση για την ενσωμάτωση της νέας γενιάς ευρωπαϊκών Οδηγιών για τα απόβλητα
Σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο συζητήθηκε επίσης η ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο 4 ευρωπαϊκών Οδηγιών για τα απόβλητα. Ιδιαίτερη συζήτηση έγινε για τις 2 από αυτές, την 2018/851 και την 2018/852, για τις οποίες απαιτείται νόμος.

Ο Κωστής Χατζηδάκης παρουσίασε τις βασικές αρχές του σχετικού νομοσχεδίου στο οποίο αντανακλάται η φιλοσοφία του ΕΣΔΑ. Αυτό το νομοσχέδιο θα περιλαμβάνει τους υποχρεωτικούς στόχους που τίθενται από τις Οδηγίες, εθνικά μέτρα συμμόρφωσης τα οποία εξειδικεύονται από κάθε κράτος -μέλος της ΕΕ με βάση τις προβλέψεις των Οδηγιών, καθώς και επιπλέον μέτρα για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των αποβλήτων στην Ελλάδα.

Η πρώτη οδηγία 2018/851 προβλέπει τη θέσπιση ξεχωριστής συλλογής κλωστοϋφαντουργικών και επικίνδυνων αποβλήτων από νοικοκυριά κατά δύο χρόνια νωρίτερα (μέχρι 1/1/2025). Το Σχέδιο Νόμου προβλέπει μεταξύ άλλων, την θεσμοθέτηση της δυνατότητας από τους Ο.Τ.Α. να εφαρμόσουν την αρχή «Πληρώνω όσο Πετάω». Την υποχρεωτική εφαρμογή της αρχής αυτής από μεγάλους Ο.Τ.Α., στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος για τα βιοαπόβλητα. Τον εκσυγχρονισμό του τέλους ταφής των αποβλήτων που θα χρηματοδοτεί μέσω του Πράσινου Ταμείου δράσεις των Ο.Τ.Α. για το περιβάλλον και τη διαχείριση αποβλήτων, την ανακύκλωσης και δράσεις για την έρευνα και την καινοτομία στη διαχείριση των αποβλήτων. Την υποχρέωση μεγάλων βιομηχανιών και ξενοδοχείων να οδηγούν τα απόβλητα τροφίμων σε μονάδες επεξεργασίας. Την ενίσχυση και επέκταση του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων. Την διασύνδεση του ΓΕΜΗ και του Εθνικού Μητρώου Παραγωγών αποβλήτων για την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής υπόχρεων επιχειρήσεων από την καταβολή της εισφοράς τους σε ΣΣΕΔ. Την πρόβλεψη ύπαρξης χώρου για τον εξοπλισμό ξεχωριστής συλλογής αστικών αποβλήτων στις νέες οικοδομές. Την θέσπιση μέτρων για την επαναχρησιμοποίηση υλικών συσκευασίας.

Η δεύτερη οδηγία 2018/852 αφορά στις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας και θέτει συγκεκριμένους στόχους μέχρι το 2025 και το 2030. Το Σχέδιο Νόμου για τα θέματα αυτά προβλέπει, μεταξύ άλλων, την υποχρέωση αναβάθμισης των Κέντρων Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών. Την δημιουργία συστήματος επιστροφής εγγυήσεων για συσκευασίες ποτών. Την θέσπιση ενιαίου ξεχωριστού χρώματος για τους κάδους απορριμμάτων ανά υλικό. Την υποχρέωση ξεχωριστής συλλογής των αποβλήτων συσκευασίας στα δωμάτια των ξενοδοχείων. Την υποχρέωση τοποθέτησης στους δημόσιους χώρους και στα δημόσια κτίρια κάδων πολλαπλών ρευμάτων μέχρι 31/12/2022.

Το νομοσχέδιο θα παρουσιασθεί όταν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.