• Έρευνα δείχνει ότι τα αγενή prompts προς το ChatGPT αποδίδουν υψηλότερη ακρίβεια σε σύγκριση με τα ευγενικά.
• Τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με προηγούμενες μελέτες, αποκαλύπτοντας πόσο ευαίσθητα είναι τα AI μοντέλα στη διατύπωση.
• Οι ερευνητές τονίζουν ότι, παρά το επιστημονικό ενδιαφέρον, η αγένεια δεν αποτελεί προτεινόμενη πρακτική για πραγματικές εφαρμογές.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Οι αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ που έχουν αναλάβει την εξιχνίαση της υπόθεσης, στρέφουν πλέον τις έρευνες στον εντοπισμό των όπλων τους, στους ρόλους που είχε κάθε ένας από αυτούς, αλλά και στη σύλληψη άλλων εμπλεκομένων προσώπων που σχετίζονται με την τοποθέτηση βόμβας, αλλά και τις δύο δολοφονίες. 

Συγκεκριμένα, η έρευνα των Αρχών θα στηριχτεί σε μεγάλο βαθμό στα δείγματα DNA και χωρίζεται σε τέσσερις φάσεις, προσπαθώντας κυρίως να εντοπίσουν τα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν, τους ρόλους που είχαν, αλλά και πιθανούς συνεργούς.

Μέχρι και αργά το βράδυ της Τρίτης (4/11) οι συλληφθέντες κρατούσαν στόματα ερμητικά κλειστά, δεν συνεργάζονταν με τους αξιωματικούς και δεν απαντούσαν σε ερωτήσεις γύρω από τις εκτελέσεις.

Οι Αρχές προσπαθούν να βρουν απαντήσεις στα τέσσερα σημαντικά ερωτήματα:

1. Ποιοι συμμετείχαν στην τοποθέτηση εκρηκτικού μηχανισμού στο σπίτι της μίας οικογένειας
2. Ποιοι έχουν πυροβολήσει και προς ποια κατεύθυνση κατά την ανταλλαγή πυρών ανάμεσα στις δύο οικογένειες
3. Ποιος πυροβόλησε και σκότωσε τον 39χρονο
4. Ποιος πυροβόλησε από ύψωμα και σκότωσε την 56χρονη γυναίκα

Η ίδια, μιλώντας στον ΑΝΤ1, τονίζει πως «μέχρι και σήμερα δεν μας έχει ενοχλήσει καμία Αρχή, ούτε εμάς, ούτε την οικογένειά μας», ενώ ξεκαθαρίζει ότι «δεν εμπλεκόμαστε σε καμία από αυτές τις υποθέσεις και τις κατηγορίες που μας προσάπτουν τις τελευταίες ημέρες» και κάνει λόγω για «απολύτως ψευδείς πληροφορίες».

Ένα από τα στοιχεία που προκάλεσαν ιδιαίτερο θόρυβο είναι η Ferrari που φέρεται να συνδέεται με τον σύντροφο της Καλλιόπης Σεμερτζίδου. Το πολυτελές αυτοκίνητο έγινε αντικείμενο συζήτησης, με πολλούς να αμφισβητούν τη συμβατότητά του με τα δηλωμένα εισοδήματα. Η ίδια δίνει τη δική της εξήγηση.

Και συνέχισε λέγοντας: “Η οικογένεια του Χρήστου είναι τρίτης γενιάς κτηνοτρόφοι και αποτελεί μία από τις πιο παραγωγικές οικογένειες στην περιοχή, με μεγάλη κτηνοτροφική μονάδα. Ως αγροκτηνοτροφική οικογένεια, που δραστηριοποιείται με το συγκεκριμένο επάγγελμα ως κύριο βιοποριστικό μέσο, έχουμε λάβει τις νόμιμες επιδοτήσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ που μας αναλογούν.Την Φεράρι την έχει αγοράσει ο σύντροφός μου από το 2004 και δεν την έχουμε κρύψει.Κάθε προσπάθεια να μας δυσφημήσουν είναι απορριπτέα και άδικη.”

Ακολουθούν 16 χρήσιμες ερωτήσεις – απαντήσεις:

1. Τι να περιμένουμε ότι θα αλλάξει στην Ελλάδα με βάση τον προϋπολογισμό;

Ο Προϋπολογισμός του 2025 δείχνει πως η κυβέρνηση καταφέρνει να ισορροπήσει αποτελεσματικά τη δημοσιονομική υπευθυνότητα με την οικονομική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Ελλάδα την επόμενη χρονιά θα σημειώσει το τέταρτο υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα μειώσει το συνολικό της έλλειμμα κοντά στο μηδέν και θα καταγράψει τον ταχύτερο ρυθμό μείωσης του δημόσιου χρέους ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη.

Η πολιτική μείωσης των φόρων που εφαρμόζεται τα τελευταία πέντε χρόνια έχει αποφέρει αυξημένα έσοδα, χάρη στη σημαντική ανάπτυξη της οικονομίας – υψηλότερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης – και στις δράσεις για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, τα αποτελέσματα των οποίων είναι ήδη ορατά.

Η φιλοεπενδυτική πολιτική συνεχίζεται δυναμικά, με τις επενδύσεις και τις εξαγωγές να αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω το 2025. Οι δημόσιες επενδύσεις, που ήδη υπερδιπλασιάστηκαν το 2024 σε σύγκριση με το 2019, θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο, ενώ η ανεργία προβλέπεται να επιστρέψει στα επίπεδα προ κρίσης. Αυξάνονται παράλληλα, σε σχέση με το 2019 οι δαπάνες για την υγεία κατά 74% και για την άμυνα κατά 73%.

Συνοπτικά, ο Προϋπολογισμός του 2025 αντικατοπτρίζει μια ισορροπημένη στρατηγική που ανταποκρίνεται στις εθνικές και κοινωνικές ανάγκες, διορθώνει τις συνέπειες της κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας και ανεβάζει την Ελλάδα ψηλότερα.

2. Στο νέο Προϋπολογισμό φαίνεται ότι το κράτος εισέπραξε το 2024 επιπλέον 3,7 δισ. από φόρους. Πώς γίνεται να αυξάνονται τα φορολογικά έσοδα ενώ εσείς υποστηρίζετε ότι δεν αυξήσατε τους φόρους;

Πράγματι, τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται χωρίς να αυξάνονται οι φόροι, επειδή η οικονομία αναπτύσσεται και η φοροδιαφυγή περιορίζεται με παρεμβάσεις όπως η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και η εφαρμογή του myDATA που υιοθέτησε το υπουργείο Οικονομικών. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος να αυξάνει κανείς τα δημόσια έσοδα, για να μπορεί να μειώσει φόρους ή να αυξήσει στοχευμένα τις δημόσιες δαπάνες χωρίς τις αρνητικές επιπτώσεις που επιφέρει στην ανάπτυξη η αύξηση των φορολογικών συντελεστών.  Συγκεκριμένα: 

-Το 2024 τα έσοδα από φόρους προβλέπεται να είναι πράγματι υψηλότερα κατά 3,7 δισ. σε σχέση με τον Προϋπολογισμό. Που οφείλεται αυτή η αύξηση:

ï1 δισ. παραπάνω είναι τα έσοδα από τον ΦΠΑ, που είναι το αποτέλεσμα του περιορισμού της φοροδιαφυγής και της επέκτασης των ηλεκτρονικών συναλλαγών, καθώς τόσο η κατανάλωση όσο και ο πληθωρισμός δεν διαφέρουν σημαντικά από αυτά που προέβλεπε ο Προϋπολογισμός του 2024.

ï1 δισ. επίσης είναι η αύξηση των εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων που οφείλεται στη μείωση της ανεργίας και την αύξηση των μισθών (τα έσοδα από τη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών είχαν ήδη περιληφθεί στο στόχο του 2024). Είναι ενδεικτικό ότι η αύξηση των αμοιβών το 2024 υπολογίζεται σε 5,2% το 2024 έναντι 3,8% που προέβλεπε ο Προϋπολογισμός.

ï1,15 δισ. επιπλέον είναι η αύξηση των εσόδων από τα νομικά πρόσωπα (εταιρείες), που είναι επίσης αποτέλεσμα των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, και την έκτακτη εισφορά στα διυλιστήρια που ήταν 300 εκατ..

Το υπόλοιπο ποσό σχετίζεται κατά βάση με αυξημένες εισπράξεις λόγω της ανάπτυξης της οικονομίας.

-Για το 2025 προβλέπεται ότι τα έσοδα από φόρους θα φθάσουν στα 69,2 δισ. με βάση τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη της οικονομίας, την περαιτέρω μείωση της ανεργίας, την αύξηση των αποδοχών, κλπ. Δεν έχουν προβλεφθεί επιπλέον έσοδα από τον περαιτέρω περιορισμό της φοροδιαφυγής, συνεπώς όποια πρόοδος υπάρξει στο σημείο αυτό με τις παρεμβάσεις που θα εφαρμοστούν το επόμενο έτος, θα οδηγήσει σε υπεραπόδοση του Προϋπολογισμού. 

Συμπερασματικά, το 2024 το Δημόσιο εισέπραξε 1,8 δισ. επιπλέον (1 δισ. από ΦΠΑ και 800 εκατ. από τα νομικά πρόσωπα) λόγω του περιορισμού της φοροδιαφυγής, χωρίς να αυξηθεί κανένας φόρος και άλλο 1 δισ. από την αύξηση των αμοιβών και την μείωση της ανεργίας. Αυτά είναι τα απτά αποτελέσματα που πέτυχε η κυβέρνηση στο μέτωπο της φοροδιαφυγής, στην πράξη και όχι στα λόγια. Έτσι επιτυγχάνονται όχι μόνο θετικά οικονομικά αποτελέσματα αλλά αντιμετωπίζεται επιπλέον η κοινωνική αδικία, κάποιοι να πληρώνουν περισσότερα επειδή ορισμένοι άλλοι φοροδιαφεύγουν.

3. Με την ανάπτυξη και την πάταξη της φοροδιαφυγής όπως λέτε, ο Προϋπολογισμός εμφανίζει υψηλότερα πλεονάσματα από το στόχο. Γιατί λοιπόν η κυβέρνηση δεν διαθέτει περισσότερα χρήματα για κοινωνική πολιτική;

Πρώτα από όλα να υπενθυμίσουμε ότι πριν από τα Χριστούγεννα θα υπάρξουν έκτακτα μέτρα στήριξης των ευάλωτων χάρη στην υπεραπόδοση του Προϋπολογισμού. Και να προσθέσουμε ότι υπάρχουν δύο συμπληρωματικοί Προϋπολογισμοί το 2024 οι οποίοι χάρη στην υπεραπόδοση των εσόδων θα στηρίξουν πιο αποτελεσματικά δημόσιες επενδύσεις για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Όλα αυτά είναι προς όφελος της κοινωνίας.

Πρέπει να θυμίσουμε επίσης ότι με αυτήν την κυβέρνηση ξεπάγωσαν οι αποδοχές στο Δημόσιο, οι συντάξεις αυξάνονται με βάση τον κανόνα ΑΕΠ/ πληθωρισμού, αυξάνονται επίσης οι αποδοχές για εφημερίες, ένστολους, το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, το επίδομα γέννησης κ.α. Και παράλληλα αυξήθηκε το αφορολόγητο για οικογένειες, μειώθηκαν και συνεχίζουν να μειώνονται οι ασφαλιστικές εισφορές, μειώνεται περαιτέρω ο ΕΝΦΙΑ για τις ασφαλισμένες κατοικίες, επιστρέφεται μόνιμα ο ΕΦΚ στους αγρότες και με νέο σύστημα, ενώ θεσπίζεται φοροαπαλλαγή για κενά σπίτια που θα ενοικιαστούν. 

Πέραν αυτών, ο κύριος λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση ζήτησε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδέχθηκε να αυξηθούν οι δαπάνες του 2025 κατά ποσοστό υψηλότερο (3,7%) σε σχέση με τις αρχικές κατευθύνσεις είναι ακριβώς η υπεραπόδοση του Προϋπολογισμού. Αν δεν υπήρχαν τα θετικά αποτελέσματα στη φοροδιαφυγή και την ανάπτυξη φέτος, τα διαθέσιμα κονδύλια για το 2025 θα ήταν λιγότερα και αντίστοιχα μικρότερες οι κοινωνικές παροχές. 

Όλα αυτά γίνονται τηρώντας τους δημοσιονομικούς στόχους που συνδέονται με την ετήσια αύξηση πρωτογενών δαπανών. Η αύξηση της απασχόλησης, των μισθών και ευρύτερα του βιοτικού επιπέδου δεν είναι εφικτή χωρίς υγιή δημοσιονομικά, ειδικά σε μια χώρα που εξακολουθεί, παρά την μεγάλη μείωση του, να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 

4. Μας λέτε ότι με την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής θα μειώσετε τους φόρους. Όμως για μισθωτούς, συνταξιούχους και γενικά τους συνεπείς φορολογούμενους δεν μειώθηκε η φορολογία παρά τα αυξημένα έσοδα από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές μειώσεις φόρων που ενισχύουν τα εισοδήματα των πολιτών και θα συνεχίσει στον ίδιο δρόμο που εξασφαλίζει ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη. Αναφέρεται ενδεικτικά η μείωση του εισαγωγικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 9% πράγμα που είναι ακόμα μεγαλύτερο όφελος για τους φτωχότερους. Αναφέρονται επίσης η μείωση της φορολογίας εισοδήματος ειδικά για τις οικογένειες με παιδιά, η μείωση του ΕΝΦΙΑ και των ασφαλιστικών εισφορών, η κατάργηση της ασφαλιστικής εισφοράς αλληλεγγύης για τους συνταξιούχους. Μειώσαμε 50 φόρους κατά τη διάρκεια της πρώτης μας θητείας, άλλους 10 κατά τον πρώτο χρόνο μετά τις εκλογές του 2023 και προχωρούμε το 2025 σε μείωση άλλων 12 φόρων.

Άλλωστε σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα το 2023 είχε τη μεγαλύτερη μείωση ως προς το ΑΕΠ μεταξύ των «27» καθώς το ποσοστό των φόρων ως προς το ΑΕΠ μειώθηκε από 42,8% το 2022 σε 40,7% το 2023. Η κυβέρνηση εφαρμόζοντας το σωστό μείγμα πολιτικής έχει καταφέρει να έχει παραπάνω έσοδα, με χαμηλότερους φόρους.

5. Ποιες είναι οι αυξήσεις αποδοχών που θα εφαρμοστούν μέχρι το τέλος της χρονιάς και το 2025;

Προβλέπονται οι ακόλουθες αυξήσεις αποδοχών για το 2025: 

1. Αύξηση των συντάξεων κατά 2,4%.

2. Οριζόντια αύξηση των μισθών στο Δημόσιο ώστε ο εισαγωγικός να μην υπολείπεται του επιπέδου του κατώτατου μισθού. 

3. Κίνητρο προσέλκυσης ιατρών σε προβληματικές και άγονες περιοχές. 

4. Αύξηση κατά 20% της αποζημίωσης των νυχτερινών των ένστολων (αστυνομία, πυροσβεστικό σώμα, λιμενικό, ένοπλες δυνάμεις).

5. Αύξηση του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος για τα περιφερειακά Πανεπιστήμια.

6. Αύξηση των αποδοχών σπουδαστών στρατιωτικών σχολών.

Επιπλέον τον Δεκέμβριο του 2024 θα δοθούν οι ακόλουθες ενισχύσεις:

7. Έκτακτη οικονομική ενίσχυση σε συνταξιούχους με προσωπική διαφορά 100 έως 200 ευρώ.

8. Μία επιπλέον δόση στους δικαιούχους επιδόματος παιδιού του ΟΠΕΚΑ.

9. Ενίσχυση 200 ευρώ για δικαιούχους επιδομάτων αναπηρίας του e-ΕΦΚΑ. 

10. Ενίσχυση 200 ευρώ για δικαιούχους επιδόματος ΑΜΕΑ ΟΠΕΚΑ. 

11. Ενίσχυση 200 ευρώ για τους ανασφάλιστους υπερήλικες.

12. Επιπλέον 50% του μηνιαίου επιδόματος στους δικαιούχους του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. 

6. Και ποιοι φόροι θα μειωθούν την επόμενη χρονιά;

Οι 12 μειώσεις φόρων το 2025 είναι οι εξής:

1. Μείωση 1% των ασφαλιστικών εισφορών από 1/1/2025.
2. Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
3. Μονιμοποίηση της επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο.
4. Απαλλαγή φόρου εισοδήματος για κενά ακίνητα που θα ενοικιαστούν. 
5. Απαλλαγή από ΦΠΑ για νέα κτίρια (επέκταση το 2025).
6. Κατάργηση τέλους σταθερής τηλεφωνίας για συνδέσεις με οπτική ίνα.
7. Απαλλαγή από το φόρο ασφαλίστρου (15%) συμβολαίων υγείας για παιδιά έως 18 ετών.
8. Φοροαπαλλαγή οικειοθελών παροχών επιχειρήσεων υπέρ νέων γονέων.
9. Μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 20% για κατοικίες που ασφαλίζονται για φυσικές καταστροφές.
10. Αυτοτελής φορολόγηση εφημεριών ιατρών ΕΣΥ με συντελεστή 22%.
11. Κίνητρα συγχωνεύσεων και εξαγορών.
12. Μείωση φόρων χαρτοσήμου σε μια σειρά από συναλλαγές.

7. Πώς συνδυάζεται η φιλοαναπτυξιακή πολιτική που λέτε ότι εφαρμόζετε, με τα υψηλά πλεονάσματα; Αφού η σφιχτή δημοσιονομική πολιτική περιορίζει την ανάπτυξη.

Η κυβέρνηση εφαρμόζει το κατάλληλο μείγμα πολιτικής που συνδυάζει τη δημοσιονομική σύνεση με την ανάπτυξη. Και αυτό αποδεικνύεται με στοιχεία:

Η Ελλάδα παρουσιάζει πολύ υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τη ΕΕ και την ευρωζώνη (2,3% το 2023, 2,2% το 2024 και 2,3% το 2025 με αντίστοιχους ρυθμούς 0,4 %, 0,9% και 1,5% για την ΕΕ).

Ταυτόχρονα η Ελλάδα το 2025 θα έχει το τέταρτο υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, συνολικό έλλειμμα που θα αγγίξει το μηδέν και τους ταχύτερους ρυθμούς μείωσης του δημόσιου χρέους στο σύνολο των 27 κρατών – μελών της ΕΕ. Πράγμα πολύ σημαντικό σε περίοδο διεθνών αναταράξεων.

Έχουμε ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις επειδή καταφέρνουμε, με λιγότερους φόρους να έχουμε περισσότερα έσοδα μειώνοντας τη φοροδιαφυγή και ταυτόχρονα επιτυγχάνουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από την ΕΕ.

8. Ποιες είναι οι παρεμβάσεις για την Υγεία και την Παιδεία στον Προϋπολογισμό του 2025;

Στην Υγεία το 2025 οι δαπάνες θα είναι αυξημένες κατά 74% σε σχέση με το 2019. Η αύξηση είναι η μεγαλύτερη σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα υπουργεία.  Ειδικά οι δαπάνες για τα νοσοκομεία θα είναι αυξημένες κατά 120% σε σχέση με το 2019. Προς αυτήν την κατεύθυνση αξιοποιήθηκαν πόροι από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Παράλληλα προβλέπεται αύξηση των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και του Ταμείου Ανάκαμψης κατά 285 εκατ. ώστε να επιταχυνθεί η ανακαίνιση των νοσοκομείων και των κέντρων υγείας, καθώς και οι απαραίτητες πιστώσεις ώστε να καλυφθεί η απώλεια εσόδων του ΕΟΠΥΥ από τη μείωση κατά μία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών για υγειονομική περίθαλψη.

Για το Υπουργείο Παιδείας ο τακτικός Προϋπολογισμός αυξάνεται κατά 141 εκατ. έναντι του Προϋπολογισμού 2024, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων εκτός Ταμείου Ανάκαμψης αυξάνεται κατά 115 εκατ. έναντι του Προϋπολογισμού 2024. Το Ταμείο Ανάκαμψης είχε αυξημένες απορροφήσεις το 2024 (305 εκατ.) και αναμένονται να απορροφηθούν άλλα 202 εκατ. το 2025.

9. Ποιο είναι το κόστος για τα εξοπλιστικά προγράμματα που υλοποιεί η κυβέρνηση;

Η εξυγίανση των οικονομικών του κράτους επιτρέπει την κάλυψη εθνικών αναγκών όπως η ενίσχυση των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Οι φυσικές παραλαβές – καθώς αναμένεται μεταξύ άλλων η παραλαβή των φρεγατών Belharra –αναμένεται να αυξηθούν κατά 746 εκατ. το 2025 και να διαμορφωθούν σε 1,641 δισ. έναντι 896 εκατ.  το 2024. Συνολικά οι δαπάνες για την Άμυνα το 2025 θα είναι αυξημένες κατά 73% σε σχέση με το 2019. Η δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση στον Προϋπολογισμό μετά την αύξηση των δαπανών για την υγεία. Είναι έμπρακτη απόδειξη ότι η κυβέρνηση στηρίζει τις Ένοπλες Δυνάμεις και θωρακίζει την Ελλάδα από οποιαδήποτε επιβουλή.

10. Τι απαντάτε σε όσους υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις των μισθών εξανεμίζονται από την ακρίβεια. Γιατί δεν προχωράτε σε μείωση του ΦΠΑ ώστε να πέσουν οι τιμές;

Κανείς δεν αγνοεί ότι η ακρίβεια περιορίζει την αγοραστική δύναμη των πολιτών, και ότι το πρόβλημα του πληθωρισμού όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς οξύνθηκε τα προηγούμενα χρόνια. Αντιλαμβανόμαστε πλήρως τους πολίτες. Όμως δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε και τα εξής:

Πρώτον, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, κατά την περίοδο 2019-2023 το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα μας αυξήθηκε κατά 8,5% έναντι 3,3% στην ΕΕ.

Δεύτερον, το μέσο διαθέσιμο εισόδημα κατά την ίδια περίοδο αυξήθηκε κατά 22,9% έναντι 18% στην ΕΕ. Η αύξηση του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος στην Ελλάδα είναι αρκετά μεγαλύτερη από τη σωρευτική αύξηση των τιμών (22,9% έναντι 13,1%).

Τρίτον, αν συμπεριλάβουμε και το 2024, η αύξηση των αποδοχών από το 2019 έως το 2024 για μισθωτό που λαμβάνει τον κατώτατο μισθό, ανέρχεται σε περίπου 28%, ενώ οι συνολικές αμοιβές εξαρτημένης εργασίας αυξήθηκαν κατά 20%. Αντίστοιχα στο διάστημα 2019 – 2024 η σωρευτική αύξηση του γενικού δείκτη τιμών υπολογίζεται σε 16,5%. Δηλαδή οι αποδοχές αυξήθηκαν τόσο στους εργαζόμενους με τον κατώτατο μισθό όσο και συνολικά αντισταθμίζοντας τις αυξήσεις του πληθωρισμού.

Επίσης και το 2025 προβλέπεται αύξηση των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας κατά 3,4% και των αμοιβών ανά εργαζόμενο κατά 2,7%, δηλαδή με ρυθμό μεγαλύτερο του πληθωρισμού που αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,1%. Η δε Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το 2025 προβλέπει ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας κατά 4,1% και των αμοιβών ανά εργαζόμενο κατά 3,2%.

Από όλα τα παραπάνω, προκύπτει σαφώς ότι παρά το πληθωριστικό σοκ που πυροδότησε η ενεργειακή κρίση του 2022, οι αμοιβές των εργαζομένων έχουν αυξηθεί σε πραγματικούς όρους, κάτι το οποίο αποτυπώνεται και στην αύξηση της κατανάλωσης, των καταθέσεων και της μείωσης του ιδιωτικού χρέος. 

Τα εισοδήματα ενισχύονται με μόνιμα μέτρα μείωσης φόρων και αύξησης αποδοχών όπως αυτά που εφαρμόζει η κυβέρνηση, με αύξηση των επενδύσεων που μεγαλώνει την πίτα της οικονομίας, και με παρεμβάσεις ενίσχυσης του ανταγωνισμού. Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν, ούτε γίνονται θαύματα. Αλλά σαφώς υπάρχει πρόοδος.

Σε σχέση με τον ΦΠΑ έχουμε επισημάνει εξάλλου ότι – όπως έγινε και σε άλλες χώρες όπου το μέτρο εφαρμόστηκε – καταλήγει σε μείωση των εσόδων του Δημοσίου χωρίς να επωφελούνται οι καταναλωτές αλλά οι ενδιάμεσοι στην αλυσίδα εφοδιασμού. Στις παρούσες οικονομικές συνθήκες, η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου εξυπηρετείται καλύτερα από την μείωση της άμεσης φορολογίας εισοδήματος, η οποία και το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων αυξάνει, και είναι φιλικότερη προς την ανάπτυξη λόγω της θετικής της επίδρασης στις επενδύσεις και την κινητροδότηση της αυξημένης συμμετοχής στην αγορά εργασίας.

11. Μια από τις βασικές αιτίες της κρίσης ήταν το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Το γεγονός ότι και πάλι οι εισαγωγές αυξάνονται πιο γρήγορα από τις εξαγωγές δεν είναι ανησυχητικό;

Παρακολουθούμε πολύ στενά τις εξελίξεις στον τομέα αυτό. Αντικειμενικά οι όποιες εξελίξεις συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με έκτακτα γεγονότα. Το 2020 ήταν η χρονιά του κορονοϊού η οποία έπληξε σημαντικά τα έσοδα μας από τουρισμό, και το ίδιο ισχύει (σε μικρότερο αλλά σημαντικό βαθμό) και για το 2021. Το 2022 ήταν η χρονιά της ενεργειακής κρίσης, η οποία έπληξε σφοδρά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και μέρος του σημαντικού αυτού κόστους μεταφέρθηκε και το 2023. 

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, για την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2024 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά περίπου 1 δισ. σε σχέση με το 2023. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται αφενός στη μείωση (2,4%) της αξίας των εξαγωγών αγαθών λόγω της πτώσης των τιμών των καυσίμων και σε αύξηση (1,9%)  των εισαγωγών η οποία όμως οφείλεται κυρίως στην αύξηση των εισαγωγών βιομηχανικών αγαθών και εξοπλισμού (λόγω της αύξησης των βιομηχανικών επενδύσεων και της παραγωγής) και λιγότερο σε καταναλωτικά αγαθά. Αντίθετα, το ισοζύγιο υπηρεσιών (τουρισμός, μεταφορές) εμφανίζει μεγαλύτερο πλεόνασμα (16 δισ. στο 8μηνο έναντι 15,5 δισ. πέρυσι)

Υπενθυμίζεται ότι από το 2019 έως το 2024 οι επενδύσεις σε τρέχουσες τιμές έχουν αυξηθεί κατά 84%, που είναι η μεγαλύτερη αύξηση σε όλη την ΕΕ, οι εξαγωγές την ίδια περίοδο έχουν αυξηθεί 44% ενώ έχουν διπλασιαστεί ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση με το 2008. Επίσης, την περίοδο 2020–2022 το μερίδιο των αγαθών στις εξαγωγές ξεπέρασε σημαντικά το αντίστοιχο μερίδιο των υπηρεσιών και το 2023 η αναλογία ήταν περίπου 50-50, (ενώ παλιότερα η αναλογία ήταν 2 προς 3). Ταυτόχρονα, έχει αυξηθεί το μερίδιο των εξαγωγών υψηλής τεχνολογίας στο σύνολο των εξαγωγών αγαθών. 

Τα στοιχεία δείχνουν λοιπόν ότι το παραγωγικό μοντέλο αλλάζει με σημαντικό ρυθμό. Θα συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση, στοχεύοντας σε υψηλή ανταγωνιστικότητα για τα ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες, περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων και ακόμα μεγαλύτερη εξωστρέφεια για την οικονομία μας. 

12.Γιατί η κυβέρνηση σπεύδει να αποπληρώσει μεγαλύτερο τμήμα του δημόσιου χρέους από αυτό που είμαστε υποχρεωμένοι να εξυπηρετούμε;  

Για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι η αποπληρωμή των δανείων μειώνει τους τόκους που καταβάλλει κάθε χρόνο ο Προϋπολογισμός, δηλαδή οι φορολογούμενοι. Υπενθυμίζεται ότι η δαπάνη για τόκους είναι της τάξης του 3% του ΑΕΠ. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η πρόωρη αποπληρωμή στέλνει διεθνώς το μήνυμα της εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών (σε μια περίοδο που πολλές και μεγάλες χώρες της ΕΕ αντιμετωπίζουν υπερβολικά ελλείμματα) και ενισχύει, σε ταραγμένους καιρούς, την εμπιστοσύνη των αγορών και των επενδυτών. Αυτό με τη σειρά του έχει θετικά αποτελέσματα στο κόστος δανεισμού του ελληνικού δημοσίου, όπως επιβεβαιώνεται και από τα θετικά αποτελέσματα που είχαν όλες οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους από το 2019 και ύστερα. Είναι ενδεικτικό ότι το 2024 το ελληνικό δεκαετές ομόλογο διαπραγματεύεται με χαμηλότερη απόδοση έναντι του ιταλικού και προσεγγίζει την απόδοση του ισπανικού. Η μείωση αυτή περνάει και στα επιτόκια δανεισμού του ιδιωτικού τομέα, και των επιχειρήσεων αλλά και των νοικοκυριών. Και μικρότερα επιτόκια δανεισμού για τις επιχειρήσεις σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη απασχόληση και υψηλότερους μισθούς. Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να ξεχνάμε και το στοιχείο της δικαιοσύνης ανάμεσα στις παρούσες και τις μελλοντικές γενιές, το οποίο υπηρετεί μια σωστή πολιτική έγκαιρης αποπληρωμής του υψηλού δημοσίου χρέους. Εν πάση περιπτώσει θυμίζουμε σε όλους όσοι ασκούν κριτική ότι χάρη στη δική μας στρατηγική για τη μείωση του χρέους, αλλά και χάρη στην επενδυτική βαθμίδα, οι Έλληνες φορολογούμενοι θα πληρώσουν 800 εκατ. ευρώ λιγότερα σε βάθος δεκαετίας μόνο για όσα δανείστηκε η χώρα το 2024,

13.Ωστόσο το χρέος παραμένει το υψηλότερο στην ΕΕ.

Η χώρα μας πέτυχε την γρηγορότερη μείωση δημοσίου χρέους που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της ευρωζώνης, γεγονός που οφείλεται στην ανάπτυξη της οικονομίας και τη συνετή δημοσιονομική πολιτική. Ο λόγος του Δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ ήταν 209,4% του ΑΕΠ το 2020 και προβλέπεται να μειωθεί φέτος (2024) στο 154%, και το 2025 στο 147,5%. Μιλάμε δηλαδή για μείωση κατά 61,9% του ΑΕΠ σε διάστημα πέντε ετών. Δεν είναι κρυφό ούτε αποτελεί είδηση ότι το υψηλό δημόσιο  χρέος ήταν διαχρονικά δομικό πρόβλημα για τη χώρα μας και ασφαλώς το χρέος παραμένει υψηλό με βάση τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Ταυτόχρονα δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε την πρόοδο τα τελευταία χρόνια, η οποία και σημαντική συνεισφορά έχει στην αύξηση του ΑΕΠ και της απασχόλησης, αλλά και θα συνεχιστεί προκειμένου να σταματήσουμε να επιβαρύνουμε τις επόμενες γενιές και να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο των δημοσιονομικών κρίσεων. Δεν υπάρχει άλλωστε διεθνές μέσο ενημέρωσης που δεν το αναγνωρίζει!

14. Ενώ οι επενδύσεις αυξάνονται, εν τούτοις παραμένουν χαμηλότερες σε σχέση με την Ευρώπη. Μήπως η ανάπτυξη προέρχεται και πάλι από την κατανάλωση;

Οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά. Από το 2019 έως το 2024 όπως αναφέρθηκε, οι επενδύσεις σε τρέχουσες τιμές έχουν αυξηθεί κατά 84%, που είναι η μεγαλύτερη αύξηση σε όλη την ΕΕ. Ειδικά οι δημόσιες επενδύσεις έχουν αυξηθεί κατά 150% μεταξύ 2019 και 2025.

Ενώ το 2019 οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 11%, το 2025 θα φθάσουν στο 17,5% του ΑΕΠ έναντι του 20,8% στην Ευρωζώνη. Άρα το επενδυτικό κενό της χώρας μας θα περιοριστεί στις 3,3 ποσοστιαίες μονάδες ενώ το 2019 ήταν πάνω από 10%!

Βεβαίως έχουμε ξεκινήσει από χαμηλή βάση, και η οικονομία μας παρουσιάζει ακόμα σημαντικό επενδυτικό κενό. Αλλά έχουμε κάνει σημαντική πρόοδο στην κάλυψή του, και αυτό θα συνεχιστεί και την χρονιά που έρχεται. 

Το 2025 οι επενδύσεις αναμένεται να αναδειχθούν σε κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης αντικαθιστώντας την ιδιωτική κατανάλωση, που είχε το μεγαλύτερο μερίδιο τα προηγούμενα χρόνια. Συγκεκριμένα ο ρυθμός της αύξησης των επενδύσεων προβλέπεται να φθάσει σε 8,4% το 2025, έναντι 6,7% το 2024, Οι επενδύσεις σε εξοπλισμό αναμένεται να αυξηθούν κατά 11,1 % και σε κατασκευές κατά 8,1 %. 

Αυτά είναι τα αποτελέσματα της φιλοεπενδυτικής πολιτικής που εφαρμόζει η κυβέρνηση σε συνδυασμό με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις προοπτικές της οικονομίας που αποτελεί τη βάση για την προσέλκυση επενδύσεων.

15. Η τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ δείχνει ότι είμαστε στις τελευταίες θέσεις στο επίπεδο των μισθών. Πώς συμβιβάζονται οι «μισθοί Βουλγαρίας» με το αφήγημα της κυβέρνησης για την καλή πορεία της οικονομίας;

Κατ αρχήν τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι στο διάστημα μεταξύ 2019 και α’ τριμήνου 2024 η Ελλάδα σημειώνει μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις εισοδημάτων μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Στην Ελλάδα τα πραγματικά εισοδήματα, δηλαδή τα εισοδήματα αφού αφαιρεθεί η επίδραση του πληθωρισμού, αυξάνονται, και αυτό επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία που δημοσιεύει η ΕΛΣΤΑΤ και η Eurostat, και αποτυπώνεται και στην αύξηση της κατανάλωσης, των καταθέσεων και της μείωσης του ιδιωτικού χρέος. Αυτό άλλωστε φαίνεται και από την κατάταξη της Ελλάδας στην πραγματική ατομική κατανάλωση (actual individual consumption) σε όρους αγοραστικής δύναμης, όπου το 2023 η χώρα μας βρίσκεται στο 79% του Ευρωπαϊκού μέσου όρου, πάνω από έξι άλλα κράτη-μέλη. Και σε αυτό το μέγεθος η Ελλάδα παρουσιάζει υψηλότερο ρυθμό αύξησης από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς μεταξύ 2019-2023 παρουσίασε σωρευτική μεταβολή της τάξης του 23,4%, έναντι 19,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι καλύφθηκε το κενό που δημιουργήθηκε από τη δραματική δεκαετή οικονομική κρίση, ούτε ότι η Ελλάδα έχει πετύχει τη σύγκλιση. Σημαίνει όμως ότι έχουμε κάνει σημαντικά βήματα και θα συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο εφόσον εφαρμόζεται η ίδια συνετή δημοσιονομική και φιλοεπενδυτική πολιτική. 

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές το 2024 έχει αυξηθεί κατά 30% έναντι του 2019 και σε σταθερές τιμές (αφαιρώντας δηλαδή την επίδραση του πληθωρισμού) κατά 11% Και αυτό παρά το γεγονός ότι είχαμε να αντιμετωπίσουμε δύο μεγάλες κρίσεις: τις συνέπειες του κορονοϊού και την ενεργειακή κρίση. Αυτός είναι ο δρόμος για τη σύγκλιση και σε αυτήν την πορεία θα παραμείνει η κυβέρνηση.

16. Ωστόσο η ανεργία παραμένει σε διψήφιο ποσοστό. Είστε ικανοποιημένοι;

Η ανεργία το 2025 προβλέπεται ότι σε ετήσια βάση θα μειωθεί σε μονοψήφιο ποσοστό (9,7%) για πρώτη φορά από το 2009. Ήδη σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ από τον Ιούνιο του 2024 έχει πέσει κάτω από 10% και τον Σεπτέμβριο του 2024 σε 9,3% ενώ το 2019 ήταν 17,9%. Είναι η μεγαλύτερη μείωση ανεργίας σε ολόκληρη την ΕΕ. Στο διάστημα αυτό δημιουργήθηκαν 500.000 νέες εργασίας, οι οποίες (σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία) κατά μέσο όρο αμείβονται καλύτερα σε σχέση με το 2019.  Στην πρόοδο αυτή συνέβαλαν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και το Δημόσιο με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, τα προγράμματα κατάρτισης και τις πολιτικές απασχόλησης. Και αυτές τις προϋποθέσεις, που είναι απαραίτητες για την δημιουργία περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων απασχόλησης, δημιούργησε η σωστή οικονομική και δημοσιονομική πολιτική που σταθερά ακολουθούμε τα τελευταία πέντε χρόνια. Και στην ίδια κατεύθυνση θα κινηθούμε και το 2025, και τα επόμενα χρόνια. 

Ποιοι/ποιες είναι οι δικαιούχοι της έκτακτης ενίσχυσης;

Οι δικαιούχοι εκτιμώνται περίπου σε 1,2 εκατ. και είναι όσοι/όσες πληρούν, σωρευτικά, τα παρακάτω εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια:

α) οικογενειακό εισόδημα για τους άγαμους 16.000 ευρώ, τους έγγαμους 24.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο,

β) κύκλο εργασιών από επιχειρηματική δραστηριότητα έως 80.000 ευρώ (μόνο για ελεύθερους επαγγελματίες) και

γ) αξία ακίνητης περιουσίας έως 200.000 ευρώ για τους άγαμους και έως 300.000 ευρώ για τους έγγαμους και τις μονογονεϊκές οικογένειες.

Ποιο είναι το ύψος της έκτακτης ενίσχυσης και πώς υπολογίζεται;

Το ύψος της έκτακτης ενίσχυσης για κάθε μήνα θα ανέλθει σε 60 ευρώ επί τις βαθμοημέρες του κάθε οικισμού.

Λόγω των αυξημένων ενεργειακών αναγκών σε οικισμούς με δριμύ ψύχος (συντελεστής βαθμοημερών άνω του ένα), το υπολογιζόμενο ύψος της ενίσχυσης προσαυξάνεται κατά 25% για τους δικαιούχους που διαμένουν σε αυτούς και δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 160 ευρώ ανά μήνα και αντιστοίχως τα 480 ευρώ σε τριμηνιαία βάση κατ’ ανώτατο όριο. Με βάση τα παραπάνω, το εύρος της τρίμηνης ενίσχυσης κυμαίνεται από 45 έως 480 ευρώ.

Τα τετραγωνικά μέτρα της οικίας μου επηρεάζουν το ποσό της ενίσχυσης;

Όχι, τα τετραγωνικά της οικίας του δικαιούχου δεν αποτελούν παράμετρο στον υπολογισμό της έκτακτης ενίσχυσης για τους ενεργειακά ευάλωτους καταναλωτές.

Μπορώ να λάβω την έκτακτη ενίσχυση εφόσον λαμβάνω, ήδη, το επίδομα θέρμανσης για πετρέλαιο, φυσικό αέριο ή άλλες μορφές θέρμανσης;

Από την έκτακτη ενίσχυση εξαιρούνται όσοι/όσες λαμβάνουν το επίδομα θέρμανσης για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άλλες μορφές θέρμανσης για τη χειμερινή περίοδο 2023/2024. Επιπρόσθετα, εξαιρούνται όσοι/όσες ανήκουν στα Κοινωνικά Τιμολόγια, οι οποίοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν επιδότηση μέσω των λογαριασμών ρεύματος.

Πώς θα κάνω αίτηση για την έκτακτη ενίσχυση θέρμανσης για ηλεκτρική ενέργεια;

Οι αιτήσεις γίνονται μέσω της πλατφόρμας «myΘέρμανση» της ΑΑΔΕ, στην οποία θα υποβάλλονται αιτήσεις για ένταξη στο Μητρώο της έκτακτης ενίσχυσης. Επισημαίνεται ότι κάθε νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει μία αίτηση, καταχωρώντας τον αριθμό παροχής της κύριας κατοικίας του.

Τί στοιχεία θα πρέπει να αναγράφονται στην αίτηση για την έκτακτη ενίσχυση θέρμανσης;

Στην αίτηση αναγράφονται, κατά περίπτωση, τα ακόλουθα στοιχεία:

α) ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) του αιτούντος προσώπου – υπόχρεου φορολογικής δήλωσης,

β) το ονοματεπώνυμό του,

γ) ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων του,

δ) ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος του ακινήτου κύριας κατοικίας,

ε) η ταχυδρομική διεύθυνση που αντιστοιχεί στη συγκεκριμένη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, αν η κατοικία είναι ιδιόκτητη, ενοικιαζόμενη ή δωρεάν παραχωρούμενη, καθώς και ο Α.Φ.Μ. του εκμισθωτή ή του δωρεάν παραχωρούντος,

στ) το ΑΦΜ του προσώπου στο οποίο εκδίδεται ο λογαριασμός ρεύματος και το ΑΦΜ και επωνυμία του προμηθευτή που έκδωσε τον τελευταίο διαθέσιμο λογαριασμό και

ζ) τα στοιχεία επικοινωνίας του (διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αριθμός κινητού ή και σταθερού τηλεφώνου).

Αφού ελεγχθούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια από την ΑΑΔΕ, αποστέλλονται τα στοιχεία ΑΦΜ δικαιούχου, ΑΦΜ που εκδίδεται ο λογαριασμός, ΑΦΜ και επωνυμία του προμηθευτή, ο αριθμός παροχής ρεύματος κύριας κατοικίας και το ύψος της επιδότησης που δικαιούται στον ΔΕΔΔΗΕ, ώστε να τα κοινοποιήσει στους προμηθευτές και να εφαρμόσουν την επιδότηση στους λογαριασμούς υπό μορφή έκπτωσης.

Ποιος/ποια υποβάλλει την αίτηση για την έκτακτη ενίσχυση;

Το επίδομα δίνεται σε επίπεδο νοικοκυριού και η αίτηση υποβάλλεται από τον υπόχρεο σε υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ή από έναν εκ των δύο σε περίπτωση υποβολής χωριστής δήλωσης.

Πώς θα εφαρμοστεί η ενίσχυση στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας;

Η έκπτωση θα εφαρμοστεί στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας (έναντι ή εκκαθαριστικό) που αφορούν στην περίοδο ενίσχυσης (1η Ιανουαρίου – 31 Μαρτίου 2024).

Σε περίπτωση που ένας λογαριασμός περιλαμβάνει ένα διάστημα του μήνα, η μηνιαία επιδότηση επιμερίζεται αναλογικά στις ημέρες του μήνα που αφορά, εντός της περιόδου ενίσχυσης.

Θα πρέπει να υποβάλλω κάποιο αποδεικτικό του λογαριασμού κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μου στην εφαρμογή «ΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΜΟΥ»;

Ο δικαιούχος – καταναλωτής ρεύματος θα πρέπει να καταχωρεί στην πλατφόρμα τα απαιτούμενα στοιχεία των λογαριασμών ρεύματος.

Για την καταχώριση των στοιχείων του λογαριασμού υποβάλλεται ο αριθμός του λογαριασμού ρεύματος, το συνολικό ποσό/αξία του λογαριασμού, ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και η επωνυμία του προμηθευτή, το ΑΦΜ του δικαιούχου στο οποίο εκδόθηκε ο λογαριασμός, ο αριθμός παροχής ρεύματος που αναγράφεται στο λογαριασμό και πρέπει να αντιστοιχεί στον αριθμό παροχής κύριας κατοικίας που δηλώθηκε κατά την αίτηση και η περίοδος κατανάλωσης που αφορά ο λογαριασμός ρεύματος.

Επισημαίνεται ότι λαμβάνονται υπόψη οι λογαριασμοί που αφορούν στην περίοδο κατανάλωσης από 1η Ιανουαρίου 2024 έως 31 Μαρτίου 2024 και θα πρέπει να αναρτάται στην πλατφόρμα το συνολικό ποσό της δαπάνης.

Μπορώ να υποβάλλω τα αποδεικτικά κατανάλωσης ρεύματος που αφορούν στην περίοδο επιδότησης σταδιακά;

Η υποβολή των στοιχείων των δαπανών που προκύπτουν από τους λογαριασμούς που αφορούν στην περίοδο επιδότησης δύναται να γίνει σταδιακά, κατά την έκδοση του εκάστοτε λογαριασμού. Σε κάθε περίπτωση, ο δικαιούχος θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλλει, έως και 15 Σεπτεμβρίου 2024, τα στοιχεία για το σύνολο των λογαριασμών που έχουν εκδοθεί για την παροχή του και αφορούν σε κατανάλωση της περιόδου ενίσχυσης.

Απαντήσεις σε δέκα ερωτήσεις για τα νέα τιμολόγια στη χαμηλή τάση

Τί αλλάζει στα τιμολόγια ρεύματος από 1.1.2024 και για ποιο λόγο;

Από 1η Ιανουαρίου 2024 θα εφαρμοστούν τα νέα τιμολόγια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές χαμηλής τάσης. Μεταξύ αυτών θεσπίζεται ειδικό κοινό τιμολόγιο, στο οποίο θα μεταπέσουν, αυτομάτως, την 1η Ιανουαρίου 2024 όσοι δεν επιλέξουν διαφορετικό τιμολόγιο έως την 31η Δεκεμβρίου 2023. Επίσης, στο ειδικό κοινό τιμολόγιο δεν μεταπίπτουν αυτόματα όσοι καταναλωτές έχουν συνάψει σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας για προϊόν σταθερής τιμολόγησης ορισμένου χρόνου, για όσο χρονικό διάστημα ισχύει η σύμβαση αυτή.

Ποια είναι η υποχρέωση των προμηθευτών για την ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τα νέα τιμολόγια;

Οι προμηθευτές, το αργότερο την 1η Δεκεμβρίου 2023, οφείλουν να ενημερώσουν τους καταναλωτές για τα νέα τιμολόγια που θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου του 2024.

Πώς καταλαβαίνει ο καταναλωτής σε ποια κατηγορία τιμολογίου βρίσκεται;

Οι προμηθευτές οφείλουν να επισημαίνουν κάθε τιμολόγιο προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας με τις νέες «σημάνσεις διαφάνειας», προκειμένου οι καταναλωτές να κατανοούν άμεσα και ευχερώς το πλέον σημαντικό χαρακτηριστικό του τιμολογίου που τους προσφέρεται, δηλαδή αν η χρέωση προμήθειας είναι σταθερή ή κυμαινόμενη ή δυναμική.

Ποιες είναι οι τέσσερις «σημάνσεις διαφάνειας» των νέων τιμολογίων από 1η Ιανουαρίου 2024;

Θεσπίζονται τέσσερις διακριτές κατηγορίες τιμολογίων, οι οποίες θα προσφέρονται από όλους τους προμηθευτές ανεξαιρέτως.

Το σταθερό τιμολόγιο, με μπλε σήμανση και σταθερή τιμή προμήθειας (€/kWh) για όλη την περίοδο της σύμβασης.

Το ειδικό κοινό τιμολόγιο, με πράσινη σήμανση, στο οποίο ο προμηθευτής θα ανακοινώνει την τιμή χρέωσης έως την πρώτη ημέρα του μήνα εφαρμογής, δηλαδή οι καταναλωτές θα γνωρίζουν κάθε 1η του μηνός την τιμή που θα πληρώνουν.

Τα λοιπά κυμαινόμενα τιμολόγια, με κίτρινη σήμανση, στα οποία περιλαμβάνονται τα τιμολόγια με κυμαινόμενη χρέωση προμήθειας (€/kWh), όπου η τιμή μεταβάλλεται, σύμφωνα με τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Στα δυναμικά τιμολόγια, με πορτοκαλί σήμανση, περιλαμβάνονται τα τιμολόγια των οποίων η τιμή μεταβάλλεται, με βάση τις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας εντός της ημέρας. Προϋπόθεση για να προσφερθούν τα συγκεκριμένα τιμολόγια είναι η ύπαρξη ευφυούς μετρητή.

Ποιο είναι το βασικό όφελος του ειδικού τιμολογίου που θεσπίζεται από την Πολιτεία;

Το ειδικό κοινό τιμολόγιο με πράσινη σήμανση παρέχει το πλεονέκτημα στους καταναλωτές να γνωρίζουν εκ των προτέρων, την 1η ημέρα του μήνα κατανάλωσης, την τιμή χρέωσης του μήνα. Ο καταναλωτής θα έχει τη δυνατότητα να αξιολογεί σε μηνιαία βάση τις χρεώσεις του τιμολογίου του, και να τις συγκρίνει με ευχέρεια ιδίως με τα κοινά τιμολόγια που θα προσφέρονται στην αγορά. Η διαφάνεια και η ευκολία της σύγκρισης θα ενισχύεται από το γεγονός ότι η ΡΑΑΕΥ θα δημοσιεύει, μηνιαίως, στην ιστοσελίδα της, τις χρεώσεις προμήθειας, οι οποίες θα εφαρμόζονται στο ειδικό κοινό τιμολόγιο.

Γιατί να επιλέξω τιμολόγιο και να μην μείνω στο ειδικό τιμολόγιο;

Το σύνολο των καταναλωτών θα μεταπέσει, αυτομάτως, στο ειδικό τιμολόγιο την 1η Ιανουαρίου 2024, εκτός των καταναλωτών που θα επιλέξουν διαφορετικό τιμολόγιο.

Οι προμηθευτές, έως την 1ηΔεκεμβρίου 2023, θα ενημερώσουν τους καταναλωτές για τα νέα τιμολόγια που προσφέρουν και για τις χρεώσεις τους. Οι καταναλωτές την περίοδο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2024, θα έχουν την ευκαιρία να συγκρίνουν και να αξιολογήσουν τις προτάσεις των προμηθευτών και να επιλέξουν τον προμηθευτή και το τιμολόγιο που καλύπτει τις ενεργειακές τους ανάγκες.

Η κατηγορία του ειδικού κοινού τιμολογίου, με πράσινη σήμανση, αναμένεται ότι θα έχει ανταγωνιστικές τιμές, με τις προσφορές των προμηθευτών να είναι άμεσα συγκρίσιμες. Σε κάθε περίπτωση, ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα οποτεδήποτε το επιθυμεί να επιλέξει οποιοδήποτε προσφερόμενο τιμολόγιο, υπογράφοντας νέα σύμβαση με τον προμηθευτή της επιλογής του.

Πώς θα αποτυπώνεται η χρέωση προμήθειας στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας του ειδικού κοινού τιμολογίου;

Στους λογαριασμούς κατανάλωσης που αφορούν στο ειδικό κοινό τιμολόγιο, οι προμηθευτές υποχρεούνται να αποτυπώνουν ενιαία την τελική τιμή προμήθειας, ανά μήνα τιμολόγησης.

Μέχρι πότε θα εφαρμόζεται το ειδικό κοινό τιμολόγιο;

Οι προμηθευτές έχουν την υποχρέωση διατήρησης του ειδικού κοινού τιμολογίου τουλάχιστον μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του 2024. Η παραμονή των καταναλωτών σε αυτό το τιμολόγιο θα είναι δυνατή έως τότε, εφόσον δεν έχουν επιλέξει άλλο προϊόν προμήθειας της επιλογής τους. Οι καταναλωτές θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν το ειδικό κοινό τιμολόγιο και μετά την 1η Ιανουαρίου του 2025, καθώς θα προσφέρεται και στη συνέχεια από όλους τους προμηθευτές.

Μπορώ να αλλάξω άμεσα και χωρίς κυρώσεις τιμολόγιο ή προμηθευτή;

Η αλλαγή προμηθευτή ή τιμολογίου προμήθειας γίνεται οποτεδήποτε και δεν συνεπάγεται δικαίωμα αποζημίωσης του προμηθευτή λόγω της πρόωρης αποχώρησης του πελάτη, εκτός των περιπτώσεων διακοπής σύμβασης τιμολογίου σταθερής τιμής.

Θα είναι διαθέσιμο κάποιο εργαλείο επαλήθευσης και σύγκρισης τιμών;

Στους λογαριασμούς ρεύματος και στα άλλα μηνύματα των προμηθευτών (sms και e-mail) εισάγεται κωδικός QR (και link) με παραπομπή στον ιστότοπο δημοσίευσης του εργαλείου σύγκρισης τιμών της ΡΑΑΕΥ, ώστε οι καταναλωτές να έχουν τη δυνατότητα να επαληθεύουν τη τιμή του κάθε μήνα για το ειδικό κοινό τιμολόγιο και να συγκρίνουν με το σύνολο των προσφερόμενων τιμολογίων των προμηθευτών.

Τις πρώτες απαντήσεις για το κυβερνητικό σχέδιο αναμένεται να ανακοινώσει ο νέος υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Γεραπετρίτης το πρωί της Τετάρτης σε συνέντευξη τύπου που θα παραχωρήσει.

Η ανακρίτρια Λάρισας με τους δικαστικούς πραγματογνώμονες θα κάνουν την πρώτη αποτίμηση των δεδομένων και του υλικού. Πληροφορίες που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, αναφέρουν ότι η δικαστική λειτουργός με την βοήθεια των πραγματογνωμόνων θα ενημερωθεί για τα στοιχεία που έχει μέχρι στιγμής στη διάθεσή της η έρευνα και θα αξιολογήσουν από κοινού το υλικό, ώστε να δημιουργηθεί ο «χάρτης» της πορείας και των επόμενων βημάτων.

Ανάμεσα στα κρίσιμα δεδομένα που θα αξιολογηθούν και ενδεχομένως δώσουν απαντήσεις για εκείνα που συνέβησαν πριν την μοιραία σύγκρουση είναι και το καταγραφικό της επιβατικής αμαξοστοιχίας, που είναι στη διάθεση των Αρχών, αλλά και όσα αποτυπώθηκαν στο κέντρο ελέγχου κίνησης. Τα δεδομένα θεωρούνται σημαντικά, καθώς αναμένεται να συμβάλουν στην ανασύνθεση των αιτιών που επέδρασαν για την μοιραία σύγκρουση.

Η βοήθεια των πραγματογνωμόνων σε αυτό το σημείο είναι πολύτιμη καθώς αυτοί θα δώσουν το στίγμα για την αποσαφήνιση ειδικών, τεχνικών θεμάτων που αφορούν τα ευρήματα, την εξήγηση μαρτυριών, συνομιλιών, βιντεοληπτικού υλικού και άλλων δεδομένων, ώστε να καταγραφούν οι συγκλήσεις και αποκλίσεις σε σοβαρότατα θέματα.

Ο «χάρτης» που θα διαμορφωθεί θα είναι και αυτός που θα τροφοδοτήσει τις επόμενες κινήσεις του ανώτερου δικαστικού λειτουργού που θα αναλάβει την έρευνα μετά την σύγκληση Ολομέλειας Εφετών Λάρισας που αναμένεται να συγκληθεί άμεσα.

Υπενθυμίζεται ότι ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Εφετών Λάρισας, Σταμάτης Δασκαλόπουλος, έχει ήδη δρομολογήσει την αναβάθμιση των ερευνών, προκειμένου αυτές να ανατεθούν σε εφέτη-ανακριτή.

Τη Δευτέρα (06/03), η απολογία του 59χρονου που παραμένει υπό κράτηση στις φυλακές Λάρισας κράτησε περίπου επτά ώρες, με τον σταθμάρχη να υποστηρίζει ότι έχει «κενό μνήμης» για τους επίμαχος χειρισμούς του και δήλωσε σίγουρος ότι δεν έδωσε εντολή να ακολουθήσει η αμαξοστοιχία τη γραμμή ανόδου για Θεσσαλονίκη.

Επικαλέστηκε, ακόμη, αυξημένο φόρτο εργασίας και ισχυρίστηκε ότι επί είκοσι λεπτά ήταν μόνος του επιφορτισμένος με τη σιδηροδρομική ασφάλεια όλης της Κεντρικής Ελλάδας. 

Το γεγονός πως ο σταθμάρχης ήταν μόνος του φέρεται να επιβεβαιώνει και η κατάθεση του σταθμάρχη Παλαιοφαρσάλων, που ανέλαβε την επόμενη βάρδια. Ο συνάδελφος του προφυλακισμένου έμεινε για περίπου 2,5 ώρες στο γραφείο της ανακρίτριας και σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ άλλων, προσκόμισε έγγραφο με το αρχικό πρόγραμμα υπηρεσιών των σταθμαρχών για τον μήνα Φεβρουάριο. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα φέρεται να αναγράφονται συνολικά τρεις βάρδιες για το βράδυ της μοιραίας Τρίτης, οι οποίες ήταν 9ωρες:

• Πρωινή: 6.00 – 15.00
• Απογευματινή: 14.00 – 23.00
• Βραδινή: 22.00 – 7.00

Το έγγραφο αυτό μπαίνει, πλέον, στο επίκεντρο, καθώς, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες σε καθεμία από τις βάρδιες, πλην της βραδινής, εργάζονται δύο σταθμάρχες, ενώ στην τελευταία ένας.

Με την επικάλυψη των ερευνών που προκύπτει από το έγγραφο, δηλαδή από τις 22.00 έως τις 23.00, θεωρητικά θα έπρεπε να είναι παρόντες τρεις σταθμάρχες, με τον προφυλακισμένο 59χρονο να υποστηρίζει ότι λίγο μετά τις 22.00 έμεινε μόνος του στη βάρδια.

Την ίδια ώρα το δρόμο της Δικαιοσύνης αναμένεται να ακολουθήσουν σταδιακά και οι συγγενείς των θυμάτων του εγκλήματος, καθώς ήδη δικηγόροι έχουν δηλώσει παράσταση υποστήριξης κατηγορίας και, μετά την κορύφωση του δράματος και τις κηδείες των δικών τους ανθρώπων, θα περιμένουν τα αποτελέσματα των ερευνών προκειμένου να πράξουν τις απαραίτητες νομικές ενέργειες.

Ήδη, σήμερα, δικηγόρος πατέρα θύματος δήλωσε (Mega) ότι έχει λάβει εντολή να καταθέσει μήνυση και στη συνέχεια αγωγή κατά του πρώην υπουργού Μεταφορών, Κώστα Καραμανλή.

Τα σεναρία για την επαναλειτουργία των τρένων

Μία εβδομάδα μετά το μέσο δεν λειτουργεί. Οι 24ωρες απεργίας των σιδηροδρομικών συνεχίζονται και προς το παρόν είναι άγνωστο ποιος θα είναι ο χάρτης επαναλειτουργίας του μέσου.

Το μέγιστο θέμα της σιδηροδρομικής ασφάλειας για σιδηροδρομικούς και επιβάτες είναι στην επιφάνεια ως απόλυτη προτεραιότητα. Στην Αθήνα έρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ειδικοί σε θέματα σιδηροδρόμου για να παρέχουν τεχνική υποστήριξη στη χώρα για τη βελτίωση των συνθηκών που λειτουργεί το μέσο. Όπως αναφέρει σε σχετική ανάρτηση η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν “η ασφάλεια των σιδηροδρόμων είναι υψίστης σημασίας”.

Πότε και υπό ποιες συνθήκες θα δούμε το μέσο να λειτουργεί; Σε αυτό έχουν εκφραστεί δύο απόψεις. Να ανοίξει το σιδηροδρομικό δίκτυο σε ένα διάστημα κάποιων ημερών ή εβδομάδων και με δρομολόγια που δεν θα είναι πυκνά αλλά μειωμένα και με δικλείδες ασφαλούς κυκλοφορίας.

Οι σιδηροδρομικοί (ΠΟΣ-ΜΣΤ) θέλουν ανοιχτό, ασφαλή και ποιοτικό σιδηρόδρομο, όπως αυτό ειπώθηκε σε συνάντηση τους με τον υπουργό Επικρατείας, αρμόδιο για θέματα υποδομών και μεταφορών, Γιώργο Γεραπετρίτη. Δηλαδή να ανοίξει σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα. Περίπου την ίδια λογική δείχνει να ενστερνίζεται και η Hellenic Train.

Η άλλη άποψη που ακούγεται τις τελευταίες ημέρες είναι το δίκτυο να παραμείνει κλειστό μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες για τα συστήματα ασφαλείας και αφού δοκιμαστούν να ξεκινήσουν και πάλι δρομολόγια.

Οι αποφάσεις για την επανέναρξη των δρομολογίων ενδέχεται να ανακοινωθούν σήμερα στην συνέντευξη τύπου που θα δοθεί από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και έχει τραβήξει το ενδιαφέρον όλης της χώρας.

Οι νομικές ενέργειες από τους συγγενείς των θυμάτων

Την ίδια ώρα το δρόμο της Δικαιοσύνης αναμένεται να ακολουθήσουν σταδιακά και οι συγγενείς των θυμάτων του εγκλήματος, καθώς ήδη δικηγόροι έχουν δηλώσει παράσταση υποστήριξης κατηγορίας και, μετά την κορύφωση του δράματος και τις κηδείες των δικών τους ανθρώπων, θα περιμένουν τα αποτελέσματα των ερευνών προκειμένου να πράξουν τις απαραίτητες νομικές ενέργειες.

Ήδη, σήμερα, δικηγόρος πατέρα θύματος δήλωσε (Mega) ότι έχει λάβει εντολή να καταθέσει μήνυση και στη συνέχεια αγωγή κατά του πρώην υπουργού Μεταφορών, Κώστα Καραμανλή.

Ακολουθούν οι ερωτήσεις-απαντήσεις:

1. Τι προβλέπει το πρόγραμμα χορήγησης στεγαστικών δανείων και ποιο το όφελος για τα νέα ζευγάρια που θα ενταχθούν σε αυτό;

Πρακτικά όσοι ενταχθούν στο πρόγραμμα αυτό, θα πληρώνουν δόση στεγαστικού δανείου που θα είναι πολύ χαμηλότερη από το ενοίκιο που αντιστοιχεί στο σπίτι που επέλεξαν, καθώς το επιτόκιο θα αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο των εμπορικών επιτοκίων και, πάντως, θα είναι μηδενικό για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.

Το κυριότερο, με την αποπληρωμή του δανείου, θα αποκτήσουν την ιδιοκτησία του σπιτιού.

Επιπλέον, το δάνειο θα καλύπτει υψηλότερο ποσοστό της εμπορικής αξίας του ακινήτου (90%) σε σχέση με τα στεγαστικά δάνεια των τραπεζών που καλύπτουν συνήθως έως το 80%. Αυτό σημαίνει ότι η ιδιωτική συμμετοχή που πρέπει να συνεισφέρουν οι νέοι, μειώνεται στο 10% της αξίας του σπιτιού αντί για 20% που προβλέπεται στις συμβάσεις των τραπεζικών στεγαστικών δανείων.

Επίσης, με το πρόγραμμα αυτό, αποκτούν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό νοικοκυριά που, υπό κανονικές συνθήκες, δύσκολα θα πληρούσαν τα τραπεζικά κριτήρια χρηματοδότησης.

2. Ποια είναι τα νέα στοιχεία στο πρόγραμμα παροχής στεγαστικών δανείων σε νέους;

Έχουν προστεθεί σε σχέση με τις αρχικές ανακοινώσεις ορισμένα νέα στοιχεία που αποσκοπούν στην επιτάχυνση υλοποίησης της δράσης, αλλά και στη θωράκιση από ενδεχόμενη απόπειρα κατάχρησης.

Συγκεκριμένα:

– Τέθηκε ανώτατο όριο 200.000 ευρώ στην αξία της κατοικίας που μπορούν να αγοράσουν οι δικαιούχοι. Έτσι, αποτρέπεται το ενδεχόμενο αγοράς πολυτελών κατασκευών με το επιδοτούμενο δάνειο του προγράμματος.

– Απαγορεύεται η αγορά του ακινήτου από συγγενή πρώτου βαθμού του δανειολήπτη.

– Διευκρινίζεται πως δεν θα υπάρχει εγγυητής του δανείου.

– Τίθεται οκτάμηνη προθεσμία (εξάμηνη αρχικά με δυνατότητα παράτασης δύο μηνών) από την προέγκριση του δανείου μέχρι την υπογραφή της δανειακής σύμβασης. Έτσι, προλαμβάνονται καθυστερήσεις που θα δέσμευαν τα δανειακά κεφάλαια εις βάρος άλλων δικαιούχων που έχουν κλείσει τη συμφωνία αγοράς του ακινήτου.

3. Το πρόγραμμα χορήγησης στεγαστικών δανείων προβλέπει πλαφόν 150.000 ευρώ στο ύψος του δανείου. Θεωρείτε το όριο αυτό ρεαλιστικό; Υπάρχουν σπίτια σε αυτό το επίπεδο τιμών;

Σε δεκάδες περιοχές των αστικών κέντρων, αλλά και στην Περιφέρεια, υπάρχουν διαθέσιμα ακίνητα σε αυτήν την τάξη μεγέθους που μπορούν να καλύψουν τις στεγαστικές ανάγκες των νέων.

Ενδεικτικά: οι αντικειμενικές αξίες στην Αγία Παρασκευή κυμαίνονται από 1.500-2.050 ευρώ ανά τετραγωνικό, στο Μαρούσι 1.500-2.300 ευρώ, στην Πεύκη 1.300-2.250 ευρώ, στο 4ο Δημοτικό Διαμέρισμα Θεσσαλονίκης (Τούμπα) 1.250-1.550 ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι οι αντικειμενικές αξίες αφορούν νεόδμητα ακίνητα, ενώ το πρόγραμμα των στεγαστικών δανείων αφορά ακίνητα κατασκευασμένα έως το 2007, οι αξίες των οποίων είναι προφανώς χαμηλότερες σε σχέση με τα νεόδμητα.

Προφανώς, υπάρχουν πολύ ακριβότερα ακίνητα, ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχουμε να κάνουμε με ένα κοινωνικό πρόγραμμα για τη διευκόλυνση της απόκτησης στέγης, που στόχο έχει να απαλλάξει τους νέους από σημαντικά κόστη, αβεβαιότητες και προβλήματα.

Το όριο των 150.000 ευρώ, όπως και το πλαφόν 200.000 ευρώ στην αξία του ακινήτου, είναι η χρυσή τομή ανάμεσα στα όρια που θέτει η αγορά και την ανάγκη να ενταχθούν στο πρόγραμμα όσο το δυνατόν περισσότεροι ωφελούμενοι.

4.Τι προβλέπει το πρόγραμμα «Κάλυψη» και ποιοι μπορούν να ενταχθούν σε αυτό;

Το πρόγραμμα «Κάλυψη» βασίζεται στα κενά σπίτια που θα απελευθερωθούν από το πρόγραμμα «Εστία», μέσω του οποίου νοικιάστηκαν από το Δημόσιο περισσότερες από 1.000 ιδιωτικές κατοικίες και διατέθηκαν για μεταβατικό διάστημα σε μετανάστες. Το πρόγραμμα «Εστία» λήγει στις 31 Δεκεμβρίου.

Αμέσως μετά, οι κατοικίες αυτές, εφόσον φυσικά οι ιδιοκτήτες τους συμφωνούν, θα επισκευαστούν, αν χρειάζεται, με δαπάνες του Δημοσίου και θα διατεθούν δωρεάν ή με πολύ χαμηλό ενοίκιο σε ευάλωτους νέους, ηλικίας 25-39 ετών, δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.

Προτεραιότητα θα δοθεί σε πολύτεκνους, τρίτεκνους και μονογονεϊκές οικογένειες, με αντικειμενικά κριτήρια (μοριοδότηση).

Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί από τη Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

5. Πώς θα λειτουργεί η σύμπραξη Δημοσίου και τεχνικών εταιρειών στην «κοινωνική αντιπαροχή»;

Η βασική φιλοσοφία, όπως έχει ανακοινωθεί, είναι ότι οι φορείς του Δημοσίου (Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) και άλλοι) θα εισφέρουν αδόμητες και αναξιοποίητες εκτάσεις, στις οποίες οι τεχνικές εταιρείες, κατόπιν διαγωνισμού, θα αναλάβουν να κατασκευάσουν σπίτια και καταστήματα, με βάση τις προδιαγραφές, που θα ορίζονται στην προκήρυξη του διαγωνισμού.

Οι εταιρείες θα αποπληρώνονται από την εκμετάλλευση των ακινήτων, αλλά θα έχουν την υποχρέωση να διαθέτουν ένα ποσοστό των κατοικιών με χαμηλά ενοίκια στους δικαιούχους του προγράμματος κοινωνικής αντιπαροχής.

Επίσης, ο φορέας του Δημοσίου θα διατηρεί την κυριότητα των ακινήτων. Η διάρκεια της παραχώρησης θα ορίζεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού, καθώς δεν μπορεί να είναι ενιαία για όλες τις περιοχές και τις αξίες της γης.

Στόχος είναι η στέγαση των δικαιούχων σε ποιοτικά ακίνητα, αλλά και η διασφάλιση ότι το πρόγραμμα θα προσελκύσει το ενδιαφέρον του ιδιωτικού τομέα.

6. Η αντιπολίτευση σας κατηγορεί ότι χαρίζετε τη δημόσια περιουσία σε μεγαλοεργολάβους με την κοινωνική αντιπαροχή. Τι απαντάτε;

Με το νέο θεσμό της «κοινωνικής αντιπαροχής», διατίθεται η αδρανής ακίνητη περιουσία του δημοσίου, χωρίς να χάνεται η κυριότητα της γης, σε μακροχρόνιες παραχωρήσεις προς ιδιώτες, που εξασφαλίζουν με συμβατικές υποχρεώσεις την κατασκευή σύγχρονων κατοικιών, οι οποίες θα διατεθούν με φθηνά ενοίκια.

Πρόκειται για την πιο διαδεδομένη πρακτική κοινωνικής στέγης που έχει εξασφαλίσει το 20-25% των ακινήτων π.χ. στην Αυστρία ή την Ολλανδία να διατίθενται με ρυθμισμένα χαμηλά ενοίκια. Παρόμοιες πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί και στη σοσιαλιστική Ισπανία. Δεν το γνωρίζουν άραγε αυτοί που ασκούν εύκολη κριτική;

Με την κοινωνική αντιπαροχή, το Δημόσιο εισφέρει ακίνητα που δεν χρησιμοποιεί και μένουν αναξιοποίητα, οι ιδιώτες, μετά από διαγωνισμό, αναλαμβάνουν, με δικές τους δαπάνες και με κρατικές προδιαγραφές, να χτίσουν σπίτια, με την υποχρέωση και να διαθέτουν ένα ποσοστό από αυτά στους δικαιούχους με χαμηλά ενοίκια.

Έτσι, εξασφαλίζεται φθηνή στέγη για όσους ενταχθούν στο πρόγραμμα, αξιοποιείται η περιουσία του Δημοσίου και ιδιαίτερα της ΔΥΠΑ, κινείται η οικοδομή και εγκαταλείπεται η πρακτική του «γκέτο» των εργατικών κατοικιών. Το Δημόσιο διατηρεί σε κάθε περίπτωση την κυριότητα των ακινήτων και εξασφαλίζεται η ταχύτερη προσφορά κοινωνικής στέγης.

7. Τι είναι το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω» και τι διαφορά έχει από το «Εξοικονομώ»;

Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω» παρέχει επιδοτήσεις για ανακαίνιση κλειστών κατοικιών, προκειμένου να διατεθούν για μίσθωση. Αποσκοπεί, δηλαδή, στην αύξηση της προσφοράς κατοικίας με την παροχή κινήτρων, προκειμένου κενά ακίνητα να χρησιμοποιηθούν ξανά, αφού επανέλθουν σε κατάσταση που να μπορούν να αξιοποιηθούν.

Τα προγράμματα «Εξοικονομώ», στα οποία έχουν ενταχθεί χιλιάδες κατοικίες, αφορά ακίνητα που ήδη χρησιμοποιούνται ως πρώτη κατοικία, ιδιοκατοικούμενα ή μισθωμένα.

Υπενθυμίζεται ότι, μέσω του προγράμματος «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», παρέχονται επιδοτήσεις έως 40% (με όριο τις 10.000 ευρώ) για ανακαίνιση κατοικιών (εργασίες και υλικά), εμβαδού έως 100 τ.μ. σε αστικά κέντρα, προκειμένου αυτές να διατεθούν για μίσθωση.

Ο ιδιοκτήτης του σπιτιού πρέπει να έχει οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα έως 40.000 ευρώ και ακίνητη περιουσία έως 300.000 ευρώ, ενώ το σπίτι πρέπει να είναι δηλωμένο ως κενό στο έντυπο Ε2.

Ο οδηγός του προγράμματος έχει ήδη προδημοσιευτεί.

8. Γιατί χρειάζεται η προσθήκη νέας ειδικής πολεοδομικής χρήσης για την κοινωνική κατοικία;

Έτσι, διασφαλίζεται ότι κτίρια του Δημοσίου που είχαν στο παρελθόν διαφορετική χρήση (για παράδειγμα ξενοδοχεία ή εκπαιδευτήρια, κ.λπ.) θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κοινωνική κατοικία χωρίς χωροταξικά εμπόδια, εφόσον φυσικά η γενική χρήση που ισχύει στην περιοχή (κατοικία, πολεοδομικό κέντρο, κοινωφελείς λειτουργίες, κ.λπ.) το επιτρέπει.

9. Τι προβλέπει η ρύθμιση για την ανάκληση παραχωρήσεων δημοσίων ακινήτων;

Έχει διαπιστωθεί ότι φορείς του Δημοσίου έχουν παραχωρήσει ιδιοκτησίες τους για την εκπλήρωση συγκεκριμένου δημόσιου σκοπού (π.χ. για τη στέγαση των υπηρεσιών ενός Δήμου ή για εξυπηρέτηση πολιτιστικών σκοπών), χωρίς, όμως, ενώ έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα, ο σκοπός αυτός να έχει εκπληρωθεί.

Η ρύθμιση, που εισάγεται, προβλέπει ότι όλοι οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης καλούνται να εξετάσουν τις παραχωρήσεις ακινήτων που έχουν πραγματοποιήσει και, αν έχουν περάσει 15 χρόνια, χωρίς να έχει εκπληρωθεί ο σκοπός τους, να προχωρήσουν στην ανάκληση της παραχώρησης. Το διάστημα των 15 ετών κρίνεται ότι είναι υπέρ-αρκετό, προκειμένου να εξαχθεί το συμπέρασμα ως προς το αν υπάρχει η βούληση ή/και η δυνατότητα για την εκπλήρωση του σκοπού.

Εξάλλου, τίθεται και δίμηνη προθεσμία, στην οποία ο παραχωρησιούχος μπορεί να τεκμηριώσει την ανάγκη συνέχισης της παραχώρησης, αν κρίνεται αναγκαίο.

Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι νοητό ακίνητα του Δημοσίου να παραμένουν δεσμευμένα και αναξιοποίητα, ενώ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη στέγαση οικογενειών.

10. Ποια είναι τα προγράμματα στα οποία μπορούν να συμμετάσχουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων;

Οι ιδιοκτήτες έχουν πολλαπλά οφέλη. Οι ιδιοκτήτες π.χ. που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα «Κάλυψη», θα έχουν εγγυημένο εισόδημα από το μίσθωμα που θα καταβάλει το κράτος για τις κατοικίες τους, οι οποίες θα διατεθούν σε νέους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Το κράτος αναλαμβάνει επίσης τις επισκευές.

Από την άλλη, το πρόγραμμα μαζικής αξιοποίησης κλειστών ιδιωτικών κατοικιών προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες τους θα τις παραχωρήσουν για τουλάχιστον πέντε χρόνια στο κράτος, το οποίο θα αναλάβει να τις ανακαινίσει και θα τις διαθέσει σε νέους και νέα ζευγάρια.

Με το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», οι ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών θα επιδοτηθούν, για να τις ανακαινίσουν, με προϋπόθεση να τις διαθέσουν για μίσθωση τουλάχιστον τριών ετών.

Τέλος, το πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Ανακαινίζω» προβλέπει συνδυασμό επιδότησης και άτοκου ή χαμηλότοκου δανεισμού σε νέους για την ανακαίνιση και την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών που ιδιοκατοικούν.

11. Για ποιον λόγο χρειάζεται η ψήφιση νέου νομοσχεδίου για τη στεγαστική πολιτική; Δεν είναι επαρκές το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο;

Είχε ήδη επισημανθεί κατά την παρουσίαση των προγραμμάτων ότι θα χρειαστεί η ψήφιση ορισμένων νέων διατάξεων για την υλοποίηση ή την επιτάχυνση εφαρμογής της νέας στρατηγικής της κυβέρνησης για τη στέγαση.

Άλλωστε, το κράτος, τα τελευταία χρόνια, απουσίαζε από τον χώρο της στεγαστικής πολιτικής. Έχουν προστεθεί νέα εργαλεία, όπως η κοινωνική αντιπαροχή, τα οποία θα πρέπει να προστεθούν στην «εργαλειοθήκη» της ΔΥΠΑ, προκειμένου να εφαρμοστούν με ταχύτητα και διαφάνεια.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας θα στείλει επιστολές σε όλα τα Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, καθώς και τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ στις οποίες θα παρατίθενται αυτούσιες οι πρωτοφανείς δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων σε βάρος της Ελλάδας.

«Η Ελληνική πλευρά θεωρεί ότι το κείμενο των δηλώσεων αυτών είναι τόσο εξωφρενικό που παρέλκει οποιοσδήποτε σχολιασμός», αναφέρουν πηγές της κυβέρνησης. Οι ευρωπαίοι εταίροι έχουν ενημέρωση από το Σάββατο για το μπαράζ απειλητικών δηλώσεων από πλευράς της τουρκικής ηγεσίας, συμπεριλαμβανομένου του Ύπατου Εκπροσώπου Ζοζέπ Μπορέλ και των ΗΠΑ.

• Ο Τούρκος πρόεδρος, προέβη χθες το βράδυ σε ένα ακόμη παραλήρημα, τονίζοντας πως η Ελλάδα δεν είναι ίση με τη Τουρκία, πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά, μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου του, προσθέτοντας ότι «γι’ αυτόν τον λόγο δεν μπορεί να είναι συνομιλητής μας».

Δεν είναι η πρώτη φορά, πάντως, που ο Ταγίπ Ερντογάν δηλώνει ότι η Τουρκία δεν σκοπεύει να συνεχίσει τις συνομιλίες της με την Ελλάδα.

«Θα ήθελα να διατυπώσω την ακόλουθη υπενθύμιση για την Ελλάδα, η οποία τελευταία έχει κλιμακώσει τις παρενοχλήσεις και την αγένειά της προς τη χώρα μας. Η Ελλάδα δεν είναι στο ίδιο επίπεδο με εμάς, καθώς δεν είναι ισότιμη σε πολιτικό, οικονομικό ή στρατιωτικό επίπεδο», υποστήριξε ο Ερντογάν μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Άγκυρα.

Υπενθυμίζεται ότι το Σάββατο, ο Ερντογάν εκτόξευσε νέες απειλές για την Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία θα κάνει «ό,τι χρειάζεται όταν έρθει ο καιρός».

«Ελλάδα, δες την Ιστορία, κοίτα πίσω στον χρόνο… Αν το παρακάνεις, το τίμημα θα είναι βαρύ. Έχουμε μόνο ένα πράγμα να πούμε στην Ελλάδα: Θυμήσου τη Σμύρνη!», είπε ο Ερντογάν σε ομιλία του στη Σαμψούντα, αναφερόμενος στη Μικρασιατική Καταστροφή.

• Μετά τις απειλές και τα ψεύδη του Ταγίπ Ερντογάν και των κυβερνητικών στελεχών του κατά της χώρας μας, σειρά πήρε χθες ο Υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας Σουλεϊμάν Σοϊλού.

Αυτή τη φορά η Άγκυρα αναφέρεται σε σύλληψη ενός άνδρα, τον οποίο κατονομάζει ως «τρομοκράτη» που ανήκει στο PKK και κατηγορείται ότι προετοίμαζε επιθέσεις.

Τουρκικά ΜΜΕ, αλλά και ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας Σουλεϊμάν Σοϊλού, υποστηρίζουν ότι ο συλληφθείς εκπαιδεύτηκε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στο Λαύριο.

Sevgili Kılıçdaroğlu;
Üzücü bir haber daha:
HDPKK’nın, Lavrion Kampı'ndan Türkiye’ye, büyükşehirlere eylem için gönderilen
Delil kod Hüsamettin Tanrıkulu,
İstanbul ve Diyarbakır Emniyeti tarafından yakalandı.

Sadece savunduğun HDPKK’nın değil Yunanistan’ın da ilgiye ihtiyacı var pic.twitter.com/YcV4PprZBz

— Süleyman Soylu (@suleymansoylu) September 4, 2022

Να σημειωθεί ότι αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που η Άγκυρα προβαίνει σε τέτοιους ισχυρισμούς. Ανάλογους ισχυρισμούς είχε κάνει ο ίδιος ο Σοϊλού και τον περασμένο Φεβρουάριο περί στρατοπέδου εκπαίδευσης τρομοκρατών στο Λαύριο.

• Σε υψηλούς τόνους και οι δηλώσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ερντογάν, Φουάτ Οκτάι, ο οποίος εξαπέλυσε εκ νέου απειλές εναντίον της Ελλάδας. «Αν θα μπείτε σε κάποιο παιχνίδι εναντίον της Τουρκίας θα πρέπει να το σκεφτείτε δυο φορές. Ο καθένας να προσέξει τα βήματα του πριν κάνει οποιαδήποτε ενέργεια» είπε.

Η Τσεχία τάχθηκε στο πλευρό της Ελλάδας, με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας να χαρακτηρίζει απαράδεκτες τις απειλές Ερντογάν, δηλώνοντας: «Η απαράδεκτη απειλή κατά των κρατών μελών της ΕΕ, όπως αυτή που εκφράστηκε για την Ελλάδα κατά την πρόσφατη δημόσια ομιλία του Προέδρου Ερντογάν, είναι εξαιρετικά επιζήμια».

Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, αρμόδιος για θέματα εξωτερικών υποθέσεων Πίτερ Στάνο, καταδίκασε την κλιμάκωση της Τουρκίας σχολιάζοντας ότι «οι δηλώσεις αυτές είναι πηγή μεγάλης ανησυχίας» και κάλεσε την Άγκυρα «να απέχει από την κλιμακούμενη ρητορική και αν δεσμευτεί σε σχέσεις καλής γειτονίας και όχι το αντίθετο.

Ο κ. Στάνο κάλεσε την Άγκυρα να να σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο και τα όποια ανοιχτά ζητήματα με την Ελλάδα να τα αντιμετωπίσει με ειρηνικό τρόπο και μέσω του διαλόγου, ενώ υπενθύμισε ότι «η Ελλάδας είναι κράτος μέλος της Ε.Ε. και η κυριαρχία και η ακεραιότητα ενός κράτους- μέλους της Ένωσης πρέπει να γίνονται σεβαστές.

• Παρακολουθούμε με απογοήτευση και προβληματισμό την όξυνση της τουρκικής ρητορικής παραφροσύνης, αυτή τη φορά με ανιστόρητες δηλώσεις και δημόσιες απειλές του Τούρκου Προέδρου σε βάρος της Ελλάδας και του Ελληνικού λαού, ανέφερε χθες το υπουργείο Εξωτερικών της Κύπρου σε ανακοίνωσή του.

Το κυπριακό ΥΠΕΞ καταδικάζει την υβριδική αυτή συμπεριφορά της Τουρκίας, η οποία είναι αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο, αλλά και με τη γενικότερη προσπάθεια οικοδόμησης σχέσεων καλής γειτονίας, στοιχείου απαραίτητου για δημιουργία συνθηκών ασφάλειας και ευημερίας στην περιοχή της Μεσογείου.

Από τον τρόπο που ο πρωθυπουργός θα χειριστεί την υπόθεση εξαρτάται τόσο η δυνατότητα του ίδιου και της κυβέρνησης να διαχειριστεί μια δύσκολη, γεμάτη προκλήσεις περίοδο μέχρι την διεξαγωγή των εκλογών, όσο και η πιθανότητα να διατηρήσει ο ίδιος το έως τώρα πολιτικό του κεφάλαιο (ιδίως στον λεγόμενο χώρο του κέντρου). Η πειστικότητα (ή μη) των κυβερνητικών απαντήσεων, αναμένεται να διαμορφώσει τον πολιτικό και εκλογικό ορίζοντα καθώς και τις προεκλογικές και μετεκλογικές σχέσεις μεταξύ των πολιτικών κομμάτων.

Το πολιτικό περιβάλλον, επιβαρύνθηκε τις τελευταίες ώρες από κύματα χυδαίας φημολογίας που από το περιβάλλον του κυβερνώντος κόμματος επιχείρησαν τις τελευταίες ημέρες να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, άλλοτε αποδίδοντας την πράξη της ΕΥΠ σε αιτήματα ξένων χωρών (που διαψεύδουν ότι έκαναν τέτοιο αίτημα) και άλλοτε διατυπώνοντας απαράδεκτους υπαινιγμούς. 

Εκτός από την πολιτική, η θεσμική διάσταση της υπόθεσης με συνταγματικές αναφορές είναι εξίσου πολύ σοβαρή, καθώς αποκαλύπτεται ότι παρακολουθούνται, νομίμως, αλλά με προβληματικές, εκτός ελέγχου μεθόδους πάνω από 20.000 τηλεφωνικές συνδέσεις κάθε χρόνο.

Παράλληλα καθίσταται επιτακτική η ανάγκη πλήρους και διαφανούς διερεύνησης όλων των διαστάσεών του με την έρευνα του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με απαντήσεις κυρίως στα ερωτήματα, ποιος, πώς, γιατί και σε γνώση ποιου διέταξε την παρακολούθηση των επικοινωνιών ενός πολιτικού αρχηγού. Επίσης ένα άλλο ζήτημα είναι η αποσαφήνιση του τρόπου λειτουργίας, διεύθυνσης και πολιτικού ελέγχου της ΕΥΠ καθώς και η διερεύνηση των καταγγελιών ότι κέντρα στο εσωτερικό της Υπηρεσίας εργάζονται ή θέτουν τα μέσα της στην υπηρεσία άλλων, ακόμη και ιδιωτικών συμφερόντων.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ – ΠΩΣ ΦΘΑΣΑΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Έχει ενδιαφέρον να δούμε το χρονικό της υπόθεσης από τον διορισμό του Π. Κοντολέοντα ως διοικητή της ΕΥΠ και την πρώτη καταγγελία για παρακολούθηση του τηλεφώνου του δημοσιογράφου Θ. Κουκάκη, ως την αποκάλυψη ότι η Υπηρεσία παρακολουθούσε το τηλέφωνο του Ν. Ανδρουλάκη, την περίοδο που διεκδικούσε την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, την ίδια περίοδο που είχε εκδηλωθεί και η απόπειρα παγίδευσής του με το παράνομο λογισμικό Predator

• 01/08/19:  Η κυβέρνηση ανακοινώνει ότι νέος Διοικητής της ΕΥΠ ορίστηκε ο Παναγιώτης Κοντολέων. Η αξιωματική αντιπολίτευση αμφισβητεί ότι ο κ. Κοντολέων διαθέτει τα τυπικά προσόντα που προβλέπει ο νόμος για τον διορισμό του, καθώς δεν είναι κάτοχος Πανεπιστημιακού τίτλου σπουδών.
•  06/08/19:  Την άποψη ότι ο κ. Παναγιώτης Κοντολέων έχει τα «τυπικά και ουσιαστικά προσόντα» για να αναλάβει τη θέση στην ΕΥΠ υποστηρίζει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Στέλιος Πέτσας.  
• 30/08/19 : Στη Βουλή ψηφίζεται από την κυβέρνηση φωτογραφική τροπολογία με την οποία προβλέπονται αλλαγές στον νόμο σε ό,τι αφορά τα προσόντα που απαιτούνται για τον διορισμό του διοικητή της ΕΥΠ. Σύμφωνα με αυτή, δεν είναι απαραίτητη πλέον η κατοχή πανεπιστημιακού πτυχίου για το πρόσωπο που θα αναλάβει το συγκεκριμένη θέση.
• 12/08/20 : Ο δημοσιογράφος του inside story Θανάσης Κουκάκης  απευθύνεται στην Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών και καταγγέλλει ότι   το τηλέφωνο του παρακολουθείται. Η Αρχή απαντά στην καταγγελία, στις 29/07/21, ότι «δεν διαπιστώθηκε κάποιο γεγονός που να συνιστά παραβίαση της κείμενης νομοθεσίας». 
• 31/03/21: Η Βουλή ψηφίζει  τροπολογία και αλλάζει τους κανόνες για την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών: Στερεί από την ΑΔΑΕ   τη δυνατότητα να γνωστοποιεί στους πολίτες την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών τους από την ΕΥΠ, μετά  το τέλος της παρακολούθησης, αν ο λόγος της παρακολούθησής τους αφορά την εθνική ασφάλεια.
•  11/04/22: Το inside story, δημοσιεύει εκτενή έρευνα για την παραβίαση  του κινητού του  δημοσιογράφου, κατά το διάστημα 12 Ιουλίου με 24 Σεπτεμβρίου 2021, από το spyware Predator. Για το θέμα παρουσιάζει έκθεση από το Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο.  «Προφανώς δεν νοείται σε μια χώρα, όπως η Ελλάδα, σε ένα κράτος Δικαίου, οποιοσδήποτε ιδιώτης να μπορεί να παρακολουθεί κάποιον άλλο ιδιώτη. Οι αρμόδιες Αρχές πρέπει να κάνουν τη δουλειά τους σωστά, χωρίς συζήτηση», δηλώνει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
• 15/04/22: Το Reporters United παρουσιάζει κρατικά έγγραφα για την παρακολούθηση από την ΕΥΠ του τηλεφώνου του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας.
• 18/04/22: Δεν έχουμε παράνομα λογισμικά παρακολούθησης, το θέμα βλέπει η ΑΔΑΕ, δηλώνει ο   κυβερνητικός εκπρόσωπος.
• 20/05/22:  Η Google σε ανάρτηση της, αποκαλύπτει ότι το λογισμικό παρακολούθησης Predator έχει πωληθεί σε κρατικούς φορείς στην Ελλάδα.
• 03/06/22:   Το Reporters United, δίνει συνέχεια στην έρευνα και βάζει στο κάδρο   επιχειρηματικές συναλλαγές του Γρηγόρη Δημητριάδη, Γενικού Γραμματέα   του πρωθυπουργού. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει, ο κ. Δημητριάδης συναλλάχθηκε με επιχειρηματία, ο οποίος με τη σειρά του συνδέεται με φυσικά και νομικά πρόσωπα που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στην υπόθεση των υποκλοπών.
• 26/7/22: Ο  Νίκος Ανδρουλάκης καταθέτει μηνυτήρια αναφορά στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου όταν ενημερώθηκε από την αρμόδια υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι έχει γίνει απόπειρα να παγιδευτεί το κινητό του με το πρόγραμμα παρακολούθησης Predator. Η απόπειρα είχε γίνει στις 21 Σεπτεμβρίου του 2021, όταν ξεκινούσαν οι διαδικασίες εκλογής νέας ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. «Η μηνυτήρια αναφορά του κ. Ανδρουλάκη   επιβάλλεται να διερευνηθεί άμεσα από την Ελληνική Δικαιοσύνη», δηλώνει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
• 29/07/22: Συνεδριάζει η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Οι κυβερνητικοί παράγοντες επαναλμβάνουν την πάγια δήλωση ότι η Ελλάδα δεν έχει προμηθευτεί ποτέ παράνομο λογισμικό παρακολουθήσεων. ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ σημειώνουν, ότι η απόπειρα παγίδευσης των κινητών του Ν. Ανδρουλάκη και του δημοσιογράφου Κουκάκη,  έγινε με τον ίδιο ακριβώς σύνδεσμο, ενώ ο επικεφαλής της ΕΥΠ παραδέχεται την παρακολούθηση του δημοσιογράφου. «Τα τελευταία χρόνια, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έχουν γίνει πάρα πολλές απόπειρες παγίδευσης τηλεφώνων πολιτικών προσώπων», δηλώνει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος. 
• 01/08/22: Η κυβέρνηση επιμένει στο αφήγημα ότι …αυτά συμβαίνουν. Ολόκληρη η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με αυτήν την απειλή», δηλώνει ο Γ. Οικονόμου.
•  03/08/22: Η ΑΔΑΕ ξεκινά έρευνα για την τηλεφωνική σύνδεση του Νίκου Ανδρουλάκη, από την οποία προκύπτει μια έκπληξη: Το τηλέφωνό του είχε τεθεί υπό παρακολούθηση από την ΕΥΠ την περίοδο που διεκδικούσε την ηγεσία του κόμματός του μέχρι και μετά την νίκη του στις εσωκομματικές εκλογές. Η «νόμιμη επισύνδεση», σύμφωνα με την επίσημη ορολογία, συμπίπτει χρονικά με την απόπειρα παγίδευσης των επικοινωνιών του με το παράνομο λογισμικό Predator. Η αποκάλυψη αυτή ήταν η θρυαλλίδα για την πολιτική έκρηξη που ακολούθησε.

Η ηθική διάσταση και οι δηλώσεις Ρωμανού που προκάλεσαν σάλο

Από χθες, η πολιτική θύελλα η οποία αναμένεται να κορυφωθεί στη Βουλή με την επίκαιρη ερώτηση της αξιωματικής αντιπολίτευσης προς τον πρωθυπουργό, έλαβε και ηθικές διαστάσεις μετά τη δήλωση του Διευθυντή Γραφείου Τύπου της ΝΔ Νίκου Ρωμανού ο οποίος καλούσε τον Νίκο Ανδρουλάκη “να επιδείξει το θάρρος που χρειάζεται και να κοινοποιήσει τα στοιχεία που θα τα μάθει μόνο ο ίδιος”.

Στις επίμαχες δηλώσεις ο Νίκος Ρωμανός, ανέφερε «ο ίδιος ο κ. Ανδρουλάκης θα πρέπει να δώσει απαντήσεις για τις αιτιάσεις που αφορούν αυτή τη νόμιμη συνακρόαση μέσω της ΕΥΠ» και προχωρώντας τον συλλογισμό του, ανέφερε χαρακτηριστικά: «…να έχει το θάρρος να κοινοποιήσει τα στοιχεία που θα τα μάθει μόνο ο ίδιος, καθώς είναι ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα…».

Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Ρωμανός, μιλώντας στον ρ/σ ΣΚΑΪ, έκανε λόγο για «νόμιμη συνακρόαση μέσω της ΕΥΠ» του κ. Ανδρουλάκη, «που δεν έχει τίποτα το παράνομο», ξεκαθαρίζοντας σχετικά με τις παραιτήσεις (σσ Δημητριάδη και Κοντολέοντα) πως ήταν «οι λανθασμένες ενέργειές τους σε μια νόμιμη επισύνδεση που οδήγησαν σε παραιτήσεις».

Μείζον πολιτικό θέμα προκαλουν οι δηλώσεις του εκπροσώπου τυπου της ΝΔ Νίκου Ρωμανός
Χαρακτήρισε νόμιμη την παρακολούθηση #Ανδρουλακη από το κράτος και κάλεσε να έχει το θάρρος να κοινοποιήσει τα στοιχεία που θα μάθει μόνο ο ίδιος.
Που ξέρει ο Ρωμανός τα στοιχεία της ΕΥΠ οέο; pic.twitter.com/g08V5WAspc

— Marka2 (@Marka2_) August 6, 2022

Η πρώτη σφοδρή αντίδραση ήρθε από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ Νίκο Ανδρουλάκη ο οποίος εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά της κυβέρνησης και του Μεγάρου Μαξίμου με βαρείς χαρακτηρισμούς και κατηγορίες για τον τρόπο που επιχειρήθηκε η αποποίηση των ευθυνών, με αποτέλεσμα τον διεθνή διασυρμό της χώρας.

Ο κ. Ανδρουλάκης τονίζει: «Τρεις μέρες μετά την αποκάλυψη ότι η ΕΥΠ παρακολουθούσε το κινητό μου τηλέφωνο, την ίδια περίοδο μάλιστα που έγινε απόπειρα παγίδευσης του και με το λογισμικό Predator, που έχει τη δυνατότητα να σε βιντεοσκοπεί 24 ώρες το 24ωρο, η κυβέρνηση κατακλύζει με χυδαίες διαρροές τον δημόσιο διάλογο.

Κυκλοφορούν σενάρια εκτός πραγματικότητας εμπλέκοντας τρίτες χώρες ότι τάχα αυτές ζήτησαν την παρακολούθησή μου διασύροντας τη χώρα διεθνώς. Οι Πρέσβεις της Ουκρανίας και της Αρμενίας τους διέψευσαν δημόσια.

Παράλληλα, στελέχη της Νέας Δημοκρατίας σε αγαστή συνεργασία με ακροδεξιά σταγονίδια διαδίδουν συκοφαντίες αποδεικνύοντας τον πολιτικό εκτσογλανισμό τους.

Έφτασε στο σημείο ο Διευθυντής του Γραφείου Τύπου της ΝΔ να αξιολογεί δημοσίως τις συνακροάσεις της ΕΥΠ σε βάρος μου. Άραγε γνωρίζει το περιεχόμενο των παρακολουθήσεων;

Η χώρα μας και οι θεσμοί της δεν αξίζουν αυτή την κατάντια για την οποία αποκλειστικά υπεύθυνος είναι ο κ. Μητσοτάκης.

Θα επαναλάβω λοιπόν το αίτημα να έρθουν όλα στο φως με διαφάνεια και σεβασμό στους κανόνες της Δημοκρατίας.

Ο κ. Μητσοτάκης, ο οποίος με δική του απόφαση πέρασε η ΕΥΠ στην άμεση και αποκλειστική δικαιοδοσία του, ο οποίος άλλαξε το θεσμικό πλαίσιο ώστε να διορίσει τον εκλεκτό του κ. Κοντολέων, οφείλει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις:

– Για ποιο λόγο ήμουν υπό παρακολούθηση;

– Ποιοι κατέχουν και για λογαριασμό ποιων χρησιμοποιούν το κατασκοπευτικό «υπερόπλο» Predator στην Ελλάδα σε βάρος πολιτικών και δημοσιογράφων για να συλλέξουν υλικό εκβιασμού προσώπων;».

Ο ΣΥΡΙΖΑ εξαπέλυσε επίσης σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση αποδίδοντας τη μη αποπομπή του Νίκου Ρωμανού στο γεγονός ότι απλώς υλοποιεί «το ύστατο σχέδιο του Μεγάρου Μαξίμου».

Σε σκληρή δήλωσή του ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, επιτίθεται προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη «όπως κάθε κατηγορούμενος έλαβε 48ωρη προθεσμία για να απολογηθεί», και μιλά για προπαγανδιστικό μηχανισμό της ΝΔ που «λειτουργεί με όρους κοινών εκβιαστών».

«Οι στοχευμένες «διαρροές» για τον Νίκο Ανδρουλάκη, που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, μετά το επίσημο έναυσμα που έδωσε με δήλωσή του ο επικεφαλής του γραφείου τύπου της ΝΔ, επιβεβαιώνουν τους χειρότερους φόβους μας. Ότι οι αυτουργοί των παράνομων παρακολουθήσεων συνδέονται με πρακτικές μαφίας» αναφέρει ο Αλέξης Τσίπρας και καλεί τον πρωθυπουργό να αναλάβει δράση.

«Ο κ. Μητσοτάκης καλά θα κάνει να κλείσει τη βάνα του οχετού, πριν πνιγεί μέσα του ο ίδιος».

Για απαρέδεκτη προσπάθεια να σύρει την πολιτική συζήτηση στο βούρκο των σκοτεινών αποκαλύψεων κατηγορεί τον Νίκο Ρωμανό ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ κρίνει πως δεν είναι τυχαίο ότι δεν αποπέμφθηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη μετά από αυτές τις δηλώσεις.

«Προφανώς ο κ. Ρωμανός υλοποιεί το ύστατο σχέδιο του Μεγάρου Μαξίμου. Θα αποτύχει και αυτό» λέει ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ και μιλά για το «μεγαλύτερο σκάνδαλο της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της χώρας θα οδηγήσει την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας στην κατάρρευση».

Το ΚΚΕ έχει ταχθεί υπέρ της σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής για τις παρακολουθήσεις, με τον Περισσό να ζητάει επίσης να συμπεριληφθούν και οι υποθέσεις των συνακροάσεων στην έδρα της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος.

Όπως σημείωσε ο Δημήτρης Κουτσούμπας, «το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων φέρνει στην επιφάνεια ένα σκοτεινό περιβάλλον κι ένα διάτρητο θεσμικό πλαίσιο. Το ΚΚΕ συμφωνεί στη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την παρακολούθηση του τηλεφώνου του Νίκου Ανδρουλάκη και θα συμβάλλει για την αποκάλυψη όλων των πτυχών της υπόθεσης. Θα ζητήσει, επίσης, να συμπεριληφθούν ως αντικείμενο της επιτροπής και οι υποθέσεις “συνακροάσεων” στην έδρα της ΚE του ΚΚΕ».

Από την πλευρά της, η Ελληνική Λύση τόνισε πως «για άλλη μια φορά αποδεικνύεται ότι Ν.Δ. – ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ λειτουργούν με γνώμονα το κομματικό και όχι το εθνικό συμφέρον. Η Ελληνική Λύση θα αγωνιστεί ώστε να αποκαλυφθούν όλες οι πτυχές του τεράστιου αυτού σκανδάλου και να οδηγηθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι στην Ελληνική δικαιοσύνη».

«Τρία χρόνια το ΜέΡΑ25 προειδοποιεί για την ερντογανοποίηση-εξορμπανισμό της Ελλάδας που επιβεβαιώνεται τώρα με τις παρακολουθήσεις» ανέφερε ο Γιάννης Βαρουφάκης.

1. Γιατί να κάνω εμβόλιο για τον κορονοϊό SARS-CoV-2;
Τα εμβόλια παρασκευάζονται με σκοπό την αντιμετώπιση νοσημάτων που δεν είναι δυνατόν να ελεγχθούν μόνο με την εφαρμογή άλλων μέτρων δημόσιας υγείας. Στόχος τους είναι να περιορίσουν και να εξαλείψουν νοσήματα με υψηλή μεταδοτικότητα, με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων, με υψηλή θνητότητα, με μεγάλη επιβάρυνση στα συστήματα υγείας, αλλά και με δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις στην κοινωνία.
Ο κορονοϊός SARS-CoV-2 είναι ένας νέος ιός που μέσα σε ένα χρόνο από την εμφάνισή του επηρέασε δραματικά τις ζωές όλων των ανθρώπων παγκοσμίως. Έχει υψηλή μεταδοτικότητα με αποτέλεσμα να είναι αδύνατο να ελεγχθεί μόνο με την εφαρμογή των άλλων, πιο γνωστών σε όλους μας, μέτρων δημόσιας υγείας, επιβαρύνει σοβαρά σε πολλές περιπτώσεις την υγεία των νοσούντων, μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια πολλών ανθρώπινων ζωών ακόμα υγιών ατόμων, επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα όλων, δοκιμάζει τα συστήματα υγείας και δημιουργεί ανεπανόρθωτες οικονομικές επιπτώσεις σε όλον τον πλανήτη.

2. Πόσο αποτελεσματικό είναι το εμβόλιο για τον κορονοϊό SARS-CoV-2;
Αυτή τη στιγμή πολλά εμβόλια για τον κορονοϊό SARS-CoV-2 βρίσκονται σε διαδικασία κλινικών δοκιμών. Το πόσο αποτελεσματικό είναι ένα εμβόλιο εξαρτάται πάντα από το συγκεκριμένο εμβόλιο, τη σωστή διενέργεια του εμβολιασμού και από παράγοντες που αφορούν την ανοσιακή απάντηση του κάθε ατόμου. Τα πρώτα εμβόλια που είναι προς έγκριση φαίνονται να είναι αρκετά αποτελεσματικά, έως και 95%. Οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί που εγκρίνουν την κυκλοφορία των εμβολίων θέτουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων ως προτεραιότητα.

 3. Μπορεί να κάνω εμβόλιο και παρ’ όλα αυτά να νοσήσω από COVID-19;
Κανένα εμβόλιο δεν είναι 100% αποτελεσματικό. ‘Αρα μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να ασθενήσει κάποιος από το νέο κορονοϊό παρόλο που έκανε το εμβόλιο. Επομένως θα πρέπει οι πολίτες να συνεχίσουν να παίρνουν τις συνιστώμενες προφυλάξεις για την αποφυγή μόλυνσης δηλαδή οι εμβολιασμένοι θα πρέπει να συνεχίσουν τη χρήση μάσκας, την τήρηση κοινωνικής απόστασης, την τακτική και σχολαστική υγιεινή των χεριών και την καθαριότητα του χώρου όπου ζουν ή εργάζονται. Τα εμβόλια έναντι της νόσου COVID-19 φαίνεται ότι μειώνουν την πιθανότητα να νοσήσει κάποιος από τη νόσο. Κάθε εμβόλιο έχει δοκιμαστεί σε περισσότερα από 20.000 άτομα σε διάφορες χώρες και έχει αποδεκτό προφίλ ασφάλειας. Χρειάζονται μερικές εβδομάδες για να μπορέσει κάποιος να αναπτύξει ανοσία και να είναι προστατευμένος μετά τη χορήγηση του εμβολίου. Μερικοί άνθρωποι ενδέχεται να νοσήσουν από COVID-19 παρά το ότι έχουν εμβολιαστεί, αλλά η νόσηση μπορεί να είναι λιγότερο σοβαρή.

 4. Εφόσον το εμβόλιο δεν με προστατεύει 100% από τη νόσηση από το νέο κορονοϊό γιατί τελικά να το κάνω;
Τα νέα εμβόλια όπως προκύπτει από τις κλινικές δοκιμές μειώνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης συμπτωμάτων και πιθανά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης από τον ιό. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί ταυτόχρονα μειώνεται ο κίνδυνος νοσηλειών, ο κίνδυνος απώλειας ανθρώπινων ζωών και πιθανά ο κίνδυνος μακροχρόνιων επιπλοκών που προκαλεί ο ιός σε κάποιους ασθενείς, όπως επιπλοκές από το καρδιαγγειακό και το αναπνευστικό σύστημα.
Ανάλογη εμπειρία τέτοιας αποτελεσματικότητας υπάρχει και με άλλα εμβόλια που χρησιμοποιούνται επί έτη στην ιατρική. Για παράδειγμα το εμβόλιο της γρίπης κατά του H1N1 δεν είναι το ίδιο αποτελεσματικό κάθε έτος στον έλεγχο του νοσήματος. Διάφοροι παράγοντες, όπως η ικανότητα του ιού να μεταλλάσσεται, το στέλεχος του ιού που θα επικρατήσει κάθε χρόνο, η γεωγραφική περιοχή, μπορεί να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα του εμβολίου στον έλεγχο του νοσήματος. Ακόμη όμως και λιγότερο αποτελεσματικά εμβόλια γρίπης στο παρελθόν φαίνεται ότι συνολικά μειώνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης στον πληθυσμό.

 5. Μπορεί να κάνω το εμβόλιο και να μην νοσήσω αλλά να είμαι ασυμπτωματικός φορέας του ιού;
Δεν γνωρίζουμε ακόμα αν όσοι εμβολιαστούν με τα νέα εμβόλια μπορεί να μολυνθούν από τον ιό και να είναι ασυμπτωματικοί, άρα μπορεί ακόμα να μεταδίδουν υπό αυτές τις συνθήκες τον ιό. Για αυτό είναι σημαντικό ακόμα και όσοι εμβολιαστούν να εφαρμόζουν τα υπόλοιπα μέτρα δημόσιας υγείας κατά του νέου ιού, δηλαδή τη χρήση μάσκας, την τήρηση κοινωνικής απόστασης, την τακτική και σχολαστική υγιεινή των χεριών και την καθαριότητα του χώρου όπου ζουν ή εργάζονται. Προς το παρόν από τις κλινικές δοκιμές φαίνεται ότι τα νέα εμβόλια προστατεύουν περισσότερο από τη νόσηση από COVID-19 παρά μειώνουν σημαντικά το κίνδυνο μετάδοσης του ιού. Μένει να δούμε αν τα νέα εμβόλια που αναμένεται να ολοκληρώσουν τις απαραίτητες κλινικές δοκιμές θα είναι αποτελεσματικά στην μείωση της μετάδοσης του ιού.

6. Υπάρχει περίπτωση να νοσήσω από τον κορονοϊό SARS-CoV-2 εξαιτίας του εμβολίου;
Κανένα από τα εμβόλια προς μελέτη και έγκριση για τον κορονοϊό SARS-CoV-2 δεν περιέχουν ολόκληρο τον ιό. Τα περισσότερα πλέον εμβόλια που χρησιμοποιούνται στην ιατρική περιέχουν μόνο τμήματα των ιών που είναι ικανά να οδηγήσουν στην παραγωγή προστατευτικών αντισωμάτων κατά του ιού στο άτομο που θα χορηγηθούν. Έτσι ο εμβολιαζόμενος δεν κινδυνεύει σε καμία περίπτωση να αρρωστήσει από τον κορονοϊό εξαιτίας του εμβολίου.
Υπάρχει όμως η πιθανότητα να έχει ήδη κολλήσει τη νόσο COVID-19 και να μην το έχει συνειδητοποιήσει αν τα συμπτώματα γίνουν έκδηλα μόνο μετά τον εμβολιασμό. Αν και ένας ήπιος πυρετός μπορεί να εμφανιστεί εντός μιας ή δύο ημερών από τον εμβολιασμό, αν κανείς παρουσιάσει άλλα συμπτώματα της νόσου COVID-19 (όπως νέο συνεχόμενο βήχα, υψηλό πυρετό ή ο πυρετός διαρκεί περισσότερο, ανοσμία, αγευσία) θα πρέπει να παραμείνει στο σπίτι και να προγραμματίσει να κάνει εργαστηριακό έλεγχο.

7. Έχω εκτεθεί στον κορονοϊό SARS-CoV-2 ή έχω νοσήσει από COVID-19. Χρειάζεται να κάνω το εμβόλιο;
Δεν είναι ακόμα επαρκώς γνωστό για πόσο καιρό διαρκεί η φυσική ανοσία σε άτομα που έχουν εκτεθεί στον κορονοϊό και ήταν ασυμπτωματικά ή έχουν νοσήσει. Παρόλα αυτά ακόμα δεν είναι σαφές αν τα άτομα που έχουν εκτεθεί στον ιό πρέπει να εμβολιαστούν έναντι του κορονοϊού SARS-CoV-2.

 8.Έχω ακούσει ότι το εμβόλιο παρασκευάστηκε με νέες τεχνικές σε σχέση με τα άλλα εμβόλια. Αυτό πόσο επικίνδυνο είναι;
Αν και στο παρελθόν έχουν υπάρξει νοσήματα από άλλους κορονοϊούς (το 2003- το οξύ σοβαρό αναπνευστικό σύνδρομο (SARS) και το 2012- το αναπνευστικό σύνδρομο MERS-CoV) τελικά δεν παρασκευάστηκαν εμβόλια για αυτούς τους ιούς. Το γεγονός αυτό έκανε πιο δύσκολη την παρασκευή ενός εμβολίου κατά του κορονοϊού, μιας και δεν υπήρχε προηγούμενη εμπειρία. Ταυτόχρονα η παρασκευή και η έγκριση ενός νέου εμβολίου περιλαμβάνει πολλά στάδια και ελεγκτικούς μηχανισμούς με σκοπό το εμβόλιο να είναι αποτελεσματικό και ασφαλές προς χρήση. Οι τεχνικές παρασκευής των διαφόρων εμβολίων μπορεί να διαφέρουν και όσο προχωρούν οι γνώσεις εξελίσσονται σύμφωνα με τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα. Στη διάρκεια της ιστορίας παρασκευής των εμβολίων, νέες τεχνικές εφαρμόστηκαν με στόχο πάντα την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους. Σε κάθε νέα τεχνική που εφαρμόζεται τα στάδια ποιοτικού ελέγχου και έγκρισής τους παραμένουν καθώς η παρασκευή ενός νέου εμβολίου έχει ως πρώτιστο μέλημα την προάσπιση της δημόσιας υγείας.

9. Λόγω της πανδημίας του κορονοϊού SARS-CoV-2 υπήρξε επιτακτική ανάγκη το συγκεκριμένο εμβόλιο να παρασκευαστεί πολύ γρηγορότερα σε σχέση με άλλα εμβόλια. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να μην είναι το ίδιο ασφαλές όσο τα άλλα εμβόλια;
Πράγματι η νέα πανδημία από το νέο κορονοϊό SARS-CoV-2 και οι σημαντικές επιπτώσεις αυτής στις ζωές των ανθρώπων άσκησαν μεγάλη πίεση για την όσο το δυνατόν ταχύτερη παρασκευή ενός εμβολίου κατά του νέου ιού. Για το λόγο αυτό επιταχύνθηκαν, όσο το δυνατόν περισσότερο, οι διαδικασίες παρασκευής και έγκρισής του και χρηματοδοτήθηκαν εταιρίες που εμπλέκονται στην παραγωγή του από διάφορα κράτη. Ωστόσο, τα στάδια εκτίμησης της αποτελεσματικότητας και ασφάλειας του εμβολίου και οι αρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν παρακάμπτονται ποτέ καθώς πάντα η παραγωγή των εμβολίων συνάδει με τις δύο αυτές απαρέγκλιτες παραμέτρους: την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους.

 10. Τα εμβόλια κατά του κορονοϊού SARS-CoV-2 είναι ασφαλή; Έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες; Ποιες είναι αυτές;
Τα σύγχρονα δεδομένα από τις κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι τα νέα εμβόλια κατά του κορονοϊού SARS-CoV-2 που βρίσκονται σε τελική φάση έγκρισης ή έχουν πάρει έγκριση έχουν αποδεκτό προφίλ ασφάλειας. Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες των εμβολίων παρουσιάζονται τις πρώτες εβδομάδες με μήνες μετά από τη χορήγησή τους και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θέτουν ως προϋπόθεση την παρέλευση αυτού του διαστήματος στις κλινικές δοκιμές προτού το εμβόλιο προχωρήσει σε περαιτέρω διαδικασία ελέγχου και έγκρισης.
Όπως όλα τα γνωστά εμβόλια έτσι και τα νέα κατά του SARS-CoV-2 μπορεί να έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι περισσότερες από αυτές είναι ήπιες και βραχυπρόθεσμες, και δεν εμφανίζονται σε όλους. Τέτοιες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι αίσθημα πόνου και ευαισθησίας στο χέρι όπου χορηγήθηκε το εμβόλιο που τείνει να χειροτερεύει περίπου 1-2 ημέρες μετά το εμβόλιο, αίσθημα κόπωσης, πονοκέφαλο, γενικούς πόνους ή ήπια συμπτώματα τύπου γρίπης. Αν και o πυρετός δεν είναι σπάνιος για δύο έως τρεις ημέρες, η υψηλή θερμοκρασία είναι ασυνήθιστη και μπορεί να υποδηλώνει νόσο COVID-19 ή άλλη λοίμωξη. Μια ασυνήθιστη παρενέργεια είναι η λεμφαδενοπάθεια. Η ανάπαυση και η λήψη κανονικής δόσης παρακεταμόλης βοηθούν να αισθανθεί κάποιος καλύτερα. Τα συμπτώματα από τις παρενέργειες συνήθως διαρκούν λιγότερο από μία εβδομάδα. Ήπια συμπτώματα μετά τη πρώτη δόση, δεν αποτελούν αντένδειξη για εμβολιασμό με δεύτερη δόση, που είναι αναγκαία για την καλύτερη προστασία έναντι του ιού. Αν τα συμπτώματα επιδεινώνονται ή υπάρχει ανησυχία καλό είναι να ενημερώνεται ο θεράπων ιατρός προκειμένου να υπάρξει σωστή αξιολόγηση. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες των εμβολίων δηλώνονται μέσω του συστήματος της Κίτρινης Κάρτας την οποία μπορεί κανείς να αναζητήσει διαδικτυακά (https://www.eof.gr/web/guest/yellowgeneral ).

11. Σε πόσες δόσεις γίνεται το εμβόλιο και πότε θα έχω αναπτύξει ικανή αντισωματική απάντηση έναντι του ιού, δηλαδή θα είμαι θωρακισμένος έναντι του ιού;
Τα περισσότερα εμβόλια για τον νέο κορονοϊό SARS-CoV-2 που βρίσκονται προς έγκριση από τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς χορηγούνται σε δύο δόσεις με μεσοδιάστημα 21-28 ημέρες με σκοπό να είναι αποτελεσματικά. Υπάρχει εμβόλιο σε κλινική δοκιμή φάσης 3 που χορηγείται σε μία δόση. Τα εμβόλια που τελικά θα πάρουν έγκριση για κυκλοφορία στην Ελλάδα θα προσδιορίζουν σε πόσες δόσεις θα χορηγούνται και με ποιο μεσοδιάστημα.
Για να αναπτύξει κάποιος αντισώματα μετά τη χορήγηση ενός εμβολίου απαιτείται ένα διάστημα περίπου δύο εβδομάδων. Αν το εμβόλιο απαιτεί δύο δόσεις για ικανή αντισωματική απάντηση, τότε το συνολικό διάστημα που χρειάζεται να παρέλθει για να είναι θωρακισμένος ο εμβολιασμένος απέναντι στον ιό είναι, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, περίπου 5-6 εβδομάδες.

12. Για πόσο διάστημα με προστατεύει το εμβόλιο έναντι του κορονοϊού SARS-CoV-2;
Δεν είναι ξεκάθαρο ακόμα πόσο διαρκεί η ανοσία που προσφέρει το εμβόλιο έναντι του νέου κορονοϊού. Πρόκειται για έναν νέο ιό και ένα νέο εμβόλιο και με τα μέχρι τώρα δεδομένα από τις κλινικές δοκιμές δεν γνωρίζουμε τη διάρκεια προστασίας που μας προσφέρει. Με την κυκλοφορία των νέων εμβολίων κατά του κορονοϊού SARS-CoV-2 και τον εμβολιασμό περισσοτέρων ατόμων σύντομα θα έχουμε περισσότερα δεδομένα για την απάντηση σε αυτό το ερώτημα.
Τόσο η διάρκεια της φυσικής ανοσίας, δηλαδή της ανοσίας μετά από μόλυνση του ατόμου από τον ιό, όσο και η διάρκεια της ανοσίας που προκύπτει από τον εμβολιασμό με το νέο εμβόλιο κατά του νέου κορονοϊού αποτελούν αντικείμενα διερεύνησης και αναμένονται νέα δεδομένα με την πάροδο του χρόνου.

13. Μπορώ να κάνω το εμβόλιο έναντι της νόσου COVID-19 μαζί με κάποιο άλλο εμβόλιο που συστήνεται για ενήλικες;
Θα πρέπει να γίνουν δοκιμές για να προσδιοριστεί αν το εμβόλιο για τον κορονοϊό SARS-2-CoV είναι ασφαλές να χορηγείται με άλλα εμβόλια και ότι τα δύο εμβόλια δεν παρεμβαίνουν στην ανοσιακή απόκριση μεταξύ τους. Είναι πιθανό ότι μερικές από τις μεταγενέστερες κλινικές δοκιμές εμβολίων κορονοϊού θα συμπεριλάβουν συγχορήγηση με άλλα εμβόλια, και ιδιαίτερα με το εμβόλιο της γρίπης.

14. Χρειάζεται ο εμβολιασμός έναντι της νόσου COVID-19 να γίνεται σε ετήσια βάση;
Δεν είναι γνωστό επί του παρόντος. Με τη χορήγηση της άδειας ενός εμβολίου, έχουμε πληροφορίες μόνο για τη διάρκεια της ανοσίας για όσο διάστημα διαρκούν οι κλινικές δοκιμές. Για παράδειγμα, αν τα πρώτα άτομα στη μελέτη εμβολιάστηκαν τον Ιούλιο 2020 και το εμβόλιο λάβει άδεια κυκλοφορίας τον Δεκέμβριο του 2020, θα έχουμε πληροφορίες μόνο για την ανοσολογική απόκριση έως και 5 μήνες μετά τον εμβολιασμό. Η κατασκευάστρια εταιρεία πιθανότατα θα συνεχίσει να παρακολουθεί τους εμβολιασθέντες για αρκετούς μήνες ή περισσότερο, έτσι ώστε με την πάροδο του χρόνου, θα έχουμε μια καλύτερη εικόνα για τη διάρκεια της ανοσίας. Με αυτές τις πληροφορίες, θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα αν τα εμβόλια έναντι της νόσου COVID-19 απαιτούν ετήσια χορήγηση όπως η γρίπη.

 15. Μπορεί κάποιος να επιστρέψει στη φυσιολογική του δραστηριότητα μετά τον εμβολιασμό;
Ναι, θα πρέπει κάποιος να είναι σε θέση να συνεχίσει τις φυσιολογικές του δραστηριότητες όσο αισθάνεται καλά και να συνεχίσει να εφαρμόζει τα μέτρα προφύλαξης έναντι του κορονοϊού. Αν το χέρι του είναι ιδιαίτερα επώδυνο, μπορεί να συναντήσει δυσκολία ανύψωσής του. Αν κάποιος αισθάνεται αδιαθεσία ή έντονη κόπωση πρέπει να αναπαυτεί και να αποφύγει τη χρήση μηχανημάτων ή οδήγησης. Θα πρέπει να αποφευχθεί η διαδικασία της εγκυμοσύνης για δύο μήνες μετά τον εμβολιασμό.

16. Το εμβόλιο θα μπορούν να το κάνουν όλοι;
Οι κλινικές δοκιμές για τα εμβόλια αφορούν σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες και δεν γίνονται εξ αρχής για όλες. Τα εμβόλια για τον κορονοϊό SARS-CoV-2 που θα πάρουν την έγκριση για κυκλοφορία και διάθεση από τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς, θα προσδιορίζουν σε ποιες κατηγορίες ατόμων έγιναν οι κλινικές δοκιμές και ανάλογα έχει αποφασιστεί από την αρμόδια επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τον εμβολιασμό (Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών) σε ποιους θα προηγηθεί ο εμβολιασμός στην Ελλάδα. Για παράδειγμα προς το παρόν δεν έχουν γίνει κλινικές δοκιμές σε εγκύους και παιδιά, οπότε αυτές οι κατηγορίες πληθυσμού εξαιρούνται σε αυτή τη φάση από τον εμβολιασμό. Σκοπός είναι ο εμβολιασμός έναντι της νόσου COVID-19 να χορηγηθεί κατά προτεραιότητα σε άτομα που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν και να εμφανίσουν σοβαρές επιπλοκές αν νοσήσουν. Στα άτομα αυτά συμπεριλαμβάνονται οι υγειονομικοί και το προσωπικό των κοινωνικών υπηρεσιών, οι ηλικιωμένοι και το προσωπικό των οίκων ευγηρίας και οι ασθενείς και το προσωπικό των δομών φροντίδας χρονίως πασχόντων και κέντρων αποκατάστασης. Τέλος, καθώς οι κλινικές δοκιμές προχωρούν και οι γνώσεις μας αυξάνονται γύρω από την ασφαλή χορήγηση και σε άλλες κατηγορίες ατόμων ο εμβολιασμός θα διευρύνεται με στόχο την θωράκιση την υγείας όλων των πολιτών.

17. Υπάρχει περίπτωση κάποιο από τα εμβόλια έναντι της νόσου COVID-19 να γίνει αποδεκτό για εμβολιασμό των παιδιών χωρίς να έχουν προηγηθεί κλινικές δοκιμές σε παιδιά ή αυτά τα εμβόλια χρειάζεται να υποβληθούν σε διαδικασία ξεχωριστών κλινικών δοκιμών πριν χορηγηθούν σε άτομα ηλικίας μικρότερης των 18 ετών;
Τα εμβόλια έναντι της νόσου COVID-19 πρέπει να ελεγχθούν διεξοδικά σε παιδιά ηλικίας κάτω των 18 ετών προτού χορηγηθούν σε αυτήν την ομάδα, επειδή δεν μπορούμε να υποθέσουμε ότι θα ενεργήσουν με τον ίδιο τρόπο στα παιδιά. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αφού έχει παρατηρηθεί ότι τα παιδιά δεν επηρεάζονται με τον ίδιο τρόπο από τη μόλυνση από κορονοϊό. Είναι πιθανό οι κλινικές δοκιμές σε παιδιά να διεξαχθούν σε λιγότερα άτομα σε σχέση με τις δοκιμές των 30.000 ατόμων που βρίσκονται σε εξέλιξη σε ενήλικες, αλλά αρκετά παιδιά θα πρέπει να υποβληθούν σε κλινικές δοκιμές για να διασφαλιστεί ότι αναπτύσσουν ανοσία και δεν εμφανίζουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Ακόμη, θα πρέπει να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση και στις δύο ομάδες (ενήλικες και παιδιά) αφού εγκριθούν τα εμβόλια για να καταγράφονται σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες που δεν ανιχνεύονται μέχρι να χορηγηθούν αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες ή μερικά εκατομμύρια δόσεων εμβολίου.

18. Εφόσον οι κλινικές δοκιμές των εμβολίων δεν συμπεριλαμβάνουν άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα πως ξέρουμε αν μπορούν να εμβολιαστούν;
Οι απαιτήσεις που σχετίζονται με το ποιος μπορεί να συμμετάσχει σε μια κλινική δοκιμή εμβολίου ποικίλλει ανάλογα με την εταιρεία που τις πραγματοποιεί, την ασθένεια έναντι της οποίας πραγματοποιείται ανοσοποίηση και διάφορους τύπους αυτοάνοσων παθήσεων. Συχνά οι πρώτες κλινικές δοκιμές είναι οι πιο περιοριστικές, έτσι ώστε τα δεδομένα να μην επηρεάζονται από άλλες συνθήκες. Στο μέλλον, επιστήμονες και πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης θα συγκεντρώσουν δεδομένα για διαφορετικές υποομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα διεξαχθούν συγκεκριμένες κλινικές δοκιμές, αλλά συχνά οι πληροφορίες για υγιείς ενήλικες μπορούν να ενημερώσουν τι να περιμένει κάποιος σχετικά με διαφορετικές καταστάσεις. Επειδή συχνά ομάδες ατόμων με συγκεκριμένη πάθηση μπορεί να είναι μικρές, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί επίσημη κλινική δοκιμή, αλλά η εμπειρία με παρόμοια εμβόλια και η κατανόηση των επιπτώσεων της νόσου στο ανοσοποιητικό σύστημα συμβάλουν στη λήψη αποφάσεων κινδύνου / οφέλους. Με την πάροδο του χρόνου, καθώς περισσότερα άτομα με την πάθηση εμβολιάζονται, αθροίζονται περισσότερα δεδομένα. Τα συστήματα παρακολούθησης μετά την αδειοδότηση, παρέχουν ευκαιρίες για παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο αυτών των υποομάδων. Σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητη η προσωπική επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό και η συζήτηση μαζί του για τα οφέλη του εμβολίου σε σχέση με την κατάσταση υγείας του ασθενούς.

 19. Τι πρέπει να γνωρίζει σχετικά με το εμβόλιο έναντι του κορονοϊού SARS-CoV-2 μια έγκυος, μια θηλάζουσα και μια γυναίκα που προγραμματίζει να μείνει έγκυος;
Τα εμβόλια έναντι του κορονοϊού SARS-CoV-2 δεν έχουν ακόμα εκτιμηθεί κατά την εγκυμοσύνη, ενώ παραμένει άγνωστο αν απεκκρίνονται στο μητρικό γάλα. Μέχρι να είναι διαθέσιμες περισσότερες πληροφορίες θα πρέπει κανείς να έχει υπόψη του τα παρακάτω:
–    Αν μια γυναίκα είναι έγκυος δεν πρέπει να εμβολιαστεί, μπορεί να εμβολιαστεί μετά το τέλος της εγκυμοσύνης της
–    Αν νομίζει ότι μπορεί να είναι έγκυος, θα πρέπει να καθυστερήσει τον εμβολιασμό έως ότου επιβεβαιώσει ότι δεν είναι
–    Αν σκοπεύει να μείνει έγκυος τους επόμενους τρεις μήνες, θα πρέπει να καθυστερήσει τον εμβολιασμό της
–    Αν γνωρίζει ότι δεν είναι έγκυος, μπορεί να ξεκινήσει το πρόγραμμα εμβολιασμού με δύο δόσεις τώρα και θα πρέπει να αποφύγει να μείνει έγκυος για τουλάχιστον δύο μήνες μετά τη δεύτερη δόση
–    Αν εμβολιάστηκε με την πρώτη δόση και στη συνέχεια έμεινε έγκυος, θα πρέπει να καθυστερήσει τη δεύτερη δόση έως ότου ολοκληρωθεί η εγκυμοσύνη
–    Αν θηλάζει θα πρέπει να περιμένει μέχρι να τελειώσει το θηλασμό και στη συνέχεια να κάνει το εμβόλιο.
–    Αν θήλαζε όταν εμβολιάστηκε με την πρώτη δόση, συνιστάται να μην κάνει τη δεύτερη δόση έως ότου ολοκληρώσει το θηλασμό.

20. Ο εμβολιασμός για τον κορονοϊό SARS-CoV-2 θα είναι υποχρεωτικός;
Ο εμβολιασμός για τον νέο κορονοϊό SARS-CoV-2 δεν θα είναι υποχρεωτικός. Ο εμβολιασμός έναντι των διαφόρων νοσημάτων αποτελεί σύσταση.

21. Πόσο κοστίζει ο εμβολιασμός για τον νέο κορονοϊό SARS-CoV-2;
Ο εμβολιασμός είναι ένα σημαντικότατο μέτρο δημόσιας υγείας. Η διάθεση των εμβολίων για τον κορονοϊό SARS-CoV-2 στην Ελλάδα θα είναι δωρεάν.

22. Με ποιο τρόπο θα μπορέσω να εμβολιαστώ, εφόσον το επιθυμώ;
Το Υπουργείο Υγείας μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης και της ιστοσελίδας του (https://www.moh.gov.gr/) ενημερώνει διαρκώς τον πολίτη για ότι νεότερο σχετικά με τον τρόπο που θα γίνει ο εμβολιασμός. Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Εμβολιαστικής Κάλυψης για COVID-19 (https://covid19.gov.gr/ethniko-schedio-emvoliastikis-kalypsis-gia-covid-19/) ο πολίτης θα μπορεί να συμμετέχει στον εμβολιασμό μέσω της άυλης συνταγογράφησης ή για όσους δεν είναι εγγεγραμμένοι στην άυλη συνταγογράφηση μέσω on-line πλατφόρμας (https://emvolio.gov.gr/). Επίσης, για το σκοπό αυτό θα λειτουργήσει και ειδικό τηλεφωνικό κέντρο.

23. Πού μπορώ να εμβολιαστώ έναντι της νόσου COVID-19;
Ο εμβολιασμός θα πραγματοποιηθεί σε ένα από τα 1018 εμβολιαστικά κέντρα (κέντρα υγείας, περιφερειακά ιατρεία) που είναι κατανεμημένα σε όλη την επικράτεια ώστε να μη μείνει ακάλυπτο κανένα σημείο της χώρας. Ο εμβολιασμός των υγειονομικών που εργάζονται σε Νοσοκομεία, θα πραγματοποιηθεί εντός των Νοσοκομείων. Ειδικές κινητές ομάδες ιατρονοσηλευτικού προσωπικού θα αναλάβουν τον εμβολιασμό των ατόμων που διαβιούν σε κλειστές δομές, για παράδειγμα σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, σε δομές φροντίδας χρονίως πασχόντων και κέντρα αποκατάστασης , και σε κέντρα φιλοξενίας προσφύγων μεταναστών. Επειδή μερικά από τα το εμβόλια πρέπει να φυλάσσεται σε καταψύκτη πολύ χαμηλής θερμοκρασίας, δεν υπάρχει η δυνατότητα ο εμβολιασμός να πραγματοποιηθεί σε ιδιωτικά ιατρεία ή φαρμακεία.

24. Τι πρέπει να κάνει κάποιος αν δεν είναι καλά όταν είναι το επόμενο ραντεβού για εμβολιασμό;
Αν κάποιος δεν είναι καλά, είναι καλύτερα να περιμένει έως ότου αναρρώσει για να εμβολιαστεί, αλλά θα πρέπει αυτό να γίνει το συντομότερο δυνατό. Δεν πρέπει κάποιος να προσέλθει σε προγραμματισμένο ραντεβού για εμβολιασμό αν είναι σε αυτοαπομόνωση, ή σε αναμονή για τεστ COVID-19 ή δεν είναι σίγουρος ότι είναι υγιής.

25. Τι πρέπει να κάνει κάποιος μετά τον πρώτο εμβολιασμό;
Θα πρέπει να είναι έτοιμος για τον προγραμματισμό της χορήγησης της δεύτερης δόσης του εμβολίου μετά από 21-28 ημέρες ανάλογα με το χορηγηθέν εμβόλιο. Είναι σημαντικό να εμβολιαστεί κάποιος και με τις δύο δόσεις του ίδιου εμβολίου για να αποκτήσει την καλύτερη δυνατή προστασία.

26. Μετά τον εμβολιασμό πρέπει να εφαρμόζω τα μέτρα προφύλαξης κατά του κορονοϊού;
Τα νέα εμβόλια για τον κορονοϊό SARS-CoV-2 δεν υποκαθιστούν τα υπόλοιπα μέτρα δημόσιας υγείας στη φάση αυτή της πανδημίας. Καταρχήν, ο εμβολιασμός σε μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού απαιτεί χρόνο. Επίσης, πρέπει να δούμε τι ποσοστό του πληθυσμού τελικά θα εμβολιαστεί και να γνωρίζουμε ακόμη περισσότερα για τον τρόπο μετάδοσης του νέου κορονοϊού. Ακόμα δεν είναι γνωστό τι ποσοστό του πληθυσμού πρέπει να εμβολιαστεί με τα νέα εμβόλια για να εξασφαλιστεί η ανοσία της αγέλης, με άλλα λόγια δε γνωρίζουμε πόσοι χρειάζονται να έχουν νοσήσει και να έχουν εμβολιαστεί συνολικά ώστε ο νέος κορονοϊός να μη μεταδίδεται. Επιπρόσθετα, απαιτούνται περισσότερα δεδομένα όσον αφορά στην αποτελεσματικότητα των νέων εμβολίων κατά του SARS-CoV-2 να μειώσουν τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού μέχρι οι αρμόδιοι φορείς να άρουν τα λοιπά μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας ενάντια στο νέο, ιδιαίτερα μεταδιδόμενο, αυτό ιό. Για αυτό με πολλή προσοχή και οι εμβολιασμένοι θα πρέπει να συνεχίσουν τη χρήση μάσκας, την τήρηση κοινωνικής απόστασης, την τακτική και σχολαστική υγιεινή των χεριών και την καθαριότητα του χώρου όπου ζουν ή εργάζονται. Μία αντίθετη πρακτική μπορεί να οδηγήσει σε νέα έξαρση των κρουσμάτων, γεγονός απευκταίο καθώς ήδη η ανθρωπότητα έχει δοκιμαστεί σοβαρά από αυτή την πανδημία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ