Νίκος Γιαννόπουλος

Εχει το ενδιαφέρον του να αναφέρουμε ότι ο Δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Δημήτρης Λιανός έχει ισχυρές αναφορές στη Νέα Δημοκρατία όπως και η δημοτική του παράταξη. Αυτό όμως φαίνεται ότι δεν τον εμπόδισε να βάλει φραγμό στο σχεδιασμό που προβλέπεται για τη Νάξο, τουλάχιστον όπως αυτός καταγράφεται στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο.

Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Λιανός απέστειλε σχετική επιστολή στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη εκφράζοντας τους σχετικούς έντονους προβληματισμούς τους, επιστολή όμως που έμεινε αναπάντητη, τουλάχιστον προσώρας, από το Πρωθυπουργικό γραφείο.

Ο Δήμος λοιπόν αποφάσισε να απευθυνθεί σε εξειδικευμένο δικηγορικό γραφείο το οποίο σε συνεργασία με τη νομική υπηρεσία του θα συντάξει, με όλες τις σχετικές λεπτομέρειες, την προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Προς το τέλος του Σεπτέμβρη ή το αργότερο τον Οκτώβριο ο Δήμος θα διοργανώσει στη Νάξο και ειδική ημερίδα ενημέρωσης των κατοίκων του νησιού κατά την οποία θα εξηγηθούν όλες οι παράμετροι.

Η Νάξος διαθέτει ήδη ανεμογεννήτριες η λειτουργία των οποίων (σε ορεινό όγκο της Κορώνου) βασίζεται στο προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο που ο Δήμος θέλει να προσβάλλει επίσης.

Κατά πληροφορίες από το προηγούμενο Χωροταξικό εκκρεμεί η τοποθέτηση ακόμα και 70 νέων ανεμογεννητριών αριθμός που θεωρείται μη ρεαλιστικός, σχεδόν εξωπραγματικός για το νησί.

Το Ειδικό Χωροταξικό  

Το νέο Χωροταξικό θα μπορούσε να πει κανείς ότι “φωτογραφίζει” τη Νάξο.

Εγκρίθηκε με την ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072/2026 και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ΄ 694/19.8.2026, αντικαθιστώντας το προηγούμενο πλαίσιο του 2008.

Η κρίσιμη ρύθμιση για τα νησιά είναι ότι δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση νέων αιολικών σταθμών σε νησιά έκτασης μικρότερης των 300 τ.χλμ., με ορισμένες εξαιρέσεις για κρίσιμες/κοινωφελείς υποδομές και την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος.

Επιπλέον, για τα νησιά απαιτείται ειδική μελέτη τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Η μελέτη πρέπει να εξετάζει το μέγεθος του αιολικού σταθμού, το χαρακτήρα του τοπίου και τις επιπτώσεις στις θέες. Για τις ορεινές περιοχές μάλιστα προβλέπεται αξιολόγηση κατά περίπτωση, με βάση τα μορφολογικά, οικολογικά και τοπικά χαρακτηριστικά.

Η Νάξος όμως είναι μεγαλύτερη από 300 τ.χλμ. Επομένως δεν εμπίπτει στην απαγόρευση. Στον επίσημο πίνακα των περιοχών αιολικής καταλληλότητας περιλαμβάνεται η Δημοτική Ενότητα Δρυμαλίας Νάξου. Η Δρυμαλία περιλαμβάνει χωριά όπως το Φιλώτι, η Απείρανθος, η Κόρωνος, η Μονή και η Μέση.

Για τις περιοχές αιολικής καταλληλότητας του νησιωτικού χώρου, το νέο ΕΧΠ διατηρεί ανώτατο όριο 4% της έκτασης κάθε Δημοτικής Ενότητας ως μέγιστη κάλυψη από αιολικές εγκαταστάσεις.

Ειρήσθω εν παρόδω αιολική καταλληλότητα σημαίνει ότι σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας έχει διαπιστωθεί σημαντικό αιολικό δυναμικό — πάνω από 4 m/s κατά μέσο όρο στο σύνολο της έκτασης — και συνεπώς η περιοχή θεωρείται κατάλληλη ώστε να εξεταστεί η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων, εφόσον τηρούνται όλοι οι υπόλοιποι περιορισμοί.

Δεν υπάρχει ενδιαφέρον για τη δημιουργία αιολικών

Ακόμη και μέσα σε περιοχή αιολικής καταλληλότητας ισχύουν οι οριζόντιες ζώνες αποκλεισμού. Για παράδειγμα, το νέο πλαίσιο αποκλείει αιολικά σε περιοχές που βρίσκονται σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1200 μέτρων. Ομως στη Νάξο, η μεγαλύτερη κορυφή, αυτή του Ζα, φτάνει μόλις τα 1004μ.

Τέλος, το γεγονός ότι μόνο η Δρυμαλία εμφανίζεται στον πίνακα δεν σημαίνει ότι η υπόλοιπη Νάξος είναι απολύτως απαγορευμένη.

Το άρθρο 5 του Ειδικού Χωρωταξικού προβλέπει κατ’ εξαίρεση δυνατότητα εγκατάστασης σε Δημοτικές Ενότητες που δεν εμφανίζονται ως Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας, όταν το αιολικό δυναμικό στη συγκεκριμένη θέση υπερβαίνει τα 7,5 m/s, και η μέγιστη εδαφική κάλυψη από αυτές τις εγκαταστάσεις δεν υπερβαίνει το 1% της έκτασης της συγκεκριμένης Δημοτικής Ενότητας

Οπως αναφέρουν οι πληροφορίες πάντως, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων στη Νάξο. Ωστόσο, ο Δήμος και οι κάτοικοι αγρυπνούν για να μην βρεθούν προ τετελεσμένων κάτι που κάνουν και οι αρμόδιοι στην Άνδρο.

«Η ηλεκτρική ενέργεια που έχει η πατρίδα μας, η ελληνική ηλεκτρική ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο, είναι συστατικό στοιχείο στο ενεργειακό μας μείγμα», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, χαρακτηρίζοντας πολύ σημαντικό το γεγονός ότι πολλές ημέρες πάνω από 55-60% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μειώνοντας το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. «Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δίνουμε σε οποιονδήποτε ‘’λευκή επιταγή”. Ο καθένας πρέπει να τηρεί τους όρους της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και τους κανόνες ασφαλείας και, σε περίπτωση παράβασης, να υφίσταται τις συνέπειες», επεσήμανε.

Για τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον τουρισμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που παρουσιάστηκαν χθες στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο υπουργός σχολίασε: «Με μία λέξη, είναι μία ανάπτυξη με κανόνες. Βάζουμε κανόνες, γιατί, για παράδειγμα, ο τουρισμός είναι ένα συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας και οφείλουμε και να τον προστατεύσουμε και να τον ενισχύσουμε, γι’ αυτό και δουλέψαμε το χωροταξικό με την υπουργό Όλγα Κεφαλογιάννη το καλοκαίρι. Στο χωροταξικό για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, βάζουμε κάποιες περιοχές αποκλεισμού. Δεν θέλουμε να έχουμε ανεμογεννήτριες στην Αττική ή στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης. Δεν θέλουμε να έχουμε πάνω από 1.200 μέτρα στα βουνά μας, σε συγκεκριμένα μικρότερα νησιά, φωτοβολταϊκά σε περιοχές Natura, σε δάση, σε δασικές εκτάσεις. Θέλουμε ανάπτυξη με κανόνες, με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες».

Ερωτηθείς για τις τιμές της ενέργειας, ο υπουργός ανέφερε ότι «οι τιμές από τον Φεβρουάριο σε όλη την Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατακόρυφα λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Μέχρι χθες η Ελλάδα ήταν στις 10 φθηνότερες χώρες σε ό,τι αφορά την τιμή χονδρικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τιμές αυτές είναι ικανοποιητικές. Σημαίνει όμως, ότι οι ΑΠΕ λειτουργούν ως ανάχωμα για να μην έχουμε τις αυξήσεις που έχουν άλλοι καταναλωτές στις υπόλοιπες χώρες», εξήγησε.

«Η χώρα μας διαχρονικά προασπίζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα»

Αναφερόμενος στις αντιδράσεις που πυροδότησε στην Τουρκία το ΕΧΠ για τις ΑΠΕ και στις κατηγορίες της αντιπολίτευσης περί χλιαρής αντίδρασης της κυβέρνησης, ο κ. Παπασταύρου είπε: «Η χώρα μας διαχρονικά προασπίζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα με το πιο πρόσφορο μέσο και αυτό νομίζω το ξέρουν όλοι. Λειτουργούμε στο πεδίο. Υπάρχει διάλογος, αλλά υπάρχει και προάσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και σε αυτό δεν υπάρχει καμία έκπτωση. Προχωρήσαμε στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και στα δύο θαλάσσια πάρκα, στο Νότιο Αιγαίο – Νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο. Προχωρούμε στις σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης και στην πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο μετά από σχεδόν μισό αιώνα. Ασκούμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στην πράξη με αυτοπεποίθηση, με συνέπεια, πάντα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας». Σε ερώτηση για τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Τουρκία ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε: «Αυτό που έκανε η Τουρκία δεν παράγει κάποιο έννομο αποτέλεσμα γιατί έχει κηρύξει θαλάσσια πάρκα σε περιοχές που δεν τις ανήκουν. Το ίδιο έγινε και με το τουρκολιβυκό μνημόνιο».

Οι προτεραιότητες

Κλείνοντας, ο υπουργός αναφέρθηκε στις δύο μεγάλες προτεραιότητες για το υπουργείο το προσεχές διάστημα: «Η μεγάλη πρόκληση είναι η υλοποίηση της μεταρρύθμισης για το νερό, και η μεταρρύθμιση στις πολεοδομίες. Το νερό αυτή τη στιγμή, όπως το λέμε εδώ και μήνες, καταλήγει να είναι ένας στρατηγικός εθνικός πόρος. Είδαμε το καλοκαίρι σε όλη την Ευρώπη τη στάθμη των ποταμών να κατεβαίνει και τη λειψυδρία να χτυπά την πόρτα χωρών που μέχρι τώρα θεωρούσαν ότι δεν έχουν πρόβλημα. Χρειάζεται να προχωρήσουμε γρήγορα στη μεταρρύθμιση που ψηφίσαμε στα τέλη Ιουλίου, να ενώσουμε δυνάμεις.

Δεν μπορούμε να έχουμε 735 οργανισμούς που να ασχολούνται με το νερό. Είναι αναποτελεσματικό. Δεύτερη πολύ μεγάλη μεταρρύθμιση: πρέπει να προχωρήσουμε στο gov.gr των πολεοδομιών. Αυτές οι δύο μεταρρυθμίσεις, η υλοποίηση της μεταρρύθμισης των νερών και η πολεοδομική μεταρρύθμιση, είναι οι δύο βασικές προτεραιότητες του υπουργείου για τους επόμενους μήνες, μαζί με την εξειδίκευση των μέτρων για τη ρήτρα».

Επίσης, ανέφερε ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ανακοινώσει στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το περιεχόμενο της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια ύψους 1 δισ. ως το 2028, τη οποία ενεργοποίησε η χώρα μας, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, κ. Πιερρακάκης.

Όπως επισημαίνει, «ο Αύγουστος αποδεικνύεται ένας δύσκολος μήνας για τις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας».

«Ο Αύγουστος έχει αποδειχθεί δύσκολος ενεργειακά – οι τιμές ρεύματος έχουν ανέβει σημαντικά», σημειώνει ο υφυπουργός, προσθέτοντας ωστόσο ότι μέσα σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα διατηρεί μία από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον κ. Τσάφο, η ελληνική χονδρεμπορική αγορά κινείται περίπου 15 έως 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα χαμηλότερα σε σχέση με την ευρύτερη περιοχή.

Όπως τονίζει, η συγκεκριμένη εικόνα οφείλεται «πρωτίστως στις ΑΠΕ», καθώς η αυξημένη συμμετοχή της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής περιορίζει την ανάγκη αξιοποίησης ακριβότερων θερμικών μονάδων και συμβάλλει στη διαμόρφωση χαμηλότερων τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.

Τη νέα αντίδραση της Τουρκίας, σε μια περίοδο έντασης μεταξύ των δύο χωρών, πυροδότησε το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) της Ελλάδας, το οποίο αλλάζει τους κανόνες για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης σε ολόκληρη τη χώρα.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας, Οντζού Κετσελί, το πλαίσιο που ανακοίνωσε σήμερα η Αθήνα, το οποίο περιλαμβάνει το Αιγαίο Πέλαγος, «δεν θα έχει, όπως και άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες της Ελλάδας, καμία νομική συνέπεια» για την Τουρκία, «στο πλαίσιο των διασυνδεδεμένων ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες».

«Όπως έχουμε τονίσει επανειλημμένα στο παρελθόν, αυτή και παρόμοιες πρωτοβουλίες δεν θα επηρεάσουν τη νομική θέση της Τουρκίας σε ζητήματα του Αιγαίου» προσθέτει ο Κετσελί, σύμφωνα με το news247.gr. Κατά τον ίδιο «η Τουρκία, ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους, είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα», ανέφερε.

Για να καταλήξει η ανακοίνωση: «Η Τουρκία διατηρεί τη θέση της ότι, στο πλαίσιο της Διακήρυξης των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία της 7ης Δεκεμβρίου 2023, θα πρέπει να υιοθετηθεί μια ειλικρινής και ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επίλυση των προβλημάτων με βάση το διεθνές δίκαιο, την ισότητα και την καλή γειτονία».

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, θεσπίζονται αυστηρότερα και σαφέστερα κριτήρια και ζώνες αποκλεισμού, με στόχο να συνδυαστεί η ανάπτυξη των ΑΠΕ με την προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου, των τοπικών κοινωνιών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το νέο πλαίσιο, σύμφωνα με παράγοντες του ΥΠΕΝ, έχει μακροπρόθεσμο ορίζοντα τους ενεργειακούς στόχους της χώρας έως το 2050, ενώ διαμορφώθηκε έπειτα από δημόσια διαβούλευση και τις γνωμοδοτήσεις του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του ΚΕΣΥΧΩΘΑ αλλά προκάλεσε αντιδράσεις και των άλλων ελληνικών κομμάτων από την πλευρά της αντιπολίτευσης.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερες ζώνες αποκλεισμού για την προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς, θέτει ανώτατο όριο 1,5% στην κάλυψη γης από νέα φωτοβολταϊκά ανά Περιφερειακή Ενότητα και εισάγει ειδικούς περιορισμούς για τα αιολικά, μεταξύ άλλων στην Αττική, τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε μικρά νησιά και σε περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής αξίας. 

Στόχος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να δημιουργηθεί ένα σαφέστερο πλαίσιο για την ανάπτυξη των ΑΠΕ, με ορίζοντα τους ενεργειακούς στόχους της χώρας έως το 2050 και με αυξημένες δικλείδες προστασίας για τις τοπικές κοινωνίες και το φυσικό περιβάλλον.

Όπως σημειώνει το ΥΠΕΝ, το ΕΧΠ για τις ΑΠΕ εκπονείται παράλληλα με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία, δημιουργώντας για πρώτη φορά ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο μοντέλο χωρικού σχεδιασμού στην Πατρίδα μας. 
 
Η τελική μορφή του πλαισίου προέκυψε έπειτα από ευρεία δημόσια διαβούλευση, με τη συμμετοχή θεσμικών και κοινωνικών φορέων, εκπροσώπων της επιστημονικής και επιχειρηματικής κοινότητας και πολιτών. Παράλληλα, διατυπώθηκαν οι σχετικές γνώμες του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ). 

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ 
 
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που θεσπίστηκε τον Δεκέμβριο του 2008 αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη του τομέα. Το νέο πλαίσιο εκσυγχρονίζει τους κανόνες χωροθέτησης, προβλέποντας αυστηρότερα και πιο σαφή κριτήρια, περιορισμούς και κατευθύνσεις για την εγκατάσταση νέων σταθμών ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης. 

Οι ρυθμίσεις λαμβάνουν υπόψη τις σημερινές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες και έχουν ως μακροπρόθεσμο ορίζοντα την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της χώρας έως το 2050. 

Α. Φωτοβολταϊκοί σταθμοί 
 
Με το ΕΧΠ των ΑΠΕ θεσπίζονται ενιαίοι και αυστηροί κανόνες προστασίας για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε ολόκληρη τη χώρα. Πιο συγκεκριμένα, για τους νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς θεσπίζεται αυστηρό καθεστώς αποκλεισμού σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά, πολιτιστικά και χωρικά περιοχές. Ειδικότερα, δεν επιτρέπεται η εγκατάστασή τους, μεταξύ άλλων, 
•    σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000, 
•    σε δάση και δασικές εκτάσεις, 
•    σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους, 
•    σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση, 
•    σε Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, 
•    σε περιοχές προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, 
•    σε περιοχές με προστατευόμενες αναβαθμίδες, 
•    σε Περιοχές Άνευ Δρόμων και 
•    σε ακτές κολύμβησης. 

Παράλληλα, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θεσπίζει οριζόντιο, για όλη την επικράτεια, όριο στην κάλυψη γης από νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, προκειμένου να προστατευθεί το τοπίο, η αγροτική γη και η ισορροπία των τοπικών χρήσεων. Συγκεκριμένα, το μέγιστο ποσοστό κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανά Περιφερειακή Ενότητα ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασης. 

Σημαντικές βελτιώσεις μετά τη δημόσια διαβούλευση 

1. Προστίθενται νέες «περιοχές αποκλεισμού» όπως: Ιστορικοί τόποι, αρχαία μνημεία, χαρακτηρισμένα ή αυτοδικαίως προστατευόμενα, καθώς και χαρακτηρισμένα μνημεία μεταγενέστερα του 1830, περιοχές με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης. Ειδικά για τα πλωτά φωτοβολταϊκά: τα καταδυτικά πάρκα, νεότερα ναυάγια, περιοχές αγκυροβολίας και τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα. 
 
2. Θεσπίζονται πρόσθετα κριτήρια χωροθέτησης: Για την εγκατάσταση στον θαλάσσιο χώρο και εντός λιμνών λαμβάνονται υπόψη τα αλιευτικά πεδία και τηρούνται οι απαραίτητες αποστάσεις ασφαλείας. Σε περιοχές ευάλωτες σε φυσικά φαινόμενα προβλέπονται κατάλληλα μέτρα για την ασφαλή εγκατάσταση και λειτουργία των έργων. 
 
Β. Αιολικοί σταθμοί 

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θεσπίζει ξεκάθαρες ζώνες αποκλεισμού για τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων, ώστε η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας να προχωρήσει με τάξη και ισορροπία, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ουσιαστική προστασία για το περιβάλλον, το τοπίο και τις τοπικές κοινωνίες.

Πιο συγκεκριμένα, δεν επιτρέπεται, μεταξύ άλλων, η εγκατάστασή αιολικών σταθμών
•    στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, 
•    σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, 
•    σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους, 
•    σε Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και στους πυρήνες εθνικών δρυμών, καθώς και 
•    σε συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης. 

Περιορισμοί εισάγονται επίσης 
•    για νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ., με 
συγκεκριμένες εξαιρέσεις για κρίσιμες ή κοινωφελείς υποδομές ή για λόγους ασφάλειας του συστήματος, 
•    για εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού και αναψυχής, 
•    για τμήματα ενεργών λατομικών, μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών, 
•    για Περιοχές Άνευ Δρόμων και 
•    για ακτές κολύμβησης.

Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας του δικτύου NATURA 2000, που αφορούν την προστασία της ορνιθοπανίδας, η εγκατάσταση αιολικών σταθμών επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση και εφόσον προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/s. 

Σημαντικές βελτιώσεις μετά τη δημόσια διαβούλευση: 

1. Απαγορεύεται η εγκατάσταση νέων αιολικών σταθμών στις περιοχές των κατηγοριών Α και Β του νέου ΕΧΠ Τουρισμού. 
 
2. Επεκτείνονται οι περιοχές αποκλεισμού με την προσθήκη: Ιστορικών τόπων, αρχαίων μνημείων, χαρακτηρισμένων ή αυτοδικαίως προστατευόμενων, καθώς και χαρακτηρισμένων μνημείων μεταγενέστερων του 1830, περιοχών με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης, απάτητων παραλιών. 

3. Θεσπίζονται ειδικότεροι κανόνες για τον νησιωτικό χώρο: Για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών στα νησιά προβλέπεται ειδική μελέτη τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση, η οποία θα εξετάζει το μέγεθος του σταθμού, τον χαρακτήρα του τοπίου και τις επιπτώσεις στις θέες. Για τις ορεινές περιοχές του νησιωτικού χώρου προβλέπεται αξιολόγηση κατά περίπτωση, με βάση τα ιδιαίτερα μορφολογικά, οικολογικά και τοπικά χαρακτηριστικά κάθε θέσης. Στον νησιωτικό χώρο, το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα. 

4. Προβλέπεται ειδική δυνατότητα αξιοποίησης σημειακά υψηλού αιολικού δυναμικού σε περιοχές με χαμηλό μέσο όρο. 

Στις Δημοτικές Ενότητες όπου το μέσο αιολικό δυναμικό είναι μικρότερο από 4 m/s, μπορεί κατ’ εξαίρεση να επιτραπεί η εγκατάσταση αιολικών σταθμών, εφόσον στη συγκεκριμένη θέση τεκμηριώνεται αιολικό δυναμικό άνω των 7,5 m/s. 

Για την εφαρμογή της συγκεκριμένης πρόβλεψης απαιτείται: 
• πιστοποιημένη μέτρηση του αιολικού δυναμικού, η οποία υποβάλλεται στη ΡΑΑΕΥ, 
• οι αιολικοί σταθμοί να μην υπερβαίνουν το 1% της φέρουσας ικανότητας της Δημοτικής Ενότητας,
• να τηρούνται όλοι οι λοιποί οριζόντιοι περιορισμοί του πλαισίου, μεταξύ άλλων όσοι 
αφορούν το υψόμετρο, το μέγεθος των νησιών και τις υπόλοιπες κατηγορίες περιοχών 
αποκλεισμού. 
 
Γ. Λοιπές τεχνολογίες ΑΠΕ 

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο διαμορφώνει και ένα πιο σύγχρονο και ολοκληρωμένο πλαίσιο και για τις λοιπές τεχνολογίες ΑΠΕ, όπως το βιοαέριο, το βιομεθάνιο, η βιομάζα, η γεωθερμία και τα μικρά υδροηλεκτρικά έργα, επικαιροποιώντας τους όρους και τις κατευθύνσεις για την ανάπτυξή τους. 

Με το νέο πλαίσιο, η χώρα αποκτά έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που συνδυάζει την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της Ελλάδας, που δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά δύο πλευρές της ίδιας εθνικής στρατηγικής. 

Ο Υπουργός Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε: «Η Ελλάδα έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: τον ήλιο και τον άνεμο. Η αξιοποίησή τους για την παραγωγή ενέργειας αποτελεί στρατηγική επιλογή για τη χώρα μας. Απαιτεί, όμως, σχέδιο, κανόνες και σεβασμό στον χώρο και το περιβάλλον. Αυτή ακριβώς την ισορροπία υπηρετεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Καθορίζουμε με σαφήνεια τις περιοχές όπου μπορούν να αναπτύσσονται έργα ΑΠΕ, αλλά και εκείνες που πρέπει να προστατεύονται. Συνδυάζουμε την ανάπτυξη των ΑΠΕ με την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών. Σε μία απαιτητική διεθνή συγκυρία, με ιδιαίτερες προκλήσεις, από τις συγκρούσεις που οδηγούν σε αύξηση των τιμών ως τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, εμείς επενδύουμε στη βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση με κανόνες. Στόχος μας είναι να παράγουμε περισσότερη ελληνική ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο, ενισχύοντας την ενεργειακή μας αυτονομία και εξασφαλίζοντας πιο προσιτές τιμές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, αποκλείουμε την εγκατάσταση ΑΠΕ σε εκτάσεις της Αττικής και της μητροπολιτικής περιοχής της Θεσσαλονίκης που επλήγησαν από τις πυρκαγιές, διαψεύδοντας οριστικά τους σχετικούς ισχυρισμούς. Αυτή είναι η ουσία του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου: ανάπτυξη με σχέδιο, ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και σαφείς κανόνες για όλους.»

Ο Υφυπουργός Νίκος Τσάφος δήλωσε: «Οι ΑΠΕ αποτελούν ήδη αναπόσπαστο κομμάτι του ενεργειακού μας συστήματος – μειώνουν τις τιμές σε ένα δύσκολο περιβάλλον διεθνώς και μας έχουν μετατρέψει σε καθαρούς εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας. Το νέο ΕΧΠ των ΑΠΕ αποτελεί συνεπώς ένα σημαντικό ορόσημο, γιατί μας επιτρέπει να συνεχίσουμε να αξιοποιούμε τον ήλιο και τον άνεμο, αλλά με αυστηρότερους κανόνες που είναι απαραίτητοι για την προστασία του περιβάλλοντος και για την κοινωνική συναίνεση. Θεμελιώνει έτσι την ενεργειακή μετάβαση της χώρας με αυξημένη εγχώρια παραγωγή και χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.»

Σύμφωνα με τα στοιχεία από τα χρηματιστήρια ενέργειας, οι τιμές θα πέσουν λόγω της υψηλής συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην κάλυψη του φορτίου και παρά την αυξημένη – λόγω υψηλών θερμοκρασιών – ζήτηση που αναμένεται την Πέμπτη.

Η τιμή στο ελληνικό χρηματιστήριο διαμορφώνεται για την αυριανή ημέρα στα 95,81 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ στην πλειονότητα των χωρών της ΕΕ κυμαίνεται πάνω από 140 ευρώ και σε πολλές ξεπερνά τα 160 ευρώ.

Ενδεικτικά στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία είναι 138,29 και 163,54 ευρώ αντίστοιχα, στην Αυστρία 161,55, στην Ουγγαρία 163,69, στη Γερμανία 147,07, στη Γαλλία 154,68 ευρώ. Στην Ισπανία είναι 141,7 ευρώ και στην Πορτογαλία 144,16 ευρώ.

Οι ΑΠΕ προβλέπεται να καλύψουν αύριο ποσοστό της τάξης του 70% της ζήτησης, καθώς, εκτός από τα φωτοβολταϊκά, αναμένεται αυξημένη και η συμμετοχή των αιολικών.

Σύμφωνα με την πρόβλεψη, αιολικά και φωτοβολταϊκά θα συμμετάσχουν με 63,2% στο αυριανό φορτίο, τα υδροηλεκτρικά 5%, οι ΑΠΕ της Κρήτης 1,5% και οι μπαταρίες 0,6%. Κατά τι ίδιες εκτιμήσεις, η συμμετοχή των ΑΠΕ αύριο θα κυμαίνεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και συγκεκριμένα προβλέπεται να είναι η δεύτερη υψηλότερη επίδοση.

Η συμφωνία με τον Όμιλο Greenvolt –την κορυφαία διεθνή πλατφόρμα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που υποστηρίζεται από το παγκόσμιο επενδυτικό κεφάλαιο KKR– περιλαμβάνει παράλληλα το δικαίωμα για την απόκτηση ενός υπό ανάπτυξη συστήματος αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) ισχύος 49 MW στην ίδια περιοχή.

Η είσοδος στην Ουγγαρία  αποτελεί την πρώτη έμπρακτη εφαρμογή του νέου αναπτυξιακού στρατηγικού σχεδίου του Ομίλου ΔΕΗ για την περίοδο 2026-2030, το οποίο προβλέπει ένα επενδυτικό πρόγραμμα ύψους €24 δις με στόχο τον σχεδόν διπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος του Ομίλου.

Η στρατηγική τοποθέτηση στην Ουγγαρία ενισχύει τον ηγετικό ρόλο του Ομίλου ΔΕΗ στην ευρύτερη περιοχή και θέτει τις βάσεις για   τη δημιουργία μιας ενιαίας περιφερειακής πλατφόρμας καθαρής ενέργειας  από την Ελλάδα έως τις αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Κατά αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνεται γεωγραφική και τεχνολογική διαφοροποίηση της παραγωγής, γεγονός που μετριάζει το επιχειρησιακό ρίσκο και μεγιστοποιεί την αξία του χαρτοφυλακίου του Ομίλου.

Η συμφωνία περιλαμβάνει:

• Δυναμική είσοδο στην ουγγρική αγορά ενέργειας με τη συμφωνία για ενσωμάτωση φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 57,5 MW, με εξασφαλισμένα έσοδα σε βάθος 25ετίας
• Δυνατότητα απόκτησης υπό ανάπτυξη γειτονικού συστήματος αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) ισχύος 49 MW
• Ορόσημο για το «πράσινο» ευρωπαϊκό χαρτοφυλάκιο του Ομίλου ΔΕΗ  στο πλαίσιο της στρατηγικής επέκτασης στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Το νέο φωτοβολταϊκό πάρκο

Το φωτοβολταϊκό πάρκο το οποίο βρίσκεται στο χωριό, Királyegyháza, της Νότιας Ουγγαρίας, τέθηκε σε εμπορική λειτουργία τον Ιούλιο του 2024 και διαθέτει εκτιμώμενη διάρκεια ζωής άνω των 30 ετών. Η επένδυση, όπως λένε παράγοντες της αγοράς,  προσφέρει ισχυρή προστασία από τις διακυμάνσεις της αγοράς, καθώς επωφελείται από ένα κρατικά επιδοτούμενο συμβόλαιο σταθερής τιμής διάρκειας 25 ετών.

Παράλληλα, με στόχο την ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος και την υποστήριξη της περαιτέρω διείσδυσης των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα, η συναλλαγή περιλαμβάνει το δικαίωμα για την απόκτηση ενός γειτονικού συστήματος αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) ισχύος 49 MW και διάρκειας 4 ωρών, το οποίο βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης.

Η ολοκλήρωση των συναλλαγών τελεί υπό την πλήρωση ορισμένων συνήθων αιρέσεων για συναλλαγές αυτού του είδους, συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, της λήψης των απαιτούμενων εγκρίσεων από τις αρμόδιες εποπτικές αρχές.

Η αγορά ενέργειας και οι στόχοι ΑΠΕ της Ουγγαρίας

Η Ουγγαρία αποτελεί μια αγορά με σημαντική δυναμική στον τομέα της καθαρής ενέργειας στην Ευρώπη. Η χώρα υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ενεργειακής μετάβασης, στοχεύοντας στην επίτευξη 12 GW εγκατεστημένης ισχύος από ηλιακή ενέργεια έως το 2030.

Η ανάπτυξη αυτή υποστηρίζεται από ένα σταθερό και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο είναι εναρμονισμένο με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες, δημιουργώντας ένα ασφαλές περιβάλλον για μακροπρόθεσμες επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.

Ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος ΑΠΕ Ομίλου ΔΕΗ, κ. Κωνσταντίνος Μαύρος, τόνισε: «Η είσοδός μας στην αγορά της Ουγγαρίας κάνει πράξη τη στρατηγική μας για τη νέα φάση επέκτασης στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στο πλαίσιο του νέου στρατηγικού μας πλάνου έως το 2030, στοχεύουμε σε νέες αγορές –όπως η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Σλοβακία– με στόχο να αναπτύξουμε 2,2 GW σε έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης. Με το νέο φωτοβολταϊκό έργο, ενσωματώνουμε στο χαρτοφυλάκιό μας ένα εξαιρετικά αποδοτικό περιουσιακό στοιχείο και διευρύνουμε το γεωγραφικό μας αποτύπωμα, χτίζοντας μια ενιαία και ανθεκτική περιφερειακή πλατφόρμα καθαρής ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή».

Ταχύτερη επέκταση σε Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Για να αξιοποιήσει τις σημαντικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται στην ευρύτερη περιοχή, ο Όμιλος ΔΕΗ επιταχύνει την ανάπτυξή του, στοχεύοντας στον διπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος του στα 24,3 GW το 2030, από 12,4 GW το 2025. Αυτό θα επιτευχθεί αυξάνοντας σημαντικά τις νέες προσθήκες έργων ανά έτος από 1,4 GW σε 2,4 GW, κυρίως σε ΑΠΕ, ευέλικτη παραγωγή και αποθήκευση.

Η επέκταση στην Ουγγαρία αποτελεί τη φυσική γεωγραφική συνέχεια της ηγετικής θέσης που ήδη κατέχει ο Όμιλος στην Ελλάδα και τη Ρουμανία, ενώ παράλληλα υλοποιείται ένα εκτεταμένο επενδυτικό πλάνο και στις άλλες χώρες όπου ήδη δραστηριοποιείται, όπως η Ιταλία, η Βουλγαρία και η Κροατία. Ο όμιλος στοχεύει να μπει και σε άλλες χώρες, όπως η Πολωνία και η Σλοβακία. Έως το 2030, το 45% της εγκατεστημένης ισχύος του Ομίλου θα βρίσκεται εκτός Ελλάδος, με ένα ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα που θα περιλαμβάνει όλες τις σύγχρονες μορφές παραγωγής (ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική, φυσικό αέριο) και αποθήκευση, διασφαλίζοντας γεωγραφική και τεχνολογική διαφοροποίηση.

Σε μια εποχή όπου η ενέργεια και η τεχνολογία αποτελούν πλέον κρίσιμους παράγοντες ανταγωνιστικότητας, ασφάλειας και ανθεκτικότητας, ο Όμιλος ΔΕΗ εξελίσσεται σε πυλώνα σταθερότητας για την ευρωπαϊκή αγορά, πραγματοποιώντας επενδύσεις σε κρίσιμες ενεργειακές και τεχνολογικές υποδομές που θωρακίζουν την ευρύτερη περιοχή και δημιουργούν μακροπρόθεσμη αξία.

Τα αιολικά πάρκα αποτελούνται από συνολικά 26 ανεμογεννήτριες σε περιοχές με ισχυρό αιολικό δυναμικό στη Φθιώτιδα, στη Φωκίδα και τη Φλώρινα. Συγκεκριμένα:

• Αιολικό πάρκο Κέλλας στη Φλώρινα, συνολικής ισχύος 43,2 MW
• Αιολικό πάρκο Οπουντία στη Φθιώτιδα, συνολικής ισχύος 3,5 MW
• Αιολικό πάρκο Τσαμαδοράχη στη Φωκίδα, συνολικής ισχύος 22 MW
• Αιολικό πάρκο Κάτω Λακώματα στη Φωκίδα, συνολικής ισχύος 19,2 MW
• Αιολικό πάρκο Μικρόβουνο στη Φωκίδα, συνολικής ισχύος 9,6 MW 
• Αιολικό πάρκο Ψαρομύτα στη Φωκίδα, συνολικής ισχύος 9,6 MW

Ταυτόχρονα, ο Όμιλος ΔΕΗ συμφώνησε να αποκτήσει το υπόλοιπο 51% της συμμετοχής της MORE στο μετοχικό κεφάλαιο συνολικά 12 Εταιρειών Ειδικού Σκοπού (SPVs) οι οποίες αναπτύσσουν ισάριθμα φωτοβολταϊκά πάρκα στην Ελλάδα  συνολικής ονομαστικής ισχύος 1.175 MW, στα οποία ο Όμιλος ΔΕΗ κατείχε ήδη το 49%. Πλέον, ο Όμιλος ΔΕΗ θα κατέχει το 100% των εν λόγω φωτοβολταϊκών έργων.

Η συμφωνία για την απόκτηση των νέων αιολικών πάρκων και των φωτοβολταϊκών σταθμών είναι ένα ακόμα βήμα στην ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ του Ομίλου ΔΕΗ, τόσο οργανικά όσο και μέσω συνεργασιών και εξαγορών, στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η κίνηση αυτή  συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου του Ομίλου ΔΕΗ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας συνολικής ισχύος 19 GW  έως το 2030.

Η ολοκλήρωση των συναλλαγών τελεί υπό την πλήρωση ορισμένων συνήθων αιρέσεων για συναλλαγές αυτού του είδους, συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, της λήψης των απαιτούμενων εγκρίσεων από τις αρμόδιες εποπτικές αρχές.

Όπως σημειώνει το ΥΠΕΝ, για πρώτη φορά προχωρά ταυτόχρονα η θεσμοθέτηση τριών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων: για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, διασφαλίζοντας έτσι ότι τα σχέδια αυτά δεν αλληλοσυγκρούονται, αλλά συνδέονται λειτουργικά και στρατηγικά. «Αυτός ο συντονισμένος χωρικός σχεδιασμός αποτελεί ένα ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης που πρώτη φορά υιοθετείται στη χώρα. Γιατί μόνο έτσι μπορούμε να αποφύγουμε τις αντιθέσεις του παρελθόντος: τις συγκρούσεις χρήσεων γης, την απουσία σχεδίου, την αβεβαιότητα», αναφέρει το υπουργείο.

Τι προβλέπει

Το χωροταξικό για τις ΑΠΕ προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:

Α. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς

Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:

· Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000

· Σε δάση και δασικές εκτάσεις

· Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους

· Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση

· Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους

· Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α

· Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες

· Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ

· Σε ακτές κολύμβησης

Τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης, και ειδικότερα:

· Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς (που δεν έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα.

· Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. από οικιστικές δραστηριότητες) και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή.

· Προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης Φ/Β εντός ζώνης 1.500 μ. από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των λοιπών αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένα πολιτιστικά μνημεία, ιστορικούς τόπους και παραδοσιακούς οικισμούς.

Β. Για τους αιολικούς σταθμούς

Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:

· Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης

· Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 m

· Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους

· Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών

· Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986

· Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης)

· Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό

· Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής

· Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά

· Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ

· Σε ακτές κολύμβησης.

Ειδικότερα, εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000, επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα 2 προϋποθέσεις:

– προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και

– το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ).

Επιτρέπονται μόνο στις «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή σε Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ) – και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ανωτέρω (ειδικότερους) περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κτλ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ.

Στο νησιωτικό χώρο το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.

Σημειώνεται ότι στο νέο Χωροταξικό πλαίσιο δεν υπάγονται:

· τα έργα που είναι ήδη σε λειτουργία,

· αυτά που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους έως την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε δημόσια διαβούλευση,

· οι Εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ (σταθμοί οι οποίοι εξαιρούνται από Βεβαίωση Παραγωγού/’Αδεια Εγκατάστασης & Λειτουργίας), πλην των φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. Βιομάζα/βιοαέριο <1MW, γεωθερμικοί σταθμοί <1MW, μικρές Α/Γ <60kW, μπαταρίες <1MW),

· οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί >15MW,

· οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.

Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως και τις 24 Ιουνίου 2026 στη διεύθυνση https://ypen.gov.gr/diavouleusi.

Ερωτήσεις και απαντήσεις

Ερωτήσεις και απαντήσεις για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας:

1) Τι περιλαμβάνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και γιατί αποτελεί σημαντική θεσμική μεταρρύθμιση; Τι αλλάζει στην πράξη σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς;

Για πρώτη φορά θεσπίζονται σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αυστηρότερα κριτήρια αποκλεισμού, μεταξύ άλλων, για:

• περιοχές Natura 2000, με έμφαση στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας,

• λοιπές ειδικά προστατευόμενες περιοχές,

• δάση και δασικές εκτάσεις,

• περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 m.,

• μνημεία και αρχαιολογικές ζώνες,

• νησιωτικές και τουριστικές περιοχές,

ενώ δημιουργείται ένα σταθερό και διαφανές πλαίσιο για επενδύσεις και αδειοδοτήσεις.

Ειδικότερα, το νέο ΕΧΠ βάζει σαφείς κανόνες στη χωροθέτηση των ΑΠΕ, ώστε η βιώσιμη ανάπτυξη να προχωρήσει με σχέδιο, προστασία του περιβάλλοντος και σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες.

2) Ποιες τεχνολογίες ΑΠΕ καλύπτει το νέο πλαίσιο και ποιες εξαιρούνται;

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο καλύπτει το σύνολο των βασικών τεχνολογιών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αποθήκευσης ενέργειας. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει: φωτοβολταϊκούς σταθμούς, αιολικά πάρκα, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, μονάδες βιομάζας, βιοαερίου και βιορρευστών, γεωθερμικές εγκαταστάσεις, καθώς και -για πρώτη φορά- τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως μπαταρίες.

Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου και να μην ανατρέπονται υφιστάμενες επενδύσεις και μικρές ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Εκτός πεδίου εφαρμογής παραμένουν:

• έργα που λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης,

• μικρές εγκαταστάσεις ΑΠΕ που εξαιρούνται από αδειοδοτικές διαδικασίες,

• μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα και έργα αντλησιοταμίευσης,

• καθώς και φωτοβολταϊκά που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.

Με αυτόν τον τρόπο, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εστιάζει κυρίως στη χωροθέτηση των μεγάλων έργων που έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στο περιβάλλον, στο τοπίο και στις χρήσεις γης, διαμορφώνοντας για πρώτη φορά ένα ενιαίο και ξεκάθαρο πλαίσιο κανόνων σε εθνικό επίπεδο.

3) Πού απαγορεύεται πλέον η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών;

Για πρώτη φορά θεσπίζονται ενιαίοι και αυστηροί κανόνες προστασίας για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε ολόκληρη τη χώρα.

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο προβλέπει ότι φωτοβολταϊκά δεν μπορούν να εγκαθίστανται σε περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής, φυσικής και πολιτιστικής αξίας, ώστε η ανάπτυξη των ΑΠΕ να γίνεται με σεβασμό στο τοπίο, τη βιοποικιλότητα και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.

Στις περιοχές όπου πλέον απαγορεύεται οριζόντια η χωροθέτηση φωτοβολταϊκών περιλαμβάνονται:

• όλες οι περιοχές Natura 2000,

• δάση, καθώς και δασικές εκτάσεις,

• υγρότοποι Ραμσάρ και μικροί νησιωτικοί υγρότοποι,

• εθνικοί δρυμοί, αισθητικά δάση και προστατευόμενα τοπία,

• μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και αρχαιολογικές ζώνες αυξημένης προστασίας,

• σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και σε πυρήνες εθνικών δρυμών,

• περιοχές με προστατευόμενες ή εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες,

• περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται από το ΥΠΕΝ,

• ακτές κολύμβησης.

Με τις νέες ρυθμίσεις μπαίνει τέλος στην άναρχη χωροθέτηση έργων σε ευαίσθητες περιοχές και δημιουργείται, για πρώτη φορά, ένα σαφές εθνικό πλαίσιο προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος της χώρας.

4) Πέραν των περιοχών αποκλεισμού των φωτοβολταϊκών, τι όρια μπαίνουν πλέον στην κάλυψη γης από φωτοβολταϊκά;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θεσπίζει για πρώτη φορά οριζόντιο, για όλη την επικράτεια, όριο στην κάλυψη γης από νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, προκειμένου να προστατευθεί το τοπίο, η αγροτική γη και η ισορροπία των τοπικών χρήσεων.

Συγκεκριμένα, το μέγιστο ποσοστό κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανά Περιφερειακή Ενότητα ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασης.

Ο περιορισμός αυτός αφορά έργα που δεν έχουν ήδη περιβαλλοντική αδειοδότηση και εισάγεται ώστε:

• να αποτραπεί η υπερσυγκέντρωση έργων σε συγκεκριμένες περιοχές,

• να περιοριστεί η οπτική και περιβαλλοντική επιβάρυνση,

• να προστατευθεί η παραγωγική γη και η τοπική οικονομία,

• και να διασφαλιστεί πιο ισόρροπη και δίκαιη ανάπτυξη των ΑΠΕ σε όλη τη χώρα.

Με αυτόν τον τρόπο, η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών αποκτά σαφή χωρικά όρια και προχωρά με κανόνες βιωσιμότητας, προστασίας του περιβάλλοντος και σεβασμού στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

5) Πού δεν επιτρέπεται πλέον η εγκατάσταση αιολικών πάρκων;

Για πρώτη φορά η χώρα αποκτά σαφείς, αυστηρούς και ενιαίους κανόνες για τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων, βάζοντας τέλος στην αβεβαιότητα και διασφαλίζοντας ουσιαστική προστασία για το περιβάλλον, το τοπίο και τις τοπικές κοινωνίες.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θεσπίζει ξεκάθαρες ζώνες αποκλεισμού, ώστε η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας να προχωρήσει με τάξη, ισορροπία και σεβασμό στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

Αιολικά πάρκα εφεξής δεν επιτρέπονται, οριζόντια:

• Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης

• Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 m.

• Εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) – δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000. Επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα 2 προϋποθέσεις:

– προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και

– το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ)

• Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους

• Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών

• Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986

• Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ. χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης)

• Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό

• Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής.

• Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά

• Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ

• Σε ακτές κολύμβησης.

Με το νέο πλαίσιο, η χώρα αποκτά για πρώτη φορά έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που συνδυάζει την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της Ελλάδας, που δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά δύο πλευρές της ίδιας εθνικής στρατηγικής.

6) Σε ποιες περιοχές θα μπορούν να αναπτύσσονται αιολικά πάρκα;

Για πρώτη φορά το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ καθορίζει συγκεκριμένες «Περιοχές Καταλληλότητας» για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων, με βάση επιστημονικά και αντικειμενικά κριτήρια.

Αιολικά πάρκα θα μπορούν να αναπτύσσονται μόνο σε Δημοτικές Ενότητες με επαρκές αιολικό δυναμικό, όπως αυτό αποτυπώνεται στον επίσημο αιολικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ, και πάντα υπό αυστηρές προϋποθέσεις προστασίας του περιβάλλοντος και του τοπίου.

Επισημαίνεται ότι η χωροθέτηση αιολικών σταθμών επιτρέπεται μόνο σε αυτές τις περιοχές και υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ανωτέρω (ειδικότερους) περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κτλ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα με τη φέρουσα ικανότητα, όπως ισχύει έως σήμερα.

Στόχος είναι η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας να γίνεται οργανωμένα, με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.

7) Πώς προστατεύονται τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ ενισχύει την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, διασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ προχωρά με σεβασμό στην πολιτιστική ταυτότητα κάθε περιοχής.

Στις περιπτώσεις όπου σχεδιάζονται φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις κοντά σε μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, αρχαιολογικούς χώρους ή ζώνες προστασίας, προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης.

Η μελέτη αυτή αξιολογεί την οπτική ένταξη του έργου στο τοπίο, τη σχέση του με τον ιστορικό και πολιτιστικό χαρακτήρα της περιοχής, καθώς και την πιθανή επίδρασή του στην εικόνα σημαντικών μνημείων και αρχαιολογικών τόπων.

Στόχος είναι η βιώσιμη μετάβαση να προχωρά με ισορροπία, συνδυάζοντας την ενεργειακή ανάπτυξη με την ουσιαστική προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και του ιδιαίτερου χαρακτήρα των τοπίων της χώρας.

8) Γιατί η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί εθνική προτεραιότητα;

Η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποτελεί στρατηγική επιλογή για την ενεργειακή ασφάλεια, την ενεργειακή αυτονομία και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της χώρας.

Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και ενεργειακών προκλήσεων, οι ΑΠΕ μειώνουν την εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, ενισχύουν τη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος και συμβάλλουν στη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί βασικό πυλώνα του εθνικού και ευρωπαϊκού σχεδιασμού για την κλιματική ουδετερότητα, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων επενδύσεων και υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ έρχεται ακριβώς να στηρίξει αυτή τη μετάβαση, με σαφείς κανόνες, χωρική οργάνωση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

9) Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ περιορίζει ή διευκολύνει την ανάπτυξη των ΑΠΕ;

Με το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ ενισχύουμε το πλαίσιο για την ισορροπημένη ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Ελλάδα, με πιο σαφείς και αυστηρούς κανόνες, με σεβασμό στο περιβάλλον και μέριμνα για τις τοπικές κοινωνίες.

Με ξεκάθαρες περιοχές καταλληλότητας, ενιαίους κανόνες χωροθέτησης και σαφή όρια προστασίας, μειώνονται οι αβεβαιότητες, οι συγκρούσεις χρήσεων γης και οι καθυστερήσεις που συχνά δημιουργούσαν προβλήματα τόσο στις τοπικές κοινωνίες όσο και στις ίδιες τις επενδύσεις.

Για πρώτη φορά, η ανάπτυξη των ΑΠΕ εντάσσεται σε έναν ολοκληρωμένο εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό που συνδυάζει την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη αναπτυξιακή προοπτική κάθε περιοχής.

Με το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ, η χώρα αποκτά για πρώτη φορά τους σαφείς κανόνες και τον στρατηγικό σχεδιασμό που απαιτούνται για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των ΑΠΕ με σταθερό και βιώσιμο τρόπο.

10) Τι συμβαίνει με τα ήδη αδειοδοτημένα ή υπό διαδικασία αδειοδότησης έργα;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ διασφαλίζει τη συνέχεια και τη σταθερότητα των επενδύσεων που έχουν ήδη δρομολογηθεί, προστατεύοντας παράλληλα την ασφάλεια δικαίου.

Τα έργα που λειτουργούν ήδη, καθώς και όσα βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης, εξακολουθούν να διέπονται από το ισχύον χωροταξικό πλαίσιο.

Η πρόβλεψη αυτή αφορά έργα που είτε έχουν ήδη λάβει άδεια, είτε έχουν ήδη λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου περιβαλλοντικής αδειοδότησής τους, πριν από τη δημόσια διαβούλευση του νέου πλαισίου.

Με αυτόν τον τρόπο, προστατεύεται η ασφάλεια των επενδύσεων, αποφεύπονται αιφνίδιες αλλαγές κανόνων, ενώ παράλληλα τίθενται οριζόντιοι και ενιαίοι κανόνες χωροθέτησης για όλες τις νέες εγκαταστάσεις.

11) Τι προβλέπει το νέο ΕΧΠ για τον θαλάσσιο χώρο;

Για πρώτη φορά η χώρα αποκτά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού και για τον θαλάσσιο χώρο, συνδέοντας την ανάπτυξη των θαλάσσιων ΑΠΕ με τον συνολικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της Ελλάδας.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εισάγει ειδικούς κανόνες χωροθέτησης για αιολικές και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις στη θάλασσα, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία του θαλάσσιου χώρου για την ενεργειακή ασφάλεια, την ενεργειακή αυτονομία και τη γεωπολιτική θέση της χώρας.

Για πρώτη φορά προβλέπονται συγκεκριμένες περιοχές προστασίας και αποκλεισμού, ειδικά κριτήρια χωροθέτησης, καθώς και υποχρεωτικές εξειδικευμένες μελέτες για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων.

Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα περνά για πρώτη φορά σε μια νέα εποχή συνεκτικού χερσαίου και θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, με σαφείς κανόνες, στρατηγική κατεύθυνση και ισχυρές περιβαλλοντικές δικλίδες προστασίας.

12) Πώς προστατεύονται οι περιοχές με υψηλό τουριστικό ενδιαφέρον;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ αναγνωρίζει για πρώτη φορά με σαφή τρόπο ότι ο τουρισμός, το τοπίο και η ιδιαίτερη φυσιογνωμία πολλών περιοχών της χώρας αποτελούν εθνικό αναπτυξιακό κεφάλαιο που πρέπει να προστατεύεται.

Γι’ αυτό προβλέπονται αυστηροί περιορισμοί στην ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης, όπως αυτές καθορίζονται από το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.

13) Τι αλλάζει για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του δικτύου Natura 2000;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εισάγει για πρώτη φορά ένα ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο προστασίας για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του δικτύου Natura 2000, δηλαδή τις περιοχές που προστατεύουν ειδικά την ορνιθοπανίδα της χώρας.

Στις περιοχές αυτές, η εγκατάσταση αιολικών πάρκων επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση και υπό πολύ αυστηρές προϋποθέσεις.

Συγκεκριμένα, απαιτείται, σωρευτικά:

• να προβλέπεται ρητά από την εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη της περιοχής,

• και να τεκμηριώνεται υψηλό αιολικό δυναμικό άνω των 7,5 m/s.

Στόχος είναι η ανάπτυξη των ΑΠΕ να προχωρά με επιστημονικά κριτήρια, περιβαλλοντική ευθύνη και ισορροπία ανάμεσα στην ενεργειακή μετάβαση και την προστασία του φυσικού πλούτου της χώρας.

14) Τι σημαίνει η συγχρονισμένη προσέγγιση με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία;

Για πρώτη φορά η χώρα προχωρά ταυτόχρονα στον σχεδιασμό τριών κρίσιμων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων – για τις ΑΠΕ, τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία – ώστε οι μεγάλες αναπτυξιακές πολιτικές να λειτουργούν συντονισμένα και όχι αποσπασματικά.

Αυτό σημαίνει ότι η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ δεν εξετάζεται πλέον μεμονωμένα, αλλά σε συνάρτηση με τις τουριστικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική ανάπτυξη, τις χρήσεις γης και τις ανάγκες προστασίας του περιβάλλοντος και του τοπίου.

Με αυτόν τον τρόπο, η χώρα αποκτά έναν σύγχρονο και στρατηγικό χωροταξικό σχεδιασμό με ορίζοντα δεκαετιών.

15) Ποιες είναι οι βασικές οικονομικές και αναπτυξιακές επιπτώσεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί ένα σαφές, ενιαίο και προβλέψιμο πλαίσιο κανόνων για την ανάπτυξη των ΑΠΕ σε όλη τη χώρα.

Με ξεκάθαρους όρους χωροθέτησης, ζώνες προστασίας και συγκεκριμένα όρια ανάπτυξης, μειώνεται σημαντικά η αβεβαιότητα για επενδύσεις και αδειοδοτήσεις, ενώ ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου για πολίτες, επενδυτές και τοπικές κοινωνίες.

Η χώρα αποκτά πλέον ένα σταθερό πλαίσιο κανόνων, ώστε η ανάπτυξη των ΑΠΕ να προχωρά με βιώσιμο τρόπο, χωρική ισορροπία και μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό ορίζοντα.

16) Πώς διασφαλίζεται η συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση των νέων ρυθμίσεων;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ τίθεται σε δημόσια διαβούλευση για 35 ημέρες, ώστε πολίτες, τοπικές κοινωνίες, δήμοι, επιστημονικοί φορείς και επιχειρήσεις να συμμετάσχουν ενεργά στη διαμόρφωση του νέου πλαισίου.

Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει διαφάνεια, δημόσιο διάλογο και ουσιαστική συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων πλευρών σε έναν σχεδιασμό που αφορά το μέλλον της ενέργειας, του περιβάλλοντος και της ανάπτυξης της χώρας.

17) Ποιο είναι το όραμα για τις ΑΠΕ έως το 2050;

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ αποτελεί μέρος ενός συνολικού εθνικού σχεδιασμού με ορίζοντα το 2050, που στόχο έχει να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, την ενεργειακή αυτονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.

Το πλαίσιο ευθυγραμμίζεται με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και προβλέπει περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, ενίσχυση των υποδομών αποθήκευσης ενέργειας και των διασυνδέσεων, καλύτερη αξιοποίηση του χερσαίου και θαλάσσιου δυναμικού της χώρας και σταδιακή μετάβαση σε ένα πιο καθαρό, ανθεκτικό και σύγχρονο ενεργειακό μοντέλο.

Στόχος είναι η Ελλάδα να παραμείνει ισχυρός ενεργειακός κόμβος στη νοτιοανατολική Ευρώπη, συνδυάζοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη με την προστασία του περιβάλλοντος, τη χωρική ισορροπία και τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.

Όπως τόνισε κατά το κλείσιμο της πολύωρης συζήτησης του νομοσχεδίου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, όλες οι διατάξεις του νομοσχεδίου έχουν ένα κοινό παρονομαστή: Το συμφέρον της πατρίδας μας, του πολίτη, για το παρόν και το μέλλον,

• με τη βιωσιμότητα της ενέργειας μέσω του εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου για τις ΑΠΕ,
• με την απλοποίηση, την επιτάχυνση, τη διαφάνεια και τις διαδικασίες αδειοδότησης,
• με ενίσχυση της ενεργειακής δημοκρατίας μέσω και της δρομολόγησης της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών στο μπαλκόνι,
• με σαφείς κανόνες στο δίκτυο Natura, που προστατεύει τη βιοποικιλότητα και τάσσεται υπέρ των 425.000 μόνιμων κατοίκων που διαβιούν σε 2.300 οικισμούς εντός περιοχών Natura,
• με ενεργειακή διαφοροποίηση, μετάβαση, ασφάλεια για το σήμερα και το αύριο.

Η ενεργειακή ασφάλεια, πρόσθεσε, είναι συνώνυμη, πια, της εθνικής ασφάλειας. «Και η χώρα μας, με τις υφιστάμενες υποδομές και την ενεργειακή μας πολιτική, αποτελεί πλέον αδιαμφισβήτητο πυλώνα σταθερότητας και ανθεκτικότητας της ευρύτερης περιοχής».

Εξάλλου, και αναφερόμενος σε βήματα που έπρεπε να έχουν γίνει, είπε ότι έχουμε μείνει πίσω στο θέμα της αποθήκευσης και στο ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ. «Ναι, η πατρίδα μας έχει μείνει πίσω στην αποθήκευση. Έγινε όμως το πρώτο βήμα. Την 1η Απριλίου, πριν από 30 μέρες, είχαμε 32 ΜW, και δύο μπαταρίες. Και προχωρούμε γρήγορα, στις επόμενες εβδομάδες, να φτάσουμε στα 100 ΜW. Και μέχρι το τέλος του χρόνου, να φτάσουμε τα 700 MW, και να περάσουμε το 1 GW το ‘27».

Για το ειδικό χωροταξικό των ΑΠΕ, είπε ότι «το ολοκληρώνουμε και θα παρουσιαστεί τις επόμενες εβδομάδες. Προσπαθούμε τώρα να οργανώσουμε το χώρο, το πού θα μπορούμε να έχουμε ΑΠΕ, και γιατί, με ποια λογική, και να κριθούν οι επιλογές που κάνουμε στο Υπουργείο. Με διαφάνεια. Να εξηγήσουμε, πού επιλέγουμε να δώσουμε έμφαση και που λέμε όχι. Το “Όχι άλλα. Όχι ξανά”. Αυτό το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ, θα παρουσιαστεί σε δύο εβδομάδες» είπε ο κ. Παπασταύρου.