Στο Βάλιεβο, όπου το βράδυ του Σαββάτου συγκεντρώθηκαν χιλιάδες αντικυβερνητικοί διαδηλωτές, κουκουλοφόροι πυρπόλησαν γραφεία του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) και επιτέθηκαν στην αστυνομία, η οποία χρησιμοποίησε βομβίδες κρότου-λάμψης και δακρυγόνα για να διαλύσει το πλήθος.

Συγκρούσεις ξέσπασαν επίσης στο Βελιγράδι, όπου η αστυνομία εμπόδισε διαδηλωτές να κατευθυνθούν προς τα κεντρικά γραφεία του SNS, καθώς και στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σερβίας, το Νόβι Σαντ.

Αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συγκλονίζουν συχνά τη Σερβία μετά την κατάρρευση γείσου οροφής σιδηροδρομικού σταθμού, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, την 1η Νοεμβρίου 2024 στο Νόβι Σαντ, συμβάν που αποδόθηκε κατά κύριο λόγο στην ενδημική διαφθορά.

Εδώ και μήνες, διαδηλωτές ζητούν την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, τις οποίες ο πρόεδρος Βούτσιτς αρνείται καταγγέλλοντας συνωμοσία ξένων δυνάμεων για την ανατροπή της κυβέρνησης, όπως μεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Οι διοργανωτές της διαδήλωσης, που ήταν ακροδεξιές και άλλες ακραίες πολιτικές ομάδες, καθώς και το Κομμουνιστικό Κόμμα, δήλωσαν ότι η κεντροευρωπαϊκή χώρα θα πρέπει να είναι ουδέτερη στρατιωτικά και να εξασφαλίσει απευθείας συμβόλαια με τους προμηθευτές φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας.

«Ευρώπη, ήρθε η στιγμή για δράση» και «Επιβάλετε κυρώσεις, σας παρακαλούμε», έγραφαν στα πλακάτ που κρατούσαν οι διαδηλωτές, οι οποίοι είχαν συγκεντρωθεί σε έναν δρόμο, αποκλεισμένο από εκατοντάδες νταλίκες που περιμένουν να περάσουν τους μεθοριακούς ελέγχους.

Στις 22 Δεκεμβρίου 2020 ο Λουκασένκο ανακοίνωσε ότι κλείνει τα χερσαία σύνορα, επικαλούμενος την πανδημία της Covid-19. Πολλοί Λευκορώσοι όμως υποστηρίζουν ότι στόχος του ήταν να φιμώσει το άνευ προηγουμένου κίνημα διαμαρτυρίας στη χώρα.

Τα σύνορα της Λευκορωσίας με την Πολωνία παραμένουν ανοιχτά για τη διέλευση εμπορευμάτων.

Η Λιουμπόβ Κόβαλτσουκ, 42 ετών, κατέφυγε στην Πολωνία τον περασμένο Δεκέμβριο, αφού προηγουμένως είχε συλληφθεί για την ακτιβιστική δράση της. «Έχω την εντύπωση ότι υψώθηκε ένα σιδηρούν παραπέτασμα. Είναι τρομακτικό, έχουν χωριστεί οικογένειες», είπε.

Η 63χρονη φίλη της, Κάτια Μιρζόγιεβα, σχολίασε ότι οι Λευκορώσοι «ζουν σε ένα κλουβί».

Η Κόβαλτσουκ εξήγησε ότι η ίδια μπόρεσε να επιστρέψει δύο φορές στη Λευκορωσία, επειδή έχει στην κατοχή της βίζα για την Πολωνία. Όμως τώρα η Λευκορωσία απαγορεύει ακόμη και στους κατοίκους εξωτερικού να φύγουν από τη χώρα.

Το κλείσιμο των συνόρων «δείχνει ότι η κυβέρνηση είναι παράνομη. Είναι ένα άλλο είδος βίας σε βάρος των ίδιων των πολιτών της», είπε η Τατσιάνα Κούλεβιτς, 26 ετών, η οποία έφυγε πέρσι από τη χώρα της και τώρα ζει στο Μπιαλίστοκ, στην Πολωνία. «Είναι τρομακτικό. Οι άνθρωποι είτε πρέπει να περνούν παράνομα (τα σύνορα) είτε θα καταλήξουν στη φυλακή», είπε.

Ο σύζυγός της, Ρουσλάν, 29 ετών, δημοσιογράφος στο ενημερωτικό πόρταλ Hrodna.life, διαβεβαίωσε ότι «πολλοί θα ήθελαν να φύγουν» γιατί «όλοι κουράστηκαν να ζουν στον φόβο».

Το ζευγάρι αφηγήθηκε ότι μπόρεσε να φύγει αεροπορικώς μέσω της Λετονίας, όμως δεν υπάρχει πλέον αυτή η δυνατότητα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε την Παρασκευή να χρησιμοποιούν τον εναέριο χώρο της και τους αερολιμένες της τα αεροσκάφη που προέρχονται από τη Λευκορωσία, μετά τη σύλληψη του Ρομάν Προτασέβιτς στο Μινσκ.

Η Λένα Τζίβογκλοντ, 30 ετών, είπε ότι οι διαδηλωτές σκοπεύουν να μείνουν για πολλές ημέρες στα σύνορα και ίσως επιχειρήσουν να μπλοκάρουν τα φορτηγά που προέρχονται από τη Λευκορωσία. «Ζητάμε από την Ευρώπη να επιβάλει μαζικές, άμεσες και αποτελεσματικές κυρώσεις», εξήγησε.