Μήνυμα σταθερότητας εκπέμπει η Ελλάδα, με τον πρωθυπουργό από το Άγιο Όρος να αναφέρεται στις γεωπολιτικές προκλήσεις και τη διεθνή αστάθεια.

«Η Ελλάδα σήμερα είναι μία δύναμη σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Και αυτή τη διπλωματική μας ισχύ, η οποία σε μεγάλο βαθμό προκύπτει και από το γεγονός ότι η χώρα σήμερα πατάει πιο καλά και σταθερά στα πόδια της, να είστε σίγουροι ότι θα την ασκήσουμε επ ωφελεία όχι μόνο του ελληνικού λαού, αλλά και όλων των Ορθοδόξων Χριστιανών της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής», τόνισε ο Κυρ. Μητσοτάκης.

Επίσκεψη Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στη Λιβύηhttps://t.co/NEbPDlRMm5 pic.twitter.com/KPtKYL4tjr

— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) July 3, 2025

Η ενίσχυση των σχέσεων με τη Λιβύη και το μεταναστευτικό στην αιχμή της μετάβασης στη Βεγγάζη και στην Τρίπολη αγότερα, στα μέσα Ιουλίου, του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

«Η Ελλάδα προσφέρει πολλά στη Λιβύη. Το κρίσιμο δεν είναι να ταχθούμε υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς, αλλά να έχουμε μια ισορροπημένη σχέση μαζί τους», τόνισε ο Γ. Γεραπετρίτης.

Η θέση της Αθήνας είναι ότι η χώρα μας υπερασπίζεται σθεναρά το διεθνές δίκαιο και ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα που απορρέουν από το Δίκαιο της Θάλασσας στο πεδίο.

Η αποκατάσταση των διαύλων επικοινωνίας αλλά και η προώθηση πρότασης για επανέναρξη διαλόγου για την οριοθέτηση της ΑΟΖ, κορυφαία στην ατζέντα των συνομιλιών, Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζουν άκυρο και ανυπόστατο διαχρονικά το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Στην προμήθεια από την Τουρκία μαχητικών F-35 και τη στάση της Ελλάδας αναφέρθηκε ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν.

«Η ανησυχία της Ελλάδας για τα βήματα που έχουμε κάνει στον τομέα της άμυνας είναι άτοπη και χωρίς νόημα. Η Τουρκία δεν αποτελεί απειλή για καμία χώρα που δεν απειλεί την ασφάλεια και τα συμφέροντά της και δεν επιδεικνύει εχθρική στάση», τόνισε.

Κριτική ασκεί ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης στην κυβερνητική εξωτερική πολιτική από τη Νίσυρο.

«Με απόλυτη ευθύνη της σημερινής κυβέρνησης πάει από ήττα σε ήττα γιατί δεν είναι προνοητική».

Σαφής διαβεβαίωση του Γιώργου Γεραπετρίτη είναι ότι δεν υποχωρούμε πουθενά.

Όπως αναφέρει, το επόμενο διάστημα θα υπάρξει συνάντηση που θα αφορά τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στις 28 Απριλίου στη Θεσσαλονίκη και ελληνική επιχειρηματική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη στις 8-9 Μαΐου στο πλαίσιο της Θετικής Ατζέντας.

«Ο δομημένος ελληνοτουρκικός διάλογος έχει παραγάγει απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα», επισήμανε, αναφέροντας την επανεκκίνηση της συζήτησης για το Κυπριακό υπό την αιγίδα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, το ότι πλέον δεν υπάρχουν οι μαζικές παραβιάσεις εθνικού εναερίου χώρου του παρελθόντος, τον έλεγχο κυκλωμάτων διακινητών στο Αιγαίο, την αύξηση του διμερούς εμπορίου, τη διεύρυνση της τουριστικής κίνησης με την καθιέρωση της γρήγορης θεώρησης εισόδου σε Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους, η οποία φέτος καταλαμβάνει επιπλέον δύο νησιά, την Πάτμο και τη Σαμοθράκη.

Επιστέγασμα του διαλόγου, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το περιοδικό Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, «το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αγκυρα σε χρόνο που θα το επιτρέψουν οι υποχρεώσεις του πρωθυπουργού και του Τούρκου Προέδρου».

Ο ίδιος επισημαίνει πως κρατά τους διαύλους επικοινωνίας με τον Τούρκο ομόλογό του ανοικτούς, συζητώντας περιοδικά για τα διμερή, περιφερειακά και διεθνή ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, ώστε να διατηρείται ένα ήπιο κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών και να προλαμβάνονται εντάσεις. «Ας μην εθελοτυφλούμε», αναφέρει. «Το να διατηρείται ένα σχετικά ήρεμο κλίμα στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας για σχεδόν δύο χρόνια, χωρίς να αφιστάμεθα από τις βασικές μας θέσεις, δεν είναι ούτε αυτονόητο ούτε δεδομένο. Και, πάντως, σε συνθήκες διεθνούς αβεβαιότητας και ασσυμετρίας είναι εξαιρετικά σημαντικό».

Αναφερόμενος στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, σημειώνει πως η Ελλάδα θέτει, για πρώτη φορά, τους κανόνες για την οργάνωση και κατανομή των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στον θαλάσσιο χώρο και, παράλληλα, αποτυπώνει σε χάρτη τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. «Αν και ο χάρτης δεν συνιστά περαιτέρω οριοθέτηση των θαλασσίων αυτών ζωνών, που βάσει διεθνούς δικαίου αποτελεί αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ κρατών με παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές, ακολουθεί τις αρχές του διεθνούς συμβατικού και εθιμικού δικαίου της θάλασσας και προβλέπει πλήρη επήρεια στα νησιά».

Οπως τονίζει, οι θέσεις της Τουρκίας για τα ζητήματα αυτά είναι γνωστές και είχαν διατυπωθεί επανειλημμένα στο παρελθόν. «Έχουμε εμπιστοσύνη στη νομική θέση που διατυπώνουμε, άλλωστε δεσμευόμαστε από τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας που έχουμε υπογράψει και κυρώσει, και για τον λόγο αυτό είναι πάγια εθνική θέση η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για τη συγκεκριμένη και μόνο διαφορά». Σημειώνει δε πως ήταν γνωστό ότι η Ελλάδα όφειλε να αποστείλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την αρχή εθνικού χωροταξικού σχεδιασμού και «ο σχεδιασμός αυτός δεν συνδέεται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου ούτε λειτουργικά ούτε χρονικά».

«Λειτουργικά, το οποιοδήποτε μεμονωμένο έργο δεν μπορεί να ισοζυγίζεται με ένα καθολικό σχεδιασμό, ο οποίος είναι μείζονος σημασίας και, επιπλέον, συνιστά υποχρέωση που πηγάζει από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναφέρει. «Εξάλλου, το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης δεν προϋποθέτει την ύπαρξη θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, πολλώ μάλλον διότι η έρευνα και η πόντιση επιφανειακών καλωδίων σε ανοικτή θάλασσα προστατεύεται απολύτως από το διεθνές δίκαιο».

Οπως λέει και «χρονικά, δεν υφίσταται καμία σύμπτωση», καθώς ο «Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός είναι προϊόν πολύμηνης και σύνθετης τεχνικής εργασίας, που ανακοινώθηκε την ίδια ημέρα με την ολοκλήρωση της διοικητικής επεξεργασίας του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος ανακήρυξης ΑΟΖ στο Ιόνιο από το Συμβούλιο της Επικρατείας, δεδομένου ότι θα έπρεπε να περιλάβει τις δύο διακρατικές συμφωνίες καθορισμού ΑΟΖ και την επέκταση των χωρικών υδάτων έως το ακρωτήριο Ταίναρο».

Μιλώντας για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης, σημειώνει: «απαιτεί πολλαπλές συνέργειες με την ανάδοχο εταιρεία, τα συναρμόδια υπουργεία και φορείς και θα συνεχιστεί στον κατάλληλο χρόνο, προσβλέποντας στην ακώλυτη πρόοδο του έργου. Σε όσους συστηματικά αμφισβητούν, απαντάμε με πράξεις». Οπως είπε, ο ίδιος δεν είχε αναφερθεί σε συγκεκριμένη ημερομηνία επανεκκίνησης εργασιών ή έκδοσης Navtex για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, ούτε θα μπορούσε να είχε συμβεί αυτό διότι οι συγκεκριμένες ενέργειες δεν είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του υπουργείου Εξωτερικών.

«Ο καθένας μπορεί να καταλάβει την τεχνική συνθετότητα ακόμη και για την έκδοση τμηματικών navtex για ένα έργο που περιλαμβάνει θαλάσσια έρευνα, σε πρώτη φάση, τουλάχιστον 6 μηνών», αναφέρει ο υπουργός Εξωτερικών. «Αισθάνομαι ότι με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα που διαμορφώνεται σχετικά με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, χάνεται η μεγάλη εικόνα της Ελλάδας που ψηλώνει καθημερινά. Μιας Ελλάδας με δυναμική διπλωματία, ανθεκτική οικονομία, ενεργειακή αυτονομία και ισχυρή άμυνα».

Τέλος, σημειώνει πως η σύγκλιση του 1ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας-Αιγύπτου στις 7 Μαΐου 2025 στην Αθήνα, «είναι ιστορικό ορόσημο της πολιτικής βούλησης των δύο κρατών να θεσμοθετήσουν Στρατηγική Εταιρική Σχέση, να διευρύνουν και να εμβαθύνουν τη διμερή τους συνεργασία, με έμφαση στους τομείς της οικονομίας, ενέργειας, μετανάστευσης, παιδείας και πολιτισμού».

«Σε αυτή τη γεωπολιτικά εύθραυστη περιοχή, Ελλάδα και Αίγυπτος είναι πυλώνες σταθερότητας», υπογραμμίζει. «Οι απόψεις μας συγκλίνουν σε θέματα που αφορούν την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, τις οικουμενικές προκλήσεις των καιρών και την περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας».

«Η σταθερότητα της Αιγύπτου είναι ζωτικής σημασίας για την Ελλάδα. Αθήνα και Κάιρο αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Ας μην ξεχνάμε ότι η Αίγυπτος συνορεύει με δύο κράτη σε παρατεταμένη κρίση, τη Λιβύη και το Σουδάν».

«Ο ρόλος της είναι καθοριστικός για την ανάσχεση των μεταναστευτικών ροών προς τη χώρα μας», επισημαίνει και προσθέτει πως έχει συμφωνηθεί η καθιέρωση νόμιμης οδού μετανάστευσης για την μετάκληση εργατικού δυναμικού από την Αίγυπτο και προωθούμε το εμβληματικό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου (GREGY Interconnector), το οποίο θα μεταφέρει καθαρή ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο στην Ευρώπη, μέσω Ελλάδας, «συμβάλλοντας στην ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου και καθιστώντας τη χώρας μας έτι περαιτέρω ενεργειακό κόμβο στην ευρύτερη περιοχή».

Το 2011, η «συμφωνία για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στη Μεσόγειο Θάλασσα» που υπογράφηκε μεταξύ του ψευδοκράτους και της Τουρκίας κοινοποιήθηκε στα Ηνωμένα Εθνη από την Αγκυρα.

• Εδώ και αρκετό καιρό, τούρκοι ειδικοί τονίζουν ότι θα πρέπει να συναφθεί και συμφωνία για την ΑΟΖ, ότι η Τουρκία θα πρέπει ν’ ανακηρύξει ΑΟΖ στη Μεσόγειο και ότι αυτό το σκέλος λείπει. Αν συναφθεί μια τέτοια συμφωνία, απαιτείται «κοινοβουλευτική» έγκριση σύμφωνα με το άρθρο 90 του λεγόμενου «συντάγματος» της «ΤΔΒΚ».

Πρόκειται για τη δεύτερη πρόκληση μέσα σε λίγες ημέρες από την πλευρά της Αγκυρας αφού την περασμένη εβδομάδα ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είχε χαρακτηρίσει την Κύπρο «εθνική υπόθεση» της Τουρκίας, επισημαίνοντας ότι η λύση της ομοσπονδίας δεν είναι πλέον κατάλληλη.

«Υποστηρίξαμε επίσης το άνοιγμα από την κυβέρνηση της τδβκ των Βαρωσίων που ήταν κλειστά εδώ και 46 χρόνια. Προστατεύσαμε και συνεχίζουμε να προστατεύουμε τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων επί των πηγών ενέργειας στην Κύπρο και γύρω από αυτήν, καθώς και τα συμφέροντά τους», ανέφερε μεταξύ άλλων ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ απέστειλε στις 24.04.2023 επιστολή στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ με την οποία απορρίπτει τους λιβυκούς ισχυρισμούς όσον αφορά τα ανατολικά θαλάσσια σύνορα της Λιβύης, στον βαθμό που αυτά θίγουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ειδικότερα, το τμήμα του ανατολικού θαλασσίου συνόρου που παρουσιάζει η κυβέρνηση της Τρίπολης στην εν λόγω επιστολή παραβιάζει την ΑΟΖ της Ελλάδας σύμφωνα με τη διμερή Συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για την οριοθέτηση των ΑΟΖ των δύο χωρών η οποία συνήφθη με βάση το διεθνές δίκαιο (υπεγράφη στις 06.08.2020).

Σημειώνουν ότι τμήμα των διεκδικούμενων από την κυβέρνηση της Τρίπολης ανατολικών θαλάσσιων σύνορων βασίζεται σε οριοθέτηση του τουρκο-λιβυκού μνημονίου του 2019 (μη επικυρωμένου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης), το οποίο είναι άκυρο και δεν μπορεί να παράξει οποιαδήποτε έννομα αποτελέσματα δεδομένου ότι παραβιάζει κατάφωρα θεμελιώδεις κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας, όπως το δικαίωμα των νησιών να έχουν θαλάσσιες ζώνες, και δεν λαμβάνει υπόψη τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Οι εν λόγω λιβυκοί ισχυρισμοί που παραβιάζουν κατάφωρα το διεθνές δίκαιο συνιστούν επίσης απειλή για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μεσόγειο Θάλασσα, επισημαίνουν.

Τέλος, σημειώνουν ότι στην επιστολή του ΜΑ της Ελλάδας στον ΟΗΕ επαναλαμβάνεται η δέσμευση της χώρας μας για επίλυση οποιασδήποτε διαφοράς οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με γειτονικές χώρες με ειρηνικά μέσα, καλή τη πίστει και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, όπως το έχει πράξει ήδη με την Ιταλία και την Αίγυπτο.