Έτσι από τη Δευτέρα το πρωί ξεκινά η διαδικασία των διερευνητικών εντολών που λαμβάνουν τα τρία πρώτα κόμματα, αφού προηγουμένως ο Πρόεδρος της Βουλής Κώστας Τασούλας ανακοινώσει στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου τα επίσημα αποτελέσματα σχετικά με τη δύναμη των κομμάτων στη νέα Βουλή, που θα ορκιστεί, ακόμη κι αν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, την 1ηΙουνίου.

• Εάν επαληθευτούν οι δημοσκοπήσεις που θέλουν τη ΝΔ πρώτο κόμμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα λάβει από την Πρόεδρο της Βουλής εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Ο ίδιος στις συνεντεύξεις του έχει ξεκαθαρίσει ότι θα κινηθεί βάσει του Συντάγματος, ωστόσο, όλα θα εξαρτηθούν από το ποσοστό που θα έχει συγκεντρώσει η ΝΔ και τη διαφορά της με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Στη ΝΔ προσδοκούν μια μεγάλη διαφορά και ένα ποσοστό που θα αγγίζει το 35%, καθώς θεωρείται το εισιτήριο για την αυτοδυναμία. Σε αυτή την περίπτωση και με έχοντας υπόψη τις δηλώσεις του ότι δεν έχει τίποτα να συζητήσει με τον Νίκο Ανδρουλάκη, το πιθανότερο είναι πως θα επιστρέψει την εντολή σύντομα.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα (άρθρο 37 παρ. 3) «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του δεύτερου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος και εάν δεν τελεσφορήσει και αυτή, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δίνει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του τρίτου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος. Kάθε διερευνητική εντολή ισχύει για τρεις ημέρες».

Ο Αλέξης Τσίπρας σε περίπτωση που είναι πρώτο κόμμα επιμένει υπέρ της προοδευτικής διακυβέρνησης, θα επιδιώξει συναντήσεις με τους κ.κ. Ανδρουλάκη και Κουτσούμπα.

Το ποσοστό που θα λάβει ο Νίκος Ανδρουλάκης θα είναι καθοριστικό για τις επόμενες κινήσεις του. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θέτει ως προαπαιτούμενο να είναι ισχυρό, διψήφιο για να μπει σε συζητήσεις για τη συγκρότηση σταθερής κυβέρνησης.

Εάν οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, σύμφωνα με το άρθρο 37 του Συντάγματος «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους αρχηγούς των κομμάτων και, αν επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού Kυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Bουλής, επιδιώκει το σχηματισμό Kυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Bουλής για τη διενέργεια εκλογών και σε περίπτωση αποτυχίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Eπικρατείας ή του Aρείου Πάγου ή του Eλεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό Kυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, για να διενεργήσει εκλογές, και διαλύει τη Bουλή».

Οι επόμενες εκλογές αναμένεται να διεξαχθούν με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής, που προβλέπει και -κλιμακωτό- μπόνους εδρών για το πρώτο κόμμα. Στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, στις 2 Ιουλίου, επειδή γίνεται εντός 6μηνου, οι πολίτες θα κληθούν να ψηφίσουν μόνον κόμμα και βουλευτές θα αναδειχθούν, αναλόγως της δύναμης των κομμάτων, εκείνοι που θα εκλεγούν στις αυριανές εκλογές.

Η απλή αναλογική καθιστά δύσκολη τη μονοκομματική πλειοψηφία, χωρίς όμως να σημαίνει ότι το πρώτο κόμμα μπορεί εύκολα να αγνοηθεί στον σχηματισμό κυβέρνησης, ιδίως όταν στα τελικά αποτελέσματα προηγείται με μεγάλη διαφορά.

Ο εκλογικός νόμος 4406/2016 προβλέπει κατάργηση του «μπόνους» των 50 εδρών για το πρώτο κόμμα και υπολογισμό των κοινοβουλευτικών εδρών που αντιστοιχούν σε καθένα από τα κόμματα, τα οποία συγκεντρώνουν τουλάχιστον 3% επί των έγκυρων ψήφων στην εκάστοτε εκλογική αναμέτρηση.

«Για τον καθορισμό των εδρών που δικαιούται κάθε εκλογικός σχηματισμός, το σύνολο των ψήφων που συγκέντρωσε στην Επικράτεια πολλαπλασιάζεται με τον αριθμό 300», αναφέρει χαρακτηριστικά ο νόμος 4406/2016.

Με άλλα λόγια, οι έδρες των κομμάτων υπολογίζονται ως εξής: ποσοστό εκλογών/100×300 (αρ. βουλευτών)=έδρες. Αν για παράδειγμα ένα κόμμα λάβει 30% θα έχει συνολικά 90 έδρες. Σημειωτέον ότι η στρογγυλοποίηση πηγαίνει πάντα προς το προηγούμενο ακέραιο.

Όσες έδρες στο τέλος της κατανομής παραμείνουν αδιάθετες λόγω της στρογγυλοποίησης, πηγαίνουν στους συνδυασμούς με τα μεγαλύτερα υπόλοιπα. «Αν το άθροισμα των ως άνω ακέραιων μερών των πηλίκων υπολείπεται του αριθμού 300, τότε παραχωρείται, κατά σειρά, ανά μία έδρα και ως τη συμπλήρωση αυτού του αριθμού στους σχηματισμούς, των οποίων τα πηλίκα εμφανίζουν τα μεγαλύτερα δεκαδικά υπόλοιπα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο 4406/2016.

Μετά την ολοκλήρωση καταμέτρησης των ψήφων της πρώτης εκλογικής αναμέτρησης, ακολουθεί η διαδικασία των διερευνητικών εντολών. Σύμφωνα με το άρθρο 37 του Συντάγματος που ορίζει τη διαδικασία, «αν κανένα κόμμα δεν διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει στον αρχηγό του κόμματος που διαθέτει τη σχετική πλειοψηφία διερευνητική εντολή για να διακριβωθεί η δυνατότητα σχηματισμού Kυβέρνησης που να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Bουλής.

Αν δεν διαπιστωθεί αυτή η δυνατότητα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του δεύτερου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος και εάν δεν τελεσφορήσει και αυτή, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δίνει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του τρίτου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος. Kάθε διερευνητική εντολή ισχύει για τρεις ημέρες. Aν οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας καλεί τους αρχηγούς των κομμάτων και, αν επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού Kυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Bουλής, επιδιώκει το σχηματισμό Kυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Bουλής για τη διενέργεια εκλογών και σε περίπτωση αποτυχίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Eπικρατείας ή του Aρείου Πάγου ή του Eλεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό Kυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, για να διενεργήσει εκλογές, και διαλύει τη Bουλή».

• Στις επόμενες εθνικές εκλογές (επειδή δεν συγκέντρωσε 200 και πλέον θετικές ψήφους Βουλευτών ο νόμος που κατέθεσε η ΝΔ), θα ισχύσει το εκλογικό σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής, που ψήφισε η σημερινή Βουλή.