Ταυτόχρονα δήλωσε ότι το Ισραήλ, το οποίο διεξάγει αεροπορικές και χερσαίες επιθέσεις στη χώρα, πρέπει να σεβαστεί την κυριαρχία και το έδαφος του Λιβάνου ενώ ζήτησε να τερματιστεί ο πόλεμος στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

"My message to the international community is simple: step up your engagement. (…)

Respond generously to the humanitarian appeal launched yesterday to provide the government of Lebanon with the resources needed to intensify its support to the populations affected." pic.twitter.com/f2kTrrv1RJ

— UN News (@UN_News_Centre) March 14, 2026

«Ο λαός του Λιβάνου δεν επέλεξε αυτόν τον πόλεμο. Σύρθηκε σε αυτόν. Το μήνυμά μου προς τα εμπόλεμα μέρη είναι σαφές: Σταματήστε τους πυροβολισμούς. Σταματήστε τους βομβαρδισμούς» δήλωσε μεταξύ άλλων ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ.

«Το μήνυμά μου προς τη διεθνή κοινότητα είναι απλό: εντείνετε τη δέσμευσή σας. (…) Αντιδράστε γενναιόδωρα στην ανθρωπιστική έκκληση που ξεκίνησε χθες για να δοθούν στην κυβέρνηση του Λιβάνου οι πόρους που απαιτούνται για να εντείνει την υποστήριξή της προς τους πληγέντες πληθυσμούς», πρόσθεσε ο κ. Γκουτέρες απευθυνόμενος στους ηγέτες των ξένων χωρών.

«Αυτή η επιθετικότητα δεν διεξάγεται ούτε κρυφά ούτε αιφνιδιαστικά. Γίνεται φανερά, συχνά υπό την καθοδήγηση των πιο ισχυρών. Σε όλο τον κόσμο, τα ανθρώπινα δικαιώματα θυσιάζονται, σκόπιμα και στρατηγικά, και μερικές φορές με υπερηφάνεια», δήλωσε ο Γκουτέρες, κατά την έναρξη της συνόδου του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη.

«Το κράτος δικαίου συνθλίβεται από τον νόμο του ισχυρότερου», καταδίκασε, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένες χώρες ή ηγέτες.

Και «όταν τα ανθρώπινα δικαιώματα καταρρέουν, όλα τα υπόλοιπα καταρρέουν», πρόσθεσε, θρηνώντας ότι ζούμε «σε έναν κόσμο όπου τα τεράστια βάσανα γίνονται αποδεκτά... όπου οι άνθρωποι χρησιμοποιούνται ως διαπραγματευτικά εργαλεία… όπου το διεθνές δίκαιο θεωρείται απλή ενόχληση».

Η διαπίστωση των Ηνωμένων Εθνών είναι πικρή: οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται, η ατιμωρησία εξαπλώνεται, τα ανθρώπινα δικαιώματα καταπατούνται και οι ανθρωπιστικές ανάγκες εκτοξεύονται, ενώ η χρηματοδότηση μειώνεται κατακόρυφα, σε ένα πλαίσιο δραστικών περικοπών στην εξωτερική βοήθεια των ΗΠΑ που αποφάσισε ο Ντόναλντ Τραμπ από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.

Και, σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, «η τεχνολογία – ιδίως η Τεχνητή Νοημοσύνη – χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο με τρόπο για καταστολή, επιδείνωση των ανισοτήτων και έκθεση περιθωριοποιημένων ανθρώπων σε νέες μορφές διακρίσεων, τόσο στο διαδίκτυο όσο και εκτός διαδικτύου».

Καταγγέλλοντας συνολικά «τη σιδηρά πυγμή που συρρικνώνει την κοινωνία των πολιτών», ο Γκουτέρες ανέφερε, μεταξύ άλλων, φυλάκιση δημοσιογράφων και ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το κλείσιμο ΜΚΟ, τη διάβρωση των δικαιωμάτων των γυναικών και τον αποκλεισμό των ατόμων με αναπηρίες.

«Οι δημοκρατίες διαβρώνονται. (...) Μετανάστες παρενοχλούνται, συλλαμβάνονται και απελαύνονται με πλήρη αδιαφορία για τα ανθρώπινα δικαιώματά τους και την ανθρωπιά τους. Πρόσφυγες στιγματίζονται. Κοινότητες ΛΟΑΤΚΙ+ διασύρονται. Μειονότητες και οι αυτόχθονες πληθυσμοί στοχοποιούνται», δήλωσε επίσης.

Ο Γκουτέρες, ο οποίος θα αποχωρήσει από το πόστο του στο τέλος του έτους μετά από δέκα χρόνια ως γ.γ. του ΟΗΕ, υπενθύμισε ότι «μεγαλώνοντας υπό τη δικτατορία του Σαλαζάρ» στην Πορτογαλία τον δίδαξε ότι όταν τα ανθρώπινα δικαιώματα «παραβιάζονται, όλες οι πτυχές της κοινωνίας υποφέρουν».

Στην τελευταία του ετήσια ομιλία προς το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ μποϊκοτάρουν, ο επικεφαλής του ΟΗΕ αναφέρθηκε μόνο σε τρεις τρέχουσες κρίσεις, καταδικάζοντας για άλλη μια φορά «τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν».

Την παραμονή της τέταρτης επετείου της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, δήλωσε επίσης ότι «είναι πλέον καιρός να τερματιστεί η αιματοχυσία», καθώς ο πόλεμος «έχει οδηγήσει στον θάνατο περισσότερων από 15.000 πολιτών».

Τέλος, αναφέρθηκε στη σύγκρουση μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, εκφράζοντας τη λύπη του για το γεγονός ότι η λύση των δύο κρατών «καθίσταται ανοιχτά ανεφάρμοστη».

Κίνδυνος επέκτασης του ελέγχου και διάβρωση της ειρήνης

Μέσω του εκπροσώπου του, Στεφάν Ντουζαρίκ, ο Αντόνιο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι η κίνηση αυτή —η οποία βασίζεται σε απόφαση του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου από τον Μάιο του 2025— ενέχει τον άμεσο κίνδυνο επέκτασης του ισραηλινού ελέγχου επί της παλαιστινιακής γης. Ο Γενικός Γραμματέας κάλεσε το Ισραήλ να ανακαλέσει άμεσα τα μέτρα αυτά, τονίζοντας ότι η παρούσα πορεία «διαβρώνει την προοπτική της λύσης των δύο κρατών». Παράλληλα, υπενθύμισε ότι όλοι οι ισραηλινοί οικισμοί στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ στερούνται νομικής ισχύος και αποτελούν κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Η θέση του Διεθνούς Δικαστηρίου και το παράνομο της κατοχής

Στην ανακοίνωση δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου, το οποίο έχει χαρακτηρίσει τη συνεχιζόμενη ισραηλινή παρουσία στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη ως παράνομη. Ο κ. Γκουτέρες επισήμανε ότι τέτοια μέτρα δρουν αποσταθεροποιητικά στην ευρύτερη περιοχή, τη στιγμή που η διεθνής κοινότητα αναζητά διέξοδο από τον κύκλο της βίας. Η έκκληση του ΟΗΕ προς όλα τα μέρη παραμένει η επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, τις οποίες ο Γενικός Γραμματέας χαρακτήρισε ως τη «μοναδική οδό προς μια διαρκή ειρήνη».

«Ειρηνικός διάλογος για όλες τις ανησυχίες»

Σε ανακοίνωση του εκπροσώπου του, υπογραμμίζεται ότι ο Γενικός Γραμματέας καλωσορίζει τη σημερινή επανέναρξη των επαφών και εκφράζει την ελπίδα ότι αυτές θα συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση των περιφερειακών εντάσεων. «Ο Γενικός Γραμματέας έχει υποστηρίξει με συνέπεια την αποκλιμάκωση και την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», επισημαίνεται χαρακτηριστικά, με την προσθήκη ότι «όλες οι ανησυχίες μπορούν και πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω ειρηνικού διαλόγου».

Ο ρόλος του Ομάν και των περιφερειακών δυνάμεων

Ο Αντόνιο Γκουτέρες δεν παρέλειψε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του προς τις χώρες της περιοχής που εργάστηκαν διπλωματικά για να καταστεί δυνατή η συνάντηση, με ιδιαίτερη μνεία στο Ομάν για τη φιλοξενία και τον διαμεσολαβητικό του ρόλο. Οι συνομιλίες διεξάγονται υπό το βάρος της λήξης της συνθήκης New START μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, γεγονός που καθιστά την πυρηνική ατζέντα με το Ιράν ακόμη πιο κρίσιμη για την παγκόσμια ασφάλεια.

Το διακύβευμα της επόμενης ημέρας

Στις συνομιλίες τις ΗΠΑ εκπροσωπεί ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ενώ το Ιράν ο Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Αν και το κλίμα παραμένει φορτισμένο από δυσπιστία, η διεθνής κοινότητα προσβλέπει σε ένα πρώτο δείγμα γραφής που θα απομακρύνει το σενάριο των αεροπορικών επιδρομών στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η θέση του ΟΗΕ παραμένει κρυστάλλινη: καμία λύση δεν μπορεί να είναι βιώσιμη αν δεν εδράζεται στο διεθνές δίκαιο.

Σπύρος Σιδέρης

Στην καρδιά της σημερινής κρίσης βρίσκεται το χρήμα – και η πολιτική που το συνοδεύει. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έχει προειδοποιήσει για κίνδυνο άμεσης χρηματοπιστωτικής ασφυξίας της Γραμματείας, καθώς οι καθυστερούμενες εισφορές των κρατών-μελών συσσωρεύονται σε επίπεδα που δυσκολεύουν τη στοιχειώδη λειτουργία.

Η Ουάσιγκτον, ως ο μεγαλύτερος μεμονωμένος χρηματοδότης, βρίσκεται στο επίκεντρο: με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, οι αμερικανικές οφειλές προς τον τακτικό προϋπολογισμό ανέρχονται σε περίπου 2,196 δισ. δολάρια, ενώ υπάρχουν και σημαντικές εκκρεμότητες σε ειρηνευτικές αποστολές.

Η αμερικανική συνεισφορά αντιστοιχεί παραδοσιακά στο 22% του τακτικού προϋπολογισμού και περίπου στο 25% των επιχειρήσεων διατήρησης της ειρήνης, ενώ σε αρκετά προγράμματα ανθρωπιστικής βοήθειας οι ΗΠΑ αποτελούν κρίσιμο, συχνά καθοριστικό, «αιμοδότη» μέσω εθελοντικών κονδυλίων. Όταν αυτή η ροή περιορίζεται, ο Οργανισμός αναγκάζεται να μπει σε λογική περικοπών, παγώματος προσλήψεων και συρρίκνωσης δράσεων – με άμεση επίπτωση σε επιχειρησιακή ικανότητα, αποστολές και υπηρεσίες.

• Η πολιτική γραμμή του Τραμπ συνοψίζεται στο δόγμα «Πρώτα η Αμερική»: χρήματα και θεσμική στήριξη μόνο όταν ο μηχανισμός υπηρετεί, κατά την αμερικανική ανάγνωση, τα εθνικά συμφέροντα και την κυριαρχία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΟΗΕ παρουσιάζεται από τον ίδιο και το περιβάλλον του ως ένας οργανισμός σπάταλος, αναποτελεσματικός ή ακόμη και επιζήμιος, επηρεασμένος από «παγκοσμιοποιητικές ατζέντες» που συγκρούονται με την αμερικανική εσωτερική πολιτική και στρατηγική. Στην ίδια γραμμή εντάσσονται και αιτιάσεις περί «παρεκκλίσεων» ορισμένων υπηρεσιών από την ιδρυτική αποστολή τους ή περί ανοχής σε συμπεριφορές που η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει ως αντισημιτισμό και εχθρική στάση απέναντι σε συμμάχους της.

Η προσέγγιση αυτή πήρε θεσμική μορφή μέσω εκτελεστικών ενεργειών που ενεργοποίησαν μια ευρεία αναθεώρηση της αμερικανικής συμμετοχής σε διεθνείς οργανισμούς και συνθήκες. Προβλέφθηκε μάλιστα μια περίοδος 180 ημερών για έλεγχο της συμμετοχής και των εισφορών, ώστε να κριθεί ποιες δομές θεωρούνται «αντίθετες» προς τα αμερικανικά συμφέροντα ή «μη μεταρρυθμίσιμες». Η αποχώρηση –ή η διακοπή χρηματοδότησης– από δεκάδες οργανισμούς και επιτροπές, ανάμεσά τους και φορείς του συστήματος του ΟΗΕ, στέλνει ένα σαφές μήνυμα: ο Τραμπ χρησιμοποιεί τη χρηματοδότηση ως μοχλό πίεσης για να επιβάλει μια νέα ισορροπία ισχύος μέσα και γύρω από τον Οργανισμό.

Ταυτόχρονα, ο ίδιος κρατά μια διπλή ρητορική. Από τη μία, έχει δηλώσει ότι ο ρόλος του ΟΗΕ είναι «απαραίτητος» – ιδίως ως φόρουμ όπου «κλειδώνουν» διεθνείς συνεννοήσεις και συμβολισμοί. Από την άλλη, εμφανίζεται αποφασισμένος να τον «αναγκάσει» να λειτουργεί με διαφορετικούς κανόνες: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερος έλεγχος, μεγαλύτερη «ανταποδοτικότητα» προς τους μεγάλους χρηματοδότες. Σε αυτό το σχήμα, ο ΟΗΕ δεν καταργείται θεωρητικά, αλλά μετατρέπεται σε οργανισμό που επιβιώνει μέσω συμφωνιών υπό όρους.

• Το πιο ενδεικτικό στοιχείο της νέας λογικής είναι η ανάδειξη ενός παράλληλου ή συμπληρωματικού μηχανισμού με επίκεντρο τη Γάζα: ένα «Συμβούλιο Ειρήνης» που παρουσιάζεται ως εργαλείο διαχείρισης και χρηματοδότησης της ανοικοδόμησης και της ασφάλειας. Η ύπαρξη διεθνούς πολιτικής στήριξης μέσω απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας (με αναφορές στην απόφαση 2803) προσδίδει θεσμικό «περίβλημα», όμως η ουσία είναι άλλη: η αμερικανική λογική δείχνει προτίμηση σε σχήματα όπου η διοίκηση και η στρατηγική κατεύθυνση δεν περνούν αποκλειστικά από τους παραδοσιακούς μηχανισμούς του ΟΗΕ. Για τους επικριτές αυτής της ιδέας, τέτοιες δομές μπορεί να οδηγήσουν σε παραγκωνισμό υπηρεσιών και οργανισμών που ιστορικά έχουν κεντρικό ρόλο στο πεδίο, αλλά και να δημιουργήσουν προηγούμενο «υποκατάστασης» του ΟΗΕ από ad hoc σχήματα ισχυρών κρατών.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η στρατηγική οδηγεί σε μεταρρύθμιση ή σε σταδιακή αποδόμηση. Ο Τραμπ προβάλλει τη λογική ότι μπορεί να «σώσει» τον ΟΗΕ από τη δημοσιονομική του κατάρρευση, πιέζοντας τα κράτη-μέλη να καταβάλουν όσα οφείλουν. Έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να «κάνει τους πάντες να πληρώσουν», εφόσον ο ΟΗΕ κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Την ίδια στιγμή, αποφεύγει να δεσμευτεί καθαρά για την άμεση εξόφληση των αμερικανικών οφειλών, κρατώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η αμερικανική πληρωμή να συνδεθεί με όρους και ανταλλάγματα.

Συνολικά, αυτό που «σκέφτεται» ο Τραμπ για τον ΟΗΕ δεν είναι ένα απλό «υπέρ» ή «κατά». Είναι μια αντίληψη συναλλακτική: ο ΟΗΕ έχει αξία όταν υπηρετεί μετρήσιμα την αμερικανική στρατηγική, και «κοστίζει» όταν λειτουργεί ως ανεξάρτητος πολυμερής μηχανισμός που περιορίζει την ελευθερία κινήσεων της Ουάσιγκτον. Αν αυτή η γραμμή συνεχιστεί, ο ΟΗΕ θα βρεθεί μπροστά σε μια επιλογή με υψηλό πολιτικό κόστος: είτε θα προχωρήσει σε βαθιές δημοσιονομικές και θεσμικές αλλαγές για να επιβιώσει μέσα σε ένα πιο «σκληρό» περιβάλλον χρηματοδότησης, είτε θα δει την ισχύ του να μειώνεται, καθώς παράλληλες δομές –με πρώτη δοκιμή τη Γάζα– θα διεκδικούν ρόλους που μέχρι σήμερα ήταν προνομιακό πεδίο του.

Ο Γκουτέρες, η θητεία του οποίου στην ηγεσία του οργανισμού θα λήξει την 31η Δεκεμβρίου, εκφώνησε μια ομιλία στο Methodist Central Hall του Λονδίνου, όπου την 10η Ιανουαρίου του 1946 εκπρόσωποι 51 χωρών συγκεντρώθηκαν για την εναρκτήρια συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

In this age of division, our priority must be to build unity.

If we fail to put our common humanity first, we risk losing everything that makes us strong.

We must build united societies in a world of united nations.

— António Guterres (@antonioguterres) January 16, 2026

Αυτός ο χώρος είχε επιλεγεί, καθώς η έδρα του οργανισμού στη Νέα Υόρκη δεν είχε ακόμη φτιαχτεί.

Ο επικεφαλής του ΟΗΕ ξεκίνησε την ομιλία του εκφράζοντας την «ευγνωμοσύνη» του προς το Ηνωμένο Βασίλειο για τον «καθοριστικό ρόλο» του στη δημιουργία των Ηνωμένων Εθνών και επειδή αποτελεί «έναν τόσο σταθερό πυλώνα της πολυμερούς προσέγγισης».

Μίλησε κατόπιν για την κατάσταση που επικρατεί σε διεθνές επίπεδο, υπογραμμίζοντας πως το 2025 υπήρξε «ένα τόσο πολύ δύσκολο έτος για τη διεθνή συνεργασία και τις αξίες που πρεσβεύουν τα Ηνωμένα Εθνη», αναφερόμενος στην επιτάχυνση του «κλιματικού χάους» ή ακόμα και τον «χλευασμό» του διεθνούς δικαίου.

Την ίδια ώρα, συνέχισε, «βλέπουμε ισχυρές δυνάμεις να ευθυγραμμίζονται για να υποσκάψουν τη διεθνή συνεργασία».

Ομως, «παρά αυτές τις ταραχώδεις θάλασσες, εμείς συνεχίζουμε να προχωράμε μπροστά», διαβεβαίωσε ο ίδιος, αναφερόμενος στην έναρξη της ισχύος σήμερα της Συνθήκης Ανοικτής Θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών, ένα παράδειγμα για εκείνον, ενός «μοντέλου σύγχρονης διπλωματίας».

«Αυτές οι διακριτικές νίκες της διεθνούς συνεργασίας, οι πόλεμοι που αποτράπηκαν, οι λιμοί που αποφεύχθηκαν, οι ζωτικής σημασίας συνθήκες που συνάφθηκαν, δεν πρωταγωνιστούν πάντα στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων», υπογράμμισε ο ίδιος.

Ερωτηθείς κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου στο Γιοχάνεσμπουργκ σχετικά με το σχέδιο για την Ουκρανία που παρουσίασαν οι ΗΠΑ, ο επικεφαλής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών υπογράμμισε πως αυτό το σχέδιο «δεν παρουσιάστηκε ποτέ επισήμως από τις ΗΠΑ ή κάποια άλλη οντότητα».

Όμως, ένα ειρηνευτικό σχέδιο θα πρέπει να σέβεται τη Χάρτα του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο, συμπλήρωσε.

«Μια ειρηνευτική λύση για την Ουκρανία σε συμφωνία με αυτές τις αρχές θα έπρεπε να σεβαστεί επίσης τα ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης (του ΟΗΕ), που αναφέρουν με σαφήνεια πως η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και γενικά σε ολόκληρο τον κόσμο η εδαφική ακεραιότητα των Κρατών, πρέπει να γίνεται σεβαστή», επισήμανε.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, στην ομιλία του κατά την έναρξη της Γενικής Συζήτησης, τόνισε ότι ο κόσμος βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι και πρέπει να γίνουν «καθοριστικές επιλογές για την ειρήνη, τη δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Υπογράμμισε ότι το διεθνές σύστημα δημιουργήθηκε «ως ηθική πυξίδα, μια δύναμη για την ειρήνη και ένα καταφύγιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα», όμως σήμερα απειλείται από πολέμους, ανισότητες και την αδυναμία εφαρμογής του διεθνούς δικαίου.

Αναφερόμενος σε συγκεκριμένες κρίσεις, σημείωσε πως «στην Ουκρανία, η συνεχιζόμενη βία σκοτώνει αμάχους και καταστρέφει την παγκόσμια ειρήνη», ενώ «στο Σουδάν, πολίτες σφαγιάζονται και σιωπούν» και οι γυναίκες υφίστανται απίστευτη βία. Για τη Γάζα επεσήμανε ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί ούτε η τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου ούτε «η καταστροφή που υφίστανται οι Παλαιστίνιοι» και κάλεσε στην πλήρη εφαρμογή των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Ο Γενικός Γραμματέας προειδοποίησε ότι οι επιλογές που βρίσκονται μπροστά μας «δεν είναι μέρος ενός ιδεολογικού διαλόγου αλλά ζήτημα ζωής και θανάτου για χιλιάδες ανθρώπους». Έθεσε πέντε κρίσιμες κατευθύνσεις: ασφάλεια, δικαιοσύνη, σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πολυμέρεια και βιώσιμη ανάπτυξη.

Τόνισε επίσης ότι «κανένα κράτος δεν μπορεί να σταματήσει μόνο του μια πανδημία» ή να αντιμετωπίσει την κλιματική κρίση, επιμένοντας στην ανάγκη συλλογικής δράσης. Η διεθνής συνεργασία, είπε, δεν είναι θεωρητική έννοια αλλά «μια δυνατή πραγματικότητα».

Κλείνοντας, κάλεσε τα κράτη μέλη να επιλέξουν έναν κόσμο «όπου η δύναμη υπηρετεί το δίκαιο, κι όχι όπου το δίκαιο υποτάσσεται στη δύναμη», επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν τώρα θα καθορίσουν το μέλλον του ΟΗΕ και της διεθνούς κοινότητας για τις επόμενες δεκαετίες.

«Οι επιλογές που αντιμετωπίζουμε δεν αποτελούν μέρος μιας ιδεολογικής συζήτησης. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για εκατομμύρια ανθρώπους» τόνισε.

Μπέρμποκ: «Δεν αποτυγχάνει ο Χάρτης, αλλά η βούληση των κρατών»

Σηματοδοτώντας τα 80 χρόνια του ΟΗΕ, η Αναλένα Μπέρμποκ τόνισε ότι «θα έπρεπε να είναι μια στιγμή γιορτής. Όμως δεν είναι μια συνηθισμένη χρονιά». Παρέθεσε εικόνες από τις σημερινές κρίσεις: «Χιλιάδες ορφανά στη Γάζα περιπλανώνται μέσα στα ερείπια. Γυναίκες 90 ετών στην Ουκρανία κρύβονται από drones. Παιδιά στην Αϊτή φοβούνται να πάνε σχολείο». Υπογράμμισε ότι πέρα από τα πρωτοσέλιδα, υπάρχουν και οι ξεχασμένες τραγωδίες, όπως «γυναίκες στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό που προστατεύουν τις κόρες τους» και «παιδιά Ροχίνγκια που δεν μπορούν να θυμηθούν πώς μοιάζει το σπίτι».

Η Γερμανίδα πρώην ΥΠΕΞ απέρριψε τους ισχυρισμούς περί αποτυχίας του ίδιου του ΟΗΕ. «Δεν είναι ο Χάρτης που αποτυγχάνει. Δεν είναι ο ΟΗΕ ως θεσμός που αποτυγχάνει. Ο Χάρτης είναι τόσο ισχυρός όσο η βούληση των κρατών-μελών να τον τηρήσουν» ανέφερε. Υπογράμμισε ότι οι επικριτές δεν πρέπει να «εργαλειοποιούν αυτές τις αποτυχίες» για να υποβαθμίσουν τον Οργανισμό.

Παρά τις αδυναμίες, υπενθύμισε ότι χωρίς τον ΟΗΕ τα δεινά θα ήταν πολύ χειρότερα: «Χωρίς την UNICEF, 26 εκατομμύρια παιδιά δεν θα είχαν λάβει εκπαίδευση. Χωρίς το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα, σχεδόν 125 εκατομμύρια άνθρωποι θα στερούνταν σωτήριας τροφής. Χωρίς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πάνω από ένα δισεκατομμύριο εμβόλια δεν θα είχαν διατεθεί».

Ανατρέχοντας στην ίδρυση του ΟΗΕ, τόνισε ότι γεννήθηκε «σε έναν κόσμο που φλεγόταν και διψούσε για ανακούφιση. Οι φρικαλεότητες του Ολοκαυτώματος αποκαλύφθηκαν προς ντροπή όλων μας». Ο Χάρτης, είπε, «έδωσε σε εκατομμύρια ανθρώπους ένα αστέρι να τους καθοδηγεί μέσα από τις στάχτες του πολέμου» και συνέβαλε σε ιστορικές κατακτήσεις όπως το τέλος της αποικιοκρατίας και του απαρτχάιντ.

Η κ. Μπέρμποκ υπογράμμισε ότι καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της τις σύγχρονες προκλήσεις: «Θα μπορούσε κάποιο κράτος να είχε αντιμετωπίσει την πανδημία μόνο του; Ένας ιός δεν έχει διαβατήριο». Το ίδιο ισχύει για την κλιματική κρίση, την ασφάλεια των πτήσεων και τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης: «Σ’ αυτόν τον παγκοσμιοποιημένο, ψηφιοποιημένο κόσμο, είτε συνεργαζόμαστε – είτε υποφέρουμε μόνοι».

Τόνισε επίσης ότι ο ΟΗΕ πρέπει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. «Ακόμη και το σπίτι του διαλόγου και της διπλωματίας χρειάζεται αναδιοργάνωση». Χαρακτήρισε την πρωτοβουλία UN80 και τη διαδικασία μεταρρυθμίσεων «όχι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα», καλώντας τα κράτη-μέλη να στηρίξουν τον Γενικό Γραμματέα και να υλοποιήσουν το Σύμφωνο για το Μέλλον και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Η αποτυχία σε αυτούς, προειδοποίησε, «δεν είναι μόνο ηθική αποτυχία. Είναι συνταγή για παγκόσμια αναταραχή».

Μιλώντας για το μέλλον της ηγεσίας του ΟΗΕ, επισήμανε ότι «σε σχεδόν ογδόντα χρόνια, ο Οργανισμός δεν έχει ποτέ επιλέξει γυναίκα για αυτή τη θέση. Κανείς δεν αναρωτιέται πώς γίνεται, ανάμεσα σε τέσσερα δισεκατομμύρια πιθανούς υποψηφίους, να μη βρίσκεται ούτε μία;». Πρόσθεσε ότι αυτό αφορά όχι μόνο την «ίση εκπροσώπηση» αλλά και την «αξιοπιστία του Οργανισμού».

Η κ. Μπέρμποκ ολοκλήρωσε με κάλεσμα. «Όπως και πριν από 80 χρόνια, στεκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι. Να υπερασπιστούμε τις αρχές του Χάρτη μας. Να είμαστε καλύτεροι μαζί. Να δείξουμε στους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο ότι τα Ηνωμένα Έθνη είναι εδώ. Σήμερα. Αύριο. Και για τις επόμενες οκτώ δεκαετίες» σημείωσε.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες είπε πως θα ήταν πρόθυμος να συναντηθεί με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο περιθώριο της 80ής Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Η σύνοδος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης (SCO) θα πραγματοποιηθεί στην πόλη Τιανζίν στις 31 Αυγούστου και 1η Σεπτεμβρίου. Διοργανώνεται λίγες ημέρες πριν από τη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση που θα γίνει στο Πεκίνο με αφορμή τα 80 χρόνια από τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου.

Στον SCO συμμετέχουν 10 χώρες, ανάμεσά τους η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν, η Ινδία, το Πακιστάν και χώρες της Κεντρικής Ασίας. Στόχος του είναι να αποτελέσει αντίβαρο σε δυτικούς οργανισμούς και να ενισχύσει τη συνεργασία των χωρών μελών του σε τομείς όπως η πολιτική, η ασφάλεια, η μάχη κατά της τρομοκρατίας ή το εμπόριο.

Περισσότεροι από 20 ξένοι ηγέτες, ανάμεσά τους ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα πάρουν μέρος στη σύνοδο, τη σημαντικότερη από την ίδρυση του OSC, επεσήμανε σήμερα μιλώντας στους δημοσιογράφους ο Κινέζος υφυπουργός Εξωτερικών Λιου Μπιν.

Εξάλλου και άλλοι ηγέτες, όπως ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο Τούρκος ομόλογός του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Λευκορώσος Αλεξάντρ Λουκασένκο, πρόκειται επίσης να παραστούν.

Ο Σι θα εκφωνήσει ομιλία στη σύνοδο, στην οποία έχουν προσκληθεί και επικεφαλής διεθνών οργανισμών, όπως ο Γκουτέρες.

Με αυτή τη σύνοδο η Κίνα ελπίζει «να ενισχυθεί η δυναμική της συνεργασίας» και «χάρη στη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του SCO οι χώρες να αντιμετωπίσουμε τις αβεβαιότητες της διεθνούς κατάστασης» και «να δημιουργήσουμε ένα ευνοϊκό περιβάλλον ειρήνης με διάρκεια», υπογράμμισε ο Λιου Μπιν.

«Στον σημερινό κόσμο οι παλιές νοοτροπίες της ηγεμονίας και της πολιτικής του πιο ισχυρού εξακολουθούν να επικρατούν. Ορισμένες χώρες προσπαθούν να θέσουν τα δικά τους συμφέροντα πάνω από αυτά των άλλων, κάτι που απειλεί σοβαρά την παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα», τόνισε σε μια σαφή αναφορά στις ΗΠΑ.

«Όσο πιο περίπλοκη και ταραγμένη γίνεται η διεθνής κατάσταση, τόσο περισσότερες χώρες πρέπει να ενισχύσουν την αλληλεγγύη και τη συνεργασία τους για την προώθηση της κοινής ανάπτυξης», κατέληξε ο Λιου Μπιν.