Ο πρωθυπουργός περιέγραψε την κατάσταση ως εξαιρετικά κρίσιμη, σημειώνοντας ότι η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πιθανή κρίση μεγάλου βεληνεκούς, η οποία μπορεί να επηρεάσει άμεσα τον εφοδιασμό, τις τιμές της ενέργειας, την αγροτική παραγωγή και συνολικά την πορεία της οικονομίας. Όπως είπε, «Αντιμετωπίζουμε πιθανώς μια κρίση σημαντικών διαστάσεων. Είναι θέμα χρόνου αν το μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ συνεχιστεί να έχουμε σημαντικές διαταραχές στον εφοδιασμό του πετρελαίου και προϊόντων, θα έχουμε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, ελλείψεις στα λιπάσματα, αύξηση του πληθωρισμού και μείωση της ανάπτυξης».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη εικόνα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι καμία χώρα δεν μπορεί να θεωρείται θωρακισμένη απέναντι σε ένα σοκ τέτοιου μεγέθους. «Η Ελλάδα τα πηγαίνει καλύτερα από άλλες χώρες της Ευρώπης, αλλά δεν θα μείνουμε ανεπηρέαστοι από μια κρίση τέτοιου μεγέθους», ανέφερε, συνδέοντας άμεσα τις γεωπολιτικές εξελίξεις με τον κίνδυνο νέων πιέσεων στην καθημερινότητα των πολιτών και στη συνολική ευρωπαϊκή οικονομική σταθερότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στην ανάγκη άμεσης διπλωματικής λύσης και ευθυγραμμίστηκε με την τοποθέτηση του Αντόνιο Κόστα ως προς την ανάγκη αποκλιμάκωσης. «Συμφωνώ με τον κ. Κόστα, η πρώτη προτεραιότητα είναι μια μόνιμη εκεχειρία που θα μας επιστρέψει στην κατάσταση πριν τον πόλεμο. Δεν γίνεται ένας ανοιχτός δρόμος ναυσιπλοϊοας να υπόκειται σε τέλη, άρα πρέπει να υποστηρίξουμε μια διπλωματική λύση», είπε χαρακτηριστικά.

Την ίδια ώρα, όμως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να περιοριστεί σε ευχές ή σε μια προσδοκία ταχείας ομαλοποίησης, αλλά οφείλει να οργανώσει την αντίδρασή της και για το δυσμενέστερο ενδεχόμενο. «Αλλά πρέπει να προετοιμαστούμε για το χειρότερο σενάριο, το είδαμε στην Ουκρανία. Αυτή η κρίση είναι ευκαιρία να επαναπροδιορίσουμε τη θέση μας ως προς την στρατηγική μας αυτονομία και την ενεργειακή μας ασφάλεια».

Ο πρωθυπουργός άνοιξε και το ζήτημα του ενεργειακού ρεαλισμού, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να μιλά μόνο με όρους πράσινης μετάβασης χωρίς να απαντά ταυτόχρονα στα ερωτήματα της επάρκειας και της ασφάλειας εφοδιασμού.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα υπέρ ενός ευρωπαϊκού σχεδίου έκτακτης ανάγκης, προειδοποιώντας ότι μια παρατεταμένη κρίση δεν θα μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο σε εθνικό επίπεδο. «Καλώ όλους να είναι πραγματιστές και να έχουμε ένα plan b σε περίπτωση που η κρίση επεκταθεί, καθώς κανένα κράτος δεν θα μπορεί να υποστηρίξει την οικονομία χωρίς ευρωπαϊκή στήριξη», ανέφερε.

Η παρέμβασή του στο Delphi Economic Forum κατέγραψε έτσι δύο παράλληλες γραμμές: από τη μία, την ανάγκη για άμεση αποκλιμάκωση και επιστροφή στη σταθερότητα, και από την άλλη, την υποχρέωση της Ευρώπης να δει την κρίση ως καμπανάκι για την ενεργειακή της ασφάλεια, τη στρατηγική της αυτονομία και την αντοχή των οικονομιών της απέναντι σε νέα γεωπολιτικά σοκ.

Για την πυρηνική ενέργεια

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στο ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας, τονίζοντας ότι η Ευρώπη έχασε πολύτιμο χρόνο εγκλωβισμένη σε ιδεολογικές αντιρρήσεις.

«Πρέπει να είμαστε φιλόδοξοι για την πυρηνική ενέργεια», ανέφερε, προσθέτοντας: «Χάσαμε χρόνια συζητώντας, δεν μας αρέσει η πυρηνική ενέργεια γιατί είναι “κακή”. Δείτε τη Γερμανία τώρα, έκλεισε τις μονάδες και καίει άνθρακα. Και θα το κάνει ως το 2036, είναι λάθος από περιβαλλοντικής και οικονομικής άποψης».

«Πρέπει να αναπτύξουμε αυτονομία. Θα μας πάρει χρόνο αν πρέπει να γίνουμε πυρηνική χώρα, αλλά όταν φοράω το ευρωπαϊκό μου καπέλο λέω ότι πρέπει να αφήσουμε κατά μέρος τις ιδεολογικές συζητήσεις, πρέπει να είμαστε πραγματιστές και να αναγνωρίσουμε ότι η πυρηνική ενέργεια θα είναι μέρος της λύσης και να αναπτύξουμε δική μας τεχνολογία παρά να την εισάγουμε από τις ΗΠΑ ή την Κορέα», είπε, μεταφέροντας τη συζήτηση από το στενό πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης σε ένα βαθύτερο στρατηγικό δίλημμα για την Ευρώπη: αν θα συνεχίσει να εξαρτάται από εξωτερικούς προμηθευτές τεχνολογίας και ενέργειας ή αν θα επενδύσει συστηματικά σε δικές της λύσεις.

Για την αμυντική ενίσχυση της Κύπρου

Αναφερόμενος στην αμυντική ενίσχυση της Κύπρου αμέσως μετά την στοχοποίηση των βρετανικών βάσεων στο νησί, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι «πρώτη μας προτεραιότητα ήταν να διασφαλίσουμε ότι προστατεύουμε την εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου. Για πρώτη φορά πειραματιστήκαμε με την ενεργοποίηση του άρθρου 42 παρ. 7».

Για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα

Στην συνέχεια ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στο ζήτημα της ναυσιπλοΐας λέγοντας πως είναι προτεραιότητα για την Ελλάδα και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. «Διασφαλίζοντας ότι έχουμε ρόλο να παίξουμε καθώς είμαστε παγκόσμια υπερδύναμη στη ναυσιπλοΐα. Αν ποτέ μπορούσε να υπάρξει μια ανάγκη για μια πολυεθνική δύναμη για να διασφαλίσει την εκεχειρία, θα ήμασταν χαρούμενοι να συμμετέχουμε. Το κάναμε στην Ερυθρά Θάλασσα, ηγηθήκαμε της επιχείρησης ASPIDES για τις επιθέσεις των Χούτι. Αν με ρωτάτε αν είμαι χαρούμενος με την συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών, όχι, μπορούμε να κάνουμε περισσότερα. Αν θέλουμε να πάρουμε σοβαρά τη στρατηγική μας αυτονομία, τα κράτη μέλη δεσμεύουν πόρους. Είναι διαφορετικό να έχουμε 10 κράτη μέλη που στέλνουν πλοία, να έχουμε 3. Αν θέλουμε να έχουμε θέση στο τραπέζι, πρέπει να είμαστε παρόντες και να δείξουμε ότι έχουμε αξία να προσθέσουμε».

Ανθρωπιστική βοήθεια, Συρία και «συνασπισμοί των προθύμων»

Ο  πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις της περιοχής, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα επιδιώκει να έχει ουσιαστική παρουσία όχι μόνο στο πεδίο της ασφάλειας, αλλά και στο ανθρωπιστικό πεδίο. Όπως είπε, «Μόλις στείλαμε ένα ακόμα αεροσκάφος με ανθρωπιστική βοήθεια. Στη Γάζα και στην ανοικοδόμηση, είναι θέση της Ελλάδας και της Ε.Ε.».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε επίσης έμφαση στη Συρία και ειδικότερα στην ανάγκη προστασίας των χριστιανικών πληθυσμών, σημειώνοντας: «Η προστασία των Χριστιανών στη Σύρια, όπου αρκετοί διώκονται. Υπάρχουν περιοχές που θέλουμε να είμαστε ενεργοί και πιο αποτελεσματικοί. Το κάνουμε σε συνεργασία με την ΕΕ και με τις ΗΠΑ». Με αυτή τη διατύπωση, συνέδεσε τη σταθεροποιητική παρουσία της Ελλάδας με την ευρύτερη ευρωπαϊκή και διατλαντική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή.

Στο πεδίο των ευρωατλαντικών σχέσεων, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι παραμένει σταθερά υπέρμαχος της συνεργασίας Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, εκτιμώντας ότι το σημερινό διεθνές περιβάλλον δεν αφήνει περιθώρια για αποσύνδεση των δύο πλευρών. «Εγώ παραμένω θιασώτης της ευρωατλαντικής συνεργασίας. Αν δείτε τις προκλήσεις από την ανατολή, πρέπει να βρούμε τρόπο να δουλεύουμε πιο αποτελεσματικά μαζί», ανέφερε.

Την ίδια στιγμή, όμως, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να διεκδικήσει σοβαρό γεωπολιτικό ρόλο μόνο μέσα από διακηρύξεις και θεσμικές διατυπώσεις. «Αν πιστεύουμε ότι θα γίνουμε σοβαρός γεωπολιτικός παίκτης με ωραίες δηλώσεις από τις Βρυξέλλες, αυτό δεν θα μας πάει μακριά», είπε, δίνοντας έναν πιο αιχμηρό τόνο στη συζήτηση για την εξωτερική πολιτική και τη στρατηγική αποτελεσματικότητα της Ένωσης.

Στο ίδιο πνεύμα, προανήγγειλε ότι η ευρωπαϊκή αντίδραση στις νέες διεθνείς κρίσεις θα περνά όλο και περισσότερο μέσα από ευέλικτα σχήματα συνεργασίας και όχι πάντοτε από τη συνολική κινητοποίηση του συνόλου των κρατών-μελών. «Θα δούμε περισσότερους συνασπισμούς των προθύμων. Επανέρχομαι στις ASPIDES. Κάποιες συνεισφέρουν, κάποιες άλλες όχι. Αυτό έγινε και στην Ουκρανία», ανέφερε, υποδεικνύοντας ότι ήδη υπάρχουν παραδείγματα όπου η συλλογική ευρωπαϊκή δράση στηρίχθηκε στην αποφασιστικότητα ορισμένων και όχι όλων.

Κλείνοντας αυτή την ενότητα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε την ανάγκη ad hoc συμμαχιών, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο και λειτουργικό. «Πρέπει να βρούμε ad hoc λύσεις με χώρες που είναι πιο πρόθυμες ή έχουν μεγαλύτερο συμφέρον να συνεισφέρουν υλικά σε πρωτοβουλίες», είπε, παρουσιάζοντας ουσιαστικά ένα μοντέλο ευρωπαϊκής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής που θα βασίζεται λιγότερο στην ομοφωνία και περισσότερο στην πρακτική βούληση όσων επιλέγουν να κινηθούν.

Ουκρανία, άμυνα και ευρωπαϊκή βιομηχανική ισχύς

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο ζήτημα της Ουκρανίας, εκφράζοντας ικανοποίηση για την εξέλιξη γύρω από το δάνειο στήριξης, ενώ επανέλαβε ότι η ελληνική θέση έχει παραμείνει σταθερή από την πρώτη στιγμή της ρωσικής εισβολής. «Χαίρομαι που λύνουμε το θέμα με το δάνειο στην Ουκρανία. Εμείς έχουμε συνεισφέρει οικονομικά και στρατιωτικά. Η Ελλάδα έχει υποστηρίξει την Ουκρανία, ακόμα και αν αυτή η πολιτική δεν ήταν πάντα δημοφιλής λόγω των ιστορικών δεσμών με τη Ρωσία. Εμείς όμως είμαστε πάντα χώρα που συντάσσεται με το διεθνές δίκαιο και δεν δέχεται την αλλαγή συνόρων δια της βίας. Και αν δείτε τη γεωγραφία, καταλαβαίνετε γιατί αυτή είναι μια θέση αρχής που υπερασπιζόμαστε με κάθε κόστος».

«Για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, θα βρούμε μια νέα ισορροπία. Πρέπει να ξοδέψουμε περισσότερα για την άμυνα, αλλά και για τη βιομηχανία. Πρέπει να αναπτύξουμε μια εσωτερική βιομηχανία, όταν αλλάζει το περιβάλλον του πολέμου δεν μπορούμε να βασιζόμαστε σε ακριβούς εξοπλισμούς για να καταρρίπτουμε drones των 20.000. Πρέπει να φέρουμε τις startups μαζί, να διαμορφώσουμε ένα νέο οικοσύστημα», είπε στην συνέχεια.

ΗΠΑ, Κίνα και η νέα ισορροπία στο ευρωατλαντικό μπλοκ

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στις σχέσεις της Ευρώπης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκτιμώντας ότι στο τέλος η ενίσχυση των εμπορικών δεσμών με την Ουάσιγκτον μπορεί να αποδειχθεί πιο ωφέλιμη για την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Στο τέλος έχουμε περισσότερα να κερδίσουμε από την ενίσχυση των εμπορικών μας δεσμών με τις ΗΠΑ. Τώρα έχουμε μια ισορροπία, αλλά αυτό που πρέπει να μας ανησυχεί αυτό που γίνεται με την Κίνα. Έχουμε πολλά περισσότερα κοινά για ένα ευρωατλαντικό μπλοκ, στο οποίο όμως ο ρόλος της Ε.Ε. θα επανατοποθετηθεί».

Στο σημείο αυτό επανήλθε στην ανάγκη η Ευρώπη να επιταχύνει και να αποκτήσει πιο ουσιαστικό βάρος μέσα στη διατλαντική σχέση, ιδίως στο πεδίο της άμυνας. «Πρέπει να ανεβάσουμε ταχύτητες, όπως με την αύξηση δαπανών στο ΝΑΤΟ, αυτό θα κάνει τη σχέση με τις ΗΠΑ πιο ισορροπημένες», είπε, υποστηρίζοντας ότι μια ισχυρότερη Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τη Συμμαχία, αλλά συμβάλλει σε μια πιο ισόρροπη και λειτουργική σχέση.

Στην ίδια λογική, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η σημερινή περίοδος μπορεί να οδηγήσει σε ένα νέο σημείο ισορροπίας στις σχέσεις ΗΠΑ-Ε.Ε., υπό την προϋπόθεση ότι η Ευρώπη θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την αμυντική της βάση. «Νομίζω ότι αυτή η σχέση μπορεί να βρει ένα νέο σημείο ισορροπίας, αλλά ελπίζω ότι αυτό θα είναι λόγω της ισχυροποίησης της Ευρώπης στην ανταγωνιστικότητα και στην άμυνα. Ο Τραμπ είχε δίκιο όταν είπε ότι δεν ξοδεύουμε όσα πρέπει για την άμυνα, με τον τρόπο του. Το ΝΑΤΟ θα είναι πιο ισορροπημένο αν ξοδεύουμε περισσότερα και περισσότερα ευρωπαϊκά projects είναι θετικά για το ΝΑΤΟ».

Για την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία

Τέλος, μιλώντας για την ενέργεια και την ευρωπαϊκή εξάρτηση από τη Ρωσία είπε: «Θέλουμε να διαμορφώσουμε ξανά εξάρτηση από παράγοντες που αποδείχθηκαν αναξιόπιστοι; Δεν βλέπω διάθεση στην Ευρώπη να διαμορφώσουμε ξανά αυτή την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία. Επίσης οι ΗΠΑ θέλουν να μας πουλήσουν φυσικό αέριο. Εμείς στην Ελλάδα θα αναζητήσουμε το δικό μας φυσικό αέριο, με τις εξορύξεις της Exxon με ελληνικές εταιρίες. Πρέπει να ισορροπήσουμε την προστασία του περιβάλλοντος με το να προσθέσουμε παράγοντες που θα χρειαστούμε. Αν ανακαλύψουμε εμείς φυσικό αέριο, θα είναι καλό για την Ελλάδα και για την Ευρώπη».

Το Φόρουμ των Δελφών φέρνει στο προσκήνιο την πορεία του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας – Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), από τη σύλληψή του έως τη διαμόρφωση ενός δικτύου σιδηροδρομικών, ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών με στόχο την ενίσχυση της συνδεσιμότητας μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Tη συζήτηση Μητσοτάκη – Kόστα συντονίζει ο ανταποκριτής του CNN Φρεντ Πλέιτγκεν.

Αυτούσια η δήλωση του Αντόνιο Κόστα:

«Μετά από πέντε εβδομάδες πολέμου στη Μέση Ανατολή, είναι σαφές ότι μόνο μια διπλωματική λύση μπορεί να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες της σύγκρουσης.

Κάθε στοχοποίηση πολιτικών υποδομών, ιδίως ενεργειακών εγκαταστάσεων, είναι παράνομη και απαράδεκτη. Αυτό ισχύει για τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και ισχύει παντού. Ο ιρανικός άμαχος πληθυσμός είναι το κύριο θύμα του ιρανικού καθεστώτος και θα ήταν και το κύριο θύμα μιας περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Όπως υπογράμμισα στην πρόσφατη τηλεφωνική μου επικοινωνία με τον Πρόεδρο του Ιράν, Δρ Πεζεσκιάν, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί το Ιράν να τερματίσει αμέσως τις επιθέσεις του εναντίον χωρών της περιοχής και να επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η κλιμάκωση δεν θα οδηγήσει σε κατάπαυση του πυρός και ειρήνη. Μόνο οι διαπραγματεύσεις μπορούν να το πετύχουν, ιδίως οι συνεχιζόμενες προσπάθειες των περιφερειακών εταίρων.»

After five weeks of war in the Middle East, it is clear that only a diplomatic solution will settle its root causes.

Any targeting of civilian infrastructure, namely energy facilities, is illegal and unacceptable. This applies to Russia’s war in Ukraine and it applies…

— António Costa (@eucopresident) April 6, 2026

Ο κ. Κόστα κάλεσε το Ιράν «να σταματήσει τις απαράδεκτες επιθέσεις εναντίον χωρών της περιοχής» και «να διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Χορμούζ». Παράλληλα, τόνισε ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να συμβάλει σε όλες τις διπλωματικές προσπάθειες, αντιμετωπίζοντας «τις ευρύτερες ανησυχίες για την ασφάλεια που θέτει το Ιράν».

Ολόκληρη η ανάρτηση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου:

«Η τρέχουσα κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Σήμερα, σε τηλεφωνική μου επικοινωνία με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, απηύθυνα έκκληση για αποκλιμάκωση και αυτοσυγκράτηση, για την προστασία των αμάχων και των πολιτικών υποδομών, καθώς και για την ανάγκη όλα τα μέρη να σεβαστούν πλήρως το διεθνές δίκαιο. Η απώλεια αθώων ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας αθώων παιδιών στο σχολείο Μινάμπ, είναι βαθιά λυπηρή.

Για την αποκλιμάκωση της κατάστασης, προέτρεψα το Ιράν να σταματήσει τις απαράδεκτες επιθέσεις εναντίον χωρών της περιοχής και να συνεργαστεί στο διπλωματικό πεδίο, ιδίως με τον ΟΗΕ, για να διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Χορμούζ.

Πρέπει να υπάρχει χώρος για διπλωματία. Η ΕΕ είναι έτοιμη να συμβάλει σε όλες τις διπλωματικές προσπάθειες για τη μείωση των εντάσεων και για μια βιώσιμη λύση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις ευρύτερες ανησυχίες για την ασφάλεια που θέτει το Ιράν.»

The current situation in the Middle East is extremely dangerous. Today, in my phone call with the President of Iran, @DrPezeshkian, I urged for de-escalation and restraint, the protection of civilians and civilian infrastructure, and the need for all parties to fully respect…

— António Costa (@eucopresident) March 31, 2026

Στην επιστολή του, ο Πρόεδρος του Eurogroup αναφέρεται στην κατάσταση της οικονομίας της ζώνης του ευρώ, στο πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν οι ανισορροπίες μέσω της διεθνούς συνεργασίας, στην ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ και στην πρόοδο που έχει σημειωθεί για την επιτάχυνση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Η αναφορά αποτυπώνει, επίσης, τις προσπάθειες του Eurogroup να προετοιμάσει το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα για την ψηφιακή εποχή, τον συντονιστικό του ρόλο για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας με παράλληλη στήριξη στρατηγικών προτεραιοτήτων, καθώς και τη βασική του εργασία για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας.

Ο κ. Πιερρακάκης σημειώνει στην επιστολή του ότι «παρότι τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας της ζώνης του ευρώ παραμένουν ισχυρά, ο κοινός οικονομικός μας χώρος συνεχίζει να λειτουργεί σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από σημαντική αβεβαιότητα. Αυτό απλώς υπογραμμίζει την ανάγκη να επικεντρωνόμαστε αδιάκοπα στην επίτευξη κοινών στόχων, όπως η Ένωση Κεφαλαιαγορών και η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης».

Σε αυτή τη Σύνοδο Κορυφής με κεντρικό θέμα την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης, παρουσία των πρώην Ιταλών πρωθυπουργών Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επεσήμανε τέσσερις βασικές προτεραιότητες:

Πρώτον, την εμβάθυνση και ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, για την οποία απαιτείται η άρση εσωτερικών και γραφειοκρατικών εμποδίων.

Δεύτερον, την αναβάθμιση των εταιρειών, για την οποία απαιτείται μια «δυναμική κεφαλαιαγορά» που θα υποστηρίξει τις μικρομεσαίες και νεοσύστατες επιχειρήσεις να επενδύσουν στην καινοτομία, αλλά και τις μεγάλες εταιρείες για να ανταγωνιστούν την παγκόσμια αγορά.

Τρίτον, την προστασία των ευρωπαϊκών εταιρειών από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και τον οικονομικό καταναγκασμό – στο νέο γεωοικονομικό πλαίσιο – και την υποστήριξή τους να αντιμετωπίσουν το ενεργειακό κόστος.

Τέταρτον, καλύτερες και περισσότερες επενδύσεις – δημόσιες και ιδιωτικές. Όπως είπε ο Α. Κόστα, το θέμα των δημόσιων επενδύσεων θα συζητηθεί αργότερα φέτος, γύρω από τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, ενώ «σήμερα η προτεραιότητά μας είναι να απελευθερώσουμε τις ιδιωτικές επενδύσεις, να κινητοποιήσουμε τις αποταμιεύσεις μας για να επενδύσουμε στις εταιρείες μας και να δημιουργήσουμε ένα πιο δυναμικό και ζωντανό οικοσύστημα επενδύσεων».

Όπως είχε τονίσει στο μήνυμά του, υπάρχει ισχυρή δέσμευση της ΕΕ ότι «οι δασμοί θα υπονομεύσουν τις διατλαντικές σχέσεις και είναι ασυμβίβαστοι με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ», επισημαίνοντας την «ετοιμότητα να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας έναντι οποιασδήποτε μορφής εξαναγκασμού».

Αναλυτικά το μήνυμα του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. «Οι διαβουλεύσεις μου με τα κράτη μέλη σχετικά με τις πρόσφατες εντάσεις για τη Γροιλανδία επιβεβαιώνουν εκ νέου την ισχυρή δέσμευσή μας για τα εξής:

Ενότητα όσον αφορά τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας.

Ενότητα στην υποστήριξη και την αλληλεγγύη προς τη Δανία και τη Γροιλανδία.

Αναγνώριση του κοινού διατλαντικού συμφέροντος για την ειρήνη και την ασφάλεια στην Αρκτική, ιδίως μέσω της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ.

Κοινή εκτίμηση ότι οι δασμοί θα υπονομεύσουν τις διατλαντικές σχέσεις και είναι ασυμβίβαστοι με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ.

Ετοιμότητα να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας έναντι οποιασδήποτε μορφής εξαναγκασμού.

Ετοιμότητα να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε εποικοδομητικά με τις ΗΠΑ σε όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

Δεδομένης της σημασίας των πρόσφατων εξελίξεων και προκειμένου να ενισχυθεί ο συντονισμός, αποφάσισα να συγκαλέσω έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τις επόμενες ημέρες».

Τη συμφωνία που θα δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές ζώνες στον κόσμο καλύπτοντας μια αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων καταναλωτών, υπέγραψαν εκ μέρους της ΕΕ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

“Ήταν ένα μακρύ ταξίδι αλλά η Συμφωνία ΕΕ-Mercosur, η οποία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, έρχεται την κατάλληλη στιγμή, όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο”, δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα λίγο μετά την υπογραφή.

«Σήμερα, έπειτα από 25 χρόνια εργασίας, γράφουμε ιστορία», τόνισε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Όπως ανέφερε, η συμφωνία «είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία», καθώς στέλνει το μήνυμα ότι η ΕΕ στηρίζει το άνοιγμα των αγορών, τη συνεργασία, το αμοιβαίο οικονομικό όφελος, με έμφαση στη βιωσιμότητα και στις γεωπολιτικές της επιλογές.

Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα δημιουργήσει «περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό «επί ίσοις όροις» και θα οδηγήσει στην κατάργηση δασμών αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur αναμένεται να αυξηθούν έως και 50 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι εξαγωγές από τις χώρες της Mercosur θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 9 δισεκατομμύρια ευρώ. «Αυτό σημαίνει πραγματική αξία, πραγματική ανάπτυξη, πραγματικές θέσεις εργασίας», σημείωσε.

Σύμφωνα με τη Φον ντερ Λάιεν, η συμφωνία θα προωθήσει τις κοινές φιλοδοξίες των δύο περιοχών για βιωσιμότητα, προβλέποντας νομικές δεσμεύσεις με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Όπως είπε, πρόκειται και για μια «γεωπολιτική δέσμευση» μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, βασισμένη σε κοινές αξίες, τον σεβασμό στους κανόνες και την εμπιστοσύνη, ανοίγοντας το δρόμο για ενισχυμένο πολιτικό διάλογο σε ζητήματα η βιωσιμότητα, η ισότητα, αλλά και ειρήνη και ασφάλεια.

Απευθυνόμενη προς τα 450 εκατομμύρια των ευρωπαίων πολιτών, η πρόεδρος της Επιτροπής διαβεβαίωσε ότι «η συμφωνία είναι καλή για την Ευρώπη και για κάθε κράτος μέλος». Σήμερα, 60.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξάγουν στη Mercosur – οι μισές εκ των οποίων είναι μικρομεσαίες – και όπως είπε, θα επωφεληθούν από χαμηλότερους δασμούς, εξοικονομώντας συνολικά έως και 4 δισεκ. ευρώ ετησίως, ενώ παράλληλα θα αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.

Αναφερόμενη στις ανησυχίες του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα, η Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι έχουν προβλεφθεί «ισχυρές δικλίδες ασφαλείας» για την προστασία των ευαίσθητων γεωργικών τομέων και των εισοδημάτων των αγροτών, ενώ παράλληλα διασφαλίζονται 350 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις.

Τέλος, σημείωσε ότι το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση των διαδικασιών επικύρωσης, ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να αρχίσουν να απολαμβάνουν τα οφέλη της συμφωνίας το συντομότερο δυνατό.

Τα επόμενα βήματα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur υπέγραψαν σήμερα τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA) και μια Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου (iTA). Η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες. Παράλληλα, η Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου, η οποία αφορά αποκλειστικά αρμοδιότητες της ΕΕ, θα τεθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Μόλις ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, θα τεθεί σε ισχύ, μέχρι να επικυρωθεί πλήρως η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης, οπότε και θα παύσει να ισχύει.

Η σημασία τους είναι μεγάλη, καθώς θα γίνουν μία μόλις ημέρα μετά την σύνοδο της Συμμαχίας των Προθύμων που βρίσκεται σε βρίσκεται σε εξέλιξη στο Παρίσι, σήμερα Τρίτη.

Σύμφωνα με τα όσα μεταδίδει η ΕΡΤ, ο Νίκος Χριστοδουλίδης θα έχει στις 10:30 το πρωί συνάντηση με τον πρόεδρο της Ουκρανίας στο Προεδρικό Μέγαρο, ενώ στις 12:30 θα υποδεχθεί τον υπουργό Πετρελαίου της Αιγύπτου, Καρίμ Μπαντάουι.

Στις 15:30 έχει προγραμματιστεί η κοινή συνάντηση με τους Αντόνιο Κόστα, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ στις 16:15 θα ακολουθήσει διμερής συνάντηση με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Στις 16:55, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα συναντηθεί με τον πρόεδρο του Λιβάνου Τζοζέφ Αούν, ενώ στις 17:45 θα υποδεχθεί ηγέτες κρατών, κυβερνητικούς εκπροσώπους και επικεφαλής θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Τελετή Έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, στον ΘΟΚ, στη Λευκωσία, όπου και θα απευθύνει ομιλία.

Θα ακολουθήσει επίσημο δείπνο προς τιμήν των ηγετών και των επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τους ευρωπαίους πολίτες για να επιλέξουν ποιοι είναι οι καλοί και ποιοι είναι οι κακοί», είπε.

Αν και είναι φυσιολογικό οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ενωση να μην μοιράζονται την ίδια άποψη για πολλά θέματα, «αυτό που δεν μπορούμε να αποδεχθούμε είναι μία απειλή ανάμειξης στην πολιτική ζωή της Ευρώπης», είπε ο Αντόνιο Κόστα.

Η έννοια της ελευθερίας του λόγου για παράδειγμα είναι διαφορετική στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, είπε.

«Δεν μπορεί να υπάρξει ελευθερία της έκφρασης χωρίς ελευθερία ενημέρωσης... Δεν μπορεί να υπάρξει ελευθερία λόγου αν η ελευθερία της ενημέρωσης των πολιτών θυσιάζεται στην υπηρεσία των τεχνο-ολιγαρχών στις Ηνωμένες Πολιτείες!».

Η κυβέρνηση Τραμπ δημοσίευσε την Παρασκευή έγγραφο που περιγράφει την «Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας». Το κείμενο αποκρυσταλλώνει στο χαρτί την επίθεση που έχει ξεκινήσει εδώ και μήνες η Ουάσινγκτον κατά της Ευρώπης.

Επιτίθεται φύρδην μίγδην κατά των ευρωπαϊκών θεσμών «που υποσκάπτουν την πολιτική ελευθερία και την κυριαρχία», της μεταναστευτικής πολιτικής, αναφέρεται στην «καταπάτηση της ελευθερίας της έκφρασης και την καταστολή του πολιτικού αντίλογου», στην «κατάρρευση του δείκτη γεννητικότητας», στην «απώλεια εθνικών συνειδήσεων και της αυτοπεποίθησης» στην Ευρώπη.

«Εχουμε διαφορές στην αντίληψη του κόσμου, αλλά αυτό πάει πέρα από αυτό», είπε ο Αντόνιο Κόστα.

«Αυτή η στρατηγική συνεχίζει να αναφέρεται στην Ευρώπη ως σύμμαχο. Ας είναι, αλλά, αν είμαστε σύμμαχοι, οφείλουμε να ενεργούμε ως σύμμαχοι. Σεβόμαστε την κυριαρχία αλλήλων».

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σημαντικός σύμμαχος, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σημαντικός οικονομικός εταίρος, αλλά η Ευρώπης μας πρέπει να είναι κυρίαρχη», κατέληξε.

Ηδη από τον Φεβρουάριο, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς εξόργισε τους Ευρωπαίους με την ομιλία του στο Μόναχο κατά την οποία είχε δηλώσει ότι η ελευθερία της έκφρασης «υποχωρεί» στην Ευρώπη.