Για παράδειγμα, η Ιταλία και η Αυστρία έσπευσαν να μειώσουν τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, ενώ η Κύπρος (που προμηθεύεται πετρέλαιο από τα δικά μας διϋλιστήρια) κρατάει χαμηλά τις τιμές επειδή έχει επιλέξει το κατώτατο όριο (36 λεπτά αντί των 70 καθ΄ ημάς).

Αυτά γίνονται αντιληπτά από τον οδηγό που φθάνει μπροστά στην αντλία του πρατηρίου υγρών καυσίμων και ακούει τις προβλέψεις για τιμή 150 έως και 180 δολάρια το βαρέλι και πώς η βενζίνη μπορεί εύκολα να φθάσει τα 2,40 ευρώ το λίτρο όπως συνέβη και μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Και, φυσικά, δεν είναι μόνο ο οδηγός, είναι ολόκληρη η “αρχιτεκτονική” της καθημερινότητας που θα υποστεί συνέπειες: ακόμα μεγαλύτερη ακρίβεια στα ράφια, ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες, αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, πιθανή αρνητική επίδραση στον τουρισμό, εκτόξευση του κόστους σε βιομηχανία, υπηρεσίες και αλλού.

Η κυβέρνηση προσανατολίζεται σε μέτρα τύπου fuel pass, ελπίζοντας σε μία ευρωπαϊκή συμφωνία για ρήτρα διαφυγής ώστε να βάλει το χέρι στην τσέπη του προϋπολογισμού χωρίς να πειράξει τους δημοσιονομικούς δείκτες. Υπό μία έννοια σώφρον, οι πολίτες,ωστόσο, θα δυσκολευτούν πολύ να κατανοήσουν πώς από τη μία προβάλλεται το μικρό οικονομικό μας θαύμα με τα υπερπλεονάσματα κι από την άλλη δεν ακολουθούμε το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Στις επόμενες εκλογές, όμως, οι κυβερνώντες θα φτάσουν πιθανότατα με την αγωνία του ψηφοφόρου για την ακρίβεια και όχι με το ρίγος που προκαλεί η έπαρση της σημαίας στην πρύμνη του “Κίμωνα”.

Επίσης είναι προφανές πώς οι κυβερνητικοί χειρισμοί ως προς τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή πρέπει να είναι χειρουργικοί. Προσώρας κάνουμε προβολή σημαίας στην Κύπρο (όπως επιβάλλεται) και χαιρόμαστε που καταρρίψαμε ιρανικούς πυραύλους στη Σαουδική Αραβία, όμως οιαδήποτε παρέκκλιση που θα παραπέμπει σε ενεργό εμπλοκή, ακόμα περισσότερο εάν παρασυρθούμε στην αποστολή φρεγάτας στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να στοιχίσει πολύ ακριβά.

Συνήθως οι ψηφοφόροι παρακολουθούν ενεοί τον πόλεμο από απόσταση, όταν όμως αυτός πλησιάσει πολύ τότε ο φόβος μεταλλάσσεται σε αγανάκτηση. Το επιβεβαιώνουν οι μετρήσεις : επτά στους δέκα προτιμούν την στάση του Σάντσεθ και δεν δικαιολογούν την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

Επιπλέον, ο πολιτικός χάρτης που αποτυπώνεται στις μετρήσεις είναι λειψός και παραπλανητικός. Τους επόμενους μήνες, κι αν η ακρίβεια φουντώσει κι άλλο λόγω πολέμου, στις ίδιες μετρήσεις θα υπάρχουν δύο νέα κόμματα. Ίσως αυτό να ενισχύσει τον κατακερματισμό στην αντιπολίτευση, ίσως, όμως, να προσφέρει περισσότερες επιλογές στους ψηφοφόρους αλλά και να δημιουργήσει ρεύμα για την ανάγκη ενός μπλοκ δυνάμεων απέναντι στη Ν.Δ. Σε κάθε περίπτωση σχεδόν τίποτε δεν θα είναι ίδιο με τη σημερινή πολιτική κυριαρχία του ενός και με έναν δεύτερο που ασθμαίνει 17 μονάδες πίσω και προσπαθεί να πείσει ότι στο τέλος θα βγει νικητής.

Κακώς υποτιμάται, δε, η διάσταση των φαινομένων διαφθοράς και κράτους δικαίου που μπορεί να μην χτυπούν κόκκινο στις δημοσκοπήσεις, ωστόσο δρουν υποδόρια και σωρρευτικά στα ποιοτικά στοιχεία τους. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ασκός του Αιόλου, ακόμα και οι υποκλοπές ενδέχεται να επιδράσουν εάν στο πάτωμα χυθεί πολύ βενζίνη.

Η χώρα χρειάζεται, όντως, σταθερότητα σε τέτοιους καιρούς και στους πιθανώς ακόμα χειρότερους που έρχονται. Η έννοια της σταθερότητας, βέβαια, έχει αρκετές αναγνώσεις, κυρίως, όμως, οι πολίτες δεν την εκλαμβάνουν ως στασιμότητα στο χαμηλότερο όριο αλλά ως πορεία προς το υψηλότερο δυνατό.

Εν κατακλείδι, η κυβέρνηση πρέπει να πάψει να δημιουργεί την εντύπωση ότι πορεύεται διαβάζοντας μετρήσεις και να δουλέψει πολύ τους επόμενους μήνες χωρίς να υποτιμά το παραμικρό.

Μάταια οι αναλυτές (δείτε εδώ και εδώ τις εκτιμήσεις της Morgan Stanley και του οικονομολόγου-επικεφαλής του ΚΕΠΕ Π. Πετράκη) επισημαίνουν πώς η ενεργειακή κρίση που έχει ανακύψει είναι διαχειρίσιμη σε σχετικό βάθος χρόνου και πώς ακόμα και τα πλέον δυσμενή σενάρια δεν προοιωνίζονται την εκτίναξη των τιμών ενέργειας και του πληθωρισμού που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο μέσος Έλληνας φυλάει τα ρούχα του για να διατηρήσει τα μισά.

Το οικονομικό επιτελείο δηλώνει πώς βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα και αφήνει να εννοηθεί πώς εξετάζονται ακόμα και σενάρια αντίδρασης με τα γνωστά fuel pass και κάθε είδους επιδόματα, επικαλούμενο την ανθεκτικότητα της οικονομίας και τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα (που εύκολα θα “γεννήσουν” μία ακόμα φάση επιδοματικής πολιτικής) που αναμένεται να αγγίξουν πάλι τα 10 δισ. ευρώ.

Ο φόβος, ωστόσο, εμφιλοχωρεί στις συζητήσεις παντού και η αγορά αγωνιά για την δαταρραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις ανατιμήσεις που θα προκαλέσουν οι νέες ρότες τάνκερ και πλοίων με εμπορευματοκιβώτια για τον περίπλου της Αφρικής λόγω των κλειστών Στενών του Ορμούζ.

Εκείνο, ωστόσο, που συνιστά πραγματικό κίνδυνο είναι τα φαινόμενα κερδοσκοπίας που αχνοφαίνονται ήδη στα πρατήρια καυσίμων που, παρότι δουλεύουν με ικανά αποθέματα που προμηθεύτηκαν σε χαμηλότερες τιμές, βρίσκουν την ευκαιρία να προεξοφλήσουν τις υψηλότερες που θα έρθουν με το πετρέλαιο ήδη στα 86$ το βαρέλι.

Το έργο του έχουμε δει πολλές φορές ακόμα και σε πιό ελεγχόμενες κρίσεις. Τώρα που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επεκτείνεται και λήξη του δεν φαίνεται στον ορίζοντα κάθε βαλλιστικός πύραυλος του Ιράν και κάθε βόμβα των ΗΠΑ και του Ισραήλ προκαλεί εκρήξεις φόβου και πανικού στα Πετράλωνα και τις Σέρρες.

Μπορεί, λοιπόν, η κυβέρνηση να κάνει επιτυχώς “προβολή σημαίας” και να τονώνει το εθνικό ηθικό με τις φρεγάτες μας στην Κύπρο, όμως το πραγματικό πρόβλημα είναι και θα είναι η ακρίβεια. Κι’ όταν δεν έχει κατορθώσει να την τιθασεύσει ολόκληρο το προηγούμενο διάστημα τότε δικαίως πρέπει να είμαστε συγκρατημένα απαισιόδοξοι πώς θα μπορέσει να το κάνει τώρα και στο άμεσο μέλλον.

Οι γνωρίζοντες τα της αγοράς -και όχι απαραίτητα αρνητικά διακείμενοι στην κυβέρνηση- τονίζουν πώς οι αρμόδιοι υπουργοί μιλούν πολύ για επενδύσεις και για στατιστικά άλματα της ανθεκτικής μας οικονομίας (αρκετά απ΄ αυτά είναι ακριβή- για να είμαστε δίκαιοι), πράττουν, όμως, ελάχιστα για το τέρας της ακρίβειας και σχεδόν καθόλου για το πώς σκοπεύουν να αντιμετωπίζουν τις κερδοσκοπικές τάσεις.

Τα πρόστιμα και οι “συμφωνίες κυρίων” του παρελθόντος είναι γνωστό πώς δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα, ως προς τις μειώσεις έμμεσων φορών ουδεμία κουβέντα, οπότε μένει να δούμε εάν και πότε οι αρμόδιοι που προτιμούν να δηλώνουν …αναρμόδιοι για να ασχοληθούν με τα -κατ΄ αυτούς- μεγάλα και σημαντικά, θα παρουσιάσουν συγκεκριμένο σχέδιο.

Καλή είναι η “σημαία” στην πορεία προς τις εκλογές και μάλλον αποδοτική στον άμεσο δημοσκοπικό χρόνο, ωστόσο στο τέλος της ημέρας οι πολίτες θα αξιολογήσουν εάν ο μήνας που βγαίνει ορισκά έως τις 20 θα μικρύνει κι άλλο…

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, αν και υπάρχει προβληματισμός για το ενδεχόμενο αύξησης τιμών, τηρούν συγκρατημένη στάση ως προς τις προβλέψεις, τονίζοντας ότι οι συνέπειες θα φανούν πιο ξεκάθαρα το επόμενο διάστημα.

Στον κρίσιμο ενεργειακό τομέα, η τιμή της βενζίνης έχει εμφανίσει ήπια άνοδο, χωρίς ωστόσο να παρατηρείται ένα πραγματικό ράλι ανατιμήσεων. Όπως ανέφερε στην ΕΡΤNews ο Γενικός Γραμματέας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης, Σωτήρης Αναγνωστόπουλος, η αύξηση στα πρατήρια φτάνει τα 2-3 λεπτά ανά λίτρο, παρά το γεγονός ότι η τιμή του μπρεντ έχει αυξηθεί κατά 10% από την αρχή της πολεμικής σύρραξης. Ο ίδιος υπογράμμισε πως οι τιμές δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τον πόλεμο, αλλά και από την προσφορά των αραβικών κρατών, η οποία παραμένει αυξημένη.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία από το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων (19/6), η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώνεται στα 1,75 ευρώ/λίτρο πανελλαδικά. Στην Αττική, η τιμή κυμαίνεται στα 1,72 ευρώ, στη Θεσσαλονίκη στα 1,71 ευρώ, ενώ στις Κυκλάδες καταγράφεται η υψηλότερη μέση τιμή, στα 1,98 ευρώ/λίτρο.

Αξιοσημείωτη είναι η αύξηση στο diesel κίνησης, του οποίου η μέση πανελλαδική τιμή ανέρχεται στα 1,507 ευρώ/λίτρο, έναντι 1,475 ευρώ στις 12 Ιουνίου, παραμονή της νέας πολεμικής αναμέτρησης. Η διαφορά αυτή προκαλεί ανησυχία σχετικά με το μεταφορικό κόστος και τις έμμεσες επιπτώσεις σε βασικά αγαθά.

Σε διεθνές επίπεδο, το ενδεχόμενο κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ προκαλεί την μεγαλύτερη ανησυχία. Από τη στρατηγική αυτή θαλάσσια δίοδο διέρχεται περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Αναλυτές της ING προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή στη ροή θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου στα 120 δολάρια ανά βαρέλι.

Παράλληλα, οι αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα εκτιμάται πως θα επηρεάσουν και άλλους τομείς, κυρίως τον αγροδιατροφικό. Ο κλάδος των τροφίμων, που ήδη δέχεται πληθωριστικές πιέσεις, ενδέχεται να δει νέες ανατιμήσεις, ιδιαίτερα σε πρώτες ύλες όπως τα άλευρα. Την ανησυχία του κλάδου της εστίασης εξέφρασε, μιλώντας στο CNN Greece, ο Γιάννης Λιάρος, Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Ένωσης Επιχειρήσεων Οργανωμένης Εστίασης.

Από την πλευρά του, το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει εντατικοποιήσει τους ελέγχους στην αγορά μέσω της ΔΙΜΕΑ, δίνοντας έμφαση σε εταιρείες εμπορίας καυσίμων και πρατήρια. Όπως υπογράμμισε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, «η αισχροκέρδεια και η παράνομη κερδοσκοπία δεν είναι ανεκτές. Άλλο οι διεθνείς ανατιμήσεις, και άλλο το “καπέλο” από επιτήδειους».

Ο υπουργός επανέλαβε ότι το πλαφόν στα κέρδη βάσει του 2021 ισχύει μέχρι τις 30 Ιουνίου, ενώ ανακοινώθηκε και η ίδρυση νέας ανεξάρτητης αρχής για την εποπτεία της αγοράς και την προστασία του καταναλωτή.

«Η αδελφή της γυναίκας μου μας στέλνει από τη Γερμανία επώνυμα προϊόντα στη μισή τιμή» ανέφερε καταναλωτής στην κάμερα του OPEN ενώ καταναλώτρια υπογραμμίζει σχετικά: «Και στην Ολλανδία που είναι ο γιος μου είναι πιο φθηνά. Η φέτα εδώ είναι πιο ακριβή από ότι στην Ολλανδία».

Στην έρευνα του OPEN στα ελληνικά, τα ιταλικά και τα ισπανικά σούπερ μαρκετ που παρουσίασε ο Αντώνης Κρητικός προκύπτουν μεγάλες διαφορές τιμών σε μία σειρά από βασικά είδη.

Στην Ελλάδα τα δημητριακά των 500 γρ. κοστίζουν Ελλάδα 3,94 ευρώ ενώ στην Ισπανία 2,48 ευρώ και στην Ιταλία 2,35 ευρώ.

Ένα αποσμητικό 50 ml στην Ελλάδα ο καταναλωτής θα το βρει 3 ευρώ. Στην Ισπανία το ίδιο αποσμητικό κοστίζει 2,08 ευρώ ενώ στην Ιταλία 2,59 ευρώ.

Αντίστοιχα μεγάλες διαφορές συναντάμε και στη συσκευασία 200 γρ πραλίνας φουντουκιού που στην Ελλάδα έχει 3,07 λεπτά στην Ισπανία 2,23 και στην Ιταλία 2,99 ευρώ.

Σύμφωνα με την Ούρσουλα φον ντερ Λαιεν οι αυξημένες τιμές οφείλονται κυρίως στο γεγονός πως η ΕΕ εξαρτάται πολύ από την παγκόσμια αγορά ενέργειας. «Συνολικά γνωρίζουμε ότι έχουμε στην Ευρώπη, σε σύγκριση με τον υπόλοιπο κόσμο, διαρθρωτικά πολύ υψηλές τιμές ενέργειας και ένας πολύ σαφής στόχος της νέας Επιτροπής – κάτι το οποίο περιγράφεται και στην έκθεση Ντράγκι – είναι να χαμηλώσει διαρθρωτικά τις τιμές της ενέργειας».

«Η κατάσταση είναι απερίγραπτη», δηλώνει στο Euro2day.gr ο επιχειρηματίας Σπύρος Θεοδωρόπουλος που ελέγχει τη σοκολατοβιομηχανία ΙΟΝ, για την πορεία των διεθνών τιμών του κακάο. Όπως λέει, οι τιμές στο βούτυρο κακάο έχουν εκτοξευθεί, ενώ εκφράζει ανησυχία για το ενδεχόμενο το ράλι στις τιμές να συνεχιστεί. «Ακόμη δεν έχουμε κάνει ανατιμήσεις. Έχουμε κάποια στοκ και περιμένουμε να δούμε πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση. Αλλά ανατιμήσεις θα υπάρξουν», αναφέρει.

Ήδη η ελβετική σοκολατοβιομηχανία Lindt & Sprüngli προειδοποίησε για άνοδο των τιμών της σοκολάτας. Η εταιρεία είπε νωρίτερα αυτό το έτος ότι οι αυξανόμενες τιμές εισαγωγής για τους κόκκους κακάο «θα οδηγήσουν σε περαιτέρω αυξήσεις τιμών το 2024 και το 2025, αν οι τιμές του κακάο παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα». Με στελέχη της Hershey και της Cadbury να αναφέρουν νωρίτερα μέσα στον μήνα -σ.σ. δηλαδή πριν το ράλι των τελευταίων ωρών- ότι είναι πιθανές πρόσθετες αυξήσεις τιμών.

Χθες Τρίτη η τιμή του κακάο έσπασε το φράγμα των 10.000 δολαρίων ανά τόνο, υποχωρώντας τελικά μέσα στην ημέρα στις 9.622 δολάρια, από 2.500 δολάρια που ήταν πριν από έναν χρόνο και 650 δολάρια που ήταν μια δεκαετία πίσω. Με την τιμή του κακάο μέσα σε ένα χρόνο να έχει αυξηθεί πάνω από 231% και 42% τον τελευταίο μήνα, ενώ η χθεσινή τιμή είναι διπλάσια από το υψηλό που είχε καταγραφεί κοντά μισό αιώνα πίσω, τον Ιούλιο του 1977, και υπερδιπλάσια από το υψηλό που είχε σημειωθεί στις αρχές της περασμένης δεκαετίας.

Η τρέχουσα κρίση του κακάο έχει εξήγηση. Οφείλεται στη μείωση της συγκομιδής στις χώρες παραγωγής, δηλαδή στην Ακτή Ελεφαντοστού και στην Γκάνα, που αντιπροσωπεύουν το 60% της παγκόσμιας παραγωγής κακάο, λόγω της κλιματικής αλλαγής και των έντονων βροχοπτώσεων, που προκάλεσαν ζημιές στις καλλιέργειες.

Όμως αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος. Η γήρανση των κακαόδεντρων και η αδυναμία των χωρών παραγωγής να τα αντικαταστήσουν, δηλαδή να επενδύσουν, αποτελεί ίσως τον βασικότερο λόγο για την υποχώρηση της παραγωγής. Ήδη η Γκάνα έχει αναθεωρήσει την πρόβλεψή της για την παραγωγή κακάο σε 650.000 τόνους από 850.000 για το τρέχον έτος.

Την ίδια στιγμή, ορισμένα εργοστάσια κακάο στην Ακτή Ελεφαντοστού και την Γκάνα είτε έχουν σταματήσει είτε έχουν μειώσει τις δραστηριότητες επεξεργασίας, επειδή δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν τον καρπό, αναφέρουν διεθνή πρακτορεία. Με τον Διεθνή Οργανισμό Κακάο (ICCO) να εκτιμά ότι η παγκόσμια παραγωγή κακάο θα μειωθεί κατά 10,9% σε 4,45 εκατομμύρια μετρικούς τόνους αυτή τη σεζόν. Η αναντιστοιχία προσφοράς-ζήτησης θα αφήσει την αγορά με έλλειμμα 374.000 τόνων αυτή τη σεζόν, από 74.000 τόνους την περασμένη σεζόν, σύμφωνα με το ICCO.

Αυτό σημαίνει στην πράξη ενδεχόμενες ανατιμήσεις όχι μόνο στη σοκολάτα αλλά και σε σειρά προϊόντων που έχουν ως βάση ή ως συστατικό τους τη σοκολάτα ή το κακάο, όπως είναι παραδείγματος χάριν το παγωτό, τα δημητριακά και τα σοκολατένια αυγά.

Σήμερα στην Ελλάδα η κατανάλωση σοκολάτας, μέσω των σούπερ μάρκετ, ξεπερνά τα 143 εκατ. ευρώ ετησίως (από 132,6 εκατ. ευρώ το 2022, 132,9 εκατ. ευρώ το 2021 και 138,9 εκατ. ευρώ το 2020) ενώ η κατανάλωση έχει μειωθεί από το 2020 κατά 7,27%. Με σημαντικό κομμάτι των πωλήσεων να πραγματοποιείται την περίοδο του Πάσχα λόγω και των πασχαλινών σοκολατένιων αυγών.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της εφημερίδας, τον Μάιο και τον Ιούνιο αναμένεται να αυξηθούν οι τιμές σε τουλάχιστον 200 προϊόντα σε ποσοστό που μεσοσταθμικά θα φτάσει το 6%, ωστόσο υπάρχουν και μεμονωμένα προϊόντα που θα ανατιμηθούν έως και 30%, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Συνολικά, από τις αρχές του χρόνου μέχρι και το τέλος Ιουνίου, εκτιμάται ότι θα έχουν αυξηθεί οι τιμές σε τουλάχιστον 1.500 βασικά αγαθά. Αναλυτικότερα, όπως προκύπτει από στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η «R», τον Ιανουάριο ανατιμήθηκαν 500 βασικά αγαθά, τον Φεβρουάριο άλλα 500, τον Μάρτιο 200 προϊόντα ευρείας κατανάλωσης και τον Απρίλιο 100, σε ποσοστό που σε κάποιες περιπτώσεις ξεπέρασε ακόμη και το 20%. Οι νέες ανατιμήσεις, μάλιστα, αφορούν τόσο τα επώνυμα προϊόντα όσο και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, σε μερικά από τα οποία οι ανατιμήσεις φτάνουν ακόμη και το 30%. Αυτό σημαίνει ότι και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, που αποτελούν μια «διέξοδο» των καταναλωτών έναντι της ακρίβειας, έχουν αρχίσει εδώ και αρκετούς μήνες και αυξάνονται σημαντικά, παραμένοντας ωστόσο μια πιο φθηνή επιλογή από τα περισσότερα επώνυμα προϊόντα. Η ακρίβεια στα τρόφιμα αποτυπώνεται με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο και στα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής που αφορούν τον πληθωρισμό, δηλαδή τις ετήσιες μεταβολές σε μια σειρά από προϊόντα και υπηρεσίες. Ειδικότερα, ενώ τον Μάρτιο ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 4,6%, από 6,1% τον Φεβρουάριο, στα τρόφιμα παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα και συγκεκριμένα στο 14,3%, με την ετήσια μεταβολή σε ορισμένα προϊόντα, όπως τα γαλακτοκομικά και τα αυγά, να ξεπερνά το 23%.

Η παρατεταμένη ακρίβεια έχει υποχρεώσει την πλειονότητα των πολιτών να αγοράζει από τα σούπερ μάρκετ τα απολύτως αναγκαία, γεγονός που αποτυπώνεται και στις πωλήσεις που καταγράφουν τα μεγάλα καταστήματα τροφίμων. Παρ’ όλα αυτά, μπορεί οι πωλήσεις των σούπερ μάρκετ να μειώνονται σε όγκο, ωστόσο αυξάνονται σε αξία, λόγω των ανατιμήσεων σε όλα σχεδόν τα προϊόντα από τον Σεπτέμβριο του 2021, οπότε και ξεκίνησε η ενεργειακή κρίση, μέχρι σήμερα.

Η νέα λίστα

Οι ανατιμήσεις αναμένεται να συνεχιστούν και το επόμενο δίμηνο, με μικρότερη όμως ένταση σε σχέση με τις αυξήσεις που έγιναν το πρώτο δίμηνο του έτους. Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η «R», οι ανατιμήσεις θα αφορούν 25 κατηγορίες προϊόντων:

Τόνος ιδιωτικής ετικέτας έως 30%, σαλάτες ιδιωτικής ετικέτας έως 30%, βιολογικά προϊόντα έως 19% (από μια εταιρεία), καθαριστικά για το σπίτι έως 16%, σνακ έως 15%, μαρμελάδες 15%, στοματικό διάλυμα έως 15%, μαλακτικό για ρούχα έως 14%, σαμπουάν από 2% έως 14%, ανθρακούχο νερό έως 12%, σοκολατάκια από 4% έως 11%, κρέατα από 4% έως 11%, αναψυκτικά έως 10%, κουάκερ 10%, σολομός 10%, ελιές 9,5%, μωρομάντιλα έως 9%, σαπούνια από 6% έως 8%, κονσέρβες ντολμαδάκια 7%, έτοιμα γεύματα ψυγείου 6,5%, μπαταρίες 6%, παγάκια 6%, αλουμινόχαρτο 6%, παστέλια 5%, βρεφικά και παιδικά γάλατα σε σκόνη και υγρά 3% και αλλαντικά επίσης 3%. Σημειώνεται ότι οι ανατιμήσεις πραγματοποιούνται από μεμονωμένες εταιρείες και θα περνούν σταδιακά στα ράφια των σούπερ μάρκετ ανάλογα με τα αποθέματα που έχουν στις αποθήκες τους οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

Πότε θα γίνουν μειώσεις

Το μεγάλο ζητούμενο είναι πότε θα μπορέσουν να δουν μειώσεις οι καταναλωτές σε βασικά αγαθά. Σύμφωνα με στελέχη του λιανεμπορίου, μειώσεις στις τιμές των προϊόντων θα γίνουν από μεμονωμένες εταιρείες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και εφόσον οι τιμές στα ενεργειακά προϊόντα συνεχίζουν να βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα. Σε κάθε περίπτωση, οι τιμές στα τρόφιμα παραμένουν στα ύψη, παρά τη σημαντική μείωση σε φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα και πετρέλαιο μπρεντ. Το φυσικό αέριο την εβδομάδα που μας πέρασε έπεσε ακόμη και κάτω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν πέρυσι τον Αύγουστο είχε προσεγγίσει τα 350 ευρώ, ενώ η ηλεκτρική ενέργεια έχει κατρακυλήσει στα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα και το πετρέλαιο μπρεντ κινείται πέριξ των 80 δολαρίων το βαρέλι. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των τιμών στα ενεργειακά προϊόντα, ορισμένες εταιρείες θα προχωρήσουν σε μειώσεις των τιμών, με στόχο να μην απολέσουν μερίδια αγοράς και να προσελκύσουν όσο το δυνατόν περισσότερους καταναλωτές. Οπως επισημαίνουν, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα δεν μπορεί να ακολουθήσει τον γενικό πληθωρισμό, καθώς για την πλειονότητα των προϊόντων που παράγονται σήμερα οι πρώτες ύλες έχουν αγοραστεί πριν από αρκετούς μήνες, όταν οι τιμές ήταν ιδιαίτερα υψηλές. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι χαρακτηριστική η περίπτωση ορισμένων προϊόντων όπως -για παράδειγμα- το ελαιόλαδο, το οποίο τυποποιήθηκε όταν η τιμή του από τους παραγωγούς ήταν αυξημένη σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, είναι απορίας άξιο πώς γίνεται οι τιμές να αυξάνονται σχεδόν αυτόματα όταν υπάρχουν ανατιμήσεις στα ενεργειακά προϊόντα και στο κόστος λειτουργίας των εταιρειών και να μειώνονται, όπου συμβαίνει αυτό, με πολύ πιο αργούς ρυθμούς, προκαλώντας την έντονη δυσαρέσκεια των καταναλωτών, οι οποίοι ξοδεύουν πλέον ένα σημαντικό ποσοστό των μηνιαίων αποδοχών τους για να προμηθευτούν βασικά αγαθά. Σε κάθε περίπτωση, για να μειωθούν οι τιμές, θα πρέπει αρχικά να σταματήσουν οι ανατιμήσεις, κάτι που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να συμβαίνει.

Αντιθέτως, επτά στα δέκα στελέχη της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου δηλώνουν ότι έχουν αποφασίσει να προχωρήσουν σε νέο γύρο αυξήσεων μέσα στο έτος, σύμφωνα με στοιχεία που είχε παρουσιάσει ο CEO της NielsenIQ Βάιος Δημοράγκας, στο πλαίσιο της εκδήλωσης Shopper Trends Event 2023. Μάλιστα, οι νέες ανατιμήσεις θα φτάσουν έως το 5%, σύμφωνα με το 35% των ερωτηθέντων, ενώ ένας στους δύο απάντησε ότι οι ανατιμήσεις θα αγγίξουν το 10%. Υπάρχει, δε, και ένα μικρό ποσοστό ερωτηθέντων (6%), οι οποίοι απάντησαν ότι οι αυξήσεις τιμών θα φτάσουν το 20%.

Βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της η «R», από τις αρχές Μαΐου μια εταιρεία γαλακτοκομικών αναμένεται να μειώσει τις τιμές των προϊόντων της από 7% έως 14%. Σημειώνεται ότι τις τελευταίες εβδομάδες έχουν μειωθεί οι τιμές στις οποίες πωλούν το γάλα οι κτηνοτρόφοι στις βιομηχανίες, οι οποίες -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων- δεν έχουν προχωρήσει σε μειώσεις των τιμών, με ορισμένες να πραγματοποιούν ωστόσο προωθητικές ενέργειες και προσφορές. Ζητούμενο παραμένει το πότε τελικά όχι μόνο οι γαλακτοβιομηχανίες, αλλά και οι υπόλοιπες εταιρείες τροφίμων, θα προχωρήσουν σε σημαντικές μειώσεις στις τιμές των προϊόντων τους. Παράγοντες της αγοράς, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι οι τιμές σε βασικά αγαθά είναι αδύνατον να επιστρέψουν στα επίπεδα στα οποία βρίσκονταν πριν από την ενεργειακή κρίση.

Προσφορές

Έξι στους δέκα καταναλωτές «κυνηγούν» τις προσφορές για να μπορέσουν στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία να εξοικονομήσουν χρήματα, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την έρευνα, οι Έλληνες, στην προσπάθειά τους να εξοικονομήσουν χρήματα, «κυνηγούν» όλο και περισσότερο τις προσφορές και εκπτώσεις που παρέχουν τα σούπερ μάρκετ, σε συνεργασία με τους προμηθευτές, μέσα από πρακτικές έξυπνων αγορών, αποκομίζοντας σημαντικά οφέλη. Οπως αναφέρεται στην έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η συνολική αξία των προσφορών και των προωθητικών ενεργειών που κάνουν τα σούπερ μάρκετ αντιστοιχούν κατά μέσο όρο σε όφελος που πλησιάζει τα 400 ευρώ ετησίως για το 2022-2023, λόγω και της αύξησης της δαπάνης των νοικοκυριών εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων.

Πέντε στους δέκα καταναλωτές, εξοικονομούν τουλάχιστον 10% της αξίας των αγορών τους, μόλις ένας στους 10 δηλώνει ότι δεν εξοικονομεί τίποτα, ενώ τρεις στους πέντε δηλώνουν ότι εξοικονομούν πάνω από 10% από τη συνολική αξία των αγορών τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυξάνεται και η επίδραση που έχουν οι προσφορές και οι εκπτώσεις στην επιλογή καταστήματος. Το ποσοστό των καταναλωτών που επέλεγε κατάστημα με κύριο λόγο τις προσφορές είχε μειωθεί από 63% το 2017 σε 41% το 2021, για να αυξηθεί το 2022 και πάλι στο 51%, κάτι που δείχνει ότι πλέον η διάθεση προϊόντων σε τιμές ευκαιρίας αποτελεί έντονο σημείο διαφοροποίησης ανάμεσα στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

«Εάν οι τιμές των προϊόντων ανεβαίνουν ένα ευρώ κάθε μήνα όπως τα φασόλια γίγαντες Καστοριάς τότε σίγουρα δεν έχουμε ακρίβεια » σημειώνει το ΙΝΚΑ, προσθέτοντας:

«Και λέμε φασόλια γίγαντες Καστοριάς χύμα γιατί ξεκίνησαν με 3,60 χονδρική τιμή το 2020 και λιανική 5 ευρώ και τον Οκτώβριο 4,80 χονδρική το κιλό και 6,80 λιανική.Στο τέλος Νοεμβρίου 2021 6 ευρώ χονδρική και 7,90 λιανική σήμερα. Τελικά έχουμε ακρίβεια ναι ή όχι κύριε υπουργέ ανάπτυξης και επενδύσεων;» διερωτάται η ανακοίνωση του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ).

Ο κατάλογος των προϊόντων οι τιμές των οποίων έχουν εκτοξευθεί κατά το ΙΝΚΑ

Τιμές προϊόντων

Να σημειωθεί ότι συνολικά στα όσπρια με βάση πρόσφατες αναφορές μεγάλης εταιρίας του κλάδου αναμένονται μεγάλες ανατιμήσεις από την αρχή του 2022 καθώς υπάρχουν τεράστιες αυξήσεις τόσο στα μεταφορικά όσο και στην πρώτη ύλη με την τιμή στις φακές να κάνει «πρωταθλητισμό». Είναι χαρακτηριστικό ότι η ψιλή φακή εσοδείας του 2021 εμφανίζει αυξημένη τιμή έως και κατά 80%.

Στο καφέ παράλληλα παρά την πτώση της ποικιλίας Arabica στα περίπου 224 δολάρια, αυτή παραμένει 80% υψηλότερη από την αρχή του 2021.

Υπενθυμίζεται ότι το ΙΝΚΑ πριν λίγες εβδομάδες και πάλι με ανακοίνωσή του είχε κάνει λόγο για μεγάλες αυξήσεις σε είδη πρώτης ανάγκης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση καταγράφονται οι εξής αυξήσεις τιμών:

Είδη διατροφής

Φασόλια αγορά χονδρική από 1,10 το 2020 σε 1,30 το 2021 και λιανική πώληση 2,50 ευρώ.

Φακές αγορά χονδρική από 0,90 ευρώ το 2020 σε 1,10 ευρώ το 2021 και λιανική πώληση 2,50 ευρώ.

Ρεβίθια αγορά χονδρική 1,70 το 2020 σε 1,95 ευρώ το 2021 και λιανική πώληση 3,20 ευρώ.

Φασόλια γίγαντες αγορά χονδρική από 3,60 ευρώ το 2020 σε 4,80 ευρώ το 2021 και λιανική πώληση 6,90 ευρώ.

Ρύζι από 0,90 ευρώ το 2020 σε 1,10 ευρώ το 2021 και λιανική πώληση 2,60 ευρώ.

Ελληνική φέτα από 8,10 ευρώ το 2020 σε 9,80 ευρώ το 2021

Λάδι 22% αύξηση

Κρέας αύξηση 20% – 25 %.

Ηλεκτρονικά ηλεκτρικά είδη έως 100%

Οικοδομικά υλικά αύξηση έως 50%.

Ενεργειακό ράλι

Παράλληλα το ΙΝΚΑ θέτει και τα ζητήματα με την ενεργειακή ακρίβεια. «Μετά από εκατοντάδες καταγγελίες και παράπονα Καταναλωτών σχετικά με τις απαράδεκτες χρεώσεις στο ηλεκτρονικό ρεύμα από όλες τις εταιρίες ενέργειας ,καταθέτουμε ως ΙΝΚΑ Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας τα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις από την κυβέρνηση» αναφέρει άλλη χτεσινή ανακοίνωσή του που σημειώνει:

“Ως κυβέρνηση επιδοτείται μέχρι ενός ποσού το ρεύμα γενικά για όλους τους λογαριασμούς.

Το χρέος για τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις όπως

ΑΔΜΗΕ Σύστημα Μεταφοράς Η/Ε

ΔΕΔΔΗΕ Δίκτυο Διανομής Η/Ε

ΥΚΩ Υπηρεσίες Κοινής Ωφελείας

ΕΤΜΕΑΡ Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αέριων Ρύπων

Και συνεχίζει το ΙΝΚΑ:

Όλα λοιπόν αυτά που δεν επιδοτείται ποίος θα τα πληρώσει και γιατί ;

Κύριοι πρέπει να λάβει ένα τέλος αυτός ο εμπαιγμός εις βάρος των πολιτών Καταναλωτών.

Το κόστος της ενέργειας από 0,06 τελικά ανεβαίνει στο 0,19 και άνω 0,25 – 0,30.

Λογαριασμοί 100 ευρώ το δίμηνο έφτασαν στα 300 ευρώ το δίμηνο.

Εκκαθάριση λογαριασμών 4 μηνών αύξηση 300 % και 500 %.

Επιδοτείται έως 300 κιλοβατωρες τον μήνα δηλαδή 1200 το τετράμηνο , μετά ; το πληρώνουν 100 %.

Εάν λάβουμε υπόψη πως μια τετραμελής οικογένεια καταναλώνει 1600 με 1800 κιλοβατωρες το τετράμηνο , αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση το υψηλό κόστος που καλείται να πληρώσει το κάθε νοικοκυριό;

Πέραν όμως όλων αυτών υπάρχει και η περίπτωση των επιχειρήσεων που πληρώνουν αναδρομικά το ΟΤΣ Οριακή Τιμή Συστήματος που εφαρμόζουν στα παλαιότερα οικιακά τιμολόγια και στα επαγγελματικά τιμολόγια της χαμηλής τάσης.

Από 15000 που πλήρωσε κάποιος στο ρεύμα του ήρθε να πληρώσει 45000 ευρώ. Όλη λοιπόν αυτήν την αύξηση θα την μεταφέρει στον καταναλωτή άρα πάλι εμείς θα πληρώσουμε την όποια αύξηση.

Τελικά λέμε αλήθεια ή ψέματα;

Έχουμε δίκιο ή άδικο;

Βέβαια το ίδιο συμβαίνει και με το φυσικό αέριο 200 % σχεδόν αύξηση και εσείς επιδοτείται το 40 % το υπόλοιπο; εμείς οι καταναλωτές.!!!!!

Περιμένουμε ως ΙΝΚΑ Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας και καταναλωτές μια απάντηση» τονίζει η ανακοίνωση που αναδεικνύει το θέμα του ενεργειακού ράλι”…