«Δεδομένου ότι πρόκειται για μια δυναμική διαδικασία, οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ένας τομέας που πρέπει να επανεξετάζεται καθημερινά» δήλωσε ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας σε συνέντευξή του στο φιλοκυβερνητικό τηλεοπτικό δίκτυο TV100.

Σχετικά με την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, ο πρόεδρός Ερντογάν τονίζει ότι εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα, αλλά συμπλήρωσε πως «η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αντιμετωπίζει το θέμα με τον ίδιο τρόπο».

«Στο νέο μεταβαλλόμενο σύστημα ασφαλείας, μπορώ να πω ότι αναμένονται γνήσιες συζητήσεις και καλοπροαίρετες πρωτοβουλίες για το πώς θα προχωρήσουν οι σχέσεις Τουρκίας-Ευρωπαϊκής Ένωσης ή οι σχέσεις Τουρκίας-ευρωπαϊκών χωρών. Αυτή τη στιγμή, όλα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε υποθέσεις. Καθώς εξελίσσονται πιο ρεαλιστικά γεγονότα, θα προχωρήσουμε σε μια διαδικασία διαπραγμάτευσης. Αν, λοιπόν, προσφέρουμε κάτι, σίγουρα θα ζητήσουμε κάτι σε αντάλλαγμα» τόνισε ο Χακάν Φιντάν.

Φιντάν: «Το τζίνι βγήκε από το μπουκάλι» – Μη αναστρέψιμες οι σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ

Ερωτηθείς για τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ευρώπη, ο Τούρκος ΥΠΕΞ είπε χαρακτηριστικά ότι «το τζίνι βγήκε από το μπουκάλι» και πως οι σχέσεις αυτές έχουν φτάσει σε «ένα μη αναστρέψιμο σημείο για τους Ευρωπαίους δρώντες», όταν εξετάζουμε ορισμένα από τα επιχειρήματα, τη ρητορική και τις ενέργειες των ΗΠΑ στις σχέσεις τους με την Ευρώπη για το ζήτημα της Ουκρανίας.

«Οι Ευρωπαίοι βλέπουν τώρα ότι για πολλά χρόνια, από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, εξαρτώνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά τους. Υπάρχει ένας χώρος δημοκρατίας και ευημερίας που έχει δημιουργηθεί κάτω από την ομπρέλα ασφαλείας που έχουν δημιουργήσει οι ΗΠΑ. Όλοι γνωρίζουν ήδη ότι αν αφαιρέσετε την προστατευτική ομπρέλα των ΗΠΑ, αυτό το περιβάλλον ευημερίας και δημοκρατίας δεν θα υπάρχει πλέον» παρατήρησε για να σχολιάσει ότι «οι Ευρωπαίοι κατέληξαν πράγματι στο ορθολογικό συμπέρασμα και είπαν ότι δεν μπορούμε πλέον να εξαρτόμαστε 100% από τις ΗΠΑ για την ασφάλειά μας».

Στο σημείο αυτό ο Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι ο ρόλος της Τουρκίας στην Ευρώπη, με τον μεγάλο στρατό της και με εμπειρία στο πεδίο μάχης, αλλάζει: «Ενώ η Ευρώπη αναπτύσσει μια νέα δομή ασφάλειας υποθέτοντας ότι οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον μέρος της, οι ρόλοι ορισμένων δυνάμεων στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, αλλάζουν επίσης. Υπάρχουν νέα σενάρια που αναδύονται εδώ και ένας από τους τομείς δοκιμής είναι ουσιαστικά το ζήτημα του πώς θα πραγματοποιηθεί μια πιθανή ειρήνη στην Ουκρανία. […] Ο τουρκικός στρατός είναι ένας ισχυρός στρατός με δοκιμασμένα στο πεδίο της μάχης στοιχεία μάχης, οχήματα μάχης και εξοπλισμού. Πόσους μεγάλους στρατούς τέτοιους μπορείτε να βρείτε στην Ευρώπη; Μερικούς. Αυτοί πρέπει να ενωθούν και να κάνουν κάτι, πρέπει να βρίσκονται σε έντονη στρατηγική διαβούλευση».

Το σενάριο συμμετοχής της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή έμυνα προβληματίζει ιδιαίτερα την Αθήνα, καθώς σε μία τέτοια περίπτωση η γειτονική χώρα θα διατηρεί μεν την τακτική των “ήρεμων νερών”, θα προβάλλει, όμως, περαιτέρω απαιτήσεις στο Αιγαίο και τη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Αναμένεται δε να σκληρύνει τη στάση της με αίτημα τη διχοτόμηση στην Κύπρο κατά την επανεκκίνηση των συνομιλιών.

Ο χρησμός για τις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ

Για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, ερωτηθείς ειδικότερα για τις αμερικανικές κυρώσεις CAATSA κατά της Τουρκίας και τον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35, ο Χακάν Φιντάν είπε ότι όταν η απειλή των Κούρδων της YPG -την κουρδική πολιτοφυλακή στην βορειοανατολική Συρία που η ‘Αγκυρα συνδέει με το PKK και τρομοκρατικές ενέργειες- εξαφανιστεί και οι ΗΠΑ διακόψουν τις σχέσεις τους μαζί τους, η Τουρκία δεν θα έχει πολλά προβλήματα στις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον.

«Ωστόσο, στη νέα περίοδο, είναι σημαντικό οι τουρκοαμερικανικές σχέσεις να είναι πιο δομημένες και συστηματικές. Σε μια εποχή που η διεξαγωγή σχέσεων στη βάση συμμαχιών έχει χάσει τη σημασία της, βλέπουμε ότι οι μηχανισμοί των σχέσεων «ένας προς έναν» γίνονται όλο και πιο σημαντικοί» συμπλήρωσε ο Χακάν Φιντάν, διευκρινίζοντας με αυτόν το τρόπο σε ποια βάση βλέπει πλέον η Τουρκία τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Η τακτική του είναι να κρατήσει ζωντανό το θρίλερ του τουρκικού βέτο στην ένταξη των σκανδιναβικών χωρών μέχρι την τελευταία στιγμή και να διεκδικήσει ό,τι περισσότερο μπορεί σε πραγματικά και συμβολικά ανταλλάγματα, εκβιάζοντας αλλά χωρίς να κόβει τις γέφυρες. Ήδη, το μήνυμα του Μεβλούτ Τσαβούσογλου ήταν σαφές: εγκαταλλείπεται, ή υποβαθμίζεται η διεκδίκηση περί αναγνώρισης εκ μέρους του Ελσίνκι και της Στοκχόλμης της “τρομοκρατικής” δράσης κουρδικών οργανώσεων, και αναβαθμίζεται η απαίτηση να αρθεί το εμπάργκο όπλων προς την Τουρκία.

Κεντρικός στόχος της Άγκυρας είναι η έγκριση από το Κογκρέσο της αναβάθμισης των F-16 που διαθέτει η τουρκική αεροπορίας και της αγοράς νέων, ωστόσο η τελευταία παρέμβαση του Μπόρις Τζόνσον ίσως ανοίγει μία εναλλακτική -που θα διευκολύνει και τον Τζο Μπάϊντεν- για προμήθεια βρετανικών Typhoon ή και Eurofighter (δυσκολότερο).

Εκείνο, ωστόσο, που προβληματίζει τις ηγεσίες των κρατών του ΝΑΤΟ -και ιδιαίτερα τις ΗΠΑ- είναι πως η Σύνοδος μπορεί να αποπροσανατολιστεί από το μείζον θέμα της ένταξης των σκανδιναβικών χωρών και να εστιασθεί στις τουρκικές απαιτήσεις που θα βάλουν στο τραπέζι και την ουσία των ελληνοτουρκικών. Ο Βρετανός πρωθυπουργός διαμεσολάβησε για να αποφευχθεί ακριβώς αυτό, να μην θέσει, δηλαδή, ο Ερντογάν την προκλητική απαίτηση περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, και ως εκ τούτου να μην αναγκαστεί να απαντήσει ο Έλληνας πρωθυπουργός.

Για να μην εξελιχθεί η Σύνοδος του ΝΑΤΟ σε μία ελληνοτουρκική μπαρουταποθήκη, επιχειρείται ήδη μία συζήτηση στο παρασκήνιο με σκοπό να δωθούν υποσχέσεις στην Τουρκία. Πολλοί αναλυτές προεξοφλούν πως σε σχετικά σύντομο χρόνο οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να άρουν το εμπάργκο όπλων, στην προσπάθειά τους να κρατήσουν την Τουρκία προσδεδεμένη στο άρμα του ΝΑΤΟ και ενισχυμένη γεωπολιτικά στον πόλεμο με την Ρωσία. Κι αυτό παρά την επιτήδεια (δήθεν) ουδετερότητά της.

Το ερώτημα είναι τι σκοπεύει να κάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης έναντι αυτού του παρασκηνίου και στην πιθανότητα να αρκεστεί ο Ταγίπ Ερντογάν στις δεσμεύσεις του παρασκηνίου για να μην υπονομευτεί η βασική επιδίωξη της Συνόδου της Μαδρίτης.

Η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι άλλη από την συνέχιση και ήπια κλιμάκωση της στρατηγικής της διεθνοποίησης της απρόκλητης τουρκικής απειλής. Όταν ο τούρκος αντιπρόεδρος Φουάντ Οκτάϊ διατυπώνει, λίγα 24ωρα πριν την Σύνοδο, το εξωφρενικό και άκρως εχθρικό αίτημα “Η Ελλάδα ή θα κάνει αυτό που λέμε ή υπάρχει και η προϊστορία όπως στις αρχές του 20ου αιώνα και στην Κύπρο. Η Ελλάδα ή θα αποστρατικοποιήσει τα νησιά ή θα αμφισβητήσουμε την κυριαρχία τους και όπου φτάσει“, κι ενώ έχουν προηγηθεί μύριες ανάλογες απειλές το προηγούμενο διάστημα, ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν μπορεί να…ησυχάσει.

Όπως έπραξε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και απέσπασε την καταδίκη των τουρκικών απειλών στο κείμενο συμπερασμάτων, κατά τον ίδιο τρόπο πρέπει να επιδιώξει μία ανάλογη διατύπωση και στην Μαδρίτη.

Για δύο επιπλέον λόγους: πρώτον, επειδή το ΝΑΤΟ είναι ακόμα πιο αναβαθμισμένο πεδίο για μια τέτοια καταδίκη της αμφισβήτησης της εθνικής μας κυριαρχίας, και, δεύτερον, επειδή έχουν προηγηθεί οι απαράδεκτες δηλώσεις του Γενς Στόλτενμπεργκ που επίμονα υποστηρίζει τις τουρκικές θέσεις.

Δεν μπορεί να παρέλθει η Σύνοδος της Μαδρίτης σαν να μην έχει συμβεί τίποτε στα ελληνοτουρκικά αυτό το διάστημα και δεν πρέπει οι συμμαχοι να συνεχίσουν να κρύβονται πίσω από την οπερέτα Στόλτενμπεργκ, όταν όλοι γνωρίζουν πως πρόκειται για έναν υπάλληλο που δρα κατ΄ εντολή των “μεγαλομετόχων”, ήτοι των ΗΠΑ και του ΗΒ.

Ακόμα κι αν ο Ερντογάν αποφύγει να θέσει επισήμως την εχθρική επιχειρηματολογία του και συμφωνήσει σε μία διαπραγμάτευση παρασκηνίου, ο Έλληνας πρωθυπουργός οφείλει να καταστήσει κοινωνούς τα κράτη-μέλη για όσα συμβαίνουν στο Αιγαίο και για τις ανιστόρητες απαιτήσεις της Άγκυρας. Ο,τιδήποτε λιγότερο θα ενισχύσει την υποκρισία των νατοϊκών κέντρων και θα κρύψει το πρόβλημα που δημιουργεί μόνο η Τουρκία κάτω από το χαλί.

Καθώς η Τουρκία απειλεί να μπλοκάρει τις υποψηφιότητες για ένταξη στο ΝΑΤΟ από τη Σουηδία και τη Φινλανδία στον απόηχο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, το Bloomberg μίλησε σε τρεις ανώτερους Τούρκους αξιωματούχους για το τι επιδιώκει η κυβέρνησή τους να επιτύχει με τα υψηλά διακυβεύματα.

Οι αξιωματούχοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, λέγοντας ότι δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι να μιλήσουν δημόσια για τις εσωτερικές κυβερνητικές διαβουλεύσεις και όλοι έδωσαν σε γενικές γραμμές παρόμοιες εκτιμήσει

Θέμα για τους Κούρδους

Η Άγκυρα επιμένει ότι τυχόν νέες υποψήφιες χώρες προς ένταξη στο ΝΑΤΟ θα αναγνωρίσουν τις ανησυχίες της για τις κουρδικές πολιτοφυλακές τόσο εντός της Τουρκίας όσο και πέρα ​​από τα σύνορά της στη Συρία και το Ιράκ.

Αυτή είναι μια σημαντική πηγή έντασης εντός της συμμαχίας, γιατί ενώ μέλη του ΝΑΤΟ αναγνωρίζουν το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν, ή PKK, ως τρομοκρατική οργάνωση εντός της Τουρκίας, πολλοί έχουν υποστηρίξει ή ακόμη και οπλίσει το συριακό του παρακλάδι, το YPG, στον αγώνα ενάντια Ισλαμικό Κράτος.

Η Τουρκία απαιτεί από τη Σουηδία και τη Φινλανδία να καταγγείλουν δημοσίως όχι μόνο το PKK, αλλά και τις «θυγατρικές» του προτού τούς επιτραπεί να ενταχθούν στο μπλοκ του ΝΑΤΟ.

Οι Τούρκοι αξιωματούχοι είπαν ότι ο χαρακτηρισμός του PKK ως τρομοκρατική οργάνωση δεν αρκεί: οι Σκανδιναβοί αιτούντες πρέπει να κάνουν περισσότερα για να καταστείλουν τους υποστηρικτές του PKK που η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι δραστηριοποιούνται στις χώρες τους.

Εξαγωγές όπλων

Η Τουρκία θέλει επίσης η Σουηδία και η Φινλανδία να θέσουν τέλος στους περιορισμούς στις εξαγωγές όπλων που επέβαλαν στην Τουρκία, μαζί με πολλά άλλα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά την εισβολή της στη Συρία το 2019 για να απωθήσει το YPG από τα σύνορα, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.

Ενώ το εμπόριο όπλων της Τουρκίας με τις δύο χώρες είναι αμελητέο και δεν επιδιώκει σημαντικές αμυντικές αγορές μαζί τους, οι αξιωματούχοι είπαν ότι κατ’ αρχήν η Άγκυρα δεν θα δεχτεί την επέκταση μιας στρατιωτικής συμμαχίας με χώρες που εμποδίζουν τις συμφωνίες όπλων. Ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου το έθεσε δημοσίως το θέμα, λέγοντας ότι οι περιορισμοί των όπλων είναι «ενάντια στο πνεύμα» μιας συμμαχίας.

Εμφανίζουν την Ελλάδα ως απειλή!

Η Τουρκία αποδέχτηκε την επιστροφή της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ (σ.σ. στο στρατιωτικό σκέλος) τη δεκαετία του 1980, «αφού οι δύο χώρες πολέμησαν το 1974 για την Κύπρο» (όπως αναφέρεται στο ρεπορτάζ του Bloomberg, χωρίς καμία αναφορά και εισβολή και κατοχή από την Τουρκία), και επιθυμεί «να μην επαναλάβει αυτό που οι αξιωματούχοι λένε ότι θεωρείται τώρα από την Άγκυρα ως λάθος».

Και σύμφωνα με όσα είπαν οι αξιωματούχοι στο Bloomberg, «η Αθήνα και οι Κύπριοι σύμμαχοί της εμφανίστηκαν αργότερα ως βασικά εμπόδια που μπλόκαραν την προσπάθεια της Τουρκίας για ένταξη στην ΕΕ, απέρριψαν την ψηφοφορία του ΟΗΕ για ένα σχέδιο ενοποίησης για την Κύπρο και έχουν εμπλακεί σε συνεχείς εδαφικές διαμάχες με την Τουρκία για τμήματα του Αιγαίου και της Μεσογείου»!

Και συνεχίζει το ρεπορτάζ, από τους Τούρκους αξιωματούχους που κάνουν το άσπρο μαύρο:

«Μαθαίνοντας από αυτό το μάθημα, οι αξιωματούχοι είπαν ότι δεν θα ήταν συνετό να περιμένουμε από την Τουρκία να αλλάξει πορεία και να προχωρήσει στη Σουηδική και Φινλανδική ένταξη στο ΝΑΤΟ, εκτός εάν πρώτα επιλυθούν οι διαφορές και οι σκανδιναβικές χώρες δεσμευτούν δημόσια για αλληλεγγύη με την Τουρκία ενάντια στις κουρδικές ομάδες».

Ο Φινλανδός πρόεδρος Sauli Niinisto, ο οποίος θα βρεθεί στην Ουάσιγκτον την Πέμπτη με τη Σουηδή πρωθυπουργό Magdalena Andersson, δήλωσε ότι είναι «αισιόδοξος» ότι η στάση της Τουρκίας μπορεί να «διαχειριστεί μέσω συζητήσεων», χωρίς να αντιμετωπίσει κανένα από τα συγκεκριμένα αιτήματα της Άγκυρας.

Η επιθετικότητα της Μόσχας ανησυχεί τις σκανδιναβικές χώρες, πράγμα που σημαίνει ότι «οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μπορεί να είναι πρόθυμοι να βρουν έναν συμβιβασμό», όπως σημειώνεται από το Bloomberg.

Θέλουν να ξαναμπούν στο πρόγραμμα των F-35

Ενώ οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει να διαπραγματευτεί θέματα πέρα ​​από τις θέσεις της Φινλανδίας και της Σουηδίας σχετικά με την κουρδική σύγκρουση, η σύγκρουση της Άγκυρας με το ΝΑΤΟ είναι βαθιά και η λίστα επιθυμιών της είναι μεγάλη. Όπως αναφέρει το Bloomberg:

• Η Τουρκία θέλει να ενταχθεί εκ νέου στο πρόγραμμα προηγμένων αεροσκαφών F-35, από το οποίο αποκλείστηκε μετά την αγορά των συστημάτων πυραυλικής άμυνας S-400 από τη Ρωσία.
• Έχει επίσης ένα εκκρεμές αίτημα προς τις ΗΠΑ να αγοράσουν δεκάδες πολεμικά αεροσκάφη F-16 και κιτ αναβάθμισης για τον υπάρχοντα στόλο της.
• Επιπλέον, η Τουρκία θέλει οι ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις για την κατοχή των πυραύλων S-400.

Η χρήση του μοχλού πίεσης από την Τουρκία στην επέκταση του ΝΑΤΟ για την επίτευξη οποιουδήποτε από αυτούς τους στόχους «θα είναι πρόκληση. Αλλά η Τουρκία έχει δείξει ότι είναι πρόθυμη να σκάψει βαθιά, ακόμη και να υποστεί ζημιά στην οικονομία της, στις πρόσφατες γεωπολιτικές διαμάχες σχετικά με έναν υπό κράτηση Αμερικανό πάστορα, τη συμφωνία με τους ρωσικούς πυραύλους ή τις στρατιωτικές της εκστρατείες κατά των Κούρδων», σημειώνει το Bloomberg.

Η Ρωσία και οι Τουρκικές εκλογές

Οι αξιωματούχοι απέρριψαν την ιδέα ότι η αντίθεση της Τουρκίας στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ έχει σχέση με τους δεσμούς της με τη Ρωσία ή με τη φιλία του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.

«Η Τουρκία έχει αναζητήσει μια μέση οδό για τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς επιδιώκει να ισορροπήσει τους δεσμούς της τόσο με τη Μόσχα – κρίσιμης σημασίας για την προστασία των τουρκικών στρατευμάτων που αναπτύσσονται στη Συρία – όσο και με το Κίεβο, το οποίο η Άγκυρα έχει προμηθεύσει με στρατιωτικά drones.

Αρνήθηκαν επίσης ότι το «παιχνίδι» στο ΝΑΤΟ συνδέεται με την εσωτερική πολιτική, απορρίπτοντας εικασίες ότι η διεθνοποίηση του κουρδικού ζητήματος στην παγκόσμια πολιτική σκηνή έχει σκοπό να ωφελήσει τον Ερντογάν, με παγίωση της υποστήριξης μεταξύ των εθνικιστών ενόψει των εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για το επόμενο έτος.

Η Τουρκία ακολουθεί μια εξωτερική πολιτική σύμφωνα με τα δικά της εθνικά συμφέροντα και θα συμφωνήσει με την επέκταση του ΝΑΤΟ εάν ικανοποιηθούν οι ανησυχίες που περιγράφει σχετικά με τα σκανδιναβικά έθνη, δήλωσαν οι αξιωματούχοι», σύμφωνα με το Bloomberg.

Πηγή: Bloomberg, militaire.gr