Ο “επαναπατρισμός” του Ανδρέα Νεφελούδη, πρώην Γ.Γ του υπουργείου Εργασίας επί διακυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα, θεωρείται προπομπός και άλλων επιστροφών, καθώς η εκλογή του Σωκράτη Φάμελλου αλλάζει άρδην τα δεδομένα που προκάλεσαν την περυσινή διάσπαση με την αποχώρηση, τότε, έντεκα βουλευτών. Από την άλλη, η κίνηση του κ. Χαρίτση να προτείνει ως υποψήφιο για την ΠτΔ τον επικεφαλής της ΑΑΔΕ Χρήστο Ράμμο άνοιξε τη συζήτηση για συνεργασία των κομμάτων της κεντροαριστεράς και έφερε σε δύσκολη θέση την Κουμουνδούρου.

Χθες, ο Αλέξης Χαρίτσης επανήλθε στην πρόταση του για την υποψηφιότητα Ράμμου για Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ζητώντας από τους αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων του προοδευτικού τόξου να συναντηθούν για το θέμα. Στην επιστολή του, με αποδέκτες τον Νίκο Ανδρουλάκη, τον Σωκράτη Φάμελλο, τον Δημήτρη Κουτσούμπα και τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, ο Αλέξης Χαρίτσης επισημαίνει πως η προεδρική εκλογή είναι μια «σημαντική θεσμική στιγμή για τη λειτουργία του πολιτεύματος», ενώ περιγράφει την υποψηφιότητα Ράμμου ως «μια υποψηφιότητα που μπορεί, μεταξύ άλλων, να συμβολίσει την από κοινού δέσμευση των κομμάτων της δημοκρατικής αντιπολίτευσης για την υπεράσπιση του κράτους δικαίου στη χώρα.

Το θέμα συζητείται στους κόλπους του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, έφτασε ακόμα και στον Αλέξη Τσίπρα που ρωτήθηκε σχετικά από κορυφαία κομματικά στελέχη. Η άποψη που υπάρχει είναι πως πρόκειται μεν για ενδιαφέρουσα κίνηση, θεωρείται, όμως, πως έγινε βεβιασμένα και χωρίς να προϋπάρξει συνεννόηση, με αποτέλεσμα πιθανώς να “καεί”. Δεν είναι τυχαίο ότι σε πρόσφατη δημόσια εμφάνισή του (OT Forum) ο πρώην πρωθυπουργός αν και επισήμανε τον υψηλό συμβολισμό σχετικά με την υποψηφιότητα Ράμμου έθεσε το ερώτημα προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη γιατί δεν προτείνει την επανεκλογή της Κατερίνας Σακελαροπούλου.

Κύκλοι του ΣΥΡΙΖΑ ανέφεραν, απαντώντας έμμεσα στη Νέα Αριστερά, ότι ο Σωκράτης Φάμελλος ανέπτυξε στην ΚΕ αναλυτικά τη θέση του κόμματος για το ζήτημα της εκλογής του νέου ΠτΔ.

«Τώρα βρίσκεται σε επίσημη επίσκεψη στην Κύπρο, ενώ στη συνέχεια ακολουθεί η κορυφαία -κοινοβουλευτικά και πολιτικά- συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2025. Θα συνεδριάσουν την επόμενη εβδομάδα, μετά τον προϋπολογισμό, τα συλλογικά μας Όργανα για αυτο το ζήτημα και θα απαντήσουμε και στο αίτημα Χαρίτση. Βεβαίως και δεν είμαστε αρνητικοί στον διάλογο με όλες τις προοδευτικές δυνάμεις, αλλά όλα πρέπει να γίνουν στην κατάλληλη ώρα.»

Εφόσον, ο πρωθυπουργός καταλήξει τελικά σε μία “δεξιά επιλογή”, όπως του ζητούν βουλευτές της Ν.Δ (Θάνος Πλεύρης, Νότης Μηταράκης, Νικήτας Κακλαμάνης, κ.ά), η υποψηφιότητα Ράμμου μπορεί να αποκτήσει πολιτική αξία. Εκείνο, ωστόσο, που αξιολογείται θετικά είναι πως η πρόταση Χαρίτση άνοιξε διαύλους επικοινωνίας μεταξυ της Νέας Αριστεράς και της Κουμουνδούρου.

ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά- “Πρόωρες” ιδέες περί κοινοβουλευτικής σύμπραξης

Ως προς το ερώτημα της εισαγωγής είναι αλήθεια πως είναι βάσιμο το ότι οι λόγοι της αποχώρησης των στελεχών της Νέας Αριστεράς πριν περίπου ένα χρόνο έχουν ουσιαστικά εκλείψει. Ο Στέφανος Κασσελάκης και το “θολό” στίγμα δεν υφίστανται πιά και ο Αλέξης Χαρίτσης πρέπει να βρει πειστικά επιχειρήματα που να δικαιολογούν την αυτόνομη πορεία, όταν, μάλιστα, αυτή δεν αποδίδει, ως φαίνεται, δημοσκοπικά. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, μάλιστα, η επιστροφή Νεφελούδη στα κομματικά όργανα του ΣΥΡΙΖΑ προβληματίζει και βουλευτές της Νέας Αριστεράς, οι οποίοι ουδέποτε έχασαν την επαφή με τους πρώην συντρόφους τους.

Δεν είναι, φυσικά, απλό, δεδομένου ότι η Νέα Αριστερά έχει ήδη συγκροτηθεί σε πολιτικό κόμμα, έχει αποκτήσει οργανωτική δομή και πολιτικό πρόγραμμα. Από την άλλη, όμως, δεν θεωρείται από αρκετούς λογικό να αποδυναμώνεται η εκπροσώπηση του ευρύτερου χώρου, ιδιαίτερα όταν η ηγεσία του νέου αυτού κόμματος απευθύνει προσκλήσεις συνεργασίας ακόμα και προς το ΠΑΣΟΚ.

Το δίλημμα του 26+11

Η “ιδέα” που συζητείται, αν και θεωρείται πρόωρη, αφορά τη δυνατότητα ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά να συνυπάρξουν, σε πρώτη φάση, κοινοβουλευτικά. Το άθροισμα των βουλευτών των δύο κομμάτων υπερβαίνει την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση του ΠΑΣΟΚ και εφόσον κάτι τέτοιο καταστεί εφικτό, θα αποκτήσει ξανά τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Βουλή. Θα ήταν πραγματικά καινοφανές ένα κόμμα να χάνει λόγω αποχωρήσεων τη θέση αυτή αλλά να την ανακτά μέσω σύμπραξης δύο κοινοβουλευτικών ομάδων ξεχωριστών κομμάτων! Μετά την αποχώρηση της Ράνιας Θρασκιά προς το κόμμα Κασσελάκη ο ΣΥΡΙΖΑ έχει πλέον 26 βουλευτές, όμως με την προσθήκη των 11 της Νέας Αριστεράς το νέο κοινοβουλευτικό σχήμα θα έφτανε τους 37, κατά έξι περισσότερους από τους 31 του ΠΑΣΟΚ.

Όσοι προωθούν αυτή την “ιδέα” τονίζουν πως τα δύο κόμματα μπορούν να διατηρήσουν την αυτονομία τους και η συνεργασία να αφορά την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Σε δεύτερο χρόνο και εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες μπορεί να μετασχηματιστεί και σε εκλογική σύμπραξη, πάντοτε, όμως, με διατήρηση της αυτονομίας. Άλλωστε, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν φιλοδοξεί να διεκδικήσει την διακυβέρνηση στις επόμενες εκλογές -κάτι τέτοιο αποτελεί σενάριο επιστημονικής φαντασίας-, άρα δεν υφίσταται καν θέμα απώλειας του μπόνους των 50 εδρών που με βάση το ισχύον εκλογικό σύστημα δεν απονέμεται σε συνασπισμούς κομμάτων.

Από την άλλη, ωστόσο, μία τέτοια κοινοβουλευτική συνεργασία θα δημιουργούσε πολιτικό γεγονός, αφενός με την ανάκτηση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αφετέρου στον εσωτερικό ανταγωνισμό που εκδηλώνεται πλέον με το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ο Σωκράτης Φάμελλος αποκάλεσε “βολική αντιπολίτευση”. Πρακτικά, δε, ο επικεφαλής μιας τέτοιας συνεργασίας -που δεν μπορεί να είναι άλλος από τον νεοεκλεγέντα αρχηγό του μεγαλύτερου κόμματος- θα μιλά αμέσως μετά τον πρωθυπουργό στις συνεδριάσεις της Βουλής, οι δε εκπρόσωποί της θα βρεθούν ξανά στη δεύτερη θέση των τηλεοπτικών πάνελ. Σε μία τέτοια περίπτωση εκτιμάται ότι θα υπάρξει και δημοσκοπικό αποτύπωμα με ωφελημένο τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ίσως αναγκαστεί η Χαριλάου Τρικούπη να σκεφτεί εκ νέου τα περιθώρια συνεννοήσεων και συνεργασίας. Ήδη στελέχη της ανανεωτικής πτέρυγας το συζητούν έντονα.

Η πίεση στο ΠΑΣΟΚ

Στην προοπτική, δε, των επόμενων εκλογών και εφόσον η Ν.Δ δεν αποκτήσει προβολή αυτοδυναμίας θα ανακύψουν σενάρια συνεργασιών για τη συγκρότηση κυβέρνησης. Οι εκτιμήσεις ορισμένων αναφέρουν ότι σε αυτή την περίπτωση ο Νίκος Ανδρουλάκης θα πιεστεί πολύ υπό το δίλημμα της κυβερνητικής σταθερότητας, ενώ προς την κατεύθυνση της κυβερνητικής σύμπραξης με τη Ν.Δ θα τον πιέσουν και κορυφαία στελέχη, όπως η Άννα Διαμαντοπούλου.

Για να συμβεί κάτι τέτοιο είναι προφανές πως πρέπει να αποκατασταθούν δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Φάμελλου και Χαρίτση και να αποκλειστούν εκείνα τα στελέχη που διέπονται από “ψυχροπολεμική” αντίληψη. Ως προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται ότι μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο οι ψύχραιμοι και ρεαλιστές των δύο πλευρών.

Η επιστολή του τότε επικεφαλής της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ -σήμερα διεκδικητή της ηγεσίας του- Σωκράτη Φάμελλου, είχε «προλάβει» τους δύο βουλευτές που επρόκειτο να ανακοινώσουν την ανεξαρτητοποίησή τους την ίδια μέρα.

10 ημέρες μετά, στις 23 Νοεμβρίου, θα ακολουθήσε και η ομάδα της Εφης Αχτσιόγλου -οι λεγόμενοι «6+6». Οι Αλέξης Χαρίτσης και Νάσος Ηλιόπουλος είχαν τότε προσέλθει στο γραφείο του προέδρου της Βουλής παραδίδοντας τις επιστολές παραίτησης όχι μόνο των ιδίων αλλά και της ομάδας στην οποία συμμετείχαν. Αναγνωστόπουλου Σία, Αχτσιόγλου Εφη, Ζεϊμπέκ Χουσεΐν, Ηλιόπουλος Νάσος, Τζανακόπουλος Δημήτρης, Τζούφη Μερόπη, Φερχάτ Οζγκιούρ, Φωτίου Θεανώ και Χαρίτσης Αλέξης θα αποχωρούσαν από τον ΣΥΡΙΖΑ και λίγες ημέρες μετά θα συγκροτούσαν την Κ.Ο. της Νέας Αριστεράς από κοινού με τους δύο της «Ομπρέλας».

Ο ΣΥΡΙΖΑ έμενε πλέον με 36 βουλευτές. Τον Ιούλιο του 2024, ο Στέφανος Κασσελάκης έθετε εκτός Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ τον Παύλο Πολάκη έπειτα από λεκτική επίθεση του βουλευτή Χανίων σε συνεργάτιδα του Αδώνιδος Γεωργιάδη. Η συμπεριφορά Πολάκη είχε προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων, αλλά και το ξέσπασμα της Αθηνάς Λινού, η οποία είχε πάρει τον λόγο για να ζητήσει συγγνώμη για τη συμπεριφορά Πολάκη.

Θα ακολουθούσαν οι καταγγελίες του βουλευτή Χανίων κατά της κυρίας Λινού αναφορικά με τη διαφάνεια στη λειτουργία του Ινστιτούτου Prolepsis. Στις 28 Αυγούστου, ο Στ. Κασσελάκης θα ανακοίνωνε τη διαγραφή της Αθηνάς Λινού από την Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζοντας πως δεν είχε καλυφθεί από τις απαντήσεις της βουλευτού στις αιτιάσεις Πολάκη. Σχεδόν μια εβδομάδα μετά, ο Παύλος Πολάκης –ο οποίος είχε ήδη αρχίσει να αμφισβητεί τον Στ. Κασσελάκη- θα επέστρεφε στην Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ.

Ακολούθησαν η πρόταση μομφής, η καθαίρεση Κασσελάκη, ο αποκλεισμός του από τη διεκδίκηση της ηγεσίας και το επεισοδιακό συνέδριο του Gazi Live στις 8 Νοεμβρίου οπότε και επικυρώθηκε η νέα διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Στ. Κασσελάκης ανακοινώνει τη δημιουργία νέου κόμματος ενώ ανεξαρτητοποιούνται από την Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ οι Πέτρος Παππάς, Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Κυριακή Μάλαμα και Ραλλία Χρηστίδου.

ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ αριθμούν 31 βουλευτές μέχρι σήμερα, οπότε η Θεοδώρα Τζάκρη και η Γιώτα Πούλου απέστειλαν τις επιστολές αποχώρησής τους από την Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ, σηματοδοτώντας την υποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ στους 29 βουλευτές και επομένως την ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ σε αξιωματική αντιπολίτευση.

Ταυτόχρονα θα διαθέτει μία αρκετά ανανεωμένη και πιστή κοινοβουλευτική ομάδα, δίχως τον παραμικρό κίνδυνο εσωτερικής αμφισβήτησης. Το κόμμα πίνει νερό στο όνομά του που του εξασφάλισε μία ακόμα τετραετία στην εξουσία, οι δε υποσχέσεις για “rotation” στο κυβερνητικό σχήμα θα κρατήσει σε εγρήγορση τους βουλευτές και θα ενισχύσει τον εσωτερικό ανταγωνισμό ώστε να μπορέσει καθένας τους σε κάποια στροφή να ανέβει στο κυβερνητικό τρένο.

Η Metron Analysis στην εκτίμηση ψήφου, καταγράφει μια οριακή αύξηση των ποσοστών της Ν.Δ. (41% και 162 έδρες), τάση μείωσης για τον ΣΥΡΙΖΑ (19,1% και 51 έδρες), οριακή αύξηση σε ΠΑΣΟΚ (11,7% και 32 έδρες) και ΚΚΕ (7,6% και 20 έδρες), 4,4% και 12 έδρες στον Βελόπουλο, 4,8% και 13 έδρες στο κόμμα της Ζ. Κωνσταντοπούλου και 3,8% και 10 έδρες στο κόμμα ΝΙΚΗ.

Αυτός ο υγιεινός πολιτικός περίπατος θα είναι ακόμα πιό ευχάριστος εφόσον, όπως δείχνουν οι μετρήσεις, επιβεβαιωθεί η πολυδιάσπαση της αντιπολίτευσης. Τυχόν παρουσία στα έδρανα της Ζωής Κωνσταντοπούλου, του Δημήτρη Νατσιού, του Κυριάκου Βελόπουλου και του Δημήτρη Κουτσούμπα, ίσως και -με μικρότερη πιθανότητα- του Γιάνη Βαρουφάκη, συνθέτει μία πολιτική ανθρωπογεωγραφία που δεν έχουμε ξαναδεί.

Τι θα συμβεί: Ο Αλέξης Τσίπρας (προσώρας ας αποκλείσουμε κάποια αλλαγή…) και ο Νίκος Ανδρουλάκης, ιδιαίτερα στην περίπτωση που έχει κλείσει κι άλλο η διαφορά μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, θα ασκούν αντιπολίτευση στην κυβέρνηση, συχνά, όμως, είναι πιθανό να σπαταλούν κοινοβουλευτικό χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο και στον εσωτερικό ανταγωνισμό τους στον χώρο της κεντροαριστεράς.

Σημείωση: Αυτός ο ανταγωνισμός μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, εφόσον συνεχιστεί ή και ενταθεί, ίσως αποτρέψει τις όποιες πιθανότητες ουσιαστικών συνεργασιών στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Οκτωβρίου, κάτι που θα επιτρέψει στη Ν.Δ να κερδίσει μάχες που τα πρόσωπα επιλογής της μάλλον θα έχαναν κάτω από συνθήκες διαφορετικών πολιτικών συσχετισμών.

Από την άλλη, οι ολομέλειες θα προσφέρουν πολιτικό …θέαμα με τις ομιλίες της κυρίας Κωνσταντοπούλου (πάντοτε ορμητική και ικανή να αποδομεί κάθε συζήτηση- είναι, δε, βέβαιο πως θα επιτίθεται σχεδόν εξίσου σε Ν.Δ και ΣΥΡΙΖΑ για να καλύψει το ριζοσπαστικό κενό που εκ των πραγμάτων αφήνει ο Αλέξης Τσίπρας), του κ. Νατσιού, και του κ. Βελόπουλου. Συχνά, η Βουλή θα παίρνει φωτιά, κάτι που μάλλον θα απολαμβάνει ο κ. Μητσοτάκης. Κεντρική και διεκδικητική αξιωματική αντιπολίτευση, υπό αυτές τις συνθήκες, δεν θα υπάρχει…

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της, «Ο Παναγιώτης Κουρουμπλής, που είχε διαγραφεί για τις χυδαιότητές του κατά της κυβέρνησης, βρίσκει ξανά τη θέση του στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ. Απολύτως αναμενόμενο».

«Η επιστροφή του κ. Κουρουμπλή, πέραν της υπενθύμισης του καταστροφικού παρελθόντος, δείχνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει προσκολλημένος στον λαϊκισμό, τη χυδαιότητα και τον ακραίο λόγο που διαχρονικά παράγει», σχολιάζει η Πειραιώς.