«Με νόμο θα καθιερώσουμε πεζόδρομους για πατίνια, προσωπικά θα ήθελα να απαγορευτούν», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Χρυσοχοΐδης.

Σε ερώτηση αν μπορεί να πηγαίνει ο ανήλικος με το πατίνι στο σχολείο ο υπουργός απάντησε κατηγορηματικά: «Όχι δεν μπορεί. Δεν πρέπει να πηγαίνει, είναι τόσο επικίνδυνο».

Ο Υπ. Προστασίας του Πολίτη υποστήριξε ότι «έχουν αποδόσει τα αλκοτέστ, έχουμε δει μείωση των ατυχημάτων».

Για την ενδοοικογενειακή βία είπε ότι έχουν γίνει 12.000 συλλήψεις το 2025 ενώ 500 συλληφθέντες οδηγήθηκαν στη φυλακή.

Ο κ. Χρυσοχοΐδης είπε επίσης ότι «θα κάνουμε επικοινωνιακή εκστρατεία για τις απάτες νέου τύπου των Ρομά».

Η Καρατζά το καλοκαίρι του 2024 εμφανίστηκε σε συναυλία, που διοργάνωσε ο Σύλλογος Επιστημόνων Μειονόνοτητας στην Πλατεία Κομοτηνής και τραγούδησε μεταξύ  άλλων το «Εμβατήριο της Σμύρνης».

Στο βίντεο που δημοσίευσε από τον χώρο αναμονής του αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος εξήγησε ότι επετράπη η είσοδο στην κόρη και τον σύζυγο της. «Είμαι η Ισίν Καρατζά και σας μιλώ από την Αθήνα. Το έγγραφο που κρατώ στα χέρια μου είναι η απόρριψη της εισόδου μου στην Ελλάδα. Γιατί; Επειδή το 2024 στην Κομοτηνή είπα “Τι ευτυχία να λες ότι είσαι Τούρκος” και τραγούδησα το “Στα βουνά της Σμύρνης ανθίζουν λουλούδια” (İzmir Marşı). Εξαιτίας αυτού, εγώ απελαύνομαι αυτή τη στιγμή. Η κόρη μου και ο σύζυγός μου μπόρεσαν να περάσουν, αλλά εμένα μου το απαγόρευσαν».

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Işın Karaca (@isinkaraca)

«Βιώνω μια παράλογη μεταχείριση που δεν έχω ξαναδεί στη ζωή μου. Δεν υπάρχει κανείς να μας δώσει ούτε ένα ποτήρι νερό. Είμαστε εδώ επί ώρες. Θα μας στείλουν πίσω στη χώρα μας. Ήρθαμε ως τουρίστες και αυτή τη στιγμή μας αντιμετωπίζουν ξεκάθαρα ως εχθρούς».

Το εμβατήριο αναφέρεται στην τελική φάση της Μικρασιατικής Εκστρατείας, η οποία σημαδεύτηκε από την πυρπόληση της Σμύρνης και τον βίαιο εκτοπισμό του ελληνικού και αρμενικού πληθυσμού.

Μιλώντας στο infokids.gr, έθεσε στο επίκεντρο την ψυχική υγεία των ανηλίκων, επισημαίνοντας ότι η παρέμβαση δεν αποσκοπεί στον αποκλεισμό από την τεχνολογία, αλλά στον περιορισμό συμπεριφορών που –όπως είπε– ενισχύονται από τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών.

Απαντώντας στο γιατί η πρωτοβουλία ανακοινώνεται τώρα, ενώ η πλήρης εφαρμογή της μετατίθεται χρονικά, ο πρωθυπουργός εξήγησε ότι η συζήτηση πρέπει να ανοίξει άμεσα, ώστε να υπάρξει προετοιμασία σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στον ρόλο των γονέων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Οι γονείς είναι απελπισμένοι, σου λένε “τι να κάνω; Δεν μπορώ να πάρω το κινητό από παιδί”».

Παράλληλα, προανήγγειλε ότι το επόμενο πεδίο παρέμβασης θα αφορά το gaming και τον διαδικτυακό τζόγο, λέγοντας ότι «Είναι το επόμενο κεφάλαιο το οποίο θα μας απασχολήσει», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «τα επιστημονικά δεδομένα δεν επιδέχονται αμφισβήτησης», επισημαίνοντας ότι συγκλίνουν με την καθημερινή εμπειρία των οικογενειών, καθώς τα παιδιά περνούν ολοένα και περισσότερο χρόνο μπροστά στην οθόνη, κυρίως σε εφαρμογές με «εθιστικά χαρακτηριστικά».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο φαινόμενο του infinite scrolling, εξηγώντας ότι πρόκειται για μηχανισμό σχεδιασμένο ώστε να διατηρεί τον χρήστη στην πλατφόρμα, καθώς «με αυτόν τον τρόπο οι πλατφόρμες βγάζουν λεφτά». Όπως πρόσθεσε, υπάρχουν ήδη και δικαστικές αποφάσεις στο εξωτερικό που αναγνωρίζουν την εθιστική φύση τέτοιων πρακτικών και αποδίδουν ευθύνες στις εταιρείες.

Στο πλαίσιο της παρέμβασης, παρουσίασε δύο βασικά εργαλεία που τίθενται στη διάθεση των οικογενειών. Το πρώτο αφορά την ίδια την απαγόρευση, δίνοντας στους γονείς τη δυνατότητα να επικαλούνται έναν καθολικό κανόνα: «παιδί μου αυτό είναι πια παράνομο». Το δεύτερο σχετίζεται με την επιβεβαίωση ηλικίας μέσω ψηφιακών εργαλείων, όπως η ψηφιακή ταυτότητα και το Kids Wallet, ώστε από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι πλατφόρμες να υποχρεώνονται να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών. «Όπως πια σήμερα ο περιπτεράς είναι υποχρεωμένος να επιβεβαιώνει την ηλικία του παιδιού […] το ίδιο πρέπει να κάνουν και οι πλατφόρμες», ανέφερε.

Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι η εθνική παρέμβαση δεν επαρκεί από μόνη της και απαιτείται ευρωπαϊκή στήριξη, δεδομένου ότι το πλαίσιο ρυθμίζεται από το Digital Services Act. Όπως γνωστοποίησε, έχει ήδη ενημερώσει σχετικά την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα «πάλι θα προχωρήσει μόνη της», ακόμη και με περιορισμένες δυνατότητες επιβολής.

Αναφερόμενος στις ενστάσεις ότι μια τέτοια ρύθμιση μπορεί να οδηγήσει τους ανηλίκους σε ανεξέλεγκτες ψηφιακές διαδρομές, έκανε λόγο για «εύλογο προβληματισμό», σημειώνοντας ωστόσο ότι «η μεγάλη πλειοψηφία θα συμμορφωθεί». Όπως είπε, το ζητούμενο είναι να αλλάξει η κουλτούρα χρήσης και να ανοίξει μια ουσιαστική συζήτηση μέσα στην οικογένεια.

Τέλος, επιχείρησε να διαχωρίσει την τεχνολογία ως εργαλείο από την παθητική χρήση της, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν είναι «τεχνοφοβική» και ότι οι ψηφιακές δεξιότητες παραμένουν κρίσιμες. «Ο στόχος δεν είναι να κοπεί η πρόσβαση στην τεχνολογία, αλλά “να κόψω την πρόσβαση σε ένα υλικό το οποίο είναι αδιάφορο, αλλά μας κρατάει εκεί κολλημένους να κοιτάμε και να σκρολάρουμε”», ανέφερε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ρόλο των γονέων, υπογραμμίζοντας ότι η εύκολη λύση της οθόνης δεν αποτελεί απάντηση: «Βλέπουμε παιδιά πολύ μικρότερα. Πάνε οικογένειες και τρώνε σε εστιατόριο και βάζουν το iPad μπροστά στο παιδί […] Μα, αυτός είναι ο τρόπος να μεγαλώσουμε τα παιδιά; Είναι ευκολία. Το να είσαι γονιός είναι δύσκολο και τη σημερινή εποχή είναι ακόμα πιο δύσκολο».

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη:

Ελένη Δασκαλάκη: Κύριε Πρωθυπουργέ, σας ευχαριστούμε πάρα πολύ που επιλέξατε το infokids γι΄ αυτή τη συνέντευξη και νομίζω έχουμε να πούμε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα σήμερα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ.

Ελένη Δασκαλάκη: Να είστε καλά.

Θα προσπαθήσω από την πρώτη ερώτηση να βγάλω είδηση. Πείτε μας, σας παρακαλώ πάρα πολύ, τι είναι αυτό το «6-7» τελικά;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το «6-7»;

Ελένη Δασκαλάκη: Ναι, αυτό το «6-7».

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, όταν σχεδιάζουμε ένα βίντεο το οποίο κυρίως απευθύνεται σε νέα παιδιά, προσπαθούμε -μου τα έχουν μάθει κι εμένα τώρα οι νέοι άνθρωποι που με συμβουλεύουν- να έχουμε ένα hook, να κάνουμε κάτι, να ξεκινήσουμε με κάτι το οποίο θα προκαλέσει το ενδιαφέρον, ώστε να το δουν τα νέα παιδιά.

Για το «6-7» μου είχε πρωτομιλήσει η μικρή μου κόρη, η οποία είναι 22. Η μεγάλη μου κόρη που είναι 29 αγνοούσε τι είναι το «6-7», οπότε όταν μου το είπαν σαν ιδέα να κεντρίσουμε το ενδιαφέρον, είπα, πολύ ωραία, θα το κάνουμε.

Και νομίζω ότι εκ του αποτελέσματος, αν κρίνω τουλάχιστον από την αναπαραγωγή που είχε το χθεσινό βίντεο, μάλλον καλά κάναμε και χρησιμοποιήσαμε αυτή την ιδέα.

Γιατί ο σκοπός μας πάντα, όταν χρησιμοποιούμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι να επικοινωνήσουμε με όσο το δυνατόν περισσότερους ενδιαφερόμενους γι΄ αυτό που θα πούμε. Κι εδώ οι ενδιαφερόμενοι είναι οι νέοι που τους αφορά και φυσικά οι γονείς που τους αφορά εξίσου. Νομίζω ότι το μήνυμα πέρασε.

Ελένη Δασκαλάκη: Το μήνυμα πέρασε. Εμένα μου έκανε για άλλη μια φορά εντύπωση ένα hook, όπως λέτε, το οποίο δεν ξέρουμε στην πραγματικότητα τι σημαίνει. Έχει γίνει viral, κάτι που δείχνει πόσο μεγάλη είναι η δύναμη των social media.

Είμαστε λοιπόν σε μία σωστή κατεύθυνση, και εμείς εθνικά και πανευρωπαϊκά και παγκόσμια φαντάζομαι, μιλώντας για την απαγόρευση των νέων, των παιδιών κάτω των 15 ετών στα social media.

Η χθεσινή σας εξαγγελία είχε και πάρα πολλά views, προκάλεσε και πάρα πολλές συζητήσεις, και στα media και στις παρέες και στα σπίτια μας. Νομίζω ότι αυτός ήταν και ο στόχος σας. Πιστεύετε, όμως, ότι θα είναι εύκολη διαδικασία;

Έχετε ζητήσει από τους γονείς «να γίνετε σύμμαχοι σε αυτή την προσπάθεια». Τους δίνετε ένα εργαλείο. Είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο. Είναι όμως εύκολο; Οι γονείς, οι περισσότεροι, είναι και είμαστε αγκιστρωμένοι στα κινητά μας. Πώς εγώ που είμαι όλη τη μέρα έτσι θα πω στα παιδιά μου εσύ να μην το κάνεις αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, καταρχάς πρέπει να εξηγήσουμε με απλά λόγια γιατί προχωράμε σε αυτή την πρωτοβουλία.

Νομίζω ότι τα επιστημονικά δεδομένα δεν επιδέχονται αμφισβήτησης και, θα έλεγα, έρχονται και τέμνονται με την εμπειρία των ίδιων των γονέων, αλλά και των παιδιών, τα οποία περνάνε πια πάρα πολύ χρόνο στο κινητό, κυρίως σε εφαρμογές οι οποίες έχουν εθιστικά χαρακτηριστικά ως προς τον σχεδιασμό τους.

Ελένη Δασκαλάκη: Ισχύει.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό το οποίο αποκαλούμε, δηλαδή, infinite scrolling. Είναι σχεδιασμένο από τις ίδιες τις πλατφόρμες για να περνάμε όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο μπροστά στο κινητό, γιατί με αυτόν τον τρόπο οι πλατφόρμες βγάζουν λεφτά.

Αυτό είναι το μοντέλο τους, δεν το έχουν κρύψει, εξάλλου. Και μάλιστα υπάρχει και μια πολύ ενδιαφέρουσα απόφαση πια, αμερικανικού δικαστηρίου, το οποίο επιδικάζει χρηματικά πρόστιμα στις πλατφόρμες, ακριβώς επειδή αξιολόγησε το δικαστήριο ότι ο σχεδιασμός τους είναι από τη φύση του εθιστικός, άρα οι εταιρείες αυτές έχουν μια υποχρέωση να μεριμνούν για την ψυχική υγεία ειδικά των πιο ευάλωτων πολιτών που είναι οι νέοι μας.

Το βλέπουμε, εξάλλου. Διάσπαση προσοχής, κακή συγκέντρωση, cyberbullying, για τα κορίτσια αίσθηση κατωτερότητας σε σχέση με εικόνες τέλειας ομορφιάς, που πολλές φορές είναι και προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.

Άρα, γνωρίζουμε καλά ότι αυτές οι συμπεριφορές έχουν πια επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών. Και δεν μπορούμε να περιμένουμε άλλο, δεν μπορούμε να περιμένουμε 5-10 χρόνια, να χάσουμε ουσιαστικά μια ολόκληρη γενιά, η οποία θα μεγαλώσει με σημαντικά ψυχικά προβλήματα, πριν κάνουμε κάτι γι’ αυτό.

Η Ελλάδα, λοιπόν, είναι από τις πρώτες χώρες ευρωπαϊκά που προχωράει σε αυτή την κατεύθυνση. Υπάρχει μεγάλη δυναμική. Υπάρχει μεγάλη αποδοχή στην κοινωνία, μιλάω με πάρα πολλούς γονείς.

Ελένη Δασκαλάκη: Υπάρχει, είναι αλήθεια.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Οι γονείς είναι απελπισμένοι, σου λένε «τι να κάνω; Δεν μπορώ να πάρω το κινητό από παιδί». Τώρα, λοιπόν, τους δίνουμε δύο όπλα, το πρώτο είναι «παιδί μου αυτό είναι πια παράνομο».

Ελένη Δασκαλάκη: Ναι, σωστά. Αυτό θα λειτουργήσει.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Άρα, αν είναι παράνομο για εσένα, είναι παράνομο και για τον φίλο σου ή για τη φίλη σου.

Και το δεύτερο, που είναι η ίδια η εφαρμογή πια, από 1/1/2027, όπου οι πλατφόρμες θα είναι υποχρεωμένες να διασταυρώνουν την ηλικία των χρηστών.

Εμείς επειδή έχουμε ψηφιακή πια ταυτότητα, το λέω με πολύ απλά λόγια, είναι πολύ εύκολο αυτό να το κάνουμε. Όπως πια σήμερα ο περιπτεράς είναι υποχρεωμένος να επιβεβαιώνει την ηλικία του παιδιού, αν είναι κάτω ή πάνω από 18, για να του πουλήσει καπνικά προϊόντα ή να του πουλήσει αλκοόλ, το ίδιο πρέπει να κάνουν και οι πλατφόρμες. Και τους δίνουμε και το εργαλείο.

Ελένη Δασκαλάκη: Δίνετε το εργαλείο και στις πλατφόρμες και στους γονείς. Εγώ έχω μια ανησυχία, εάν οι γονείς θα μπορούν να αξιοποιήσουν αυτό το εργαλείο που τους δίνετε ή αν βρισκόμαστε σε ένα κομβικό σημείο που θα ήταν ίσως πιο εύκολο να γίνουν σύμμαχοί μας σε αυτή την προσπάθεια, εάν έχουν περισσότερη ενημέρωση, αν έχουν εκπαίδευση με κάποιον τρόπο.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ήδη πρέπει να πω ότι αν μπουν στην πλατφόρμα parco.gov.gr θα δουν εργαλεία με τα οποία και σήμερα που μιλάμε μπορούν να παρέμβουν και να βάλουν ρυθμίσεις και απαγορεύσεις σε εφαρμογές που αφορούν στο τηλέφωνο του παιδιού τους.

Ελένη Δασκαλάκη: Αυτό με το Kids Wallet, λέτε.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Με το Kids Wallet, ακριβώς. Mπορούν να το κάνουν αυτό αυτή τη στιγμή, αλλά δεν αρκεί αυτό. Εμείς αυτό το οποίο λέμε, «είσαι 14 ετών, θέλεις να γραφτείς σε μια από τις πλατφόρμες, η πλατφόρμα θα σε “κόβει”, δεν θα μπορεί να σου ανοίξει λογαριασμό. Ή αν έχεις λογαριασμό, θα σου κόψει τον λογαριασμό».

Για να γίνει, όμως, αυτό στην πλήρη του έκταση, χρειαζόμαστε και τη βοήθεια της Ευρώπης. Χρειαζόμαστε αυτό με κάποιον τρόπο να γίνει ευρωπαϊκή νομοθεσία, διότι σήμερα η Ελλάδα δεν έχει τρόπο να επιβάλει κύρωση στην πλατφόρμα, διότι η νομοθεσία αυτή είναι ευρωπαϊκή, είναι το Digital Services Act, η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες.

Αλλά μπορώ να σας πω ότι η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην οποία έστειλα επιστολή χθες, ενημερώνοντάς την για την πρωτοβουλία μας αυτή, είναι ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση και πιστεύω ότι πολύ σύντομα θα αποκτήσει και ευρωπαϊκό νομοθετικό περίβλημα αυτή η πρωτοβουλία.

Και πιστεύω τελικά ότι και οι Ηνωμένες Πολιτείες, γιατί τα ίδια προβλήματα έχουν οι γονείς όχι μόνο στην Ευρώπη, και στις Ηνωμένες Πολιτείες, θα αναγκαστούν να πουν στις πλατφόρμες «στοπ, δεν θα βγάλετε λεφτά από τα παιδιά μας».

Υπάρχουν πολλές χρήσεις της τεχνολογίας οι οποίες είναι εξαιρετικά χρήσιμες, εκπαιδευτικά βίντεο, εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ενδεχομένως, τα οποία μπορούν να είναι πραγματικά χρήσιμα για τα παιδιά μας, αλλά «όχι» στο infinite scrolling και «όχι» σε συμπεριφορές οι οποίες στην κυριολεξία, περίπου μας «καίνε» το μυαλό.

Ελένη Δασκαλάκη: Μας το «καίνε» στην πραγματικότητα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μα να σας πω κάτι; Αυτό ισχύει και για εμάς τους ίδιους.

Ελένη Δασκαλάκη: Φυσικά.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αν υπάρχει εθισμός, δεν υπάρχει μόνο στα νέα παιδιά, αλλά στο κάτω-κάτω εμείς είμαστε ενήλικοι, υπάρχουν και όρια στο τι μπορεί το κράτος να κάνει για τους ενήλικους. Αλλά για τα παιδιά, και από το Σύνταγμα, έχουμε μία ειδική ευθύνη να τα προστατεύσουμε.

Ελένη Δασκαλάκη: Ισχύει. Είπατε τώρα για τον εθισμό, φυσικά μιλάμε για τον ψηφιακό εθισμό. Γι’ αυτό ακριβώς είναι που συζητάω ότι πρέπει οι γονείς να ενημερωθούν. Γιατί τα τεχνικά σημεία μάς τα έχετε δώσει με πάρα πολύ μεγάλη ευκολία και είναι εύχρηστα πλέον για όλους μας.

Ο ψηφιακός εθισμός είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο κεφάλαιο και νομίζω ότι πάρα πολλοί γονείς δεν είναι ενημερωμένοι. Τι είναι ο ψηφιακός εθισμός; Πώς μπορώ να τον αναγνωρίσω στο παιδί μου; Ποια είναι τα συμπτώματα, δηλαδή. Μήπως έχω και εγώ ψηφιακό εθισμό; Και τι λόγια να πω, με ποιον τρόπο να βοηθήσω το παιδί μου να απεμπλακεί από αυτό το infinite scrolling και το infinitive στη ζωή του.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η συμβουλή που θα έδινα… Kαι υπήρχε λόγος που το κάναμε, που αναλάβαμε αυτή την πρωτοβουλία τώρα. Για να συζητηθεί. Αυτά τα θέματα συζητούνται συνήθως στο πασχαλινό τραπέζι.

Ελένη Δασκαλάκη: Ισχύει.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Για να ξεκινούν οι γονείς να κάνουν μία κουβέντα. Να πουν στο 13χρονο παιδί τους: «Από του χρόνου αυτό θα απαγορεύεται. Δεν αρχίζουμε από τώρα να σκεφτόμαστε λίγο πώς μπορούμε να περιορίσουμε τη χρήση;».

Να δώσουμε στα παιδιά μας άλλες διεξόδους. Για εμένα η καλύτερη διέξοδος για τα παιδιά είναι ο αθλητισμός, η ενασχόληση με τις τέχνες, με ένα όργανο, οι παρέες, το να βγαίνουμε έξω και να μην είμαστε κλειδωμένοι μέσα στο σπίτι.

Ελένη Δασκαλάκη: Αυτό. Νομίζω το είπε και ο κ. Γεωργιάδης χθες.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, και το βλέπουμε όλοι. Βλέπουμε τα παιδιά τώρα, 12-13 χρονών παιδιά, κολλημένα μπροστά σε μία οθόνη, να επικοινωνούν δίπλα-δίπλα. Αντί να μιλάνε, να στέλνουν μηνύματα.

Ελένη Δασκαλάκη: Είναι πολύ λυπηρό.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Να πω και κάτι ακόμα, γιατί το κράτος δεν μπορεί να τα ρυθμίσει όλα. Βλέπουμε παιδιά πολύ μικρότερα. Πάνε οικογένειες και τρώνε σε εστιατόριο και βάζουν το iPad μπροστά στο παιδί για να μην κλαίει ή γιατί αυτή είναι η εύκολη λύση.

Μα, αυτός είναι ο τρόπος να μεγαλώσουμε τα παιδιά; Είναι ευκολία. Το να είσαι γονιός είναι δύσκολο και τη σημερινή εποχή είναι ακόμα πιο δύσκολο.

Οπότε εμείς δίνουμε ένα πρώτο εργαλείο, αλλά θέλουμε τους γονείς συμμάχους και κυρίως τους δίνουμε τη δυνατότητα να πουν στο παιδί: «ισχύει για όλους».

Γιατί ποιο είναι το πρόβλημα; Αυτό που έχουμε πει, η πίεση από τους άλλους. «Εγώ δεν έχω τηλέφωνο, γιατί έχει ο φίλος μου ή η φίλη μου;». «Τώρα, παιδιά, απαγορεύεται για όλους. Αν απαγορεύεται για όλους, θα βρούμε κάτι άλλο να κάνουμε στον χρόνο που περνούσες μπροστά στο κινητό».

Οπότε, νομίζω ότι προσφέρουμε μία υπηρεσία στους γονείς, με αυτόν τον τρόπο. Κάνουμε τη ζωή τους και τις συζητήσεις που θα κάνουν με τα παιδιά και τους εφήβους πολύ πιο εύκολα.

Ελένη Δασκαλάκη: Το κάνετε και δίνετε τώρα και την αφορμή για να συζητηθεί και απαντήσατε στο «γιατί αποφασίσατε να κάνετε τώρα τις εξαγγελίες», ενώ το μέτρο θα ισχύσει σε αρκετούς μήνες και δεν έχει βγει η ρύθμιση ακόμα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Υπάρχει κι ένας λόγος ακόμα.

Το κάνουμε τώρα για να ξεκινήσει η συζήτηση, γιατί χρειαζόμαστε εθνική νομοθεσία, γιατί χρειαζόμαστε έξι μήνες για να συζητήσουμε την ευρωπαϊκή διάσταση, γιατί πρέπει να επικοινωνήσουμε με τις πλατφόρμες, να τους δώσουμε χρόνο, να τους πούμε: «κοιτάξτε, από 1η Ιανουαρίου δεν μπορείτε να έχετε λογαριασμούς σε παιδιά κάτω των 15, απαγορεύεται στην Ελλάδα». Και αυτές πρέπει να προετοιμαστούν.

Όλα αυτά ήταν αποτέλεσμα πολύ συστηματικής δουλειάς. Δεν ρίχνουμε μία μπαλοθιά στον αέρα και λέμε «σκεφτόμαστε να το κάνουμε αυτό». Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να το εφαρμόσουμε.

Αλλά ο βασικός λόγος που επιλέξαμε αυτόν τον χρόνο, ήταν ακριβώς γιατί θέλω να συζητηθεί το θέμα στο πασχαλινό τραπέζι. Δίνω μια ευκαιρία στους γονείς να κάνουν με τα παιδιά και τους εφήβους αυτή τη συζήτηση.

Ελένη Δασκαλάκη: Ανοίγουμε τη συζήτηση. Συζητάμε ούτως ή άλλως και έχει ήδη ανοίξει η συζήτηση από χθες, με πάρα πολύ μεγάλη ένταση.

Ένας φόβος που είδαμε εμείς, από τα μηνύματα που μας έστελναν οι γονείς και τον συμμεριζόμαστε ως γονείς οι περισσότεροι, είναι ότι όταν απαγορεύσουμε στα παιδιά να μπαίνουν στις πλατφόρμες, οι οποίες με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ελέγχονται, μπορεί τα παιδιά να βρουν τρόπους να παρακάμψουν αυτή την απαγόρευση, γίνονται πάρα πολύ εφευρετικά όταν είναι να μας παρακούσουν, και να βρεθούν σε πλατφόρμες οι οποίες είναι μη ελέγξιμες.

Ή για να φτάσω σε ένα ακραίο μήνυμα που λάβαμε εμείς στο Infokids, ότι τώρα τα παιδιά θα μπουν στο dark web και θα ψάχνουν εκεί τρόπους να επικοινωνήσουν. Τι θα λέγατε σε αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό που λέτε είναι ένας εύλογος προβληματισμός. Με απασχολεί και εμένα. Αλλά από την άλλη, όταν βλέπουμε το πρόβλημα, είναι σαν να μου λέτε ότι απαγορεύουμε το κάπνισμα και τα παιδιά θα βρουν να κάνουν ναρκωτικά.

Ελένη Δασκαλάκη: Ναι.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, αυτό που λέτε είναι ένας κίνδυνος. Κανένας νόμος τέτοιος δεν έχει 100% εφαρμογή. Είναι βέβαιον ότι σε έναν βαθμό θα παρακαμφθεί, η μεγάλη πλειοψηφία όμως θα συμμορφωθεί. Και το ζήτημα εδώ είναι να κοιτάξουμε να αλλάξουμε και λίγο τις συμπεριφορές και να μιλήσουμε στα ίδια τα παιδιά.

Ελένη Δασκαλάκη: Ακριβώς.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το ερώτημα είναι: τα παιδιά είναι πιο ευτυχισμένα όταν είναι για πέντε ώρες -να μην χρησιμοποιήσω ονόματα- ή τα ίδια τα παιδιά αισθάνονται ότι τελικά αυτή η συμπεριφορά τούς κάνει να μην αισθάνονται τόσο καλά με τον εαυτό τους; Αυτό είναι το ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντήσουμε, αυτές είναι οι κουβέντες που πρέπει να κάνουμε με τα παιδιά μας.

Από εκεί και πέρα, προφανώς, αυτή είναι μια συζήτηση η οποία συνεχίζεται. Δεν νομίζω ότι θα σταματήσουμε στις πλατφόρμες. Να αναφέρω δύο παραδείγματα: υπάρχουν παιχνίδια, online games -δεν θέλω να αναφέρω ονόματα-, τα οποία ενδεχομένως μπορεί να είναι πολύ προβληματικά. Είναι το επόμενο θέμα το οποίο πρέπει να δούμε.

Ο τζόγος, τυπικά απαγορεύεται κάτω των 21, αλλά παραβιάζεται. Αντίστοιχες εφαρμογές θα υπάρχουν και στον διαδικτυακό τζόγο, γιατί πια μπορούμε στον νόμιμο τζόγο. Θα μου πείτε υπάρχει και παράνομος, ναι. Αλλά το μεγαλύτερο κομμάτι είναι νόμιμος. Άρα, πια νομίζω ότι έχουμε τα τεχνολογικά εργαλεία να βάλουμε ένα πλαίσιο προστασίας των παιδιών και των εφήβων.

Και επαναλαμβάνω, εμείς δεν είμαστε ένα πατερναλιστικό κράτος, το οποίο μπορεί να λύσει όλα τα ζητήματα ή τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ γονέων και παιδιών. Αλλά κάνουμε κάτι το οποίο είναι σημαντικό: ανοίγουμε τώρα τη συζήτηση. Έχουμε ένα πλαίσιο το οποίο μπορεί να εφαρμοστεί, αλλά κυρίως δίνουμε τη δυνατότητα στους γονείς να κάνουν αυτή τη συζήτηση με τα παιδιά, όχι από μια θέση αδυναμίας.

Διότι όταν έρχεται το παιδί και σου λέει «μα όλοι έχουν και εδώ δεν έχω», είναι πάρα πολύ δύσκολο να πεις στο παιδί ότι «εγώ ως γονιός κάνω το σωστό, ξέρω τι είναι καλύτερο για εσένα», όταν όλα τα άλλα παιδιά κάνουν αυτό και το παιδί θα βρεθεί αποκομμένο.

Διότι αν το παιδί δεν είναι σε μια εφαρμογή επικοινωνίας και όλοι οι άλλοι επικοινωνούν, και τονίζω ότι αυτό δεν αφορά τόσο τον τρόπο επικοινωνίας, αυτόν θέλουμε να τον διαφυλάξουμε, αφορά τις εθιστικές συμπεριφορές των πλατφορμών που θέλουν να είμαστε κολλημένοι εκεί και να σκρολάρουμε ατελείωτα μέχρι να σβήσει ο ήλιος. Αυτό πάμε να αντιμετωπίσουμε.

Ελένη Δασκαλάκη: Συμφωνώ, δίνετε ένα πολύ ισχυρό επιχείρημα στους γονείς. Και είναι πάρα πολύ θετικές, δηλαδή είναι πολλές οι αντιδράσεις, η μεγάλη πλειοψηφία, από ό,τι βλέπουμε εμείς και με ένα μικρό ρεπορτάζ που προλάβαμε να κάνουμε, είναι θετικές.

Υπάρχει βέβαια πάντα και ένας αντίλογος, ο οποίος κάποιες φορές είναι πιο έντονος, κάποιες φορές λιγότερο. Ακούσαμε χθες, κάπου διάβασα, να σας το διαβάσω: «δεν προστατεύεις έναν ανήλικο βγάζοντάς τον εκτός ψηφιακού κόσμου. Τον αφήνεις απροετοίμαστο για έναν κόσμο στον οποίο θα μπει έτσι και αλλιώς, απλώς χωρίς δεξιότητες».

Είναι και αυτή μια σκέψη. Εσείς τι απαντάτε σε αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν συμφωνώ σε αυτό. Καταρχάς, οι ψηφιακές δεξιότητες αποκτώνται, διδάσκονται και πρέπει να διδάσκονται περισσότερο. Και η υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας, η υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Επαναλαμβάνω, δεν είμαστε τεχνοφοβικοί. Η τεχνολογία μπορεί να δώσει τεράστιες ευκαιρίες και να ανοίξει έναν καινούργιο κόσμο για τα παιδιά μας. Αυτή την ισορροπία πρέπει να βρούμε. Πώς θα αξιοποιήσουμε την τεχνολογία με έναν τέτοιο τρόπο που θα ενισχύσει και θα βελτιώσει τις δεξιότητες των παιδιών μας.

Και το αμέσως επόμενο κεφάλαιο το οποίο θα μας προβληματίσει είναι η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη. Θέλουμε η τεχνητή νοημοσύνη και οι εφαρμογές αυτές να γράφουν τις εργασίες των παιδιών μας ή πρέπει τα παιδιά τα ίδια να τις γράφουν; Είναι μια πραγματικότητα, μην κοροϊδευόμαστε, συμβαίνει ήδη σήμερα που μιλάμε.

Ελένη Δασκαλάκη: Είναι μια πραγματικότητα, συμβαίνει ήδη κατά κόρον.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Άρα, πώς θα χρησιμοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο; Πώς η τεχνητή νοημοσύνη -και μπορεί να το κάνει- δεν θα προσφέρει την έτοιμη λύση στο παιδί, αλλά μέσα από μία διαλογική σκέψη θα το βοηθάει να επεξεργάζεται και να βρίσκει το ίδιο τη λύση στο πρόβλημα.

Αυτές είναι οι συζητήσεις που πρέπει να κάνουμε και να κάνουμε και με τις εταιρείες. Νομίζω ότι η Ελλάδα είναι πολύ μπροστά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες στο πώς αντιμετωπίζει τα θέματα αυτά και νομίζω ότι οι ρυθμιστικές μας προοπτικές μπορεί να αποτελέσουν και οδηγό.

Ούτε πρόκειται να έρθουμε σε ανοιχτή σύγκρουση με τις εταιρείες τεχνολογιών, τους μεγάλους κολοσσούς, αλλά θα βάλουμε τα όριά μας και θα κοιτάξουμε να δουλέψουμε από κοινού και να ξεκαθαρίσουμε ότι αυτή είναι μία ρυθμιστική μάχη την οποία θέλουμε να τη δώσουμε, γιατί αφορά τα παιδιά μας.

Ελένη Δασκαλάκη: Αφορά τα παιδιά μας. Νομίζω, έχετε προσεγγίσει εδώ και πάρα πολλούς μήνες τις πλατφόρμες -ο κ. Παπαστεργίου μας το είχε πει σε μία συζήτηση-, πολύ πριν από την υπόλοιπη Ευρώπη. Είμαστε πολύ μπροστά. Ποια ήταν η αντίδρασή τους;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταλαβαίνουν ότι υπάρχει πρόβλημα. Από την άλλη, γι’ αυτό υπάρχει το κράτος, γιατί δεν μπορούμε… Δεν πιστεύω στην αυτορρύθμιση της αγοράς. Αν αυτορρυθμιζόταν η αγορά, θα το είχε ήδη αντιμετωπίσει. Μερικές φορές το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει με ρυθμιστικό ρόλο.

Ελένη Δασκαλάκη: Θα το δεχθούν, δηλαδή.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αναγκαστικά.

Ελένη Δασκαλάκη: Αναγκαστικά. Ειδικά αν καταφέρουμε και μπει μέσα στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όπως το δέχθηκαν στην Αυστραλία. Αναγκαστικά. Και θα γίνει ο κανόνας τελικά, να μου το θυμηθείτε.

Ελένη Δασκαλάκη: Το εύχομαι, να σας πω την αλήθεια. Μιας και αναφέρατε την Αυστραλία, εκεί το παράδειγμα δεν φαίνεται, οι ρυθμιστικές αυτές αλλαγές δεν φαίνεται να έχουν αποδώσει πάρα πολλούς καρπούς. Αντίθετα, η Ευρώπη μάλλον το χειρίζεται καλύτερα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι νωρίς ακόμα. Εκατομμύρια λογαριασμοί αποσυνδέθηκαν. Οπότε είναι πολύ νωρίς να το δούμε αυτό ακόμα. Δεν θα το ξέρουμε σύντομα. Δεν θα ξέρουμε σύντομα την επίπτωση, αλλά ξέρω μετά βεβαιότητος ότι…

Ελένη Δασκαλάκη: Πότε λέτε θα μπορούμε να έχουμε μια εικόνα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ξέρω μετά βεβαιότητος ότι είναι πολύ καλύτερα για ένα παιδί να αθλείται από το να είναι σε μία εφαρμογή στο κινητό και να του βγάζει σαχλαμάρες, συγγνώμη που θα το πω, «ψηφιακά σκουπίδια». Επειδή αυτά εκείνη τη στιγμή προσελκύουν το ενδιαφέρον. Γιατί μην ξεχνάμε ότι μιλάμε σε παιδιά και σε εφήβους, των οποίων ο εγκέφαλος δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένος. Ο προμετωπιαίος λοβός, που είναι κρίσιμο σημείο του εγκεφάλου για την αξιολόγηση και την κρίση, δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως.

Άρα, ερχόμαστε και ουσιαστικά εκμεταλλευόμαστε παιδιά τα οποία δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως.

Το ίδιο συνέβαινε και με το κάπνισμα. Γιατί απαγορεύσαμε κάποια στιγμή το κάπνισμα; Στη δική μας τη γενιά δεν ήταν τόσο θέμα, τώρα είναι. Είναι κοινός τόπος. Γιατί απαγορεύουμε το αλκοόλ από μια ηλικία και κάτω;

Ελένη Δασκαλάκη: Και αυτό το μέτρο, νομίζω, έχει γίνει κοινώς αποδεκτό.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Βεβαίως.

Ελένη Δασκαλάκη: Δηλαδή, με πολύ μεγάλη αποδοχή από την κοινωνία. Και το ίδιο θα γίνει και όταν φτάσετε στο gaming και τον ψηφιακό τζόγο. Αυτό είναι κάτι που έπεται σύντομα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι το επόμενο κεφάλαιο το οποίο θα μας απασχολήσει.

Ελένη Δασκαλάκη: Μπορεί άμεσα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μπορεί και σύντομα, βεβαίως.

Ελένη Δασκαλάκη: Μάλιστα, πάρα πολύ σημαντικό, γιατί ειδικά το gaming είναι μεγάλη πληγή για τα παιδιά και νομίζω υπάρχει μεγάλη επίδραση στην ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη, μέσα από την επιρροή του.

Να επιστρέψουμε λίγο στις άλλες χώρες που το έχουν εφαρμόσει και θέλω να ρωτήσω, με αφορμή το ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο, είπατε, θα βγει το καλοκαίρι: εμείς παίρνουμε παραδείγματα, διαβάζουμε αυτή τη στιγμή;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, βεβαίως. Ας πούμε, με τη Γαλλία είμαστε σε ανοιχτή συνεννόηση, γιατί αυτά είναι σύνθετα νομικά ζητήματα, γιατί δεν πρέπει να συγκρουστούμε με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχω μιλήσει πολλές φορές και με τον Πρόεδρο Macron, ο οποίος το πιστεύει πολύ, είμαστε από τις πρώτες χώρες που βγαίνουμε μπροστά, οπότε φροντίζουμε και η νομοθεσία μας να ακολουθεί μία παρεμφερή λογική, έτσι ώστε να μην σκοντάψει σε ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Ελένη Δασκαλάκη: Αν, όμως, αυτό το αίτημα που κάνατε στην κα von den Leyen για να υπάρξει ένας κοινός δρόμος στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με αυτό το ζήτημα, δεν ευοδωθεί;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πάλι θα προχωρήσουμε μόνοι μας, αλλά με λιγότερες δυνατότητες να επιβάλουμε κυρώσεις. Αλλά θα προχωρήσουμε, βεβαίως. Είμαι σίγουρος ότι και η Ευρώπη θα πάει σε αυτή την κατεύθυνση.

Ελένη Δασκαλάκη: Μα, νομίζω ότι και η ίδια η κα von der Leyen είναι πολύ ευαισθητοποιημένη.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Και η ίδια, είναι και μητέρα, έχει επτά παιδιά, είναι γιαγιά, είναι πολύ ευαισθητοποιημένη.

Ελένη Δασκαλάκη: Ναι, είναι ευαισθητοποιημένη, πιστεύω ότι θα πάει καλά. Να κλείσουμε μιλώντας, είπαμε για το Πάσχα, για το πασχαλινό τραπέζι, ήταν η τέλεια αφορμή που κάνατε την εξαγγελία. Αν βρεθείτε σε κάποιο τραπέζι με οικογένειες, με φίλους, με παιδιά σε αυτές τις ηλικίες και σας πουν, «κ. Πρωθυπουργέ, τι μας κάνατε τώρα, πώς θα το κόψουμε αυτό;», τι θα τους απαντήσετε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, δεν είναι εύκολο να πεις σε ένα παιδί 13-14 ετών ότι «είναι για το καλό σου». Δεν θα το ακούσει.

Θα προσπαθήσω να του εξηγήσω με απλά παραδείγματα, θα του ζητήσω να μου δείξει τι βλέπει εκείνη τη στιγμή και θα του πω «πραγματικά τώρα, να σου δείξω άλλα πράγματα που μπορείς να δεις, που είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα».

Αυτό θα έκανα. Αυτό θα επιχειρούσα να κάνω, γιατί, τονίζω, δεν πάμε να κόψουμε την πρόσβαση στην τεχνολογία, ανοίγει έναν ολόκληρο κόσμο, αλλά θέλω να κόψω την πρόσβαση σε ένα υλικό το οποίο είναι αδιάφορο, αλλά μας κρατάει εκεί κολλημένους να κοιτάμε και να σκρολάρουμε.

Ελένη Δασκαλάκη: Ναι, σήμερα απευθυνόμαστε σε ένα πάρα πολύ μεγάλο κοινό γονέων. Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να τους στείλετε μέσα από αυτή τη συνέντευξη;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ότι σας ακούσαμε και κάνουμε κάτι γι΄ αυτό. Θα πάμε μαζί και θα κάνουμε το καλύτερο για τα παιδιά μας.

Ελένη Δασκαλάκη: Ωραία, σας ευχαριστώ πάρα πολύ.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ και καλή Ανάσταση, καλό Πάσχα.

Ελένη Δασκαλάκη: Καλή Ανάσταση, καλό Πάσχα, κ. Πρωθυπουργέ.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Κεντρικός πυλώνας του νομοσχεδίου είναι η καθιέρωση των 15 ετών ως το αυστηρό όριο για την πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, μια κίνηση που τοποθετεί την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας.

Γιατί η παρέμβαση κρίθηκε επιτακτική «εδώ και τώρα»

Η απόφαση αυτή δεν ήρθε στο κενό. Αποτελεί μέρος μιας συγκροτημένης στρατηγικής που ξεκίνησε από την ομιλία του Πρωθυπουργού στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2024. Η καθημερινότητα των παιδιών έχει μεταφερθεί πλέον σε τέτοιο βαθμό στο ψηφιακό περιβάλλον, ώστε οι κίνδυνοι να μην είναι πλέον θεωρητικοί, αλλά μετρήσιμοι και συχνά επικίνδυνοι.

Η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζει πια ότι η προστασία των ανηλίκων δεν μπορεί να επαφίεται αποκλειστικά στην «ατομική ευθύνη» των γονέων ή στην αυτορρύθμιση των κολοσσών της τεχνολογίας.

Με την Αυστραλία, τη Γαλλία και την Ισπανία να έχουν ήδη ανοίξει τον δρόμο, η Ελλάδα παρεμβαίνει για να δώσει στους γονείς πραγματικά εργαλεία εποπτείας, ώστε να μην νιώθουν ανήμποροι απέναντι σε τεχνολογίες που εξελίσσονται ταχύτερα από τις δυνατότητες ελέγχου τους.

Ψηφιακός εθισμός: Ο νέος «αόρατος» κίνδυνος για τη δημόσια υγεία

Η επιστημονική τεκμηρίωση πίσω από το νομοσχέδιο είναι αποκαλυπτική. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η υπέρμετρη χρήση των social media ενεργοποιεί στον εγκέφαλο τα ίδια «κυκλώματα ανταμοιβής» με εκείνα των εξαρτησιογόνων ουσιών.

Δεν πρόκειται απλώς για μια «κακή συνήθεια», αλλά για έναν παράγοντα που παρεμβαίνει στην ωρίμανση του εγκεφάλου, επηρεάζει την αυτορρύθμιση και αντικαθιστά ζωτικές δραστηριότητες όπως ο ύπνος και η άσκηση.

Πρόσφατες έρευνες ενισχύουν αυτή την ανησυχία:

• Μελέτες δείχνουν ότι η χρήση smartphone πριν τα 12 έτη συνδέεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης και παχυσαρκίας.
• Στον ΟΟΣΑ, 1 στους 4 εφήβους έχει υποστεί δυσφορία από διαρροή προσωπικών δεδομένων, ενώ το 17% των παιδιών έχει πέσει θύμα cyberbullying.
• Το 23% των 15χρονων εμφανίζει έντονα στερητικά συμπτώματα (νευρικότητα και ανασφάλεια) όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του.

Όπως τόνισε ο Υπουργός Υγείας, οι μονάδες ψυχικής υγείας καταγράφουν κατακόρυφη αύξηση περιστατικών ψηφιακού εθισμού, καθιστώντας αναγκαία τη λήψη προληπτικών μέτρων πριν ο εθισμός αυτός γίνει μη αναστρέψιμος τρόπος ζωής.

Πώς θα εφαρμοστεί το μέτρο στην πράξη

Το νέο πλαίσιο αφορά πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok — υπηρεσίες δηλαδή όπου οι χρήστες αλληλεπιδρούν και δημοσιεύουν περιεχόμενο. Η εφαρμογή του θα γίνει σταδιακά, με πλήρη ενεργοποίηση από την 1η Ιανουαρίου 2027, ώστε να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος προσαρμογής.

Οι βασικοί άξονες εφαρμογής περιλαμβάνουν:

1. Υποχρεωτική Επαλήθευση Ηλικίας (Age Verification): Οι πλατφόρμες υποχρεούνται να χρησιμοποιούν αξιόπιστες και αναλογικές μεθόδους (όπως το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet) για να διασφαλίζουν την ηλικία των χρηστών.
2. Καθολική Επανεπαλήθευση (Re-verification): Κατά την έναρξη ισχύος, όλοι οι υφιστάμενοι λογαριασμοί στην Ελλάδα θα περάσουν από έλεγχο, ώστε να αποκλειστούν όσοι ανήκουν σε παιδιά κάτω των 15 ετών.
3. Ευρωπαϊκή Εποπτεία: Μέσω του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), η Ελλάδα θα μπορεί να καταγγέλλει παραβάσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει τη δύναμη να επιβάλλει πρόστιμα έως και 6% του παγκόσμιου τζίρου των εταιρειών.

Η ελληνική «διπλωματία της τεχνολογίας» στην Ε.Ε.

Ο Πρωθυπουργός έχει ήδη αποστείλει επιστολή στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, ζητώντας την εμβάθυνση του κανονιστικού πλαισίου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Οι ελληνικές προτάσεις περιλαμβάνουν την καθιέρωση μιας ενιαίας «Ψηφιακής Ηλικίας Ενηλικίωσης» στα 15 έτη για όλη την Ευρώπη, την υποχρεωτική επανεπαλήθευση ηλικίας ανά εξάμηνο και τη δημιουργία ενός ταχύτερου μηχανισμού επιβολής κυρώσεων.

Ο ρόλος-κλειδί των γονέων

Παρά την αυστηρότητα των ρυθμίσεων, η πολιτεία ξεκαθαρίζει ότι ο νόμος δεν αποτελεί «ψηφιακή αστυνομία» που θα αντικαταστήσει την οικογένεια.

Αντιθέτως, λειτουργεί ως σύμμαχος του γονέα. Η καθημερινή εφαρμογή εξαρτάται από τη γονική εποπτεία: οι γονείς καλούνται να χρησιμοποιούν τα ψηφιακά εργαλεία προστασίας και να συζητούν με τα παιδιά τους για τους κινδύνους.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε, «όταν ανοίγει ένα κινητό, κλείνει μια παρέα». Το μήνυμα της ελληνικής πολιτείας προς τις εταιρείες τεχνολογίας είναι πλέον σαφές και ηχηρό: η ψυχική υγεία των παιδιών μας δεν είναι αναλώσιμη και το επιχειρηματικό μοντέλο που βασίζεται στην εκμετάλλευση της ανηλικότητας τελειώνει εδώ.

Τα πρακτορεία Reuters, Bloomberg και Agence France-Presse, που τροφοδοτούν με ειδήσεις χιλιάδες ΜΜΕ παγκοσμίως, μετέφεραν τις δηλώσεις του πρωθυπουργού, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρώτες χώρες που προωθούν νομοθετικά μέτρα για την προστασία παιδιών και εφήβων. Παράλληλα, ανέδειξαν την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να επιδιώξει κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες προς την ίδια κατεύθυνση.

Η είδηση καλύφθηκε εκτενώς και από διεθνή μέσα με ευρύ κοινό, όπως τα βρετανικά δίκτυα BBC και Sky News, καθώς και από εξειδικευμένα μέσα για τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, όπως το Politico και το Euractiv. Ανταποκρίσεις δημοσίευσαν επίσης οι μεγάλες αμερικανικές εφημερίδες The New York Times και The Wall Street Journal, ενώ το θέμα απασχόλησε και την αγγλόφωνη ινδική εφημερίδα The Times of India.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα επιχειρήματα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, σύμφωνα με τα οποία οι αλγόριθμοι των social media ενισχύουν εθιστικές συμπεριφορές, ενώ παράλληλα εκθέτουν τα παιδιά σε πιέσεις και μη ρεαλιστικές συγκρίσεις που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική τους υγεία.

Σύμφωνα με το Reuters και το Sky News, πρόσφατη δημοσκόπηση καταγράφει ότι το 80% των Ελλήνων στηρίζει την απαγόρευση για τους κάτω των 15 ετών. Την ίδια ώρα, οι The New York Times σημειώνουν ότι η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία δεν αναμένεται να συναντήσει σημαντικές αντιδράσεις όταν εισαχθεί προς ψήφιση στη Βουλή το προσεχές καλοκαίρι.

Παράλληλα, Politico και BBC εστιάζουν στην επιστολή του πρωθυπουργού προς την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην οποία επισημαίνεται ότι οι μεμονωμένες εθνικές πρωτοβουλίες δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση ενός τόσο σύνθετου ζητήματος. Στο ίδιο πλαίσιο, παρουσιάζονται και οι προτάσεις της ελληνικής πλευράς, όπως η επέκταση της ευρωπαϊκής εφαρμογής επιβεβαίωσης ηλικίας, η καθιέρωση ψηφιακής ενηλικίωσης στα 15 έτη, η τακτική επαλήθευση ηλικίας των χρηστών και η δημιουργία μηχανισμού ελέγχου και επιβολής κυρώσεων σε επίπεδο ΕΕ.

Τέλος, το AFP, οι New York Times και οι Times of India επισημαίνουν ότι ο πρωθυπουργός επέλεξε να απευθυνθεί άμεσα στους νέους, με την αμερικανική εφημερίδα να σημειώνει πως ξεκίνησε την ανάρτησή του με τη φράση «6-7», μια έκφραση ιδιαίτερα δημοφιλή στη νεότερη γενιά.

Συνολικά, τα διεθνή δημοσιεύματα καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι όλο και περισσότερες χώρες, κυρίως στην Ευρώπη, εξετάζουν την επιβολή περιορισμών στη χρήση κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους.

Ενδεικτικοί τίτλοι στα διεθνή ΜΜΕ

Reuters: Greece to ban social media for under-15s from 2027, calls on EU action / Η Ελλάδα θα απαγορεύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε (παιδιά) κάτω των 15 από το 2027, ζητά ενέργειες από την ΕΕ

Bloomberg: Greece to Impose Social Media Ban for Children Under 15 / Η Ελλάδα θα επιβάλλει απαγόρευση στη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15

BBC: Greece to ban social media for under-15s from next year / Η Ελλάδα θα απαγορεύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για (παιδιά) κάτω των 15 από το επόμενο έτος

Sky News: Greece to ban under-15s from social media from next year / Η Ελλάδα θα απαγορεύσει σε (παιδιά) κάτω των 15 την πρόσβαση στα social media από την επόμενη χρονιά

Politico: Greece proposes law to keep kids off social media / Η Ελλάδα προτείνει νόμο για να κρατήσει τα παιδιά μακριά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

NYT: Greece Plans to Block Social Media for Children Under 15 / Η Ελλάδα σχεδιάζει να βάλει «φραγή» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών

WSJ: Greece to Ban Social Media for Under 15s / Η Ελλάδα θα απαγορεύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για (παιδιά) κάτω των 15 ετών

Παράλληλα, το πλαίσιο ρυθμίζει τα ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα, τα προϊόντα νικοτίνης και τα σακουλάκια νικοτίνης, απαγορεύοντας την πώλησή τους σε ανηλίκους και μέσω αυτόματων πωλητών, ενώ επιβάλλει ειδική διάθεση μόνο μέσω υπαλλήλου, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την εποπτεία της αγοράς και την προστασία των νέων.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Α) Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων – alto.gov.gr

Κεντρικό εργαλείο του νέου πλαισίου αποτελεί το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων (alto.gov.gr). Στο μητρώο εγγράφονται υποχρεωτικά όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν τα προϊόντα αυτά σε όλα τα σημεία πώλησης σε όλη τη χώρα. Για πρώτη φορά καθίσταται δυνατή η πλήρης χαρτογράφηση της αγοράς, ο στοχευμένος έλεγχος, η διαλειτουργικότητα μεταξύ των αρμόδιων αρχών.

Με την εγγραφή στο Ψηφιακό Μητρώο εκδίδεται έγγραφο που φέρει QR code. Με τον τρόπο αυτό, διευκολύνονται οι έλεγχοι νομιμότητας που διενεργούν οι αρμόδιες ελεγκτικές Αρχές. Κατά τους επιτόπιους ελέγχους υπάρχει η δυνατότητα τόσο σκαναρίσματος του QR code του εγγράφου, όσο και επιβεβαίωσης εγγραφής στο Μητρώο. Όσοι πωλούν τα σχετικά προϊόντα οφείλουν να εγγραφούν στο alto.gov.gr έως τις 16 Απριλίου 2026.

1. Ποιος υποχρεούται να εγγραφεί στο Μητρώο;

Όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα μέσω του νόμιμου εκπροσώπου τους, που πωλούν και διαθέτουν προϊόντα καπνού, αλκοόλ και λοιπά μη καπνικά προϊόντα υποχρεούνται να εγγραφούν στο Μητρώο.

2. Πώς μπορώ να συνδεθώ στο Μητρώο;

 Η σύνδεση γίνεται μέσω του gov.gr με τους κωδικούς TaxisΝet. Για ατομικές επιχειρήσεις χρησιμοποιείται το ΑΦΜ πολιτών, ενώ για νομικά πρόσωπα το ΑΦΜ επιχειρήσεων.

3. Τι στοιχεία πρέπει να δηλώσω για κάθε υποκατάστημα;

Για κάθε υποκατάστημα πρέπει να δηλώσετε το είδος του σημείου πώλησης, τα προϊόντα που διαθέτετε (καπνός, αλκοόλ, λοιπά μη καπνικά), τη διεύθυνση και την τοποθεσία στο χάρτη, καθώς και να δηλώσετε υπεύθυνα τη δήλωση συμμόρφωσης.

4. Μπορώ να δηλώσω περισσότερα από ένα υποκαταστήματα;

Ναι, μπορείτε να υποβάλετε ξεχωριστές δηλώσεις για πολλαπλά υποκαταστήματα. Η κατάσταση κάθε δήλωσης εμφανίζεται σε λίστα ανά υποκατάστημα.

5. Τι είναι το QR code που δημιουργείται μετά την υποβολή;

Μετά την υποβολή της δήλωσης, δημιουργείται πιστοποιητικό, το οποίο φέρει ένα μοναδικό QR code και πρέπει να αναρτηθεί στο κατάστημα. Σαρώνοντάς το, οι ελεγκτές και οι πολίτες μπορούν να δουν τα στοιχεία της δήλωσης και το επίσημο έγγραφο gov.gr.

6. Μπορώ να επικαιροποιήσω ή να ακυρώσω μια δήλωση;

Ναι, μπορείτε να επικαιροποιήσετε τα δηλωθέντα στοιχεία λόγω μεταβολών, καθώς και να ακυρώσετε μια δήλωση από το σύστημα (π.χ. αν δεν ασκείτε πλέον τη δραστηριότητα).

7. Τι έλεγχοι γίνονται κατά τη σύνδεση στο Μητρώο;

Το Μητρώο ελέγχει αυτόματα αν το ΑΦΜ είναι συνδεδεμένο με ατομική επιχείρηση, ανακτά στοιχεία επικοινωνίας από το ΕΜΕΠ, και επιβεβαιώνει την ύπαρξη των κατάλληλων ΚΑΔ από την ΑΑΔΕ.

8. Ποιες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στο ευρύ κοινό;

Το ευρύ κοινό μπορεί να δει μέσω του gov.gr το ΑΦΜ και την επωνυμία της επιχείρησης, τη δραστηριότητα (ΚΑΔ), το είδος προϊόντων, τη διεύθυνση υποκαταστήματος, καθώς και χάρτη με τα σημεία πώλησης.

9. Μέχρι πότε πρέπει να ολοκληρώσω την εγγραφή μου;

Παρέχεται μεταβατική περίοδος εγγραφής έως την 16η Απριλίου 2026 για την ομαλή μετάβαση στο Μητρώο.

10. Πώς πραγματοποιείται ο έλεγχος από τις αρμόδιες Αρχές;

Σε περίπτωση ελέγχου, οι ελεγκτές μπορούν να σαρώσουν το QR code που είναι αναρτημένο στο κατάστημα ή να αναζητήσουν την επιχείρησή σας κατά ΑΦΜ στο Μητρώο για να επαληθεύσουν τη δήλωσή σας και τα δηλωμένα προϊόντα.

Β) Ρυθμίσεις για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους διασκέδασης – Ηλεκτρονική πλατφόρμα αναγγελίας ιδιωτικών εκδηλώσεων (events.gov.gr)

Η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγή μπαρ και κέντρα νυχτερινής διασκέδασης απαγορεύεται. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η διεξαγωγή ιδιωτικών εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις: να πραγματοποιούνται σε οριοθετημένους χώρους, να διεξάγονται εκτός ωραρίου λειτουργίας του καταστήματος και εφόσον έχουν προηγουμένως δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.

1. Ποιος υποχρεούται να χρησιμοποιήσει την πλατφόρμα;

Τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που προσφέρουν ή διαθέτουν χώρους διοργάνωσης εκδηλώσεων υποχρεούνται να υποβάλουν την αναγγελία της σχετικής ιδιωτικής εκδήλωσης, δηλώνοντας τα απαραίτητα στοιχεία για τη δημιουργία του ιδιωτικού συμφωνητικού.

2. Πώς μπορώ να συνδεθώ στην πλατφόρμα;

Η σύνδεση γίνεται μέσω του gov.gr με κωδικούς Taxisnet. Για ατομικές επιχειρήσεις με ΑΦΜ πολιτών και για νομικά πρόσωπα με ΑΦΜ επιχειρήσεων.

 3. Τι στοιχεία πρέπει να συμπληρώσω για μια εκδήλωση;

 Πρέπει να συμπληρώσετε την ημερομηνία και ώρα έναρξης και λήξης της εκδήλωσης, τον τίτλο της εκδήλωσης, την αίθουσα (προαιρετικά), το ΑΦΜ του νόμιμου εκπροσώπου του χώρου, το ΑΦΜ και όνομα του διοργανωτή, καθώς και υπεύθυνη δήλωση συμμόρφωσης. Επισημαίνεται ότι η ημερομηνία έναρξης της εκδήλωσης πρέπει να είναι τουλάχιστον 48 ώρες από την αναγγελία.

 4. Τι συμβαίνει μετά την υποβολή της δήλωσης;

 Μετά την υποβολή, δημιουργείται αυτόματα ένα έγγραφο ιδιωτικού συμφωνητικού από το gov.gr μεταξύ του ΑΦΜ του νόμιμου εκπροσώπου του χώρου και του ΑΦΜ του διοργανωτή της εκδήλωσης.

 5. Πώς υπογράφεται το ιδιωτικό συμφωνητικό;

Ο νόμιμος εκπρόσωπος του χώρου λαμβάνει σύνδεσμο (URL) για να υπογράψει το συμφωνητικό μέσω της Θυρίδας Πολίτη του gov.gr. Παράλληλα, ο διοργανωτής λαμβάνει αυτόματη ειδοποίηση, εφόσον είναι εγγεγραμμένος στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (emep.gov.gr), για να προχωρήσει και αυτός στην υπογραφή του συμφωνητικού, το οποίο βρίσκεται στη Θυρίδα Πολίτη του gov.gr.

6. Πού αποθηκεύεται το οριστικοποιημένο έγγραφο;

Μετά την ολοκλήρωση των υπογραφών, το έγγραφο λαμβάνει χρονοσήμανση από το gov.gr και τοποθετείται στη Θυρίδα gov.gr και των δύο αντισυμβαλλόμενων.

7. Μπορώ να ακυρώσω μια αναγγελία;

Ναι, μπορείτε να ακυρώσετε μια αναγγελία από την πλατφόρμα.

8. Μπορώ να αποθηκεύσω προσωρινά μια αναγγελία;

Ναι, η αναγγελία μπορεί να αποθηκεύεται προσωρινά μέχρι την τελική υποβολή της. Η λίστα εκκρεμών και οριστικών αναγγελιών εμφανίζεται μετά τη σύνδεσή σας στην πλατφόρμα.

9. Τι πρέπει να κάνω σε περίπτωση ελέγχου;

Σε περίπτωση ελέγχου, τα μέρη του συμφωνητικού θα πρέπει να παρουσιάζουν το υπογεγραμμένο έγγραφο του gov.gr προκειμένου να γίνει ο έλεγχος εγκυρότητάς του με τη συνήθη διαδικασία.

10. Ποιες αναφορές είναι διαθέσιμες για τους ελεγκτές;

Οι ελεγκτές μπορούν να κάνουν αναζήτηση κατά ΑΦΜ ιδιοκτήτη ή διοργανωτή και να δουν καταστάσεις εκδηλώσεων σε περιοχές που εμπίπτουν στην κατά τόπο αρμοδιότητά τους.

Ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης

Το νέο θεσμικό πλαίσιο ρυθμίζει ειδικά τα ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα χωρίς καπνό, τα προϊόντα νικοτίνης και τα σακουλάκια νικοτίνης. Τα προϊόντα αυτά απαγορεύεται να πωλούνται σε ανηλίκους, δεν μπορούν να διατίθενται μέσω αυτόματων πωλητών, οφείλουν να τοποθετούνται σε ειδικές προθήκες εντός καταστημάτων και να διατίθενται μόνο μέσω υπαλλήλου.

Ο πρωθυπουργός συνεχάρη τον υφυπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ Παύλο Μαρινάκη και τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης για τη διοργάνωση της πρωτοβουλίας, επισημαίνοντας ότι η εκπαίδευση των πολιτών είναι καθοριστική.

«Εάν δεν εκπαιδεύσουμε μια νέα γενιά ενεργών πολιτών σε ένα εξαιρετικά σύνθετο περιβάλλον διάχυσης πληροφορίας, τότε δεν θα έχουμε πετύχει το καθήκον μας απέναντι στους νέους», τόνισε.

«Υπάρχει ψευδής είδηση, όχι ψευδής άποψη»

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι η παραπληροφόρηση δεν είναι νέο φαινόμενο, αλλά έχει αλλάξει ριζικά ο τρόπος διάδοσής της.

«Fake news υπήρχαν πάντα, αυτό που έχει αλλάξει είναι ο μηχανισμός ταχύτατης αναπαραγωγής τους με βάση το επιχειρηματικό μοντέλο των μεγάλων πλατφορμών, που δημιουργεί συνήθειες εθισμού», ανέφερε.

Παράλληλα έκανε σαφή διάκριση μεταξύ είδησης και άποψης: «Υπάρχει ψευδής είδηση, δεν υπάρχει ψευδής άποψη. Η άποψη δεν ποινικοποιείται ποτέ, είναι γνώμη».

Όπως υπογράμμισε, η εκρηκτική διάδοση της πληροφορίας σε συνδυασμό με τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ένα νέο, ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον ενημέρωσης.

Το παράδειγμα του 1985

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και σε ιστορικό παράδειγμα παραπληροφόρησης από την πολιτική ιστορία της χώρας.

Όπως είπε, θυμάται περίπτωση fake news το 1985 από την εφημερίδα «Αυριανή», η οποία δημοσίευσε φωτογραφία του πατέρα του, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, με Γερμανούς, συνοδεύοντάς τη με τον τίτλο «συνεργάτης των ναζί».

«Η φωτογραφία ήταν αληθινή, ο τίτλος και η είδηση ήταν ψεύτικη και αναμφίβολα επηρέασε μια ολόκληρη εκλογική αναμέτρηση», ανέφερε, σημειώνοντας ότι χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να αποκατασταθεί η αλήθεια.

Προβληματισμός για την ανωνυμία στο διαδίκτυο

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε προβληματική την πλήρη ανωνυμία στο διαδίκτυο, σημειώνοντας ότι συχνά καθιστά αδύνατη την νομική αντιμετώπιση της συκοφαντικής πληροφόρησης.

«Υπάρχουν sites που αναπαράγουν ό,τι πιο χυδαίο. Πρόσφατα κάποια από αυτά στοχοποίησαν και την κόρη μου», ανέφερε, εξηγώντας ότι πολλές φορές οι διαχειριστές τους βρίσκονται στο εξωτερικό και είναι δύσκολο να εντοπιστούν.

Τόνισε επίσης ότι ο ίδιος έχει επιλέξει συνειδητά να μην κινηθεί νομικά κατά δημοσιογράφων.
«Δεν έχω κάνει ποτέ αγωγή σε κανέναν όλα αυτά τα χρόνια – και έχουν γραφεί τέρατα. Το έκανα συνειδητά. Δεν ισχύει το ίδιο για την οικογένειά μου όμως».

Τα deepfakes και η τεχνητή νοημοσύνη

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στους κινδύνους που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη, φέρνοντας ως παράδειγμα βίντεο deepfake.

«Έχω δει δικό μου βίντεο να μιλώ κινέζικα και να κινώ τα χείλη μου σε άψογη κινεζική γλώσσα», είπε χαρακτηριστικά.

Όπως σημείωσε, τεχνολογικά εργαλεία όπως τα ψηφιακά watermarks μπορούν να βοηθήσουν στην ταυτοποίηση του αυθεντικού περιεχομένου.

Παρεμβάσεις από το εξωτερικό

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στον κίνδυνο οργανωμένης παραπληροφόρησης από το εξωτερικό, τον οποίο χαρακτήρισε ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Αναφερόμενος στην περίοδο έντασης μετά την τραγωδία των Τεμπών, υποστήριξε ότι είχαν εντοπιστεί ψεύτικοι λογαριασμοί από το εξωτερικό που αναπαρήγαγαν εμπρηστικό περιεχόμενο.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπήρχε συναισθηματική έκρηξη εκείνη την περίοδο. Αλλά ότι έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης από στρατιές λογαριασμών είναι επίσης αδιαμφισβήτητο», σημείωσε.

Προειδοποίηση για τις ευρωπαϊκές εκλογικές αναμετρήσεις

Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει συνολικά το ζήτημα των εξωτερικών παρεμβάσεων, ειδικά καθώς το 2027 θα διεξαχθούν πολλές εκλογές σε ευρωπαϊκές χώρες.

«Υπάρχουν χώρες που έχουν αποδεδειγμένα επιχειρήσει να παρέμβουν στις εκλογικές διαδικασίες και θα το επαναλάβουν», είπε, κάνοντας λόγο για ζήτημα αυτοπροστασίας των δημοκρατιών της Ευρώπης, το οποίο –όπως υπογράμμισε– δεν πρέπει να συγχέεται με λογοκρισία.

Περιορισμοί πρόσβασης για ανηλίκους

Κλείνοντας, ανακοίνωσε ότι εντός του μήνα η κυβέρνηση θα παρουσιάσει μέτρα για τον περιορισμό της πρόσβασης ανηλίκων κάτω των 15 ετών σε συγκεκριμένες ψηφιακές υπηρεσίες και πλατφόρμες.

Όπως ανέφερε, η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια για προστασία των νέων από τους κινδύνους της ψηφιακής εποχής.

Ο σχεδιασμός πραγματοποιήθηκε βάσει του Στρατηγικού Σχεδιασμού του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, για πλήρη και συνεχή δραστηριοποίηση όλων των Υπηρεσιών Τροχαίας και περιλαμβάνει:

– αυξημένη αστυνομική παρουσία και ενισχυμένη αστυνόμευση των σημείων του οδικού δικτύου, όπου παρατηρείται συχνότητα πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων,
– αυξημένα μέτρα τροχαίας στις εισόδους-εξόδους μεγάλων αστικών κέντρων, όπου παρατηρείται μεγάλη κίνηση οχημάτων,
– αυξημένα μέτρα τροχαίας σε χώρους όπου παρατηρείται μαζική διακίνηση επιβατών (αεροδρόμια, λιμάνια, σταθμοί, κ.λπ.),
– ανάπτυξη μέτρων και ειδικών δράσεων εντός των πόλεων, καθώς και σε σημεία, όπου λόγω εορταστικών εκδηλώσεων παρατηρείται αυξημένη κίνηση χρηστών του οδικού δικτύου,
– έγκαιρη εξασφάλιση συνεργασίας και άμεσης επικοινωνίας με όλους τους συναρμόδιους Φορείς – Υπηρεσίες καθ’ όλο το 24ωρο, για την άμεση αντιμετώπιση και επίλυση των όποιων προβλημάτων ανακύψουν και
– ενημέρωση των πολιτών μέσω των αρμοδίων Υπηρεσιών επικοινωνίας του Σώματος, σε κάθε περίπτωση που καθίσταται αναγκαία η ευρεία πληροφόρηση του κοινού για την ύπαρξη τυχόν κυκλοφοριακών και άλλων προβλημάτων.

Παράλληλα, μέσω του σχεδιασμού, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη συγκρότηση συνεργείων ειδικών τροχονομικών ελέγχων, σε εναλλασσόμενα σημεία του οδικού δικτύου, εστιάζοντας, μεταξύ άλλων, στη βεβαίωση επικίνδυνων παραβάσεων, καθώς και παραβάσεων που βάσει στατιστικών στοιχείων ευθύνονται για την πρόκληση σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων, όπως:

– οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ,
– υπερβολική ταχύτητα,
– χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση,

– μη χρήση προστατευτικού κράνους – ζώνης ασφαλείας,
– αντικανονικές προσπεράσεις και υπερβάσεις διπλής διαχωριστικής γραμμής κ.λπ.,
– μη χρήση ειδικών μέσων συγκράτησης και προστασίας, όπως καθισμάτων, ζωνών ασφαλείας κ.λπ., κατά τη μεταφορά παιδιών με οχήματα,
– οδήγηση οχημάτων από ανηλίκους και άτομα που δε διαθέτουν άδεια ικανότητας οδήγησης,
– οδήγηση για επίδειξη ικανότητας,
– κυκλοφορία οχημάτων, τα οποία δεν έχουν υποβληθεί σε τακτικό ή έκτακτο τεχνικό έλεγχο εντός της καθοριζόμενης προθεσμίας,
– φθαρμένα ελαστικά και
– αντικανονική κίνηση οχημάτων στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (Λ.Ε.Α.).

Καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής των μέτρων, θα βρίσκονται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, τόσο το προσωπικό, όσο και τα μέσα της Ελληνικής Αστυνομίας, κυρίως των Υπηρεσιών Τροχαίας Αστυνόμευσης. Συγκεκριμένα, θα διατεθούν περιπολικά, μοτοσικλέτες και συμβατικά οχήματα, με το ανάλογο προσωπικό και εξοπλισμό για την αποτελεσματική αστυνόμευση του οδικού δικτύου της Χώρας.

Σημειώνεται ότι, κατά την εορταστική περίοδο, θα ισχύουν οι απαγορεύσεις κίνησης φορτηγών αυτοκινήτων μέγιστου επιτρεπόμενου βάρους άνω των 3,5 τόνων.

Η ΕΛΑΣ με αφορμή την επικείμενη εορταστική περίοδο, υπενθυμίζει και πάλι σε όλους τους οδηγούς και τους χρήστες του οδικού δικτύου ότι, η οδική ασφάλεια είναι υπόθεση όλων μας.

Νίκος Γιαννόπουλος

Αλλά γιατί είναι ρεαλιστής ο Σάντσεθ; Γιατί γνωρίζει τόσο τις διεθνείς στατιστικές όσο και τους αυξανόμενους κινδύνους για τους εφήβους:

Μέσα σε τρία χρόνια, σύμφωνα με διεθνή μελέτη η οποία έγινε σε 12.000 παιδιά ηλικιών από 9 έως 13 ετών, η χρήση των social media αυξήθηκε θεαματικά.

Πριν τρία χρόνια ο μέσος όρος ήταν τα 7 λεπτά την ημέρα. Τώρα είναι τα 73.
Η παραπάνω υπερχρήση εξηγεί (όχι απόλυτα αλλά κατά ένα μεγάλο ποσοστό και την αύξηση της κατάθλιψης σε παιδιά αυτών των ηλικιών κατά 35% σε μόλις τρία χρόνια. 

Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι πρώτα τα παιδιά ανάπτυξαν ένα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για το social media κόσμο και εν συνεχεία εκδήλωσαν συμπτώματα κατάθλιψης. Στο Libre έχουμε μιλήσει ήδη αναλυτικά για το πως τα social μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε ασθένειες όπως η ψυχογενής ανορεξία.

Την ίδια ώρα παρατηρείται το φαινόμενο της ελάττωσης του ύπνου στους εφήβους και στις έφηβες. Υπάρχουν πολλές πολλές μελέτες που καταγράφουν μειωμένες ώρες ύπνου στα παιδιά που κάνουν χρήση των social media (και του κινητού τους τηλεφώνου κατά συνέπεια) λίγο πριν πέσουν για ύπνο.

Δεν είναι όμως μόνο αυτό: Οι ειδικοί παρατηρούν ότι ο ύπνος των εφήβων έχει γίνει πλέον διακοπτώμενος. Λόγω των notifications που έρχονται συνεχώς κατά τη διάρκεια της νύχτας (μηνύματα, αλληλεπίδραση σε ποστ, video) είναι μεγάλο πλέον το ποσοστό των παιδιών τα οποία ξυπνούν για να περιεργαστούν το τηλέφωνό τους και να τσεκάρουν πιθανά ταγκαρίσματα ή dm. Προφανώς ουδείς έφηβος πρέπει να κοιμάται με το κινητό του τηλέφωνο στο δωμάτιο.

Η αυξανόμενη χρήση των social media προκαλεί επίσης πτώση της αυτοεκτίμησης (από τα συνεχή video παιδιών της ίδιας ηλικίας, ο χρήστης εξάγει το συμπέρασμα ότι μάλλον δεν αξίζει τίποτα) ενώ διαμορφώνεται και η τάση της εξιδανίκευσης συγκεκριμένων τύπων σωμάτων. Ολοι καταλαβαίνουμε ότι το ιδεατό μοντέλο είναι το πολύ αδύνατο, γυμνασμένο κορμί, τάση που επηρεάζει ψυχολογικά κυρίως τα κορίτσια.

Θα αλλάξουν οι αλγόριθμοι  

Οι περιορισμοί είναι λοιπόν απαραίτητοι; Ναι, απαντά σχεδόν το σύνολο της επιστημονικής κοινότητας και ιδιαίτερα των επιστημόνων που ασχολούνται με τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ο εγκέφαλος των εφήβων είναι πιο “επιρρεπής” σε τέτοιου είδους εθισμούς οι οποίοι έτσι και αλλιώς ενισχύονται από άψογα σχεδιασμένους αλγόριθμους. Ως γνωστόν οι αλγόριθμοι των social media έχουν δημιουργηθεί για να παρατείνουν όσο το δυνατόν περισσότερο την παραμονή των χρήστων στις πλατφόρμες. Και γι’ αυτό υπάρχουν πλέον ειδικοί που πιστεύουν ότι θα πρέπει μ΄ έναν τρόπο να περιοριστεί η δυνατότητα του απεριόριστου scrolling.

Σχετική έρευνα ιδρύματος στη Μεγάλη Βρετανία κατέταξε το Instragram ως το χειρότερο social media για την ψυχική υγείων των νέων. Διαδίδει μία κουλτούρα “τέλειας ζωής” ενώ μέσα των αναρίθμητων φίλτρων δίνεται μία εντελώς στρεβλή (“ιδανική”) εικόνα για τα ανθρώπινα σώματα.

Κατά την ίδια μελέτη τη δεύτερη θέση σ’ αυτόν τον θλιβερό κατάλογο καταλαμβάνει το Snapcaht το οποίο δημιουργεί μεγάλη εξάρτηση αλλά και πίεση για συνεχή on line παρουσία στους χρήστες.

Το Tik-Tok τέλος είναι και αυτό πολύ ψηλά αφού προσφέρει δυνατότητα για ατελείωτο scrolling με περιεχόμενο που εξελίσσεται και ολοκληρώνεται πολύ γρήγορα. Είναι κυρίως αυτά τα σύντομα video που εξάπτουν τη φαντασία και αρέσουν ιδιαίτερα στους εφήβους και στις έφηβες.

Γίνεται σαφές ότι οι κυβερνήσεις που εξετάζουν περιορισμούς (μεταξύ των οποίων και η ελληνική) δεν στοχεύουν απλώς στην απαγόρευση, αλλά στην προστασία της ψυχικής και σωματικής ανάπτυξης των παιδιών.

• Βασικοί λόγοι περιλαμβάνουν, όπως ήδη καταγράψαμε, την ευαλωτότητα του εγκεφάλου στην εφηβεία, την έκθεση σε τοξικό περιεχόμενο και τη συνεχή κοινωνική πίεση, που μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια προβλήματα ψυχικής υγείας.

Επιπλέον, η πρόληψη μέσω περιορισμών ηλικίας ή χρονικών ορίων οθόνης λειτουργεί όπως άλλοι κανόνες δημόσιας υγείας, παρόμοιοι με αυτούς για αλκοόλ, κάπνισμα ή κατανάλωση ζάχαρης.

Η επιστημονική βάση αυτών των πολιτικών δείχνει ότι οι περιορισμοί δεν απαγορεύουν την τεχνολογία, αλλά δημιουργούν ένα ασφαλέστερο πλαίσιο χρήσης, μειώνοντας τους κινδύνους και ενισχύοντας τη δυνατότητα των παιδιών να αξιοποιούν τα οφέλη των social media χωρίς σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις.

Ακυρος λοιπόν ο “συναγερμός” που έχει ήδη σημάνει ο Ελον Μασκ κατά του “αυταρχικού” Σάντσεθ μέσα από το δικής του ιδιοκτήσιας social media (X). Δεν κόπτεται για τις ελευθερίες ο Αμερικανός μεγιστάνας αλλά για τα κέρδη των εταιριών του. Και οι περιορισμοί αναμένεται να τα “ψαλιδίσουν“.

«Τα παιδιά μας είναι εκτεθειμένα σ’ ένα χώρο στον οποίο δεν έπρεπε ποτέ να βρίσκονται μόνα τους… Δεν θα το δεχόμαστε πλέον αυτό», δήλωσε ο Σάντσεθ. «Θα τα προστατεύσουμε από την ψηφιακή Άγρια Δύση».

Ο ίδιος πρόσθεσε πως η κυβέρνησή του θα καταθέσει επίσης την ερχόμενη εβδομάδα ένα νέο νομοσχέδιο, που προβλέπει ότι τα διευθυντικά στελέχη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα λογοδοτούν για παράνομα περιεχόμενα και περιεχόμενα μίσους.

Το Δεκέμβριο η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα που απαγόρευσε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών.

Την εφαρμογή αυτού του μέτρου παρακολουθούν στενά άλλες χώρες, όπως η Βρετανία και η Γαλλία, που εξετάζουν το ενδεχόμενο να λάβουν παρόμοια μέτρα με βάση την ηλικία. Kαι η Δανία έχει ανακοινώσει ότι θα απαγορεύσει σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών να συνδέονται σε ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης, αν και οι γονείς θα έχουν τη διακριτική ευχέρεια να επιτρέπουν την πρόσβαση σε ορισμένες πλατφόρμες σε παιδιά άνω των 13 ετών,